رأی
اختیار در رجوع به داوری بهموجب شرط داوری
رأی دادگاه بدوی
در این پرونده شرکت ع. با وکالت آقای ح.ع. به طرفیت شرکت م. به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت مطالبات کارکرد و تعدیل متعلقه به انضمام هزینه های دادرسی و حق الوکاله و خسارت تأخیر تأدیه م. ب. بیست و دو میلیارد و نهصد و بیست میلیون ریال طرح دعوی نموده است، خلاصه ادعای خ. ا. ا. که بر اساس سه فقره قرارداد به شماره های 3011، 3022 و 3044 مسؤولیت اجرای پروژه های کارهای ساختمانی و تأسیساتی و شبکه های زیرزمینی جاده و محوطه سازی بخش برون مرزی فرآیند کارخانجات کک سازی و پالایش و نیز احداث فوندانسیون های تجهیزات بخش صنعتی کارخانجات ک.ق.
از سوی خوانده به خواهان واگذار شده که خواهان با انجام کامل قراردادها و نیز تکمیل باقی مانده کارهای مازاد بر قرارداد 3044 کل طرح را تحویل موقت نموده است و سپس طبق ماده 40 شرایط عمومی پیمان (که طبق تبصره ماده 2 قراردادها بر روابط فی مابین طرفین حکومت دارد) صورت وضعیت های قطعی قرارداد شماره 3011 را طی نامه شماره 4812-28/11/85 قرارداد شماره 3022 را طی نامه شماره 5590-6/11/85 و قرارداد شماره 3044 را طی نامه شماره 44-839-25/12/85 جهت محاسبه و پرداخت تسلیم دستگاه نظارت و کارفرما (خوانده) نموده است که د.
ا. م. طبق ماده 40 فوق الذکر کارفرما حداکثر بایستی ظرف پنج ماه نسبت به بررسی و تصویب و پرداخت صورت وضعیت های موصوف اقدام می نمود مع الوصف بعد از گذشت مدتی غیرمتعارف و علی رغم تصویب آن ها در تاریخ های 6/11/88، 4/3/88 و 13/5/88 از پرداخت وجوه مزبور امتناع نموده است ضمن اینکه بخشی از کار فیزیکی به دلیل گسترش عملیات و حجم زیاد آن در قالب قرارداد گنجانده نشده و به دلیل نیاز مبرم کارفرما و با تنظیم 33 فقره صورت مجلس مورد اجرا در آمده اند وکیل خواهان به علاوه خواستار پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید مقرره برای هر قرارداد (پنج ماه بعد از اعلام صورت وضعیت ها) شده است خ.
ط. ل. مثبوت به شماره 367-19/2/90 به جهت طرح چند دعوی در مورد سه قرارداد جداگانه ایراد نموده و دعوی را بدین صورت قابل رسیدگی ندانسته نظر همکار قضایی متصدی دادگاه نیز ظاهراً بدین صورت بوده و مشارالیه طی دستور مورخ 10/12/89 (برگ
95) خواستار تفکیک پرونده به چند کلاسه و رسیدگی جداگانه به هر قرارداد شده مع الوصف پس از تشکیل کلاسه های 89/883، 884 و 885 به نظر اینجانب متصدی فعلی دادگاه رسیدگی به کل خواسته فعلی به صورت یک جا ب. ت. ب. وحدت منشأ آنها و ارتباط کاملشان و نیز اتحاد طرفین دعوی ممکن و لازم است که بر این اساس ایراد خوانده وارد نبوده و سه پرونده به کلاسه های اخیرالذکر به علت عدم تکمیل آن ها با قرار رد دفتری مختومه شدند و در پرونده فعلی رسیدگی ادامه یافت مع الوصف ب.
