اثر ابطال مبایعه نامه بر وجه التزام

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی ا.ا به طرفیت 1- شرکت الف. (با مسئولیت محدود) شماره ثبت... 2- ح.پ. به خواسته صدور حکم مبنی بر 1- ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره ... مورخ 1392/2/16 و سند رسمی (قطعی منقول) شماره 16174 مورخ 1392/2/18 به دلیل مستحق‌للغیر بودن مبیع و عدم قدرت بایع به تسلیم مبیع 2-استرداد ثمن معامله 3- مطالبه وجه ‌التزام مندرج در بند 8-5 ماده 5 قرارداد شماره .. به دلیل خسارات ناشی از عدم انجام تعهد 4- بدواً صدور قرار تأمین خواسته با احتساب کلیه خسارات و هزینه دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه تا زمان اجرای حکم فعلاً م. ب. 51000000 ریال مستنداً به مدارک پیوست که پس از طی تشریفات و ضوابط قانونی پرونده امر به این شعبه ارجاع و سپس به کلاسه فوق به ثبت رسیده است اولاً نسبت به خ. ر. د. ن. ب. ا. به حکایت اوراق و محتویات پرونده امر مبرهن می‌گردد مشارالیه علی‌رغم ابلاغ قانونی و رعایت انتظار کافی نه‌تنها در جلسه دادرسی حاضر نمی‌گردد بلکه تاکنون لایحه دفاعیه‌ای این شعبه ارسال و تسلیم ننموده است صرف‌نظر از اینکه حسب مداقه در مبایعه‌نامه عادی به شماره .. مورخ 1392/2/16 خاصه شق 1-1 از ماده 1 (مشخصات طرفین قرارداد) آمده است که فروشنده شرکت ساختمانی و تأسیسات الف. با نمایندگی آقای ح.پ. فرزند ع. (یعنی خوانده) ردیف دوم از طرفی حسب مداقه در پرونده امر خاصه تصویر یک فقره وکالت‌نامه رسمی به شماره ... دفتر اسناد رسمی شماره... تهران که متضمن تفویض اختیار از سوی خ. ر. ا. به خ. ر. د. م. ب. مفاداً گویای آنست که کلیه اختیارات اعطایی از سوی شرکت صرفاً ناظر به امور اداری و اصطلاحاً کاری م. ب. درحالی‌که حسب مبایعه‌نامه مورخ 1392/2/16 خ. ر. د. مبادرت به انعقاد معامله به نمایندگی از شرکت خ. ر. ا. نموده است که این امر خارج از حدود اختیارات وکالتی مشارالیه به حساب می‌آید مضاف به اینکه مستندات مضبوط در پرونده دلالت بر مستحق‌للغیر بودن مورد معامله هم می‌نماید لذا با وصف مراتب فوق و مستنداً به مفهوم و مدلول مقررات ماده 663 از قانون مدنی و ماده 71 از قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354/4/25 ناظر به ماده 519 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادگاه ضمن پذیرش خواسته نخست و ثانی خوانده را علاوه بر ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره .. مورخ 1392/2/16 و سند رسمی (قطعی منقول شماره ... مورخ 1392/2/18 به لحاظ انجام معامله توسط وکیل (یعنی خ. ر. د.) خارج از حدود اختیارات وکالتی (موضوع وکالت‌نامه رسمی به‌شماره .. و استرداد ثمن معامله و موضوع مبایعه‌نامه باطله به شماره ... مورخ 1392/2/16 از سوی خ. ر. د. به عنوان خواسته‌های اصلی و سپس پرداخت هزینه دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ تقدیم دادخواست الی اجرای حکم از باب تسبیب د. ح. خ. محکوم می‌نماید لیکن راجع به خواسته ردیف سوم نظر به ابطال مبایعه‌نامه استنادی صدرالذکر آنچه که از مرعی و منظر قانونی حائز اهمیت است اینکه با ابطال عقد شرط هم باطل تلقی می‌گردد در نتیجه به رد آن اظهارنظر می‌نماید. به علاوه راجع به خ. ر. ا. نظر به احراز عدم توجه دعوی به مشارالیه دادگاه به رد آن اظهارنظر می‌نماید و همچنین راجع به درخواست تأمین خواسته نظر به عدم پرداخت خسارت احتمالی به رد آن اظهارنظر می‌نماید.رأی صادره غیابی و ظرف بیست روز قابل واخواهی در این شعبه م. ب.. رئیس شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی تهران - میردیلمی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی ا.ا به طرفیت1- شرکت الف. 2- آقای ح.پ. از دادنامه شماره 930495 مورخ 1393/6/16 صادره از شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی تهران که متضمن صدورحکم به ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره ...مورخ 1392/2/16 و سندرسمی(قطعی منقول) شماره ...