1- اذن ولی دختر در نکاح موقت2- عده زوجه در عقد موقت

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409980405000047 شماره دادنامه : 9509970907500117 شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/02/26-09:00 قاضی : جعفر قدیانی قاضی : مرتضی شریفی قاضی : حسن حمیدیان; خلاصه جریان پرونده: حسب محتویات پرونده آقای ن. س. با وکالت آقای م.م. دادخواستی به خواسته اثبات زوجیت در تاریخ ۱۳۹۴/4/10 تقدیم دادگاه‌های عمومی حقوقی شهرستان اردبیل تقدیم نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوازدهم دادگاه حقوقی شهرستان اردبیل ارجاع گردیده است. خ. د. ت. خواسته خود اعلام نمود موکل بنده طبق عقدنامه عادی مورخه ۱۳۹۴/1/17 خانم ش. س. ( خ. ر. ا. ) را به عقد دائم خود درآورده است اما آقای ر. الف. ( خ. ر. د. ) با ارائه سند عادی کذب مدعی گردیده است که بین ایشان و خانم ش. س. رابطه زوجیت موقت دو ساله از تاریخ ۱۳۹۳/8/8 لغایت ۱۳۹۵/8/8 برقرار م. ب. در حالی که عقدنامه موقت ادعائی فاقد شهادت شهود بوده و علاوه بر این استعلام انجام شده از حوزه علمیه شهرستان اردبیل و همچنین دفتر تبلیغات نشان دهنده آن است که عاقد عقدنامه موقت به نام آقای ع.ر. در دو مرکز یاد شده دارای پرونده تحصیلی یا پرونده پرسنلی نمی‌باشد و در واقع چنین شناسائی نگردید. لذا مستنداً به ماده 1062 قانون مدنی تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات رابطه زوجیت دائم بین موکل اینجانب با خانم ش. س. را دارم، آقای ن. س. در تاریخ ۱۳۹۴/4/24 با تقدیم لایحه‌ای خطاب به دادگاه عزل وکیل خود ( آقای م.م. را اعلام می‌نماید. آقای ت.خ. س. پدر خانم ش. س. طی لایحه‌ای تقدیمی اعلام می‌نماید ب. ت. ب. اینکه اینجانب به دخترم که بیست ساله و باکره است اذن در نکاح با آقای ر. الف. را ( در نکاح موقت ) نداده‌ام خواهشمند است جهت جلوگیری از وقوع جرم رابطه نامشروع و نیز حفظ کیان خانواده دخترم را تا زمان صدور حکم دادگاه به نفع یکی از مدعیان زوجیت تحویل خانواده‌اش نمایند. لازم به توضیح است که بعد از وقوع عقد دائم خانم ش. س. منزل پدر را ترک نموده و به آقای ر. س. ملحق گردیده و در نزد ایشان زندگی می‌نماید. در تاریخ ۱۳۹۴/4/23 خانم س. ج. به وکالت از آقای ن. س. وکالت نامه خود را تقدیم و طی لایحه‌ای اعلام می‌نماید که موکل اینجانب در تاریخ ۱۳۹۴/1/17 خانم ش. س. را به عقد دائم خود درآورده و شهود حاضر در جلسه و همچنین عاقد همگی حاضر به شهادت هستند اما آقای ر. الف. که مرتکب آدم ربائی گردیده برای فرار از مجازات و با ارائه سند ساختگی عادی، مدعی رابطه زوجیت موقت گردیده در حالی که با تفحص انجام شده عاقد آن نیز شناسائی نگردیده است ( پرونده کیفری آقای ر. الف. در شعبه 7 کیفری استان مطرح م. ب. که به دلیل اختلاف در مسأله زوجیت و ضرورت رسیدگی حقوقی در دادگاه خانواده قرار اناطه رسیدگی صادر گردیده است تا طرفین ظرف یک ماه به دادگاه صالحه مراجعه و گواهی اقامه دعوی خ. ر. ب. دادگاه کیفری ارائه نمایند.) وکیل خواهان در ادامه اظهار می‌دارد ب. ت. ب. پیامک های موجود و جعلی بودن عقدنامه موقت تقاضای صدور حکم اثبات زوجیت فیما بین موکل اینجانب و خانم ش. س. را دارم (صفحات 42 و 43 ) این پیامک‌ها از تاریخ 15 فروردین تا 23 فروردین 94 بین آقای ر. الف. و خانم ش. س. رد و بدل گردیده و نشان‌دهنده آن است که آقای ر. الف. از عقد دائم ش. س. با موکل اینجانب مطلع بوده است در ردیف چهارده پیامک‌های ر. الف. به خانم س. فقط 48 ساعت وقت می‌دهد تا نسبت به فرار از منزل و ملحق شدن به ایشان اقدام نماید. وکیل خ. د. ج. مورخه ۱۳۹۴/4/24 دادگاه اعلام نمود که خوانده ( ش. س. ) دختر عموی موکل اینجانب م. ب. که آقای ر. الف. پس از آدم ربائی و تهدید وی اقدام به تهیه عقدنامه موقت نموده است و با انگیزه فرار از مجازات تاریخ عقدنامه موقت را مقدم بر تاریخ عقد دائم تنظیم نموده است دادگاه قرار استماع شهادت شهود و همچنین عاقد و زوجه را صادر و اعلام می‌نماید همزمان آقای ن. س. اعلام می‌نماید که همسرش به همراه آقای ر. الف. قصد دریافت مدارک هویتی المثنی جهت خروج از کشور هستند لذا از دادگاه تقاضا می‌نماید به ثبت احوال و مراجع مربوطه اعلام نمایند تا از ارائه هرگونه مدارک هویتی المثنی به نامبردگان فوق الذکر خودداری نمایند. شهود تعرفه شده به نام‌های آقایان س.