ت. ب. اینکه خ. د. ل. فوق الذکر برخی مدارک خواهان را غیرقابل استناد دانسته و نیز به طور کلی به وجود سوء جریانات و تخلفات از سوی پیمانکار و سایرین در این زمینه اشاره نموده مع الوصف نمایندگان خوانده آقایان ب.ج. و س.م. در جلسه دادرسی مورخ 19/2/90 این دادگاه (برگ 108) اصل خواسته و قرارداد فی مابین را پذیرفته اند، دادگاه برای برآورد و محاسبه میزان مطالبات موضوع را به کارشناس ارجاع که نظریه کارشناسی مورد اعتراض خوانده واقع و سپس به هیأت سه نفره کارشناسان رسمی ارجاع که نظریه هیأت اخیر میزان مطالبات خواهان بابت کارکرد و تعدیل متعلقه را 992/056/819/22 ریال اعلام نموده است، وکیل خوانده طی دو فقره لایحه (اوراق 283، 286 و 297 پرونده) به نظریه اخیر اعتراض نموده و اساساً صورت وضعیت ها را زیر سؤال برده و خواستار رسیدگی به آن ها از سوی کارشناس راه و ساختمان شده است که از نظر دادگاه این استدلال صحیح نیست زیرا طبق مدارک منضم دادخواست و بررسی های به عمل آمده از سوی کارشناسان صورت وضعیت ها با تأخیر به تصویب مراجع نظارتی کارفرما و شرکت ناظر ک.
رسیده اند (در سال 1388) و نمایندگان خ. ن. د. اولین جلسه دادرسی خواسته را قبول نموده اند و حتی مکاتبات لازم بین برخی ارکان خوانده برای پرداخت وجوه صورت وضعیت ها صورت گرفته (مدارک منضم دادخواست) حال وکیل خوانده بدون اشاره به نوع تخلفات و ریز ادعای خود و بدون ارائه حتی یک گزارش کارشناسی که وقوع تخلف را محتمل یا ثابت بداند مدعی وقوع تخلف شده است که از نظر دادگاه این ادعا انکار بعد از اقرار محسوب و قابل ترتیب اثر نمی باشد قرینه قوی بر این مدعا این است که با گذشت چند سال از انجام پروژه و بعد از طرح دعوی فعلی چنین ادعایی مطرح شده است، دادگاه با عنایت به مراتب فوق، نظریه هیأت سه نفره کارشناسان را موافق با اوضاع و احوال محقق و معلوم قضیه دانسته و خواسته خواهان را در حد این نظریه ثابت تشخیص داده و ب.
ت. ب. اصل صحت و لزوم قراردادها و با استناد به مواد 10، 219 و 220 قانون مدنی و مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خوانده را به پرداخت 992/056/819/22 ریال بابت اصل خواسته، 138/381/456 ریال بابت هزینه دادرسی متعلقه، 500/970/63 ریال بابت هزینه کارشناسی و نیز خسارت تأخیر تأدیه طبق شاخص تورم اعلامـی از سوی بانک مرکزی از تاریـخ سررسیـد آخریـن صـورت وضـعیـت کـه در 15/12/85 اعـلام و در 15/5/86 به قطعیت رسیده تا وصول اصل خواسته (با در نظر گرفتن این که تأخیر در تصویب صورت وضعیت ها و پرداخت آنها در اثر تعلل و قصور خوانده بوده و تاریخ 15/5/86 تاریخ رسمی مطالبه و سررسید محسوب می شود) د.
ح. خ. محکوم می نماید و اما در مورد الباقی خواسته یعنی مازاد بر 992/056/819/22 ریال تا 000/000/920/22 ریال دادگاه با ثابت ندانستن خواسته، حکم بر برائت خوانده صادر می نماید. رأی صادره حضوری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران م. ب..
دادرس شعبه 15 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ جعفری افتخار
رأی دادگاه تجدیدنظر استان
در خصوص تجدیدنظرخواهی شرکت م. (سهامی خاص) با وکالت م.ط. به طرفیت شرکت ع. (سهامی خاص) با وکالت ح.ع. و ح.ص. نسبت به دادنامه شماره 917 مورخ 26/9/1391 صادره از شعبه 15 دادگاه عمومی حقوقی تهران و دادنامه تکمیلی شماره 1032 مورخ 27/10/1391 صادره از همان دادگاه که به موجب دادنامه های مزبور حکم بر محکومیت شرکت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 992/056/819/22 ریال بابت اصل خواسته (مطالبات ت.
