اتیان سوگند بدون رعایت شرایط قانونی

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 92/10/1 خانم م. ص. بوکالت از طرف خانم ز. ب.ب.ق. بطرفیت آقای غ. ش. دادخواستی بخواسته ثبت واقعه ازدواج تقدیم و توضیح داده که موکله حدوداً مدت سی سال است که همسر دائمی و شرعی خوانده م. ب. علیرغم مراجعات مکرر به وی از ثبت واقعه ازدواج تاکنون خودداری کرده است لذا صدور حکم بشرح خواسته م. ا. و به پیوست دادخواست تصاویر کارت ملی خواهان و شناسنامه های فرزندان به اسامی ج. و د. و ف. ش. که در آنها نام والدینشان غ. بشناسنامه شماره 8 و ز. به شناسنامه شماره ... قید گردیده تقدیم نموده است. دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ب. ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد آقای ا.م. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی ب. ت. و. از جانب خوانده اعلام وکالت نموده است جلسه دادرسی مورخ 93/3/10 با حضور خواهان و وکیل ایشان تشکیل شد خوانده و وکیل وی حضور نیافتند ولی وکیل خوانده لایحه دفاعیه ای ارسال داشته که ضمیمه پرونده م. ب. و وکیل خوانده در این لایحه اعلام نموده که خواهان بمدت 20 سال صیغه موقت موکل بوده و در سال1380 مدت عقد موقت منقضی شده و از آن تاریخ هیچ ارتباطی ندارند و خواهان دلیل یا مدرک محکمه پسندی در راستای اثبات این دعوی خودارائه نکرده است و صرف ارائه کپی شناسنامه فرزندان نمی تواند دلیل اثبات این خواسته باشد و چرا تاکنون نسبت به این خواسته اقدامی نشده است. موکل دارای همسر دیگری است (همسر اول) و حسب توافق با خواهان و حتی خانواده ایشان عقد نکاح موقت جاری شده چرا که از همان ابتدا موکل موافق عقد دائم خواهان نبوده است و با همین شرایط هم خواهان و هم خانواده ایشان حاضر به عقد موقت با مدت 20 ساله بوده اند لذا رد دعوی واهی و بی اساس مطروحه را له موکل دارم. وکیل خ. د. ج. دادرسی اظهار داشت موکل در سال1362 به عقد ازدواج دائم زوج درآمده است علیرغم گذشت مدت مدیدی از زمان عقد ازدواج و داشتن فرزند مشترک و مراجعات مکرر زوج به بهانه های واهی از ثبت واقعه ازدواج سرباز زده و حسب اظهارات وکیل خوانده که مدعی شده است موکل صیغه موقت بوده است این در صورتی که ایشان عقد دائمی نامبرده بوده است و مهریه وی سی و سه هزار تومان بوده است و اصل عقدنامه در دست خود خوانده م. ب. که آن را ارائه نمی نماید وکیل وی مدعی شده که همسر اول ایشان با ازدواج نامبرده موافق نبوده است و در حال حاضر مدعی شده است که همسرش با عقد موقت موافقت نموده است و در خصوص عقد دائم موکله شهودی که درجلسه عقد حضور داشته اند حاضرند در جلسه دادگاه بر این امر شهادت دهند. دادگاه باتعیین وقت مجدد از طرفین جهت استماع گواهی گواهان خواهان دعوت بعمل آورد. جلسه بعدی دادرسی بتاریخ 93/6/29 با حضور متداعیین و وکلای آنان تشکیل گردید از طرف خواهان یک نفر شاهد بنام خانم ک. ب. که خواهرش بوده تعرفه شده که ازایشان در اوراق 31 و 32 پرونده استماع گواهی بعمل آمد شاهد اظهار داشت وقتی صورت قباله را می نوشتند من حضور داشتم سی سال است که خواهر من همسر خوانده است و از ایشان سه تا بچه دارد که همگی کبیر هستند چون آقای ش. زن دیگری داشت عقد عادی بود و تا خانم … محضری نمیکردند کلاً سی و سه هزار تومان قباله تعیین کردند و خود آقای ش. صیغه را خواندند و باهم محرم شدند صیغه عقد دائمی بود اگر دائمی نبود 3 تا بچه درست نمیکردند پدر خدابیامرز و نیز باجی های دیگر من حضور داشتند همه خودی بودند غریبه حضور نداشت بچه اول که بدنیا آمد صورت قباله را حاج آقا ازخواهرم گرفته که شناسنامه برای بچه بگیرد. سپس وکیل خواهان همان مطالب مطروحه در دادخواست و جلسه دادرسی قبلی را تکرار و اضافه نموده که موکله حاضر است سوگند یاد نماید که عقد ازدواج نامبرده دائمی بوده است. وکیل خوانده با تکرار مطالب مندرج در لایحه دفاعیه قبلی اضافه نموده که شاهد معرفی شده خواهر خواهان بوده که به سبب رابطه نسبی نزدیک شهادت وی غیر قابل قبول م. ب. و اظهارات یک شاهد جایگاه قانونی ندارد و بعلاوه شاهد در اظهارات خود به دورغ اعلام نموده که خود آقای ش. عقد کرده و صیغه را خودش خوانده است در حالیکه عاقد آقای ع. بوده که فوت نموده است و در صورتیکه خواهان موافق باشد موکل حاضر است سوگند یاد کند که صیغه عقد موقت و بیست ساله بوده است. سپس دادگاه ب. ت. ب. اظهارات طرفین و وکلای آنان و قبول خواهان به اتیان سوگند از ناحیه خوانده با تعیین وقت ازطرفین و وکلای آنان جهت اتیان سوگند از ناحیه خوانده دعوت بعمل آورد. در جلسه دادرسی مورخ 93/9/25 که باحضور طرفین دعوی و وکلای آنان تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. موکله آمادگی کامل جهت اتیان سوگند دارد. وکیل خ. ا. د. با اجرای سوگند از ناحیه موکل اینجانب موافق هستم و موکل آمادگی دارد که سوگند یاد نماید. دراین اثنا خوانده رو به قبله ایستاده و دست روی قرآن گذاشته واظهار داشت واله، باالله ، تالله سوگند یاد می کنم خانم ز. ب. صیغه موقت من بوده و بیست