مورخ 1392/2/18 و استرداد ثمن معامله به اضافه خسارات تأخیرتأدیه و فروعات دادرسی و نیز صدور قرار رد دعوا نسبت به ت. ن. خ. ردیف1(شرکت الف.) و قرار رد دعوا نسبت به خواسته‌های دیگر ت. ن. خ. (مطالبه وجه التزام مندرج در بند 8-5 قرارداد عادی شماره ... و صدور قرار تأمین خواسته) مالاً وارد است زیرا اولاً: بر طبق اسناد ابرازی خصوصاً نامه‌های 1966 و 1968 شرکت الف. و وکالت‌نامه ... مورخ 1392/1/21 آقای ح.پ. (ت. ن. خ. ردیف2) فروش یک دستگاه بیل مکانیکی موضوع دعوا را به وکالت از شرکت مذکور انجام داده ثانیاً: ابطال بیع موضوع قرارداد شماره ... موجب ابطال بقیه بندهای قرارداد مذکور نمی‌گردد بلکه قرارداد مذکور اعم از بیع مندرج در قرارداد است و با ابطال بیع آثار ناشی از ابطال که در بندهای‌ دیگر قرارداد از جمله بند 8-5 پیش‌بینی به قوت و اعتبار خود باقی است ثالثاً: در خصوص تقاضای تأمین خواسته ن. ب. ا. خواسته اصلی خواهان (ت. ن. خ.) مستند به سند رسمی بوده هرچند به علت توقیف مورد معامله قابلیت انتقال به خریدار را پیدا نکرده و هرچند ت. ن. خ. به‌موجب دادخواست اولیه که منجر به دادنامه معترض‌عنه شده تقاضای ابطال آن را نموده ن. ب. ا. تعیین تکلیف راجع به تقاضای تأمین خواسته قبل از صدور حکم صورت می‌گیرد فلذا صدور قرار رد به جهت عدم تودیع هزینه احتمالی محمل قانونی ندارد و مستنداً به بند الف ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی نیازی به تودیع خسارت احتمالی در این خصوص نبوده فلذا با وصف موجود قرارهای صادره واجد اشکال است ضمن نقض آن مستنداً به ماده 353 جهت رسیدگی ماهوی پرونده به دادگاه بدوی ارسال می‌گردد. مستشاران شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان تهران صادقی- حلی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اثر ابطال مبایعه نامه بر وجه التزام در تاریخ 3 اسفند 1393، دادگاه بدوی در رسیدگی به دعوی مطرح‌شده، حکم به ابطال مبایعه‌نامه عادی و سند رسمی صادر کرد. این حکم به دلیل عدم قدرت بایع در تسلیم مبیع و بر اساس مواد 663 قانون مدنی و 71 قانون دفاتر اسناد رسمی صادر گردید. دادگاه بدوی به این نتیجه رسید که معامله به علت خروج از حدود اختیارات وکیل، باطل است. همچنین، سایر خواسته‌های خواهان، از جمله مطالبه وجه التزام، رد و قرار تامین خواسته به دلیل عدم پرداخت خسارت احتمالی نیز رد شد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با نقض رای بدوی، اعلام کرد که ابطال بیع موجب ابطال سایر بندهای قرارداد نمی‌شود و نیازی به تودیع خسارت احتمالی برای تامین خواسته نیست. بدین ترتیب، پرونده برای رسیدگی ماهوی مجدداً به دادگاه بدوی ارسال گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/03 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ابطال بیع موجب ابطال تمامی بندهای قرارداد نیست، بلکه شرط وجه التزام ضمن آن، که ناظر به وجود جهات بطلان است، معتبر خواهد بود. در خصوص دعوی ا.ا به طرفیت 1 - شرکت الف. (با مسئولیت محدود) شماره ثبت... 2 - ح.پ. به خواسته صدور حکم مبنی بر 1 - ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره... مورخ 1392/02/16 و سند رسمی (قطعی منقول) شماره 16174 مورخ 1392/02/18 به دلیل مستحق‌للغیر بودن مبیع و عدم قدرت بایع به تسلیم مبیع 2 - استرداد ثمن معامله 3 - مطالبه وجه ‌التزام مندرج در بند 8 - 5 ماده 5 قرارداد شماره.. به دلیل خسارات ناشی از عدم انجام تعهد 4 - بدوا صدور قرار تامین خواسته با احتساب کلیه خسارات و هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه تا زمان اجرای حکم فعلا م. ب. 51000000 ریال مستندا به مدارک پیوست که پس از طی تشریفات و ضوابط قانونی پرونده امر به این شعبه ارجاع و سپس به کلاسه فوق به ثبت رسیده است اولا نسبت به خ. ر. د. ن. ب. ا. به حکایت اوراق و محتویات پرونده امر مبرهن می‌گردد مشارالیه علی‌رغم ابلاغ قانونی و رعایت انتظار کافی نه‌تنها در جلسه دادرسی حاضر نمی‌گردد بلکه تاکنون لایحه دفاعیه‌ای این شعبه ارسال و تسلیم ننموده است صرف‌نظر از اینکه حسب مداقه در مبایعه‌نامه عادی به شماره.. مورخ 1392/02/16 خاصه شق 1 - 1 از ماده 1 (مشخصات طرفین قرارداد) آمده است که فروشنده شرکت ساختمانی و تاسیسات الف. با نمایندگی آقای ح.