ن. خ. بابت اجرای پروژه های ساختمانی و تأسیساتی و شبکه های زیرزمینی، جاده و محوطه سازی بخش برون مرزی فرآیند کارخانجات کک سازی و پالایش و نیز احداث فونداسیون های تجهیزات بخش صنعتی کارخانجات ک.ق. (موضوع قراردادهای شماره 3011 و 3022 و 3044 و نیز عملیات ساختمانی زائد بر قرارداد اخیرالذکر که به تأیید کارفرما رسیده است) و مبلغ 138/381/456 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ 500/970/63 ریال بابت هزینه کارشناسـی به انضمام خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید آخرین صورت وضعیت تا زمان اجرای کامل دادنامه منطبق با شاخص سالانه تورم قیمت کالا و خدمات اعلامی از سوی بانک مرکزی و حق الوکاله وکیل ط.
ت. ق. د. ح. ت. ن. خ. صادر و اعلام گردیده است، دادگاه ب. ت. ب. مجموع اوراق پرونده و تحقیقات معموله و تصویر قراردادهای سه گانه فوق الذکر به شرح زیر و نیز سی و سه فقره صورت مجلس مصوب کارفرما که کارشنـاس بدوی بـدان استناد نمـوده اسـت (الـف:
قـرارداد شـمـاره 3011 صفحـه 85 پـرونـده نـاظـر به موضوعیت پیمان اجرای عملیات ساختمانی و تأسیسات بخش برون مرزی فرآیند.
ب: قرارداد شماره 3022 صفحه 77 پرونده با موضوعیت پیمان عملیات اجرایی احداث فونداسیون های تجهیزات و ساختمان های بخش صنعتی.
ج: قرارداد شماره 3044 صفحه 69 پرونده با موضوعیت پیمان اتمام عملیات اجرایی احداث فونداسیون ها و تجهیزات و ساختمان های بخش صنعتی و محوطه سازی و شبکه زیرزمینی کارخانجات ک.ق. که مورد پذیرش طرفین پرونده م. ب. و با نظر به سی و سه فقره صورت مجلس راجع به امور ساختمانی زائد بر قرارداد سوم که مورد استناد کارشناس اولیه ساختمان قرار گرفته و تردید یا انکاری از سوی ت. ن. خ. به صورت جلسات فوق ابراز نشده است و با نظر به عدم صحت ایراد ت.
ن. خ. راجع به عدم صلاحیت دادگاه در رسیدگی اولیه به موضوع به استناد بند ج ماده 53 شرایط عمومی پیمان (پیوست و منضم در متن قراردادهای سه گانه مزبور) راجع به ارجاع موضوع پرونده به داوری رئیس سازمان برنامه و بودجه (شورای عالی فنی) به دلیل آنکه اولاً ـ سازمان مزبور در حال حاضر منحل گردیده و ثانیاً ـ بند ج مزبور راجع به اختلاف در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان است که در این صورت هریک از طرفین می تواند درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف را به داوری نماید که صیغه «می تواند»; دلالت صریح بر اختیار هریک از طرفین در مراجعه به داور دارد و هیچ حکایتی از الزام ایشان به امر مذکور ندارد و در مانحن فیه احـد از طرفیـن به اختیـار خویـش مراجعـه به دادگاه را انتخاب کرده و اراده وی به حل مشکل و اختلاف از طریق مراجعه به محکمه صالحه تعلق گرفته است و این اراده هیچ مخالفتی با صلاحیت عام دادگستری در رسیـدگی به تظلم خواهی اشخاص ندارد بنابراین ایراد مذکور وارد نمی باشد ضمناً مواد 11 در دو قرارداد شماره 3011 و 3022 صریحاً دلالت بر ارجاع امر به دادگاه صالح دارد و هیچ اثری از توافق طرفین در مراجعه به داور یا داوران درصورت اختلاف وجود ندارد و ایراد دیگر ت.
ن. خ. راجع به ارجاع امر کارشناسی توسط دادگاه محترم بدوی به هیئت کارشناسان مالی (پس از ارجاع امر در مرحله اول به کارشناس ساختمانی) نیز وارد نیست زیرا ب. ت. ب. صدور صورت وضعیت قطعی و تأیید آن توسط کارفرما منجر به صدور دستورهای پرداخـت به ذی حساب و متوقف ماندن پرداخت در این مرحله، نیازمند انجام کارشناسی در امر ساختمان نمی باشد چرا که اگر عملیات ساختمانی مورد نظر کارفرما انجام نشده پس چگونه مورد تأیید دستگاه ناظر اعم از دفتر فنی کارفرما یا شرکت ک.