سال صیغه موقت بود از سال1362 تا سال 1382 و از روزی که صیغه تمام شد خواهان مرا به کوچه اش راه نمیداد و رابطه ای با هم تا همین حالا نداشتیم خداوند مرا نیامرزد اگر دروغ گفته باشم. وکیل خ. ا. د. من سوگند خوانده را قبول ندارم وکیل خ. ا. د. جلسه جهت اتیان سوگند بود وتشریفات رعایت شده است تقاضای رد ادعای خواهان را دارم. سرانجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 1406 مورخ 93/10/3 پس از ذکر مقدمه ای از چگونگی اقامه دعوی نظر به اظهارات طرفین و وکلای آنها و عدم حضور شهود زمان عقد در جلسه دادگاه و تقاضای وکیل خواهان به اتیان سوگند از طرف خوانده و صورتجلسه اتیان سوگند که خوانده با الفاظ جلاله سوگند یاد نموده است که خواهان صیغه موقت وی بوده است لذا به استناد ماده 1257 قانون مدنی و مواد 270 و 272 و 281 و 283 و 288 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. پس از ابلاغ رأی صادره وکیل خ. ن. ب. آن تجدیدنظرخواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه 21 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی وارد رسیدگی شده و درجلسه دادرسی مورخ 94/4/8 که با حضور ت. ن. خ. و وکیل ایشان تشکیل گردیده، ت. ن. خ. علیرغم ابلاغ قانونی اخطاریه حضور نیافته و لایحه ای تقدیم نکرده است. ت. ن. خ. اظهار داشت من چون سواد ندارم تاریخ عقد یادم نیست ولی حدود سی الی سی و یک سال است که به عقد نکاح دائم خوانده درآمده ام مهریه سی و سه هزار تومان تعیین شد درآن زمان اصلاً عقد موقت رسم نبود دارای سه فرزند هستیم تا قبل از قسم خوردن همسرم دردادگاه به خانه من رفت و آمد داشت و بعد از قسم خوردن هم آمد گفت من به دروغ قسم خوردم حاضرم همین خانه ای که فعلاً در آن ساکن هستیم را بنام تو منتقل نمایم از شکایت دست بردار من قبول نکردم چون پول خانه را خودم داده ام ولی بنام ایشان است. نامبرده میخواست از بابت مهریه بنام من بزند مهریه نگرفته ام بر ذمه همسرم م. ب. قسم وی را قبول ندارم نمیخواهم که قسم بخورد چون روزی صد بار به دروغ قسم میخورد شاهد دارم در آن زمان صیغه نبود همین الان در منطقه ما نیست عیب می دانند فقط بخاطر اینکه ازدواج را به ثبت نرساند چنین ادعایی را نموده است برای بچه هایم شناسنامه گرفته است باهمان قباله شناسنامه گرفته است. و الا بدون قباله که شناسنامه نمیدهند عاقد فوت کرده است حاج ا. و حاج ع. و پدر و مادرم بوده اند که مرحوم شده اند خواهر و برادرانم بوده اند که کوچک بودند چند نفر شاهد دارم تقاضای تحقیق دارم وکیل ت. ن. خ. هم همان مطالب مطروحه در جلسات دادرسی مرحله بدوی و لایحه تجدیدنظر را بیان نموده و سپس دادگاه در اوراق 60 الی66 پرونده از سه نفر از شهود تعرفه شده باسامی م. ا. و م. ذ. و ا. ا. استماع گواهی بعمل آورد و سرانجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 504-94 مورخ 1394/4/9 ب. ت. ب. محتویات پرونده واظهارات اصحاب دعوا و مفاد گواهی گواهان تعرفه شده از سوی ت. ن. خ. و اینکه ت. ن. خ. اصل وقوع نکاح را مورد قبول و اذعان قرار داده النهایه مدعی است که عقد نکاح موقت بوده و دلیل متقنی بر انقطاعی بودن عقد نکاح ابراز ننموده است و اینکه اتیان سوگند خوانده بدون درخواست خواهان وجاهت قانونی ندارد و ب. ت. ب. نظر مشهور فقهای عظام و بنا به مفاد مسئله 9 از بحث القول غی النکاح المنقطع از تحریرالوسیله حضرت امام خمینی (ره) که مفاداً بیان میفرمایند از شرایط عقد انقطاعی این است که مدت ذکرشود واگر متعاقدین مدت را ذکر ننمایند عقد انقطاعی باطل و عقد تبدیل به عقد نکاح دائم میگردد لذا اعتراض ت. ن. خ. را وارد تشخیص و باستناد ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی و ماده 20 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 ضمن نقض دادنامه معترض عنه حکم به الزام ت. ن. خ. به حضور دردفترخانه ثبت ازدواج و ثبت نکاح دائم خود با ت. ن. خ. را با مهریه سی و سه هزار تومان وجه رایج بر اساس سال وقوع عقد (1362) صادر نموده است. دادنامه اخیرالصدور در تاریخ 1394/4/30 به ت. ن. خ. ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 1394/5/11 با تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوانعالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه بهنگام شور قرائت می گردد. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و. ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای غ. ش. نسبت به دادنامه شماره 504-94 مورخ 1394/4/9 شعبه بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که بموجب آن ضمن نقض دادنامه بدوی حکم بر الزام ف. خ. ب. ثبت نکاح دائم فیمابین ایشان و زوجه فرجام خوانده بامهریه سی و سه هزار تومان وجه رایج بر اساس سال وقوع عقد (1362) صادر گردیده است وارد و موجه نیست زیرا اولاً: ف. خ. و وکیل او در مرحله بدوی بشرح صورتجلسات دادرسی ولایحه تقدیمی ضمن قبول رابطه زوجیت فیمابین ف. خ. و فرجام خوانده صرفاً مدعی موقت بودن نکاح فیمابین شده اند و باین ترتیب اصل رابطه زوجیت فیمابین متداعیین ب. ت. ب. اظهارات طرفین و وکلای آنان ثابت و مفروغ عنه بوده و اختلاف طرفین فقط در دائم یاموقت بودن نکاح م. ب.. ثانیاً: حسب عرف جامعه ب. ت. ب. غلبه ازدواج دائم بر ازدواج موقت اصل بر دوام زوجیت بوده و نکاح منقطع استثناء بر اصل محسوب میگردد و مادامیکه اختلاف زوجین در دائم یا موقت بودن نکاح آنان، نکاح موقت باثبات نرسیده باشد نکاح فیمابین زوجین مطابق اصل محکوم به دائم بودن آن خواهد بود. ثالثاً: ف. خ. و وکیل او علیرغم ادعای موقت بودن نکاح فیمابین متداعیین هیچ دلیلی که صحت و درستی مراتب ادعائی آنان را اثبات نماید اقامه و ابراز ننموده اند و صرف ادعا در خصوص مورد نمی تواند دلیل بر صحت آن محسوب گردد. رابعاً: گواهان تعرفه شده از ناحیه زوجه فرجام خوانده که درمراحل دادرسی بدوی و تجدیدنظر از آنان استماع گواهی بعمل آمده هر یک در اظهارات خود به نحوی دائم بودن نکاح فیمابین متداعیین را مورد تأیید و تصدیق قرار داده اند. خامساً :ز. ف. خ. با ادعای موقت بودن نکاح فیمابین و انقلاب در دعوی مطروحه درموقعیت مدعی قرار گرفته و برای اثبات ادعای خود قانوناً حق داشته که بعنوان مدعی از زوجه فرجام خوانده بعنوان منکر درخواست سوگند نماید که نه تنها چنین درخواستی از طرف ایشان بعمل نیامده بلکه چون اساساً از طرف زوجه فرجام خوانده بعنوان منکر موقت بودن نکاح از زوج فرجام خوانده درخواست اجرای سوگند نشده است لذا بر اقدام ز. ف. خ. در اتیان سوگند در خصوص مورد ادعای خویش شرعاً و قانوناً هیچ اثری مترتب نبوده و این امر نمی تواند دلیل اثباتی بر صحت ادعای ایشان محسوب گردد بنابراین و ب. ت. ب. مراتب اشعاری و ثبوت دوام زوجیت فیمابین زوجین و عدم اثبات ادعای ف. خ. مبنی بر موقت بودن نکاح طرفین، دادنامه فرجام خواسته از حیث نتیجه موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. د. حد و کیفیتی نبوده که باساس دادنامه فرجام خواسته خدشه ای وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتاً ابرام میگردد. شعبه 8 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون حسن عباسیان - مسعود کریم پورنطنزی - جعفر پوربدخشان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اتیان سوگند بدون رعایت شرایط قانونی در تاریخ 1 دی‌ماه 1392، دادخواستی به منظور ثبت واقعه ازدواج ارائه گردید که در آن ادعا شده بود، طرف خواهان به مدت سی سال همسر دائمی طرف خوانده بوده و خوانده از ثبت ازدواج خودداری کرده است. طرف خوانده با رد این ادعا، اعلام کرد که رابطه بین آنها موقت بوده و هیچ مدرکی دال بر دائمی بودن ازدواج وجود ندارد. در جلسات دادرسی، طرف خواهان بر دائمی بودن عقد و وجود فرزندان مشترک تاکید کرده و شاهدانی را برای تایید ادعای خود معرفی نمود. <br>دادگاه در تاریخ 3 دی‌ماه 1393، با استناد به اظهارات طرفین و سوگند طرف خوانده، حکم به بطلان دعوی صادر کرد. طرف خواهان به این حکم تجدیدنظر خواهی کرد و دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 9 تیرماه 1394، با نقض حکم بدوی، طرف خوانده را به ثبت ازدواج دائم ملزم نمود. طرف خوانده به این تصمیم فرجام خواهی کرد. دیوان عالی کشور در تاریخ مشخصی، فرجام خواهی را رد کرده و حکم دادگاه تجدیدنظر را تایید نمود و اعلام کرد که ادعای موقت بودن نکاح ثابت نشده و اصل بر دائمی بودن آن است. این تصمیم بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که ی. ا. ط. دعوی، بدون رعایت شرایط قانونی در رد و اتیان سوگند، به ادای سوگند بپردازد، بر این اتیان سوگند، هیچ اثر شرعی و قانونی مترتب نبوده و نمی تواند دلیل اثباتی بر صحت ادعای شخص محسوب شود. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 92/10/1 خانم م. ص. به وکالت از طرف خانم ز. ب.ب.ق. به طرفیت آقای غ. ش. دادخواستی به خواسته ثبت واقعه ازدواج تقدیم و توضیح داده که موکله حدودا مدت سی سال است که همسر دائمی و شرعی خوانده م. ب. علیرغم مراجعات مکرر به وی از ثبت واقعه ازدواج تاکنون خودداری کرده است لذا صدور حکم به شرح خواسته م. ا. و به پیوست دادخواست تصاویر کارت ملی خواهان و شناسنامه های فرزندان به اسامی ج. و د. و ف. ش. که در آنها نام والدینشان غ. بشناسنامه شماره 8 و ز. به شناسنامه شماره... قید گردیده تقدیم نموده است. دادخواست مطروحه در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ب. ثبت و مورد رسیدگی قرار می‌گیرد آقای ا.م. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی ب. ت. و. از جانب خوانده اعلام وکالت نموده است جلسه دادرسی مورخ 93/3/10 با حضور خواهان و وکیل ایشان تشکیل شد خوانده و وکیل وی حضور نیافتند ولی وکیل خوانده لایحه دفاعیه ای ارسال داشته که ضمیمه پرونده م. ب. و وکیل خوانده در این لایحه اعلام نموده که خواهان به مدت 20 سال صیغه موقت موکل بوده و در سال 1380 مدت عقد موقت منقضی شده و از آن تاریخ هیچ ارتباطی ندارند و خواهان دلیل یا مدرک محکمه پسندی در راستای اثبات این دعوی خودارائه نکرده است و صرف ارائه کپی شناسنامه فرزندان نمی تواند دلیل اثبات این خواسته باشد و چرا تاکنون نسبت به این خواسته اقدامی نشده است. موکل دارای همسر دیگری است (همسر اول) و حسب توافق با خواهان و حتی خانواده ایشان عقد نکاح موقت جاری شده چرا که از همان ابتدا موکل موافق عقد دائم خواهان نبوده است و با همین شرایط هم خواهان و هم خانواده ایشان حاضر به عقد موقت با مدت 20 ساله بوده اند لذا رد دعوی واهی و بی اساس مطروحه را له موکل دارم. وکیل خ. د. ج. دادرسی اظهار داشت موکل در سال 1362 به عقد ازدواج دائم زوج درآمده است علیرغم گذشت مدت مدیدی از زمان عقد ازدواج و داشتن فرزند مشترک و مراجعات مکرر زوج به بهانه های واهی از ثبت واقعه ازدواج سرباز زده و حسب اظهارات وکیل خوانده که مدعی شده است موکل صیغه موقت بوده است این در صورتی که ایشان عقد دائمی نامبرده بوده است و مهریه وی سی و سه هزار تومان بوده است و اصل عقدنامه در دست خود خوانده م. ب. که آن را ارائه نمی‌نماید وکیل وی مدعی شده که همسر اول ایشان با ازدواج نامبرده موافق نبوده است و در حال حاضر مدعی شده است که همسرش با عقد موقت موافقت نموده است و در خصوص عقد دائم موکله شهودی که درجلسه عقد حضور داشته اند حاضرند در جلسه دادگاه بر این امر شهادت دهند. دادگاه باتعیین وقت مجدد از طرفین جهت استماع گواهی گواهان خواهان دعوت به عمل آورد. جلسه بعدی دادرسی به تاریخ 93/6/29 با حضور متداعیین و وکلای آنان تشکیل گردید از طرف خواهان یک نفر شاهد به نام خانم ک. ب. که خواهرش بوده تعرفه شده که ازایشان در اوراق 31 و 32 پرونده استماع گواهی به عمل آمد شاهد اظهار داشت وقتی صورت قباله را می نوشتند من حضور داشتم سی سال است که خواهر من همسر خوانده است و از ایشان سه تا بچه دارد که همگی کبیر هستند چون آقای ش. زن دیگری داشت عقد عادی بود و تا خانم … محضری نمیکردند کلا سی و سه هزار تومان قباله تعیین کردند و خود آقای ش. صیغه را خواندند و باهم محرم شدند صیغه عقد دائمی بود اگر دائمی نبود 3 تا بچه درست نمیکردند پدر خدابیامرز و نیز باجی های دیگر من حضور داشتند همه خودی بودند غریبه حضور نداشت بچه اول که بدنیا آمد صورت قباله را حاج آقا ازخواهرم گرفته که شناسنامه برای بچه بگیرد. سپس وکیل خواهان همان مطالب مطروحه در دادخواست و جلسه دادرسی قبلی را تکرار و اضافه نموده که موکله حاضر است سوگند یاد نماید که عقد ازدواج نامبرده دائمی بوده است. وکیل خوانده با تکرار مطالب مندرج در لایحه دفاعیه قبلی اضافه نموده که شاهد معرفی شده خواهر خواهان بوده که به سبب رابطه نسبی نزدیک شهادت وی غیر قابل قبول م. ب. و اظهارات یک شاهد جایگاه قانونی ندارد و به علاوه شاهد در اظهارات خود به دورغ اعلام نموده که خود آقای ش. عقد کرده و صیغه را خودش خوانده است در حالی که عاقد آقای ع. بوده که فوت نموده است و در صورتی که خواهان موافق باشد موکل حاضر است سوگند یاد کند که صیغه عقد موقت و بیست ساله بوده است. سپس دادگاه ب. ت. ب. اظهارات طرفین و وکلای آنان و قبول خواهان به اتیان سوگند از ناحیه خوانده با تعیین وقت ازطرفین و وکلای آنان جهت اتیان سوگند از ناحیه خوانده دعوت به عمل آورد. در جلسه دادرسی مورخ 93/9/25 که باحضور طرفین دعوی و وکلای آنان تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. موکله آمادگی کامل جهت اتیان سوگند دارد. وکیل خ. ا. د. با اجرای سوگند از ناحیه موکل اینجانب موافق هستم و موکل آمادگی دارد که سوگند یاد نماید. دراین اثنا خوانده رو به قبله ایستاده و دست روی قرآن گذاشته واظهار داشت واله، باالله، تالله سوگند یاد می کنم خانم ز. ب. صیغه موقت من بوده و بیست سال صیغه موقت بود از سال 1362 تا سال 1382 و از روزی که صیغه تمام شد خواهان مرا به کوچه اش راه نمیداد و رابطه ای با هم تا همین حالا نداشتیم خداوند مرا نیامرزد اگر دروغ گفته باشم. وکیل خ. ا. د. من سوگند خوانده را قبول ندارم وکیل خ. ا. د. جلسه جهت اتیان سوگند بود وتشریفات رعایت شده است تقاضای رد ادعای خواهان را دارم. سرانجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 93/10/3 پس از ذکر مقدمه ای از چگونگی اقامه دعوی نظر به اظهارات طرفین و وکلای آنها و عدم حضور شهود زمان عقد در جلسه دادگاه و تقاضای وکیل خواهان به اتیان سوگند از طرف خوانده و صورتجلسه اتیان سوگند که خوانده با الفاظ جلاله سوگند یاد نموده است که خواهان صیغه موقت وی بوده است لذا به استناد ماده 1257 قانون مدنی و مواد 270 و 272 و 281 و 283 و 288 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. پس از ابلاغ رای صادره وکیل خ. ن. ب. آن تجدیدنظرخواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی وارد رسیدگی شده و درجلسه دادرسی مورخ 94/4/8 که با حضور ت. ن. خ. و وکیل ایشان تشکیل گردیده، ت. ن. خ. علیرغم ابلاغ قانونی اخطاریه حضور نیافته و لایحه ای تقدیم نکرده است. ت. ن. خ. اظهار داشت من چون سواد ندارم تاریخ عقد یادم نیست ولی حدود سی الی سی و یک سال است که به عقد نکاح دائم خوانده