ز.، پ.د. ( عاقد ) ، ف.س. و ت.خ. س. ( پدر زوجه ) و آقای ه.س. در وقت مقرر در دادگاه حاضر و شهادت دادند که در مجلس عقد حاضر و با حضور خانم ش. س. خطبه عقد دائم جاری گردید. دادگاه در تصمیم مورخه ۱۳۹۴/5/8 به آقای … به الف. اعلام می‌نماید تا اصل عقدنامه موقت را به همراه زوجه و همچنین عاقد نکاح موقت در دادگاه حاضر نمایند و در تصمیم ۱۳۹۴/6/5 نیز به خواندگان اخطار نمود که اگر ظرف مهلت 7 روز جهت ادای توضیحات در دادگاه حاضر نشده و صیغه نامه را ارائه نمایند صیغه نامه موقت از عداد دلائل خارج خواهد شد. دادگاه در تاریخ ۱۳۹۴/6/16 در وقت نظارت تشکیل جلسه داده و با عنایت به جامع اوراق و محتویات پرونده و توجهاً به اظهارات عاقد و شهود و همچنین ولی زوجه که جملگی صراحتاً به وقوع عقد دائم بین خانم ش. س. و آقای ن. س. شهادت داده‌اند و از طرفی نیز خواندگان دعوی علیرغم ابلاغ قانونی در دو مرحله در جلسه دادرسی حضور نیافته‌اند و دلیل و مدرکی دال بر بی‌اعتباری ادعای خواهان و مستندات ابرازی وی ارائه ننمودند و ب. ت. ب. اینکه صیغه نامه موقت ابرازی فاقد اعضای ولی زوجه و شهود م. ب. و در استعلام مربوطه و معموله از مراجع ذی ربط عاقد به نام آقای ع.ر. مورد شناسائی واقع نگردیده است دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص داده و مستنداً به ماده 1062 قانون مدنی و ماده 198 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر اثبات زوجیت دائم بین خواهان و خ. ر. ا. ( آقای ن. س. و خانم ش. س. ) با مهریه موصوف صادر و اعلام می‌نماید. ب. ت. ب. غیابی بودن رأی صادره آقایان ع. ق. و الف. ص.الف. به وکالت از آقای ر. الف. و خانم ش. س. به رأی صادره اعتراض و تقاضای واخواهی نمودند. در لایحه تقدیمی عقدنامه موقت دو ساله را که در دفتر ازدواج و بر اساس رأی صادره از شعبه اول دادگاه عمومی بخش ا... ثبت رسمی گردیده است را به دادگاه ارائه می‌نمایند وکلای مارالذکر در لایحه تقدیمی اعلام می‌نمایند که موکلین آنها در تاریخ ۱۳۹۴/6/1 باقیمانده مدت صیغه موقت را بذل و متعاقب آن در تاریخ ۱۳۹۴/6/1 (همان تاریخ) با تعیین صداق 114 عدد سکه به صورت رسمی و دائمی با یکدیگر ازدواج نموده‌اند و هم اکنون به مدت 7 ماه است که با یکدیگر زندگی مشترک دارند و علاوه بر این خانم ش. س. اعلام می‌نماید که ذیل عقدنامه دائم با آقای ن. س. را امضاء ننموده است و امضا ایشان در زیر عقدنامه عادی دائمی جعل گردیده است در نتیجه چنین عقدی از روی قصد و رضای موکله بنده نبوده و بطلان دعوی مورد تمنا است ( ص 95 ) دادگاه ب. ت. ب. ارائه سند رسمی ازدواج قرار استماع شهادت سر دفتر و عاقد را صادر و اعلام می‌نماید. صفحه 134 پرونده حاکی از آن است که خانم ش. س. طی دادخواستی از دادگاه بخش ارشق تقاضا می‌نماید که ب. ت. ب. تعهد آقای ر. الف. بر ثبت رسمی نکاح موقت او را ملزم به ثبت رسمی نکاح موقت می‌نمایند ب. ت. ب. اقرار آقای ر. الف. بر این تعهد دادگاه او را ملزم به ثبت نکاح موقت می‌نماید. در جلسه ۱۳۹۴/9/10 وکلای طرفین در دادگاه حضور دارند و خطاب به دادگاه اعلام نمودند که خانم ش. س. هم اکنون حامله بوده و دارای جنین 6 ماهه م. ب. و در این خصوص تقاضای ارجاع به پزشکی قانونی را نمودند. سر دفتر مربوطه نیز با ارسال لایحه‌ای خطاب به دادگاه اعلام نمود اینجانب