قرار گرفته و نهایتاً منجر به صدور دستور پرداخت وجوه موضوع صورت وضعیت های قطعی از سوی مقام صالح در شرکت ت. ن. خ. شده است بنابراین موضوع نیازمند بررسی مدارک مالی توسط هیئت کارشناسان مالی و حسابداری بوده که دادگاه محترم بدوی نیز بر همین منوال اتخاذ تصمیم نموده و هیئت مزبور نیز به شرح مندرج در پرونده مشروحاً و مستدلاً اظهارنظر کرده اند و موضوع خروج دستگاه ناظر از حیطه اختیارات قانونی و اصدار گزارش و تصدیق خلاف واقع که ت. ن.
خ. در دفاعیات خویش مطرح کرده و اشاره به طرح شکایت کیفری در دادسرای عمومـی و انقلاب تهـران نمـوده امـری غیـرمـدلل است که به صرف شکایت کیفری ثابت نمی شود و تاکنون هیچ حکم کیفری از مرجع صالح مبنی بر اثبات امر مزبور ارائه نگردیده است، النهایه با لحاظ مراتب فوق و با عنایت به استناد ت. ن. خ. به صورت مجلس مورخ 14/7/89 که به امضای نمایندگان هر دو شرکت رسیده است و با عنایت به پاسخ وکیل تجدیدنظرخوانده، صورت مجلس فوق صرفاً ناظر به کسر مبلغ 714/275/394 ریال از مجموع مطالبات شرکت ع.
به لحاظ اشتباه در محاسبه بوده و بقیه موارد به استناد مندرجات ذیل همان صورت جلسه استنادی مورد تأیید کارفرما قرار گرفته است و ب. ت. ب. استناد تجدیدنظرخـواه به سند مزبور، مفاد آن سند علیه شخص ت. ن. خ. نافذ و معتبر است و از سوی دیگر مورد پذیرش وکیل شرکت ت. ن. خ. واقع شده است و ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. مطلب متقنی در جهت تزلزل اساس دادنامه معترض عنه ابراز نکرده است و دادنامه مزبور از جهت انطباق با اصول و مقررات دادرسی فاقد ایراد و خدشه قانونی است جز اینکه فقط در مورد شروع زمان خسارت تأخیر تأدیه و تعیین زمان صدور صورت وضعیت قطعی به عنوان مبدأ مرتکب اشتباه در محاسبه شده و نیز مبلغ موضوع صورت مجلس مورخ 14/7/89 به میزان 714/275/394 ریال باید از مجموع محکوم به کسر شود بنابراین ضمن رد تجدیدنظرخواهی مستنداً به مواد 351 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه های مزبور را با اصلاح زمان مبدأ خسارت تأخیر تأدیه به تاریخ تقدیم دادخواست مورخ 9/12/1389 و نیز اصلاح رقم محکومیت بابت خواسته اصلی از 992/056/819/22 ریال به رقم 278/781/424/22 ریال تأیید و استوار می نماید. این رأی حضوری و قطعی است.
رئیس شعبه 37 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه
دیوسالار ـ رضایی
فهرست
دادگاه بدوی
دادگاه تجدیدنظر استان
نقد رأی
اختیار در رجوع به داوری به موجب شرط داوری
در این پرونده، یک شرکت به منظور مطالبه مبلغ 22 میلیارد و 920 میلیون ریال به عنوان مطالبات ناشی از اجرای پروژههای ساختمانی و تاسیساتی، به همراه هزینههای دادرسی و خسارت تاخیر تادیه، اقدام به طرح دعوی کرده است. خواهان ادعا کرده که بر اساس سه قرارداد، مسئولیت اجرای پروژهها به او واگذار شده و پس از انجام کامل قراردادها، صورت وضعیتهای نهایی را به کارفرما ارائه داده است. خوانده به عدم صلاحیت دادگاه در رسیدگی به موضوع و وجود تخلفات از سوی پیمانکار اشاره کرده، اما در جلسه دادرسی، اصل خواسته و قراردادها را پذیرفته است.