درآمده ام مهریه سی و سه هزار تومان تعیین شد درآن زمان اصلا عقد موقت رسم نبود دارای سه فرزند هستیم تا قبل از قسم خوردن همسرم دردادگاه به خانه من رفت و آمد داشت و بعد از قسم خوردن هم آمد گفت من به دروغ قسم خوردم حاضرم همین خانه ای که فعلا در آن ساکن هستیم را به نام تو منتقل نمایم از شکایت دست بردار من قبول نکردم چون پول خانه را خودم داده ام ولی به نام ایشان است. نامبرده میخواست از بابت مهریه به نام من بزند مهریه نگرفته ام بر ذمه همسرم م. ب. قسم وی را قبول ندارم نمیخواهم که قسم بخورد چون روزی صد بار به دروغ قسم میخورد شاهد دارم در آن زمان صیغه نبود همین الان در منطقه ما نیست عیب می دانند فقط بخاطر اینکه ازدواج را به ثبت نرساند چنین ادعایی را نموده است برای بچه هایم شناسنامه گرفته است باهمان قباله شناسنامه گرفته است. و الا بدون قباله که شناسنامه نمیدهند عاقد فوت کرده است حاج ا. و حاج ع. و پدر و مادرم بوده اند که مرحوم شده اند خواهر و برادرانم بوده اند که کوچک بودند چند نفر شاهد دارم تقاضای تحقیق دارم وکیل ت. ن. خ. هم همان مطالب مطروحه در جلسات دادرسی مرحله بدوی و لایحه تجدیدنظر را بیان نموده و سپس دادگاه در اوراق 60 الی 66 پرونده از سه نفر از شهود تعرفه شده باسامی م. ا. و م. ذ. و ا. ا. استماع گواهی به عمل آورد و سرانجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/04/09 ب. ت. ب. محتویات پرونده واظهارات اصحاب دعوا و مفاد گواهی گواهان تعرفه شده از سوی ت. ن. خ. و اینکه ت. ن. خ. اصل وقوع نکاح را مورد قبول و اذعان قرار داده النهایه مدعی است که عقد نکاح موقت بوده و دلیل متقنی بر انقطاعی بودن عقد نکاح ابراز ننموده است و اینکه اتیان سوگند خوانده بدون درخواست خواهان وجاهت قانونی ندارد و ب. ت. ب. نظر مشهور فقهای عظام و بنا به مفاد مسئله 9 از بحث القول غی النکاح المنقطع از تحریرالوسیله حضرت امام خمینی (ره) که مفادا بیان میفرمایند از شرایط عقد انقطاعی این است که مدت ذکرشود واگر متعاقدین مدت را ذکر ننمایند عقد انقطاعی باطل و عقد تبدیل به عقد نکاح دائم میگردد لذا اعتراض ت. ن. خ. را وارد تشخیص و به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 20 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 ضمن نقض دادنامه معترض عنه حکم به الزام ت. ن. خ. به حضور دردفترخانه ثبت ازدواج و ثبت نکاح دائم خود با ت. ن. خ. را با مهریه سی و سه هزار تومان وجه رایج بر اساس سال وقوع عقد ( 1362 ) صادر نموده است. دادنامه اخیرالصدور در تاریخ 1394/04/30 به ت. ن. خ. ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ 1394/05/11 با تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوانعالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و. ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای غ. ش. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/04/09 شعبه بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که به موجب آن ضمن نقض دادنامه بدوی حکم بر الزام ف. خ. ب. ثبت نکاح دائم فیمابین ایشان و زوجه فرجام خوانده بامهریه سی و سه هزار تومان وجه رایج بر اساس سال وقوع عقد ( 1362 ) صادر گردیده است وارد و موجه نیست زیرا اولا: ف. خ. و وکیل او در مرحله بد و. ب. ش. صورتجلسات دادرسی ولایحه تقدیمی ضمن قبول رابطه زوجیت فیمابین ف. خ. و فرجام خوانده صرفا مدعی موقت بودن نکاح فیمابین شده اند و باین ترتیب اصل رابطه زوجیت فیمابین متداعیین ب. ت. ب. اظهارات طرفین و وکلای آنان ثابت و مفروغ عنه بوده و اختلاف طرفین فقط در دائم یاموقت بودن نکاح م. ب.. ثانیا: حسب عرف جامعه ب. ت. ب. غلبه ازدواج دائم بر ازدواج موقت اصل بر دوام زوجیت بوده و نکاح منقطع استثناء بر اصل محسوب میگردد و مادامیکه اختلاف زوجین در دائم یا موقت بودن نکاح آنان، نکاح موقت باثبات نرسیده باشد نکاح فیمابین زوجین مطابق اصل محکوم به دائم بودن آن خواهد بود. ثالثا: ف. خ. و وکیل او علیرغم ادعای موقت بودن نکاح فیمابین متداعیین هیچ دلیلی که صحت و درستی مراتب ادعائی آنان را اثبات نماید اقامه و ابراز ننموده‌اند و صرف ادعا در خصوص مورد نمی تواند دلیل بر صحت آن محسوب گردد. رابعا: گواهان تعرفه شده از ناحیه زوجه فرجام خوانده که درمراحل دادرسی بدوی و تجدیدنظر از آنان استماع گواهی به عمل آمده هر یک در اظهارات خود به نحوی دائم بودن نکاح فیمابین متداعیین را مورد تایید و تصدیق قرار داده اند. خامسا:ز. ف. خ. با ادعای موقت بودن نکاح فیمابین و انقلاب در دعوی مطروحه درموقعیت مدعی قرار گرفته و برای اثبات ادعای خود قانونا حق داشته که به عنوان مدعی از زوجه ف. خ. ب. عنوان منکر درخواست سوگند نماید که نه تنها چنین درخواستی از طرف ایشان به عمل نیامده بلکه چون اساسا از طرف زوجه ف. خ. ب. عنوان منکر موقت بودن نکاح از زوج فرجام خوانده درخواست اجرای سوگند نشده است لذا بر اقدام ز. ف. خ. در اتیان سوگند در خصوص مورد ادعای خویش شرعا و قانونا هیچ اثری مترتب نبوده و