اثر نقض حکم طلاق بر ازدواج بعدی زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده آقای س. م.ا. د. ب. ط. 1- خانم د. ش. 2- آقای د. ط. به خواسته صدور رأی مبنی بر ابطال واقعه زوجیت (ازدواج دوم) و سند نکاحیه شماره ... صادره از محضر شماره ... شیراز تقدیم دادگستری شیراز نموده است خ. د. ش. دادخواست بیان داشته خ. ر. ا. همسر شرعی و دائمی اینجانب بوده که با تمسک به تدلیس، اقدام به اخذ گواهی عدم امکان سازش نموده و غیابی طلاق خود را گرفته که با اطلاع از دادنامه صادره نسبت به آن واخواهی نموده و شعبه نوزدهم دادگاه عمومی (خانواده) شیراز پس از اطلاع از تدلیس زوجه اقدام به نقض دادنامه صادره نموده و در نهایت به موجب آراء صادره از محاکم و شعبه 23 دیوان عالی کشورکه کپی آن پیوست م. ب. حکم به بی‌حقی زوجه مبنی بر طلاق صادر گردید بنابراین خ. ر. ا. همچنان همسر شرعی و قانونی من بوده و بنا به حکم شرع و قانون ازدواج دوم باطل گردیده و به علت مواقعه موجب حرمت ابدی شده است و رابطه وی با شوهر دوم در واقع فرد اجنبی است در حکم رابطه نامشروع و زنا م. ب. و تعلل در جلوگیری از این رابطه خود گناه عظیمی است لذا با عنایت به مراتب درخواست ابطال واقعه ازدواج بین خ. ر. ا. و دوم و ابطال سند نکاحیه ... مورد استدعاء است رسیدگی به شعبه نوزدهم دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹3/08/28 خواهان و خواندگان علی رغم ابلاغ حاضر نشده‌اند ولکن آقای ع. ک. به وکالت از خانم د. ش. اعلام وکالت نموده و در پرونده دخالت کرده و در جلسه حاضر گردیده است و در دفاع از خ. ر. ا. اظهار داشته قبل از ورود در ماهیت، از آنجائی که یکی از وظایف بزرگ محاکم فصل خصومت و اصلاح ذات‌البین م. ب. و از طرفی خواهان روحانی (طلبه) بوده و روحانیون در جامعه الگو می‌باشند و از طرفی موکله اگرچه دارای اشتباهاتی بوده اما گذشت از بزرگان است و از خواهان تقاضا دارم از دعوی خود صرف نظر با موکله سازش نمایند به نفع طرفین است و اگر خواهان بر خواسته خود پافشاری و اصرار نماید از آنجا که موکله به حکم صادره از شعبه 19 طلاق گرفته و صیغه طلاق جاری گردیده و بعد از اجرای صیغه طلاق موکل اقدام به ازدواج نموده اگر چه احکام طلاق در محاکم مشخص گردیده است اما خواهان می‌بایست بدواً تقاضای ابطال سند طلاق نماید و سپس تقاضای ابطلان سند ازدواج می‌نمودند و از طرفی در پرونده ابطال سند به نظر می‌رسد می‌بایست اداره ثبت هم جزء خوانده قرار می‌گرفت که این مهم رعایت نشده است پس از درج اظهارات وکیل خوانده خواهان و وکیل وی آقای م. خ. در جلسه دادگاه حاضر شده‌اند وکیل خ. ا. د. در خصوص خواسته موکل خواسته را خود طبق دادخواست تقدیمی ابطال واقعه ازدواج دوم زوجه و متعاقباً ابطال سند نکاحیه ب. ت. ب. ابطال طلاق نامبرده (خوانده) است که حکم به استناد رأی شعبه 23 دیوان عالی کشور بوده و لازم به ذکر است که زوجه تعداد 112 عدد سکه تمام بهار آزادی از مهریه خود را دریافت کرده است و نسبت به مابقی مانده مهریه توقیف اموال صادر نموده است و در حال مزایده م. ب. و نسبت به قسمتی نیز عملیات اجرایی انجام شده است لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته دارم دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه 1330 – ۱۳۹3/08/29 ب. ت. ب. مفاد دادخواست