دادگاه بدوی پس از ارجاع موضوع به کارشناسان و با استناد به نظریه کارشناسی و مواد قانونی مرتبط، خوانده را به پرداخت مبلغ مذکور محکوم کرده و در خصوص مازاد بر آن، حکم بر برائت صادر نموده است. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با بررسی مدارک و مستندات، ایرادات خوانده را رد کرده و با اصلاح مبلغ محکومیت، رای بدوی را تایید کرده است. این رای حضوری و قطعی م. ب..
تاریخ دادنامه قطعی: 1392/08/28
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: هرگاه در قراردادی تصریح شود که طرفین میتوانند در صورت بروز اختلاف به داوری رجوع کنند، این شرط ظهور در اختیار طرفین دارد و مانع از رجوع طرفین به دادگستری جهت تظلم خواهی نمی گردد.
در این پرونده شرکت ع. با وکالت آقای ح.ع. به طرفیت شرکت م. به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت مطالبات کارکرد و تعدیل متعلقه به انضمام هزینه های دادرسی و حق الوکاله و خسارت تاخیر تادیه م. ب. بیست و دو میلیارد و نهصد و بیست میلیون ریال طرح دعوی نموده است، خلاصه ادعای خ. ا. ا. که بر اساس سه فقره قرارداد به شماره های 3011 ، 3022 و 3044 مسئولیت اجرای پروژه های کارهای ساختمانی و تاسیساتی و شبکه های زیرزمینی جاده و محوطه سازی بخش برون مرزی فرآیند کارخانجات کک سازی و پالایش و نیز احداث فوندانسیون های تجهیزات بخش صنعتی کارخانجات ک.ق.
از سوی خوانده به خواهان واگذار شده که خواهان با انجام کامل قراردادها و نیز تکمیل باقی مانده کارهای مازاد بر قرارداد 3044 کل طرح را تحویل موقت نموده است و سپس طبق ماده 40 شرایط عمومی پیمان (که طبق تبصره ماده 2 قراردادها بر روابط فی مابین طرفین حکومت دارد) صورت وضعیت های قطعی قرارداد شماره 3011 را طی نامه شماره 4812 - 28/11/85 قرارداد شماره 3022 را طی نامه شماره 5590 - 6/11/85 و قرارداد شماره 3044 را طی نامه شماره 44 - 839 - 25/12/85 جهت محاسبه و پرداخت تسلیم دستگاه نظارت و کارفرما (خوانده) نموده است که د.
ا. م. طبق ماده 40 فوق الذکر کارفرما حداکثر بایستی ظرف پنج ماه نسبت به بررسی و تصویب و پرداخت صورت وضعیت های موصوف اقدام می نمود مع الوصف بعد از گذشت مدتی غیرمتعارف و علی رغم تصویب آن ها در تاریخ های 6/11/88 ، 4/3/88 و 13/5/88 از پرداخت وجوه مزبور امتناع نموده است ضمن اینکه بخشی از کار فیزیکی به دلیل گسترش عملیات و حجم زیاد آن در قالب قرارداد گنجانده نشده و به دلیل نیاز مبرم کارفرما و با تنظیم 33 فقره صورت مجلس مورد اجرا در آمده اند وکیل خواهان به علاوه خواستار پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید مقرره برای هر قرارداد (پنج ماه بعد از اعلام صورت وضعیت ها) شده است خ.
ط. ل. مثبوت به شماره 367 - 19/2/90 به جهت طرح چند دعوی در مورد سه قرارداد جداگانه ایراد نموده و دعوی را بدین صورت قابل رسیدگی ندانسته نظر همکار قضایی متصدی دادگاه نیز ظاهرا بدین صورت بوده و مشارالیه طی دستور مورخ 10/12/89 (برگ
95 ) خواستار تفکیک پرونده به چند کلاسه و رسیدگی جداگانه به هر قرارداد شده مع الوصف پس از تشکیل کلاسه های 89/883 ، 884 و 885 به نظر اینجانب متصدی فعلی دادگاه رسیدگی به کل خواسته فعلی به صورت یک جا ب. ت. ب. وحدت منشا آنها و ارتباط کاملشان و نیز اتحاد طرفین دعوی ممکن و لازم است که بر این اساس ایراد خوانده وارد نبوده و سه پرونده به کلاسه های اخیرالذکر به علت عدم تکمیل آن ها با قرار رد دفتری مختومه شدند و در پرونده فعلی رسیدگی ادامه یافت مع الوصف ب.