بر اساس رأی صادره از دادگاه بخش ا... به شماره ترتیب 3124 در مورخه ۱۳۹۴/5/17 ازدواج آن‌ها را به صورت رسمی ثبت نمودم کپی حکم بدوی و قطعیت آن نیز به پیوست برای دادگاه ارسال شده است ( ص 138 ) ولی زوجه طی لایحه‌ای اعلام نمود سند نکاحیه ارائه شده فاقد امضاء اینجانب به عنوان ولی زوجه م. ب. علاوه بر این سردفتر قبل از قطعیت دادنامه یعنی 14 روز پس از تنظیم دادنامه اقدام به ثبت ازدواج نموده است ضمناً عده بذل مدت در نکاح منقطع طبق منطوق ماده 1152 قانون مدنی دو طهر ( نزدیک به دو ماه ) است که این امر نیز رعایت نگردیده است زیرا با بذل مدت در یک روز صیغه عقد دائم هم جاری و ثبت می‌شود لذا طبق ماده 1050 قانون مدنی ازدواج با زنی که در عده است باطل م. ب. دادگاه در تاریخ ۱۳۹۴/10/5 تشکیل جلسه داده و ب. ت. ب. اینکه عقد دائمی فیما بین آقای ن. س. و خانم ش. س. با اذن ولی زوجه و با حضور شهود و جری تشریفات شرعی و عرفی و با اذن زوجه صورت پذیرفته و برای دادگاه کاملاً محرز شده است ادعای وکیل وا خ. م. ب. وجود موانع نکاح به هنگام عقد دائم و اینکه زوجه عقدنامه دائم را امضاء ننموده است را غیر ثابت تشخیص داده است صرف نظر از اینکه اذن ولی در ازدواج دائم شرط است در یک روز بذل مدت و صیغه نکاح دائمی جاری و ثبت گردیده است و رعایت دو طهر نگردیده است لذا عمل آنان فاقد وجاهت قانونی و شرعی است و ب. ت. ب. اینکه اعتراض مؤثر و موجهی که موجب فسخ دادنامه معترض عنه را ایجاب نماید به عمل نیامده ضمن رد واخواهی مستنداً به ماده 305 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را عیناً تأیید و استوار می‌نماید. وکلای محکومٌ علیها با تقدیم لایحه‌ای به رأی صادره اعتراض نموده و در لایحه اعتراضی اعلام می‌نمایند آقای ر. الف. و خانم ش. س. ( موکلین ) به تصور نکاح صحیح و پرهیز از تولد ناشی از زنا یا شبهه اقدام به انعقاد نطفه نمودند حکم دادگاه مبنی بر اینکه در لحظه انعقاد نطفه خانم ش. س. زوجه فرد دیگری بوده است با لزوم حفظ کرامت مسلمین و عرض آنها منافات داشته و موجب سرشکستگی و سرافکندگی طفل خواهد بود لذا در صورت تعارض و تزاحم دادگاه باید نکاحی که ثمره آن چنین ذی روحی است که کمتر از 3 ماه به تولد آن مانده است را ترجیح دهد. علاوه بر این در زمان تنظیم عقدنامه دائمی عادی فیما بین آقای ن. س. و خانم ش. س. عمل مواقعه بر اساس نکاح‌نامه موقت انجام پذیرفته بود و به همین دلیل خانم ش. س. اقدام به فرار از منزل و ملحق به همسر خود آقای ر. الف. می‌گردد. ضمناً موکلین اینجانبان مقلد جناب آقای … و نظر ایشان بر عدم اشتراط اذن ولی م. ب.. علاوه بر آن اذن ولی در باکره شرط است نه در ما نحن فیه که براساس نکاح موقت مواقعه آنها منجر به ازاله بکارت گردیده است و هم اکنون دارای سند ازدواج دائمی رسمی می‌باشند و دادگاه نمی‌تواند در برابر سند رسمی و قبل از ابطال آن به سند عادی ارائه شده اصالت دهد و بر اساس آن رسیدگی و مبادرت به صدور رأی نماید. وکیل آقای ن. س. در پاسخ به لایحه تجدیدنظر خ. ا. ن. است دادنامه صادره با رعایت کلیه موازین شرعی و قانونی و به طور جامع الاطراف صادر گردیده است روحانی و سردفتر شماره 34، ولی زوجه، شهود تعرفه شده، پیامک‌های رد و بدل شده از 15 فروردین تا 23 فروردین، اقرار خانم س. در کیفری استان و برگ آزمایش شماره 148 مورخه ۱۳۹۴/1/10 هم بیانگر آن است که خانم س. با رضایت کامل عقدنامه را امضاء نموده است. شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل ب. ت. ب. اوراق پرونده اعلام می‌نماید: دادگاه بدوی با رعایت اصول دادرسی و استدلال و استنتاج صحیح انشاء رأی نموده است و اظهارات وکیل ت. ن. خ. مدلل به نظر نمی‌رسد زیرا عقل سلیم قبول نمی‌کند عقد موقتی صورت بگیرد که عاقد آن مورد شناسائی واقع نشده است و به دلیل آنکه طرفین متواری بودند به احتمال قوی سند محلی هم نداشته و شهودی هم در عقد نباشند ضمناً ادعای جعل وکیل محترم ت. ن. خ. می‌بایست در جلسه اول مطرح می‌شد و د. ا. م. چنین ادعائی جایگاه نداشته است و اینکه وکیل محترم اذن ولی را در صفحه 165 پرونده مورد نقد قرار می‌دهد اجتهاد در برابر نص است و طبق ماده 1043 اصلاحی ۱۳۷۰/8/14 ق.