تقدیمی و اظهارات خواهان و وکیل ایشان و ب. ت. ب. دفاعیات بلاوجه وکیل خ. ر. ا. و عدم حضور خ. ر. د. در جلسه رسیدگی علی رغم ابلاغ وقت دادرسی به ایشان به صورت قانونی و عدم دفاع از سوی ایشان و با التفات به اینکه دادنامه شماره 802 مورخ ۱۳۸7/08/02 صادره از این شعبه که به موجب آن حکم طلاق خواهان با خ. ر. ا. صادر شده بود به موجب دادنامه شماره 749 مورخ 1390/05/19 صادره از این شعبه فسخ گردیده و پرونده با قرار عدم صلاحیت به دادگستری شهرستان قم ارسال و در شعبه 23 دادگاه عمومی قم مورد رسیدگی قرار گرفته و با دادنامه شماره 123 مورخ 1391/01/31 حکم به بطلان و بی‌حقی خواهان صادر گردیده است و در شعبه اول دادگاه تجدیدنظر قم به موجب دادنامه شماره 256 حکم بر بی‌حقی خواهان تأیید و در شعبه 23 دیوان عالی کشور دادنامه مذکور (256) تأیید و ابرام گردیده و هم چنین متعاقب آن مراتب حکم طلاق شعبه 19 و ابطال طلاقنامه از سوی 23 دادگاه عمومی قم به سردفتر 6 شیراز اعلام گردیده و به لحاظ بررسی فتاوای معتبر و استفتائات از مراجع عظام و آیات مکارم شیرازی و بهجت، سیستانی، شاهرودی و محفوظی که عقد دوم را پس از قطعیت طلاق باطل و غیرشرعی دانسته‌اند علیهذا دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص و مستنداً به مواد 1257 – 1284 – 1286 – 1287 – 1290 قانون مدنی و ماده 3 ق.آ.د.م حکم به ابطال واقعه ازدواج دوم خ. ر. ا. با خ. ر. د. و همچنین حکم به ابطال سند رسمی ازدواج خ. ر. ا. با خ. ر. د. صادر نموده است رأی صادره نسبت به خ. ر. ا. حضوری و نسبت به ردیف دوم غیابی توصیف گردیده است از رأی صادره خانم د. ش. با وکالت آقای ع. ک. تجدیدنظرخواهی نموده است که به موجب دادنامه 62 – ۱۳۹4/01/29 صادره از شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان فارس با استدلال مندرج در متن دادنامه رأی صادره عیناً تأیید گردیده است که د. ا. م. خانم د. ش. با وکالت آقای ع. ک. با عنوان نمودن مطالب مشابه و تکراری در مرحله دادرسی فرجام‌خواهی نموده است و نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه (23) ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور از ناحیه ف. خ. اعتراض موجهی که مستلزم نقض رأی فرجام‌خواسته باشد ارائه نشده است و ایراد بر دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی نیز در حدی نیست که نقض آن را موجب گردد علیهذا دادنامه موصوف به شماره 600062 – ۱۳۹4/01/29 صادره از شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان فارس خالی از اشکال مؤثر تشخیص و نسبت به ف. خ. ابرام می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه 23 دیوان عالی کشور یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر نقض حکم طلاق بر ازدواج بعدی زوجه در تاریخ 28 شهریور 1394، دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که موضوع آن ابطال واقعه زوجیت و سند نکاحیه مربوط به ازدواج دوم ی. ا. ط. دعوی بود. خ. ب. ا. به تدلیس و ابطال طلاق خود بر اساس آراء دادگاه‌ها و دیوان عالی کشور، ادعا کرد که طرف مقابل هنوز همسر شرعی اوست و ازدواج دوم وی با طرف دیگر دعوی غیرمعتبر و غیرشرعی است. وکیل طرف مقابل در دفاعیه خود به عدم صلاحیت خواهان برای طرح دعوی و عدم ذکر اداره ثبت به عنوان