ت. ب. اینکه خ. د. ل. فوق الذکر برخی مدارک خواهان را غیرقابل استناد دانسته و نیز به طور کلی به وجود سوء جریانات و تخلفات از سوی پیمانکار و سایرین در این زمینه اشاره نموده مع الوصف نمایندگان خوانده آقایان ب.ج. و س.م. در جلسه دادرسی مورخ 19/2/90 این دادگاه (برگ 108 ) اصل خواسته و قرارداد فی مابین را پذیرفته اند، دادگاه برای برآورد و محاسبه میزان مطالبات موضوع را به کارشناس ارجاع که نظریه کارشناسی مورد اعتراض خوانده واقع و سپس به هیات سه نفره کارشناسان رسمی ارجاع که نظریه هیات اخیر میزان مطالبات خواهان بابت کارکرد و تعدیل متعلقه را 992/056/819/22 ریال اعلام نموده است، وکیل خوانده طی دو فقره لایحه (اوراق 283 ، 286 و 297 پرونده) به نظریه اخیر اعتراض نموده و اساسا صورت وضعیت ها را زیر سوال برده و خواستار رسیدگی به آن ها از سوی کارشناس راه و ساختمان شده است که از نظر دادگاه این استدلال صحیح نیست زیرا طبق مدارک منضم دادخواست و بررسی های به عمل آمده از سوی کارشناسان صورت وضعیت ها با تاخیر به تصویب مراجع نظارتی کارفرما و شرکت ناظر ک.
رسیده اند (در سال 1388 ) و نمایندگان خ. ن. د. اولین جلسه دادرسی خواسته را قبول نمودهاند و حتی مکاتبات لازم بین برخی ارکان خوانده برای پرداخت وجوه صورت وضعیت ها صورت گرفته (مدارک منضم دادخواست) حال وکیل خوانده بدون اشاره به نوع تخلفات و ریز ادعای خود و بدون ارائه حتی یک گزارش کارشناسی که وقوع تخلف را محتمل یا ثابت بداند مدعی وقوع تخلف شده است که از نظر دادگاه این ادعا انکار بعد از اقرار محسوب و قابل ترتیب اثر نمیباشد قرینه قوی بر این مدعا این است که با گذشت چند سال از انجام پروژه و بعد از طرح دعوی فعلی چنین ادعایی مطرح شده است، دادگاه با عنایت به مراتب فوق، نظریه هیات سه نفره کارشناسان را موافق با اوضاع و احوال محقق و معلوم قضیه دانسته و خواسته خواهان را در حد این نظریه ثابت تشخیص داده و ب.
ت. ب. اصل صحت و لزوم قراردادها و با استناد به مواد 10 ، 219 و 220 قانون مدنی و مواد 198 ، 515 ، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خوانده را به پرداخت 992/056/819/22 ریال بابت اصل خواسته، 138/381/456 ریال بابت هزینه دادرسی متعلقه، 500/970/63 ریال بابت هزینه کارشناسی و نیز خسارت تاخیر تادیه طبق شاخص تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی از تاریخ سررسید آخرین صورت وضعیت که در 15/12/85 اعلام و در 15/5/86 به قطعیت رسیده تا وصول اصل خواسته (با در نظر گرفتن این که تاخیر در تصویب صورت وضعیت ها و پرداخت آنها در اثر تعلل و قصور خوانده بوده و تاریخ 15/5/86 تاریخ رسمی مطالبه و سررسید محسوب میشود) د.
ح. خ. محکوم مینماید و اما در مورد الباقی خواسته یعنی مازاد بر 992/056/819/22 ریال تا 920/000/000/22 ریال دادگاه با ثابت ندانستن خواسته، حکم بر برائت خوانده صادر مینماید. رای صادره حضوری ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران م. ب..
دادرس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - جعفری افتخار
رای دادگاه تجدیدنظر استان
در خصوص تجدیدنظرخواهی شرکت م. (سهامی خاص) با وکالت م.ط. به طرفیت شرکت ع.