م نکاح دختر باکره اگرچه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری است و علاوه بر این عقد جاری شده توسط روحانی محترم آقای … ایراد بوده است بنابراین ادعای وکلای آنان ( وکلای تجدیدنظرخواهان ) دائر بر صیغه‌نامه قبلی کانون خانوادگی را متزلزل نموده و مخالف عرف محلی و تالی فاسد خواهد داشت که چنین هنجار شکنی اگر بدعت شود سنگ روی سنگ بند نخواهد شد لذا مستنداً به ماده 348 و قسمت آخر ماده 358 آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم بدوی تأیید می‌شود. ف. خ. و وکیل ایشان در وقت مقرر با تقدیم لایحه‌ای که در صورت لزوم به هنگام شور قرائت خواهد شد نسبت به رأی صادره اعتراض نموده‌اند که پرونده پس از وصول به دیوانعالی کشور و جری تشریفات لازم جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 01243 ۱۳۹۴/11/25 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه: فرجام‌خواهی آقای ر. الف. و خانم ش. س. نسبت به دادنامه شماره 01243 مورخه ۱۳۹۴/11/25 صادره از شعبه دوم تجدیدنظر استان اردبیل با بند 5 از ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت دارد زیرا دادنامه فرجام‌خواسته به دلایل ذیل مطابق دلائل و مستندات ارائه شده در پرونده صادر نگردیده است 1- در نکاح موقت شرط اذن پدر ( اذن ولی ) بستگی به شرایط و نوع تقلید زوج و زوجه دارد که در ما نحن فیه حسب اعلام وکیل مربوطه موکلین ایشان مقلد حضرت ایت ا... بهجت بوده و نظر ایشان بر عدم اشتراط اذن ولی در نکاح موقت م. ب.. 2- دادگاه بخش ا... پس از احراز صحت نکاح‌نامه موقت زوج را بر اساس اقرار به تعهد وی ملزم به ثبت رسمی نکاح موقت در یکی از دفاتر ازدواج و طلاق می‌نماید 3- بذل مدت از سوی زوج در نکاح موقت و اقدام فوری برای نکاح دائم با همان زوجه نیازمند به رعایت عده ( دو طهر ) نبوده و از نظر شرعی ایرادی بر نکاح دائمی رسمی بعد از بذل مدت وارد نمی‌باشد 4- خانم ش. س. اعلام نموده که ذیل عقدنامه عادی دائمی را امضاء ننموده صرف‌نظر از اینکه صحت و سقم موضوع ادعائی به کارشناس مربوطه ارجاع نگردیده دلیل اکراهی بودن آن نیز م. ب. علاوه بر این ترک منزل پدری و ملحق شدن به همسر دلخواه خود که در نکاح موقت ایشان بوده و همچنین دارای فرزند شدن از ایشان و شروع زندگی مشترک و قرائن متراکمه دیگر نشان دهنده آن است که ازدواج موقت و سپس دائمی آنان از روی قصد و رضا انجام پذیرفته است لذا ب. ت. ب. مراتب اشعاری رأی فرجام خواسته نقض و به استناد بند 2 از ماده 370 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و همچنین بند ج از ماده 401 قانون مارالذکر رسیدگی بعدی به شعبه هم‌عرض صادر کننده رأی منقوض محول می‌گردد. شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس: جعفر قدیانی; عضو معاون: مرتضی شریفی; عضو معاون: حسن حمیدیان فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی 1- اذن ولی دختر در نکاح موقت2- عده زوجه در عقد موقت در تاریخ 26 اردیبهشت 1395، شعبه دیوان عالی کشور به رسیدگی به یک پرونده حقوقی پرداخت که موضوع آن اختلافات مربوط به ادعاهای خسارت ناشی از تخلفات ادعایی بود. ی. ا. ط. خواستار احقاق حقوق و جبران خسارات شد، در حالی که طرف مقابل به رد این ادعاها پرداخت و دفاعیات مستند خود را ارائه نمود و همچنین به عدم وجاهت قانونی ادعاها اشاره کرد. مستندات ارائه‌شده شامل مدارک و شواهدی بود که به اعتبار ادعاها خدشه وارد می‌کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی دقیق مستندات و دلایل طرفین، با استناد به مواد قانونی مرتبط، تصمیم به رد ادعای خواهان و تایید صحت دفاعیات طرف مقابل اتخاذ کرد. این رای به عنوان رای قطعی تلقی می‌شود و قابلیت تجدیدنظر ندارد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: 1 - شرط اذن ولی در خصوص نکاح موقت دختر باکره، به شرایط و نوع تقلید زوج و زوجه، بستگی دارد. بنابراین در صورتی که حسب اعلام زوجین، آنها از مرجعی تقلید نمایند که نظر بر عدم اشتراط اذن ولی در نکاح موقت داشته باشد، انعقاد این عقد بدون اجازه ولی صحیح است. 2 - در فرض بذل مدت باقیمانده از عقد موقت، توسط زوج و اقدام فوری برای نکاح دائم با همان زوجه، نیازی به رعایت عده (دو طهر) توسط زوجه نبوده و از نظر شرعی ایرادی بر نکاح دائمی رسمی بعد از بذل مدت وارد نیست. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/26 - 09 : 00 قاضی: جعفر قدیانی قاضی: مرتضی شریفی قاضی: حسن حمیدیان; خلاصه جریان پرونده: حسب محتویات پرونده آقای ن. س. با وکالت آقای م.م. دادخواستی به خواسته اثبات زوجیت در تاریخ 1394/04/10 تقدیم دادگاه‌های عمومی حقوقی شهرستان اردبیل تقدیم نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوازدهم دادگاه حقوقی شهرستان اردبیل ارجاع گردیده است. خ. د. ت. خواسته خود اعلام نمود موکل بنده طبق عقدنامه عادی مورخه 1394/01/17 خانم ش. س. (خ. ر. ا.) را به عقد دائم خود درآورده است اما آقای ر. الف. (خ. ر. د.) با ارائه سند عادی کذب مدعی گردیده است که بین ایشان و خانم ش. س. رابطه زوجیت موقت دو ساله از تاریخ 1393/08/08 لغایت 1395/08/08 برقرار م. ب. در حالی که عقدنامه موقت ادعائی فاقد شهادت شهود بوده و علاوه بر این استعلام انجام شده از حوزه علمیه شهرستان اردبیل و همچنین دفتر تبلیغات نشان دهنده آن است که عاقد عقدنامه موقت به نام آقای ع.ر. در دو مرکز یاد شده دارای پرونده تحصیلی یا پرونده پرسنلی نمی‌باشد و در واقع چنین شناسائی نگردید. لذا مستندا به ماده 1062 قانون مدنی تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات رابطه زوجیت دائم بین موکل اینجانب با خانم ش. س. را دارم، آقای ن. س. در تاریخ 1394/04/24 با تقدیم لایحه‌ای خطاب به دادگاه عزل وکیل خود (آقای م.م. را اعلام می‌نماید. آقای ت.خ. س. پدر خانم ش. س. طی لایحه‌ای تقدیمی اعلام می‌نماید ب. ت. ب. اینکه اینجانب به دخترم که بیست ساله و باکره است اذن در نکاح با آقای ر. الف. را (در نکاح موقت) نداده‌ام خواهشمند است جهت جلوگیری از وقوع جرم رابطه نامشروع و نیز حفظ کیان خانواده دخترم را تا زمان صدور حکم دادگاه به نفع یکی از مدعیان زوجیت تحویل خانواده‌اش نمایند. لازم به توضیح است که بعد از وقوع عقد دائم خانم ش. س. منزل پدر را ترک نموده و به آقای ر. س. ملحق گردیده و در نزد ایشان زندگی می‌نماید. در تاریخ 1394/04/23 خانم س. ج. به وکالت از آقای ن. س. وکالت نامه خود را تقدیم و طی لایحه‌ای اعلام می‌نماید که موکل اینجانب در تاریخ 1394/01/17 خانم ش. س. را به عقد دائم خود درآورده و شهود حاضر در جلسه و همچنین عاقد همگی حاضر به شهادت هستند اما آقای ر. الف. که مرتکب آدم ربائی گردیده برای فرار از مجازات و با ارائه سند ساختگی عادی، مدعی رابطه زوجیت موقت گردیده در حالی که با تفحص انجام شده عاقد آن نیز شناسائی نگردیده است (پرونده کیفری آقای ر. الف. در شعبه --- کیفری استان مطرح م. ب. که به دلیل اختلاف در مساله زوجیت و ضرورت رسیدگی حقوقی در دادگاه خانواده قرار اناطه رسیدگی صادر گردیده است تا طرفین ظرف یک ماه به دادگاه صالحه مراجعه و گواهی اقامه دعوی خ. ر. ب. دادگاه کیفری ارائه نمایند.) وکیل خواهان در ادامه اظهار می‌دارد ب. ت. ب. یا پیامک های موجود و جعلی بودن عقدنامه موقت تقاضای صدور حکم اثبات زوجیت فیما بین موکل اینجانب و خانم ش. س. را دارم (صفحات 42 و 43 ) این پیامک‌ها از تاریخ 15 فروردین تا 23 فروردین 94 بین آقای ر. الف. و خانم ش. س. رد و بدل گردیده و نشان‌دهنده آن است که آقای ر. الف. از عقد دائم ش. س. با موکل اینجانب مطلع بوده است در ردیف چهارده پیامک‌های ر. الف. به خانم س. فقط 48 ساعت وقت می‌دهد تا نسبت به فرار از منزل و ملحق شدن به ایشان اقدام نماید. وکیل خ. د. ج. مورخه 1394/04/24 دادگاه اعلام نمود که خوانده (ش. س.) دختر عموی موکل اینجانب م. ب. که آقای ر. الف. پس از آدم ربائی و تهدید وی اقدام به تهیه عقدنامه موقت نموده است و با انگیزه فرار از مجازات تاریخ عقدنامه موقت را مقدم بر تاریخ عقد دائم تنظیم نموده است دادگاه قرار استماع شهادت شهود و همچنین عاقد و زوجه را صادر و اعلام می‌نماید همزمان آقای ن. س. اعلام می‌نماید که همسرش به همراه آقای ر. الف. قصد دریافت مدارک هویتی المثنی جهت خروج از کشور هستند لذا از دادگاه تقاضا می‌نماید به ثبت احوال و مراجع مربوطه اعلام نمایند تا از ارائه هرگونه مدارک هویتی المثنی به نامبردگان فوق الذکر خودداری نمایند. شهود تعرفه شده به نام‌های آقایان س.ز.، پ.د. (عاقد)، ف.س. و ت.خ. س. (پدر زوجه) و آقای ه.س. در وقت مقرر در دادگاه حاضر و شهادت دادند که در مجلس عقد حاضر و با حضور خانم ش. س. خطبه عقد دائم جاری گردید. دادگاه در تصمیم مورخه 1394/05/08 به آقای … به الف. اعلام می‌نماید تا اصل عقدنامه موقت را به همراه زوجه و همچنین عاقد نکاح موقت در دادگاه حاضر نمایند و در تصمیم 1394/06/05 نیز به خواندگان اخطار نمود که اگر ظرف مهلت 7 روز جهت ادای توضیحات در دادگاه حاضر نشده و صیغه نامه را ارائه نمایند صیغه نامه موقت از عداد دلائل خارج خواهد شد. دادگاه در تاریخ 1394/06/16 در وقت نظارت تشکیل جلسه داده و با عنایت به جامع اوراق و محتویات پرونده و توجها به اظهارات عاقد و شهود و همچنین ولی زوجه که جملگی صراحتا به وقوع عقد دائم بین خانم ش. س. و آقای ن. س. شهادت داده‌اند و از طرفی نیز خواندگان دعوی علیرغم ابلاغ قانونی در دو مرحله در جلسه دادرسی حضور نیافته‌اند و دلیل و مدرکی دال بر بی‌اعتباری ادعای خواهان و مستندات ابرازی وی ارائه ننمودند و ب. ت. ب. اینکه صیغه نامه موقت ابرازی فاقد اعضای ولی زوجه و شهود م. ب. و در استعلام مربوطه و معموله از مراجع ذی ربط عاقد به نام آقای ع.ر. مورد شناسائی واقع نگردیده است دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص داده و مستندا به ماده 1062 قانون مدنی و ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر اثبات زوجیت دائم بین خواهان و خ. ر. ا. (آقای ن. س. و خانم ش. س.) با مهریه موصوف صادر و اعلام می‌نماید. ب. ت. ب. غیابی بودن رای صادره آقایان ع. ق. و الف. ص.الف. به وکالت از آقای ر. الف. و خانم ش. س. به رای صادره اعتراض و تقاضای واخواهی نمودند. در لایحه تقدیمی عقدنامه موقت دو ساله را که در دفتر ازدواج و بر اساس رای صادره از شعبه اول دادگاه عمومی بخش ا... ثبت رسمی گردیده است را به دادگاه ارائه می‌نمایند وکلای مارالذکر در لایحه تقدیمی اعلام می‌نمایند که موکلین آنها در تاریخ 1394/06/01 باقیمانده مدت صیغه موقت را بذل و متعاقب آن در تاریخ 1394/06/01 (همان تاریخ) با تعیین صداق 114 عدد سکه به صورت رسمی و دائمی با یکدیگر ازدواج نموده‌اند و هم اکنون به مدت 7 ماه است که با یکدیگر زندگی مشترک دارند و علاوه بر این خانم ش. س. اعلام می‌نماید که ذیل عقدنامه دائم با آقای ن. س. را امضا ننموده است و اعضاء ایشان در زیر عقدنامه عادی دائمی جعل گردیده است در نتیجه چنین عقدی از روی قصد و رضای موکله بنده نبوده و بطلان دعوی مورد تمنی است (ص 95 ) دادگاه ب. ت. ب. ارائه سند رسمی ازدواج قرار استماع شهادت سر دفتر و عاقد را صادر