ی. ا. ط. دعوی اشاره کرده و خواستار اصلاح وضعیت طرفین شد. <br>پس از بررسی‌های لازم، دادگاه با استناد به مواد 1257، 1284، 1286، 1287 و 1290 قانون مدنی و ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی، دعوی خواهان را موجه تشخیص داده و حکم به ابطال واقعه ازدواج و سند نکاحیه صادر کرد. این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد و در نهایت، دیوان عالی کشور پس از بررسی شکایت فرجامی، به این نتیجه رسید که اعتراضی موجه ارائه نشده و لذا حکم تجدیدنظر را تایید کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که زوجه پس از اخذ حکم غیابی طلاق از دادگاه و اجرای صیغه طلاق، مجددا ازدواج کرده اما متعاقبا با واخواهی زوج، حکم صادره در خصوص طلاق نقض شود، ازدواج دوم زوجه باطل است. رای خلاصه جریان پرونده آقای س. م.ا. د. ب. ط. 1 - خانم د. ش. 2 - آقای د. ط. به خواسته صدور رای مبنی بر ابطال واقعه زوجیت (ازدواج دوم) و سند نکاحیه شماره... صادره از محضر شماره... شیراز تقدیم دادگستری شیراز نموده است خ. د. ش. دادخواست بیان داشته خ. ر. ا. همسر شرعی و دائمی اینجانب بوده که با تمسک به تدلیس، اقدام به اخذ گواهی عدم امکان سازش نموده و غیابی طلاق خود را گرفته که با اطلاع از دادنامه صادره نسبت به آن واخواهی نموده و شعبه نوزدهم دادگاه عمومی (خانواده) شیراز پس از اطلاع از تدلیس زوجه اقدام به نقض دادنامه صادره نموده و در نهایت به موجب آراء صادره از محاکم و شعبه --- دیوان عالی کشورکه کپی آن پیوست م. ب. حکم به بی‌حقی زوجه مبنی بر طلاق صادر گردید بنابراین خ. ر. ا. همچنان همسر شرعی و قانونی من بوده و بنا به حکم شرع و قانون ازدواج دوم باطل گردیده و به علت مواقعه موجب حرمت ابدی شده است و رابطه وی با شوهر دوم در واقع فرد اجنبی است در حکم رابطه نامشروع و زنا م. ب. و تعلل در جلوگیری از این رابطه خود گناه عظیمی است لذا با عنایت به مراتب درخواست ابطال واقعه ازدواج بین خ. ر. ا. و دوم و ابطال سند نکاحیه... مورد استدعاء است رسیدگی به شعبه نوزدهم دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ 1393/08/28 خواهان و خواندگان علی رغم ابلاغ حاضر نشده‌اند ولکن آقای ع. ک. به وکالت از خانم د. ش. اعلام وکالت نموده و در پرونده دخالت کرده و در جلسه حاضر گردیده است و در دفاع از خ. ر. ا. اظهار داشته قبل از ورود در ماهیت، از آنجائی که یکی از وظایف بزرگ محاکم فصل خصومت و اصلاح ذات‌البین م. ب. و از طرفی خواهان روحانی (طلبه) بوده و روحانیون در جامعه الگو می‌باشند و از طرفی موکله اگرچه دارای اشتباهاتی بوده اما گذشت از بزرگان است و از خواهان تقاضا دارم از دعوی خود صرف نظر با موکله سازش نمایند به نفع طرفین است و اگر خواهان بر خواسته خود پافشاری و اصرار نماید از آنجا که موکله به حکم صادره از شعبه --- طلاق گرفته و صیغه طلاق جاری گردیده و بعد از اجرای صیغه طلاق موکل اقدام به ازدواج نموده اگر چه احکام طلاق در محاکم مشخص گردیده است اما خواهان می‌بایست بدوا تقاضای ابطال سند طلاق نماید و سپس تقاضای ابطلان سند ازدواج می‌نمودند و از طرفی در پرونده ابطال سند به نظر می‌رسد می‌بایست اداره ثبت هم جزء خوانده قرار می‌گرفت که این مهم رعایت نشده است پس از درج اظهارات وکیل خوانده خواهان و وکیل وی آقای