این امر نمی تواند دلیل اثباتی بر صحت ادعای ایشان محسوب گردد بنابراین و ب. ت. ب. مراتب اشعاری و ثبوت دوام زوجیت فیمابین زوجین و عدم اثبات ادعای ف. خ. مبنی بر موقت بودن نکاح طرفین، دادنامه فرجام خواسته از حیث نتیجه موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. د. حد و کیفیتی نبوده که باساس دادنامه فرجام خواسته خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون در پی وقوع یک پرونده قتل عمدی، موضوع به شعبه 49 دیوان عالی کشور ارجاع شد. پس از بررسی، دادنامه‌ای صادر گردید که به دلیل عدم احراز موضوع از بابت لوث، حکم بر برائت متهم صادر شد. این حکم با اعتراض اولیای دم مواجه گردید و دیوان عالی کشور در تاریخ مشخص، به نقض دادنامه و ارجاع پرونده برای رسیدگی مجدد اقدام کرد. <br>در جلسه رسیدگی، اولیای دم اعلام کردند که به قسم متهم اعتقادی ندارند و وکیل آن‌ها درخواست اجرای قسم از سوی متهم را مطرح کرد. متهم نیز آمادگی خود را برای ادای سوگند بر برائت اعلام نمود. دادگاه با استناد به ماده 315 قانون مجازات اسلامی، متهم را به ادای سوگند دعوت کرد و وی سوگند یاد کرد که از وقوع قتل بی‌اطلاع است. <br>ب. ت. ب. دلایل و مستندات موجود، از جمله آثار درگیری و پیامک‌های مشکوک، دادگاه به این نتیجه رسید که لوث محرز نیست و در نهایت حکم بر برائت متهم صادر کرد. این حکم در تاریخ مشخص به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی شد و دیوان با استناد به عدم رعایت موازین قانونی در خصوص ادای سوگند، رای صادره را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه صادرکننده ارجاع داد. پیرو و متعاقب گزارش تنظیمی از سوی این شبعه 49 دیوان عالی کشور از پرونده کلاسه *که مطابق دادنامه شماره *مورخ 1400/10/29 صادر شده از شعبه *در خصوص اتهام اقای س. ز. فرزند ر. دایر بر قتل عمدی زن مسلمان خانم ا. ص. ت. مشهور به ر. فرزند و. - با وکالت اقای د. س. و خانم ف. ز. با استدلال مرقوم در دادنامه و عدم احراز موضوع از باب لوث حکم بر برائت متهم صادر و اعلام شده است.پس از ابلاغ رای و درخواست فرجام خواهی اقای م. ر. به وکالت و نمایندگی از اقای وزیر ص. ت. و ارجاع پرونده جهت رسیدگی به این شعبه *- مطابق رای شماره *مورخ 1401/01/22 به شرح ذیل رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد.: (رای شعبه در خصوص فرجام خواهی اقای م. ر. به نمایندگی و وکالت از اقای وزیر ص. ت. از دادنامه فوق الذکر صادره از شعبه *که طی ان به صدور حکم برائت متهم معترض م. ب.. با عنایت به محتویات پرونده و مبانی استدلالی دادنامه و مساله 3 باب لوث کتاب القصاص تحریر الوسیله حضرت ا. خ. رحمه الله مبنی بر اینکه: لو لم یحصل اللوث فالحکم فیه کغیره فی الدعاوی فلا قسامه و لا تغلیظ و البینه ع. ا. و الیمین ع. ا. علیه فللولی مع عدم البینه احلاف المنکر یمینا واحدا. و ضرورت رعایت ذیل مساله فوق فرجام خواهی ف. خ. وارد تشخیص داده می‌شود. و به استناد شق ب بند دوم ماده 469 قانون ایین دادرسی کیفری ضمن نقض دادنامه پرونده جهت رسیدگی مجدد به همان شعبه ارجاع می‌گردد./) ٪ پس از اعاده پرونده دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین و وکلا و دادستان را صادر نموده است.و دادگاه در تاریخ 1401/03/30 با تشکیل جلسه اعلام شده دادستان یا نماینده ایشان حضور ندارند - اولیا دم مقتوله و وکیل ایشان اقای م. ر. و متهم و وکلا ا. د. ج. حضور دارند - دادگاه وارد رسیدگی شده - برای شاکیان و وکیل ایشان رای دیوان عالی کشور قرائت و این به این مفهوم است.که طبق ماده 315 قانون مجازات اسلامی شما حق دارید که متهم را یکبار بر برائت خودش قسم دهید و از نظر دادگاه مورد جز موارد لوث نمی‌باشد. چه پاسخی دارید - اقای وزیر ص. ت. و خانم ک. پ. ب. طرت تنها اولیا دم می‌باشند بیان نمودند ما قسم متهم را قبول نداریم و تقاضای رسیدگی داریم و از حق خودمان نمی گذریم - مدافعات وکیل اولیا دم استماع و اظهار داشته با عنایت به محتویات پرونده و گزارش پزشکی قانونی که به صراحت اعلام نموده که اثار درگیری بر روی گردن مقتول مشهود است.و پیامک های واصله در گوشی مشترک فی مابین ایشان دلیل بر خودکشی نمی‌باشد. و می‌تواند انگیزه قتل باشد. مضافا اینکه سوگند یاد کردن متهم حق اولیا دم می‌باشند که نمی پذیرند قسم یاد کند دادگاه خطاب به متهم ایا حاضر به قسم بر برائت خود می باشید - م. ا. د. بله حاضرم الان حاضرم و ده سال دیگر هم بیایم این جا حاضرم بر برائت خود قسم یاد کنم قسم می خورم که او را نکشته ام - از وی سوال شده ایا جاضرید بر عدم علم خود نیز قسم بخورید - م. ا. د. بله این را هم قسم می خورم که من نمی دانم و اطلاعی از کشتن او ندارم. - از وی سوال شده ایا دیدید که خودش را پرت کرد از تراس - اظهار داشته خیر ان لحظه را من ندیدم چونکه توی اتاق بودم من گریه می کردم و سرم پایین بود - مجددا دادگاه خطاب به شکات نظر دادگاه این است.که طبق ماده 315 قانون مجازات اسلامی متهم یکبار بر برائت خود قسم یاد کند و این ایراد قسم دادن متهم از حقوق شاکی و اولیا دم است.