پ. فرزند ع. (یعنی خوانده) ردیف دوم از طرفی حسب مداقه در پرونده امر خاصه تصویر یک فقره وکالت‌نامه رسمی به شماره... دفتر اسناد رسمی شماره... تهران که متضمن تفویض اختیار از سوی خ. ر. ا. به خ. ر. د. م. ب. مفادا گویای آنست که کلیه اختیارات اعطایی از سوی شرکت صرفا ناظر به امور اداری و اصطلاحا کاری م. ب. درحالی‌که حسب مبایعه‌نامه مورخ 1392/02/16 خ. ر. د. مبادرت به انعقاد معامله به نمایندگی از شرکت خ. ر. ا. نموده است که این امر خارج از حدود اختیارات وکالتی مشارالیه به حساب می‌آید مضاف به اینکه مستندات مضبوط در پرونده دلالت بر مستحق‌للغیر بودن مورد معامله هم می‌نماید لذا با وصف مراتب فوق و مستندا به مفهوم و مدلول مقررات ماده 663 از قانون مدنی و ماده 71 از قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354/04/25 ناظر به ماده 519 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادگاه ضمن پذیرش خواسته نخست و ثانی خوانده را علاوه بر ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره.. مورخ 1392/02/16 و سند رسمی (قطعی منقول شماره... مورخ 1392/02/18 به لحاظ انجام معامله توسط وکیل (یعنی خ. ر. د.) خارج از حدود اختیارات وکالتی (موضوع وکالت‌نامه رسمی به‌شماره.. و استرداد ثمن معامله و موضوع مبایعه‌نامه باطله به شماره... مورخ 1392/02/16 از سوی خ. ر. د. به عنوان خواسته‌های اصلی و سپس پرداخت هزینه دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تقدیم دادخواست الی اجرای حکم از باب تسبیب د. ح. خ. محکوم می‌نماید لیکن راجع به خواسته ردیف سوم نظر به ابطال مبایعه‌نامه استنادی صدرالذکر آنچه که از مرعی و منظر قانونی حائز اهمیت است اینکه با ابطال عقد شرط هم باطل تلقی می‌گردد در نتیجه به رد آن اظهارنظر می‌نماید. به علاوه راجع به خ. ر. ا. نظر به احراز عدم توجه دعوی به مشارالیه دادگاه به رد آن اظهارنظر می‌نماید و همچنین راجع به درخواست تامین خواسته نظر به عدم پرداخت خسارت احتمالی به رد آن اظهارنظر می‌نماید.رای صادره غیابی و ظرف بیست روز قابل واخواهی در این شعبه م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - میردیلمی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی ا.ا به طرفیت 1 - شرکت الف. 2 - آقای ح.پ. از دادنامه شماره --- مورخ 1393/06/16 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که متضمن صدور حکم به ابطال مبایعه‌نامه عادی شماره...مورخ 1392/02/16 و سندرسمی(قطعی منقول) شماره...مورخ 1392/02/18 و استرداد ثمن معامله به اضافه خسارات تاخیرتادیه و فروعات دادرسی و نیز صدور قرار رد دعوا نسبت به ت. ن. خ. ردیف 1 (شرکت الف.) و قرار رد دعوا نسبت به خواسته‌های دیگر ت. ن. خ. (مطالبه وجه التزام مندرج در بند 8 - 5 قرارداد عادی شماره... و صدور قرار تامین خواسته) مالا وارد است زیرا اولا: بر طبق اسناد ابرازی خصوصا نامه‌های 1966 و 1968 شرکت الف. و وکالت‌نامه... مورخ 1392/01/21 آقای ح.پ. (ت. ن. خ. ردیف 2 ) فروش یک دستگاه بیل مکانیکی موضوع دعوا را به وکالت از شرکت مذکور انجام داده ثانیا: ابطال بیع موضوع قرارداد شماره... موجب ابطال بقیه بندهای قرارداد مذکور نمی‌گردد بلکه قرارداد مذکور اعم از بیع مندرج در قرارداد است و با ابطال بیع آثار ناشی از ابطال که در بندهای‌ دیگر قرارداد از جمله بند 8 - 5 پیش‌بینی به قوت و اعتبار خود باقی است ثالثا: در خصوص تقاضای تامین خواسته ن. ب. ا. خواسته اصلی خواهان (ت. ن. خ.) مستند به سند رسمی بوده هرچند به علت توقیف مورد معامله قابلیت انتقال به خریدار را پیدا نکرده و هرچند ت. ن. خ. به‌موجب دادخواست اولیه که منجر به دادنامه معترض‌عنه شده تقاضای ابطال آن را نموده ن. ب. ا. تعیین تکلیف راجع به تقاضای تامین خواسته قبل از صدور حکم صورت می‌گیرد فلذا صدور قرار رد به جهت عدم تودیع هزینه احتمالی محمل قانونی ندارد و مستندا به بند الف ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی نیازی به تودیع خسارت احتمالی در این خصوص نبوده فلذا با وصف موجود قرارهای صادره واجد اشکال است ضمن نقض آن مستندا به ماده 353 جهت رسیدگی ماهوی پرونده به دادگاه بدوی ارسال می‌گردد.