و اعلام می‌نماید. صفحه 134 پرونده حاکی از آن است که خانم ش. س. طی دادخواستی از دادگاه بخش ارشق تقاضا می‌نماید که ب. ت. ب. تعهد آقای ر. الف. بر ثبت رسمی نکاح موقت او را ملزم به ثبت رسمی نکاح موقت می‌نمایند ب. ت. ب. اقرار آقای ر. الف. بر این تعهد دادگاه او را ملزم به ثبت نکاح موقت می‌نماید. در جلسه 1394/09/10 وکلای طرفین در دادگاه حضور دارند و خطاب به دادگاه اعلام نمودند که خانم ش. س. هم اکنون حامله بوده و دارای جنین 6 ماهه م. ب. و در این خصوص تقاضای ارجاع به پزشکی قانونی را نمودند. سر دفتر مربوطه نیز با ارسال لایحه‌ای خطاب به دادگاه اعلام نمود اینجانب بر اساس رای صادره از دادگاه بخش ا... به شماره ترتیب 3124 در مورخه 1394/05/17 ازدواج آن‌ها را به صورت رسمی ثبت نمودم کپی حکم بدوی و قطعیت آن نیز به پیوست برای دادگاه ارسال شده است (ص 138 ) ولی زوجه طی لایحه‌ای اعلام نمود سند نکاحیه ارائه شده فاقد امضا اینجانب به عنوان ولی زوجه م. ب. علاوه بر این سردفتر قبل از قطعیت دادنامه یعنی 14 روز پس از تنظیم دادنامه اقدام به ثبت ازدواج نموده است ضمنا عده بذل مدت در نکاح منقطع طبق منطوق ماده 1152 قانون مدنی دو طهر (نزدیک به دو ماه) است که این امر نیز رعایت نگردیده است زیرا با بذل مدت در یک روز صیغه عقد دائم هم جاری و ثبت می‌شود لذا طبق ماده 1050 قانون مدنی ازدواج با زنی که در عده است باطل م. ب. دادگاه در تاریخ 1394/10/05 تشکیل جلسه داده و ب. ت. ب. اینکه عقد دائمی فیما بین آقای ن. س. و خانم ش. س. با اذن ولی زوجه و با حضور شهود و جری تشریفات شرعی و عرفی و با اذن زوجه صورت پذیرفته و برای دادگاه کاملا محرز شده است ادعای وکیل وا خ. م. ب. وجود موانع نکاح به هنگام عقد دائم و اینکه زوجه عقدنامه دائم را امضا ننموده است را غیر ثابت تشخیص داده است صرف نظر از اینکه اذن ولی در ازدواج دائم شرط است در یک روز بذل مدت و صیغه نکاح دائمی جاری و ثبت گردیده است و رعایت دو طهر نگردیده است لذا عمل آنان فاقد وجاهت قانونی و شرعی است و ب. ت. ب. اینکه اعتراض موثر و موجهی که موجب فسخ دادنامه معترض عنه را ایجاب نماید به عمل نیامده ضمن رد واخواهی مستندا به ماده 305 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را عینا تایید و استوار می‌نماید. وکلای محکومٌ علیها با تقدیم لایحه‌ای به رای صادره اعتراض نموده و در لایحه اعتراضی اعلام می‌نمایند آقای ر. الف. و خانم ش. س. (موکلین) به تصور نکاح صحیح و پرهیز از تولد ناشی از زنا یا شبهه اقدام به انعقاد نطفه نمودند حکم دادگاه مبنی بر اینکه در لحظه انعقاد نطفه خانم ش. س. زاده فرد دیگری بوده است با لزوم حفظ کرامت مسلمین و عرض آنها منافات داشته و موجب سرشکستگی و سرافکندگی طفل خواهد بود لذا در صورت تعارض و تزاحم دادگاه باید نکاحی که ثمره آن چنین ذی روحی است که کمتر از 3 ماه به تولد آن مانده است را ترجیح دهد. علاوه بر این در زمان تنظیم عقدنامه دائمی عادی فیما بین آقای ن. س. و خانم ش. س. عمل مواقعه بر اساس نکاح‌نامه موقت انجام پذیرفته بود و به همین دلیل خانم ش. س. اقدام به فرار از منزل و ملحق به همسر خود آقای ر. الف. می‌گردد. ضمنا موکلین اینجانبان مقلد جناب آقای … و نظر ایشان بر عدم اشتراط اذن ولی م. ب.. علاوه بر آن اذن ولی در باکره شرط است نه در ما نحن فیه که براساس نکاح موقت مواقعه آنها منجر به ازاله بکارت گردیده است و هم اکنون دارای سند ازدواج دائمی رسمی می‌باشند و دادگاه نمی‌تواند در برابر سند رسمی و قبل از ابطال آن به سند عادی ارائه شده اصالت دهد و بر اساس آن رسیدگی و مبادرت به صدور رای نماید. وکیل آقای ن. س. در پاسخ به لایحه تجدیدنظر خ. ا. ن. است دادنامه صادره با رعایت کلیه موازین شرعی و قانونی و به طور جامع الاطراف صادر گردیده است روحانی و سردفتر شماره 34 ، ولی زوجه، شهود تعرفه شده، پیامک‌های رد و بدل شده از 15 فروردین تا 23 فروردین، اقرار خانم س. در کیفری استان و برگ آزمایش شماره 148 مورخه 1394/01/10 هم بیانگر آن است که خانم س. با رضایت کامل عقدنامه را امضا نموده است. شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل ب. ت. ب. اوراق پرونده اعلام می‌نماید: دادگاه بدوی با رعایت اصول دادرسی و استدلال و استنتاج صحیح انشاء رای نموده است و اظهارات وکیل ت. ن. خ. مدلل به نظر نمی‌رسد زیرا عقل سلیم قبول نمی‌کند عقد موقتی صورت بگیرد که عاقد آن مورد شناسائی واقع نشده است و به دلیل آنکه طرفین متواری بودند به احتمال قوی سند محلی هم نداشته و شهودی هم در عقد نباشند ضمنا ادعای جعل وکیل محترم ت. ن. خ. می‌بایست در جلسه اول مطرح می‌شد و د. ا. م. چنین ادعائی جایگاه نداشته است و اینکه وکیل محترم اذن ولی را در صفحه 165 پرونده مورد نقد قرار می‌دهد اجتهاد در برابر نص است و طبق ماده 1043 اصلاحی 1370/08/14 ق.م نکاح دختر باکره اگرچه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری است و علاوه بر این عقد جاری شده توسط روحانی محترم آقای … ایراد بوده است بنابراین ادعای وکلای آنان (وکلای تجدیدنظرخواهان) دائر بر صیغه‌نامه قبلی کانون خانوادگی را متزلزل نموده و مخالف عرف محلی و تالی فاسد خواهد داشت که چنین هنجار شکنی اگر بدعت شود سنگ روی سنگ بند نخواهد شد لذا مستندا به ماده 348 و قسمت آخر ماده 358 آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم بدوی تایید می‌شود. ف. خ. و وکیل ایشان در وقت مقرر با تقدیم لایحه‌ای که در صورت لزوم به هنگام شور قرائت خواهد شد نسبت به رای صادره اعتراض نموده‌اند که پرونده پس از وصول به دیوانعالی کشور و جری تشریفات لازم جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1394/11/25 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه: فرجام‌خواهی آقای ر. الف. و خانم ش. س. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 1394/11/25 صادره از شعبه دوم تجدیدنظر استان اردبیل با بند 5 از ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت دارد زیرا دادنامه فرجام‌خواسته به دلایل ذیل مطابق دلائل و مستندات ارائه شده در پرونده صادر نگردیده است 1 - در نکاح موقت شرط اذن پدر (اذن ولی) بستگی به شرایط و نوع تقلید زوج و زوجه دارد که در ما نحن فیه حسب اعلام وکیل مربوطه موکلین ایشان مقلد حضرت ایت ا... بوده و نظر ایشان بر عدم اشتراط اذن ولی در نکاح موقت م. ب.. 2 - دادگاه بخش ا... پس از احراز صحت نکاح‌نامه موقت زوج را بر اساس اقرار به تعهد وی ملزم به ثبت رسمی نکاح موقت در یکی از دفاتر ازدواج و طلاق می‌نماید 3 - بذل مدت از سوی زوج در نکاح موقت و اقدام فوری برای نکاح دائم با همان زوجه نیازمند به رعایت عده (دو طهر) نبوده و از نظر شرعی ایرادی بر نکاح دائمی رسمی بعد از بذل مدت وارد نمی‌باشد 4 - خانم ش. س. اعلام نموده که ذیل عقدنامه عادی دائمی را امضا ننموده صرف‌نظر از اینکه صحت و سقم موضوع ادعائی به کارشناس مربوطه ارجاع نگردیده دلیل اکراهی بودن آن نیز م. ب. علاوه بر این ترک منزل پدری و ملحق شدن به همسر دلخواه خود که در نکاح موقت ایشان بوده و همچنین دارای فرزند شدن از ایشان و شروع زندگی مشترک و قرائن متراکمه دیگر نشان دهنده آن است که ازدواج موقت و سپس دائمی آنان از روی قصد و رضا انجام پذیرفته است لذا ب. ت. ب. مراتب اشعاری رای فرجام خواسته نقض و به استناد بند 2 از ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و همچنین بند ج از ماده 401 قانون مارالذکر رسیدگی بعدی به شعبه هم‌عرض صادر کننده رای منقوض محول می‌گردد. شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رئیس: جعفر قدیانی; عضو معاون: مرتضی شریفی; عضو معاون: حسن حمیدیان