م. خ. در جلسه دادگاه حاضر شده‌اند وکیل خ. ا. د. در خصوص خواسته موکل خواسته را خود طبق دادخواست تقدیمی ابطال واقعه ازدواج دوم زوجه و متعاقبا ابطال سند نکاحیه ب. ت. ب. ابطال طلاق نامبرده (خوانده) است که حکم به استناد رای شعبه --- دیوان عالی کشور بوده و لازم به ذکر است که زوجه تعداد 112 عدد سکه تمام بهار آزادی از مهریه خود را دریافت کرده است و نسبت به مابقی مانده مهریه توقیف اموال صادر نموده است و در حال مزایده م. ب. و نسبت به قسمتی نیز عملیات اجرایی انجام شده است لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم شایسته دارم دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه --- - 1393/08/29 ب. ت. ب. مفاد دادخواست تقدیمی و اظهارات خواهان و وکیل ایشان و ب. ت. ب. دفاعیات بلاوجه وکیل خ. ر. ا. و عدم حضور خ. ر. د. در جلسه رسیدگی علی رغم ابلاغ وقت دادرسی به ایشان به صورت قانونی و عدم دفاع از سوی ایشان و با التفات به اینکه دادنامه شماره --- مورخ 1387/08/02 صادره از این شعبه که به موجب آن حکم طلاق خواهان با خ. ر. ا. صادر شده بود به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1390/05/19 صادره از این شعبه فسخ گردیده و پرونده با قرار عدم صلاحیت به دادگستری شهرستان قم ارسال و در شعبه --- دادگاه عمومی قم مورد رسیدگی قرار گرفته و با دادنامه شماره --- مورخ 1391/01/31 حکم به بطلان و بی‌حقی خواهان صادر گردیده است و در شعبه اول دادگاه تجدیدنظر قم به موجب دادنامه شماره --- حکم بر بی‌حقی خواهان تایید و در شعبه --- دیوان عالی کشور دادنامه مذکور ( 256 ) تایید و ابرام گردیده و هم چنین متعاقب آن مراتب حکم طلاق شعبه --- و ابطال طلاقنامه از سوی 23 دادگاه عمومی قم به سردفتر 6 شیراز اعلام گردیده و به لحاظ بررسی فتاوای معتبر و استفتائات از مراجع عظام و آیات مکارم شیرازی و بهجت، سیستانی، شاهرودی و محفوظی که عقد دوم را پس از قطعیت طلاق باطل و غیرشرعی دانسته‌اند علیهذا دادگاه دعوی خ. ر. و. تشخیص و مستندا به مواد 1257 - 1284 - 1286 - 1287 - 1290 قانون مدنی و ماده 3 ق.آ.د.م حکم به ابطال واقعه ازدواج دوم خ. ر. ا. با خ. ر. د. و همچنین حکم به ابطال سند رسمی ازدواج خ. ر. ا. با خ. ر. د. صادر نموده است رای صادره نسبت به خ. ر. ا. حضوری و نسبت به ردیف دوم غیابی توصیف گردیده است از رای صادره خانم د. ش. با وکالت آقای ع. ک. تجدیدنظرخواهی نموده است که به موجب دادنامه --- - 1394/01/29 صادره از شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان فارس با استدلال مندرج در متن دادنامه رای صادره عینا تایید گردیده است که د. ا. م. خانم د. ش. با وکالت آقای ع. ک. با عنوان نمودن مطالب مشابه و تکراری در مرحله دادرسی فرجام‌خواهی نموده است و نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور از ناحیه ف. خ. اعتراض موجهی که مستلزم نقض رای فرجام‌خواسته باشد ارائه نشده است و ایراد بر دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی نیز در حدی نیست که نقض آن را موجب گردد علیهذا دادنامه موصوف به شماره 600062 - 1394/01/29 صادره از شعبه بیستم دادگاه تجدیدنظر استان فارس خالی از اشکال موثر تشخیص و نسبت به ف. خ. ابرام می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور