احراز نشوز زوجه

احراز نشوز زوجه خ. م.: در این پرونده، درخواست الزام به طلاق به دلیل عسر و حرج و عدم پرداخت نفقه مطرح شده است. در جریان دادرسی، به عدم تمکین و سوء رفتار طرف مقابل اشاره گردیده و گواهان نیز تایید کرده‌اند که نفقه پرداخت نشده و طرف مقابل از منزل اخراج شده است. دادگاه پس از بررسی مستندات و اظهارات گواهان، به این نتیجه رسید که عدم پرداخت نفقه و رفتار نامناسب طرف مقابل، موجب ایجاد عسر و حرج برای خواهان شده و حکم به طلاق از نوع بائن صادر کرد. طرف مقابل به این حکم اعتراض نمود و درخواست تجدیدنظر کرد، اما دادگاه تجدیدنظر ضمن تایید حکم بدوی، اعتراض را غیرموجه دانست و بر اساس مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و قواعد فقهی، حکم طلاق را تایید کرد. در نهایت، دیوان عالی کشور نیز پس از بررسی پرونده و مستندات، فرجام‌خواهی را رد کرده و دادنامه تجدیدنظر را به دلیل انطباق با موازین قانونی تایید و حکم به طلاق را ابرام نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: پس از صدور حکم تمکین علیه زوجه، تا زمانی که به درخواست زوج، اجراییه صادر نشده و عملیات اجرایی تعقیب نشود، نشوز زوجه ثابت نیست و زوج همچنان مکلف است نفقه زوجه را پرداخت کند. رای خلاصه جریان پرونده از تاریخ 93/2/28 آقای ع. ح. به وکالت از طرف خانم م. ک. به طرفیت آقای ع.ر. ر. دادخواستی به خواسته الزام خوانده به طلاق زوجه به لحاظ عسر و حرج زوجه و عدم پرداخت نفقه از طرف زوج تقدیم نموده که در شعبه ششم دادگاه حقوقی شهرستان ب. ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. جلسه اول دادرسی به تاریخ 93/5/25 با حضور خواهان و وکیل ایشان تشکیل گردیده زوج خوانده حضور نیافته ولی با تقدیم لایحه ای مدافعات خود را بیان داشته است در این جلسه خ. ب. ت. لایحه اظهار داشت خواسته ب. ش. د. و لایحه تقدیمی است همانطوریکه در لایحه تقدیمی توضیح داده شده خوانده اقدام به تقدیم دادخواست الزام به تمکین زوجه و بازگشت به زندگی مشترک را مطرح نموده ولی متاسفانه خودش مجهول المکان بوده و مشخص نیست در کجا زندگی می کند و در تمامی تلفن ها و پیام هائی که می فرستند عنوان نموده که چون حکم الزام به تمکین ایشان را گرفته ام آنقدر او را در بلاتکلیفی نگه میدارم تا مجبور شود از حق و حقوق خود گذشته و شرایط من راجهت طلاق بپذیرد نتیجه آنکه حکم الزام به تمکین فقط در راستای اهداف ایشان جهت تحمیل فشار بوده و با سوء نیت این کار انجام پذیرفته است وکیل ز. د. ل. تقدیمی دلائل عسروحرج و سوء رفتار زوج را عدم پرداخت نفقه از سوی زوج از اردیبهشت سال 92 که طی دادنامه صادره از شورای حل اختلاف که در مرحله تجدیدنظر مورد تایید قرار گرفته مورد حکم قرار گرفته است و اقدام زوج به بیرون راندن همسر و فرزند خرد سالش از محل سکونت متعلق به زوجه در اربیهشت سال 92 و انتقال وسایل منزل و جهیزیه زوجه به محل نامعلوم و علیرغم درخواست الزام به تمکین زوجه و صدور حکم بعد از گذشت یک سال و چندماه محل سکونت زوج مشخص نبوده و معلوم نیست زوجه با مجهول المکان بودن همسرش چگونگه باید ازوی تمکین نماید اعلام داشته است سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و پس از تعیین داوران و طی تشریفات داوران زوجین هر یک نظریه کتبی خود را که مفادا حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند سپس دادگاه قرار استماع گواهی گواهان خواهان را صادر نمود در این اثنا خانم س. ر. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی ب. ت. و. ازجانب زوج خوانده اعلام وکالت نمود. در جلسه دادرسی مورخ 93/10/22 که با حضور وکلای طرفین تشکیل گردیده از طرف وکیل خواهان دو شاهد معرفی شده که دادگاه از گواهان تعرفه شده در اوراق 76 و 77 پرونده استماع گواهی به عمل آورده و گواهان هر یک در اظهارات خود ضمن تایید وجود اختلاف بین زوجین، عدم پرداخت نفقه زوجه و نیز اقدام زوج به اخراج زوجه از منزل و اینکه بعد از مراجعت زوجه به منزل هیچ وسیله ای در منزل موجود نبوده را هم تایید نمودند. در پایان جلسه وکیل خوانده با تقدیم لایحه ای مدافعات خود را بیان نموده است. سر انجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 93/12/9 پس از ذکر مقدمه ای از چگونگی اقامه دعوی و توضیحات بعدی وکیل خواهان و مدافعات خوانده ضمن احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین دعوی با اعلام اینکه حسب مفاد آراء صادره مبن بر محکومیت زوج به پرداخت نفقه و اظهارات گواهان برای دادگاه محرز است که خوانده برای مدت طولانی نفقه خواهان را پرداخت ننموده و این موضوع موجب عسروحرج زوجه گردیده است و ب. ت. ب. اصرار زوجه به طلاق و جدائی و مثمر ثمر واقع نشدن مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین و انصراف زوجه از طلاق، دادگاه دعوی خ. ر. و. و مقرون به صحت تشخیص مستندا به ماده 1130 قانون مدنی و تبصره ذیل ماده 1133 همان قانونی و بند 2 ماده 8 قانون حمایت خانواده حکم بر محکومیت خوانده به مطلقه نمودن زوجه از نوع بائن با شرایط ذیل صادر نموده است. در خصوص مهریه ما فی القباله جداگانه رای صادر شده لیکن زوجه به ازاء طلاق ده سکه از آن را بذل مینماید و در خصوص نفقه معوقه نیز رای صادر گردیده و زوجه ادعائی ندارد و زوجه در خصوص اجرت المثل و جهیزیه ادعائی ندارد و آنها را بذل مینماید. زوجین دارای یک فرزند مشترک پسر 8 ساله می‌باشند که حضانت و انفاق او بر عهده زوج است و زوجه به نحو مقرر حق ملاقات با او را دارد. زوجه مدخوله است و حسب اقرار خودش و گواهی پزشکی قانونی بار دار نمی‌باشد. پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. ن. ب. آن تجدیدنظر خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان به شرح تصمیم مورخ 94/2/9 پرونده را جهت تکمیل تحقیقات به شرح منعکس در آن به دادگاه بدوی ارسال نموده و دادگاه بدوی در جهت تکمیل تحقیق مورد نظر مرجع تجدیدنظر از اجرای احکام شورای حل اختلاف ب. علت متوقف گردیدن اجراییه شماره... مورخ 92/11/27 مربوط به م. ک. و ع.ر. ر. را استعلام نموده و مدیر اجرای احکام شورا در پاسخ به استعلام دادگاه به شرح جوابیه مورخ 94/3/30 اعلام نموده که اجراییه شماره... طبق نامه شماره... مورخ 92/12/27 شعبه سوم دادگاه حقوقی ب. متوقف گردیده و در تاریخ 93/10/15 طبق نامه شعبه سوم موضوع نامه قبلی منتفی و اجرای حکم بلامانع اعلام شده است و تصویر نامه های شعبه سوم دادگاه حقوقی ب. و اخطار اجرایی شورای حل اختلاف به شماره 175 / 92 مورخ 92/11/27 که بر اساس رای شماره --- - 92 مورخ 92/6/4 حوزه سوم شورای حل اختلاف شهرستان ب. که به موجب آن آقای ع.ر. ر. به پرداخت نفقه خانم م. ک. و فرزند مشترک از تاریخ 92/3/1 لغایت اجرای حکم د. ح. زوجه محکوم گردیده و اخطار اجرایی هم در تاریخ 92/12/15 به زوج م. ع. ب. نحو قانونی ابلاغ گردیده ارسال نموده است. مجددا علت توقف اجرای حکم صادره از شورا از شعبه سوم دادگاه حقوقی ب. استعلام شد در جوابیه مورخ 94/4/1 اعلام شده که توقف اجرا در خصوص اجراییه موضوع پرونده شماره 175/92 شعبه سوم شورای حل اختلاف بوده که توسط قاضی شعبه سوم حقوقی در پرونده شماره 175 - 93 این شعبه با موضوع اعاده دادرسی صادر و متعاقبا طی نامه شماره 175 - 93 مورخ 93/10/15 خطاب به اجرای احکام شورا موضوع توقف اجراییه منتفی و اجرای آن بلامانع اعلام گردیده است. پس از اعاده پرونده بمرجع تجدید نظر استان لرستان شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/04/10 با استدلال منعکس در آن اعتراض تجدید خواه را غیر وارد و دادنامه تجدیدنظر خواسته را منطبق بر موازین قانونی و فاقد ایراد و اشکال قانونی تشخیص و ضمن رد اعتراض مطروحه دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالصدور در تاریخ 1394/04/30 بوکیل زوج ابلاغ گردید و نامبرده در تاریخ 1394/05/19 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که نسخه ثانی دادخواست و ضمائم آن به زوجه ف. خ. ب. نحو قانونی ابلاغ شد ولی لایحه جوابیه ای از ایشان در پرونده مشهود نیست. پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه فرجامی به هنگام شور قرائت می‌گردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای ع.ر. ر.با وکالت خانم س. ر. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/04/10 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم به الزام ف. خ. ب. مطلقه نمودن زوجه فرجام خوانده انشاء گردیده وارد و موجه نیست زیرا زوجه فرجام خواندهو وکیل ایشان ب. ش. د. نخستین و توضیحات بعدی در جلسه دادرسی و لوایح تقدیمی به لحاظ عسر و حرج ناشی از عدم پرداخت نفقه زوجه با وجود صدور حکم و اجراییه و اعتیاد زوج به مواد مخدر و اخراج از منزل مشترک و متعاقب آن انتقال اثاثیه منزل به محل نامعلوم صدور حکم بر الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه را درخواست نموده اند. محتویات پرونده و مستندات پیوست آن دلالت بر این دارد که ز. ف. خ. به موجب دادنامه شماره --- / 268 حوزه سوم شورای حل اختلاف ب. که طی دادنامه شماره --- مورخ 92/10/30 مورد تایید قرار گرفته به پرداخت نفقه زوجه و فرزند مشترک از تاریخ 92/3/1 لغایت اجرای کامل حکم از قرار ماهیانه مبلغ دویست و هشتاد هزار تومان د. ح. زوجه محکوم گردیده و اخطار اجرایی شماره 175 / 92 مورخ 92/11/27 شورای حل اختلاف در تاریخ 92/12/15 به نحو قانونی به زوج م. ع. ابلاغ شد معهذا نامبرده با ادعای عدم تمکین زوجه علیرغم صدور حکم تمکین علیه ایشان و ناشزه بودن وی که از طرف وکیل ایشان در لوایح تقدیمی اعلام گردیده از پرداخت نفقه مورد حکم د. ح. زوجه امتناع نموده و با وصف صدور اخطار اجرایی هم الزام نامبرده به پرداخت نفقه مورد حکم ممکن و میسر نشده است در حالی که حکم تمکین صادره علیه ز. د. ت. 92/9/17 به موجب دادنامه شماره --- / 92 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان مورد تایید قرار گرفته و تا زمانی که به درخواست زوج و بر اساس حکم تمکین صادره علیه زوجه اجراییه صادر نشده باشد و عملیات اجرایی هم با تقاضای زوج تعقیب نشده باشد نشوز زوجه ثابت نبوده و ز. ف. خ. مکلف بوده که تا اثبات نشوز زوجه بر اساس حکم صادره نفقه زوجه را پرداخت نماید بنابراین و به لحاظ انطباق موضوع با مواد 1129 و 1130 قانون مدنی عسروحرج زوجه ف. خ. د. تداوم زوجیت ثابت و مدلل بوده و به لحاظ حرجی بودن دوام زوجیت برای زوجه به حکم قواعد فقهی لاحرج و لاضرر مورد مقتضی اعمال مقررات قاعده الحاکم ولی الممتنع و صدور حکم بر الزام زوج و به مطلقه نمودن زوجه م. ب. از این رو دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که متکی بر ارزیابی ادله اثباتی و مبتنی بر استنباط قضایی و تشخیص دادگاه بوده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده و مستندات پیوست آن و اظهارات و مدافعات وکلای طرفین و اقدامات و رسیدگی های معموله موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر آراء صادره مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و مستشار حسن عباسیان - مسعود کریم پورنطنزی - سیروس کیقبادی