و اگر شما نخواهید امکان قسم دادن متهم نمی‌باشد. چه پاسخی دارید - اظهار داشته اند ما قسم او را قبول نداریم. وکیل شاکیان بیان نموده بهتر است.از شعبه *راسا می‌تواند قسم را از متهم بخواهد - اجرای قسم را یا جز به تقاضای اولیا دم ممکن نمی‌باشد. دادگاه مدافعات وکلای متهم را استماع و در پایان اظهار داشته موکل برای برائت خود در حال حاضر نیز حاضر به ادای سوگند م. ب.. دادگاه خطاب به متهم - ب. ت. ب. اینکه در رای این دادگاه قید شده که طبق ماده 315 قانون مجازات اسلامی متهم با ادای یک سوگند تبریه شود. و این سوگند جز به تقاضای ولی دم ممکن نیست با این وجود شعبه *م که همسرم ر. را نکشته ام و از قتل او هیچ اطلاعی ندارم.، قبل از اجرای قسم متهم بیان نمود پاک هستم و غسل به گردن من نیست و در دادگستری تجدید وضو نمود در پایان جلسه وکلا طرفین بیان نمودند تقاضای حکم مقتضی را داریم سپس دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و با تنظیم گزارش به شرح ذیل: (اتهام: قتل عمدی زن مسلمان به نام خدا دادگاه به تاریخ فوق در وقت فوق العاده شعبه *به تصدی امضا کنندگان ذیل تشکیل و پرونده به کلاسه فوق تحت نظر است.در این پرونده دادنامه شماره *از این شعبه صادر شده است.که با فرجام خواهی وکیل اولیا دم پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده است.و شعبه محترم 49 طی دادنامه شماره *اشاره به مساله 3 از تحریر الوسیله نموده‌اند که به مفهوم قسم دادن م. م. ب. بی گناهی م. ب.. و این دادگاه در جلسه مورخه 1401/03/30 ابتدا از اولیا دم سیوال کرده که ایا قسم متهم را می خواهید که پاسخ داده اند ما قسم او را قبول نداریم و این دادگاه ب. ت. ب. رای دیوان و از جهت فصل خصومت و نیز امادگی متهم برای اجرای قسم به متهم اعلام نموده بر برائت خود و بی اطلاعی از قتل مرحوم ا. ص. ت. مشهور به ر. قسم یاد نماید. و متهم طبق ماده 315 قانون مجازات اسلامی قسم یاد نموده است. هیات دادگاه پس از مطالعه پرونده و ملاحظه پرونده شخصیت متهم و مشاوره و حصول توافق ختم دادرسی را اعلام وبه شرح ذیل انشا رای می نماید.) ٪ سپس مطابق دادنامه شماره *مورخ 1401/03/31 به شرح ذیل مبادرت به صدور رای شده است: (رای دادگاه: در این پرونده اقای س. ز. فرزند ر. متولد 1376 فاقد سوابق محکومیت کیفری فعلا ازاد به قید وثیقه که از تاریخ 1399/04/16 تا مورخه 1400/10/28 تحت قرار بازداشت موقت در زندان *بوده است، دایربرقتل عمدی زن مسلمان خانم ا. ص. ت. مشهور به ر. فرزند و. متولد 1380در تاریخ 1399/04/16 در *که وکالت متهم را اقای د. س. وخانم ف. ز. بر عهده دارند موضوع شکایت اقای وزیر ص. ت. و خانم گ. پ. ب. طرت که اقای م. ر. نماینده حقوقی سازمان *وکالت از شاکیان را به عهده دارند، بدین توضیح که متهم شوهر مرحوم خانم ص. بوده است.وبه قصد انجام مقدمات زندگی مشترک وبرگزاری جشن عروسی از *امده اند ومشغول آزمایشات وسایر اقدامات بوده اند و پدر ومادر مرحوم در *زندگی میکنند وبه علت تراکم کاری مرحوم نمیتواند نزد پدر ومادرش در روستا برود ودر منزل پدرشوهر خود در *مانده است.وبعد از صرف شام ویا همزمان با ان متهم در گوشی مشترک مورد استفاده خود وهمسرش پیامک هایی میبیند که براشفته میشود. واز مقتول سوال میکند این شخصی که پیامک داده است.کیست ؟ وبعد از ان مقتول گوشی را بلافاصله از شوهرش میگیرد و متهم که از این موضوع ناراحت بوده این موضوع را درنزد پدرومادرش عنوان مینماید. واضافه میکند که مرحوم از ابتدا دروغگو بوده و موضوع ازاله بکارت ناشی از ازدواج قبلی خودرا مخفی نموده است.و مقتول پاسخ خاصی به این موارد نمیدهد وناگهان مادر متهم خانم ز. ر. ز. به پسرش میگوید ر. به سمت تراس رفت و متهم که سرش پایین بوده میگوید من بلافاصله به سمت تراس امدم ودیدم که ر. به پایین افتاده است.وبلافاصله اورژانس وپلیس 110 وارد عمل میشوند وبعد از اعزام مرحوم به بیمارستان واعلام فوت ایشان اقای س. ز. در هملان شب دستگیر وبازداشت میشود. و دادسرا با توجه اظهارات متهم ومادرش که ابتدا گفته اند مقتول در حال پهن نمودن لباس در تراس بوده که افتاده است.وبعد اظهارات دیگری را بیان نموده‌اند ونیز وجود کبودی هایی در گردن وپاهای مقتول و ب. ت. ب. شکایت اولیا دم که مدعی قتل عمدی و خواهان قصاص قاتل بوده اند مورد را جز موارد لوث تشخیص داده وکیفرخواست صادر نموده است.واین دادگاه جلسات رسیدگی را با حضور متهم و وکلای ایشان برگزار نموده و ب. ت. ب. دفاع متهم که کرارا بیان نموده پیامک هایی به گوشی همسرم امده بود که از جمله نوشته بود ع. هستم از توکو ومن این پیامک ها را در گوشی مشاهده نمودم امادر مرحله تحقیقات این پیامک ها استخراج نشده واین احتمال هم هست که مقتول در اخرین لحضات پیامک ها را حذف نموده فلذا دادگاه دستور استخراج پیامک ها را از طریق اطلاعات صادر نموده است.که پاسخ واصله به شرح اوراق شماره 246 الی 260 پرونده حاکی از صحت ادعای متهم م. ب.. و ب. ت. ب. موارد ذیل دلیلی بر وقوع جنایت عمدی وایجاد لوث علیه متهم وجود ندارد. 1 - مقتول انگیزه خودکشی داشته است.چون که در ازدواج دوم خود که مصر به حفظ ان بوده به نحوی با شکست مواجه شده است. ومخصوصا در لحضات اخر عمر با این حس که اسرار کاملا شخصی ایشان (درگردش کار توضیح داده شد) افشا شده است. ولذا احساس ناراحتی شدید و ضایعه غیر قابل جبران داشته است. 2 - در صورتجلسه پلیس 110 ارتفاع تراس 130 سانتی متر ذکر شده است.و ب. ت. ب. اینکه وسایلی در تراس بوده مقتول میتوانسته با استفاده از ان وسایل خ. ر. ب. پایین پرت نماید. 3 - با فرض جنایی بودن موضوع باید اثار ضرب وجرح در مقتول یا در متهم مشاهده میشد چونکه پرتاب کردن عمدی یک انسان از ارتفاع 130 سانتی متری تراس بعید است.وقطعا با مقاومت شدید همراه است. 4 - اثار ماده سمی یا مخدر یا روانگردان در مقتول گزارش نشده است. 5 -در صورت جنایت عمدی مقتول با سرو صدا وجیغ زدن میتوانست توجه دیگران را جلب نماید. 6 وجود کبودی کوچک در گردن متوفی وکبودی قسمت داخلی بازوی راست وقدام شانه چپ وقدام مچ ودر انگشتان دوم وسوم و چهارم پای چپ به لحاظ جزیی بودن صدمات نمیتواند قرینه ای بر لوث تلقی شود. 8 - تعارض در اظهارات متهم مخصوصا اینکه متهم ابتدا نزد پلیس 110 در حالتی که همسایه ها جمع بودند گفته اند مرحوم داشت لباس پهن میکرد که از تراس سقوط نمود، قرینه ای بر ارتکاب جنایت عمدی نیست چونکه سقوط از تراس به صورت اتفاقی و بدون اراده ب. ت. ب. ارتفاع 130 سانتی متری دیوار محافظ بعید است.و محتمل است.که متهم در نزد همسایه ها نخواسته موضوع خود کشی را عنوان نماید.، ضمن اینکه در سایر موارد ومراحل تعقیب تعارضی در اظهارات متهم وپدر ومادرش دیده نمیشود. 9 - هرچند متهم بنابراظهار خودش در برگ 13 پرونده برخی پیامک ها را که از فردی ناشناس به نام ع. ت. امده جواب داده است.اما نسبت به پیامک های وارده نمیتوان متهم را مسئول دانست، متهم در اظهارات خود از حیث مشاهده پیامک های فرد مزاحم صادق بوده است.چونکه تحقیقات دادگاه این موضوع را اثبات نموده است.و پیامک ها به شرح اوراق شماره 246 الی 260 پرونده استخراج شده است. فلذا دادگاه ب. ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده و مطالب مذکور لوث را محرز نمیداند وقراین موجود که در کیفرخواست به ان تصریح شده است.ب. ت. ب. مواد 314 و 315 قانون مجازات اسلامی در حد ایجاد لوث نمیباشد. و طبق ماده 315 قانون مذکور متهم ادا سوگند نموده است.فلذا مستند به اصل 37 قانون اساسی حکم بر برائت متهم به جهت عدم احراز وقوع جرم صادر می نماید. و ب. ت. ب. اینکه مقتول با فعل خود موجب جنایت شده است.دیه منتفی است. حکم صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور م. ب..) ٪ پس از ابلاغ رای در تاریخ 1401/03/31 به اقای م. ر. به نمایندگی از اقای وزیر ص. ت. و به شخص اقای وزیر ت. - در تاریخ 1401/04/20 اقای م. ر. به نمایندگی از اقای وزیر ص. - از رای صادر شده فرجام خواهی نموده‌اند و پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.مراتب گزارش می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ش. عضو ممیز ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ح. خ. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر: نقض به جهت عدم رعایت موازین در باب مدعی و منکر مطابق مقررات و فتاوای معتبر و اقدام شایسته پس از ان را دارم. در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی اقای وزیر ص. ت. با نمایندگی اقای م. ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/03/31 صادر شده از شعبه *در پرونده کلاسه *ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده و به لحاظ اینکه دادگاه بدون التماس و مطالبه مدعی - اولیا متوفی - متهم را سوگند داده و رای بر برائت وی صادر نموده است.و حال انکه در غیر موارد لوث اگر صاحب حق - مدعی - بینه نداشته باشد. حق احلاف منکر را دارد. چنانچه مدعی از احلاف منکر امتناع و او را سوگند ندهد دعوی متوقف می‌شود. لذا ب. ت. ب. مراتب و با عنایت به فتوای ا. ر. قدس س. در مسیله 3 تحریرالوسیله کتاب القضا ص 528 لولم یحصل اللوث فالحکم فیه کغیره من الدعاوی فلا قسامه و لاتغلیظ و البینه ع. ا. والیمین ع. ا. علیه - فللولی مع عدم البینه احلاف المنکر یمینا واحدا و مسیله 2 کتاب القضا ص 418 لیس للحاکم احلاف المنکر الا بالتماس ا. و فتوای م. م. ر. در کتاب ره توشه قضایی ص 84 - س: در غیر موارد لوث اگر مدعی از اذن دادن به مدعی علیه جهت ادای سوگند ابا کند، تکلیف چیست ایا دادگاه می‌تواند راسا متهم را سوگند دهد یا خیر؟! ج: دادگاه نمی‌تواند بدون التماس مدعی - منکر را قسم دهد و در فرض مرقوم دعوی متوقف می ماند. نتیجتا موجه تشخیص و رای صادر شده با کیفیت مطروحه قابلیت ابرام را نداشته است.فلذا ضمن نقض ان و استنادا به بند 2 از شق ب ماده 469 قانون ایین دادرسی کیفری پرونده جهت رسیدگی مجدد وفق ضوابط قانونی و شرعی به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد./ب س. ح. ج. (رئیس) م. ش. (مستشار)