(سهامی خاص) با وکالت ح.ع. و ح.ص. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1391/09/26 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران و دادنامه تکمیلی شماره 1032 مورخ 1391/10/27 صادره از همان دادگاه که به موجب دادنامه های مزبور حکم بر محکومیت شرکت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 992/056/819/22 ریال بابت اصل خواسته (مطالبات ت. ن. خ. بابت اجرای پروژه های ساختمانی و تاسیساتی و شبکه های زیرزمینی، جاده و محوطه سازی بخش برون مرزی فرآیند کارخانجات کک سازی و پالایش و نیز احداث فونداسیون های تجهیزات بخش صنعتی کارخانجات ک.ق.
(موضوع قراردادهای شماره 3011 و 3022 و 3044 و نیز عملیات ساختمانی زائد بر قرارداد اخیرالذکر که به تایید کارفرما رسیده است) و مبلغ 138/381/456 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ 500/970/63 ریال بابت هزینه کارشناسی به انضمام خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید آخرین صورت وضعیت تا زمان اجرای کامل دادنامه منطبق با شاخص سالانه تورم قیمت کالا و خدمات اعلامی از سوی بانک مرکزی و حق الوکاله وکیل ط. ت. ق. د. ح. ت. ن. خ. صادر و اعلام گردیده است، دادگاه ب.
ت. ب. مجموع اوراق پرونده و تحقیقات معموله و تصویر قراردادهای سه گانه فوق الذکر به شرح زیر و نیز سی و سه فقره صورت مجلس مصوب کارفرما که کارشناس بدوی بدان استناد نموده است (الف: قرارداد شماره 3011 صفحه 85 پرونده ناظر به موضوعیت پیمان اجرای عملیات ساختمانی و تاسیسات بخش برون مرزی فرآیند.
ب: قرارداد شماره 3022 صفحه 77 پرونده با موضوعیت پیمان عملیات اجرایی احداث فونداسیون های تجهیزات و ساختمان های بخش صنعتی.
ج: قرارداد شماره 3044 صفحه 69 پرونده با موضوعیت پیمان اتمام عملیات اجرایی احداث فونداسیون ها و تجهیزات و ساختمان های بخش صنعتی و محوطه سازی و شبکه زیرزمینی کارخانجات ک.ق.
که مورد پذیرش طرفین پرونده م. ب. و با نظر به سی و سه فقره صورت مجلس راجع به امور ساختمانی زائد بر قرارداد سوم که مورد استناد کارشناس اولیه ساختمان قرار گرفته و تردید یا انکاری از سوی ت. ن. خ. به صورت جلسات فوق ابراز نشده است و با نظر به عدم صحت ایراد ت. ن. خ. راجع به عدم صلاحیت دادگاه در رسیدگی اولیه به موضوع به استناد بند ج ماده 53 شرایط عمومی پیمان (پیوست و منضم در متن قراردادهای سه گانه مزبور) راجع به ارجاع موضوع پرونده به داوری رئیس سازمان برنامه و بودجه (شورای عالی فنی) به دلیل آنکه اولا - سازمان مزبور در حال حاضر منحل گردیده و ثانیا - بند ج مزبور راجع به اختلاف در اجرا یا تفسیر مفاد پیمان است که در این صورت هریک از طرفین میتواند درخواست ارجاع موضوع یا موضوعات مورد اختلاف را به داوری نماید که صیغه «می تواند»; دلالت صریح بر اختیار هریک از طرفین در مراجعه به داور دارد و هیچ حکایتی از الزام ایشان به امر مذکور ندارد و در مانحن فیه احد از طرفین به اختیار خویش مراجعه به دادگاه را انتخاب کرده و اراده وی به حل مشکل و اختلاف از طریق مراجعه به محکمه صالحه تعلق گرفته است و این اراده هیچ مخالفتی با صلاحیت عام دادگستری در رسیدگی به تظلم خواهی اشخاص ندارد بنابراین ایراد مذکور وارد نمیباشد ضمنا مواد 11 در دو قرارداد شماره 3011 و 3022 صریحا دلالت بر ارجاع امر به دادگاه صالح دارد و هیچ اثری از توافق طرفین در مراجعه به داور یا داوران در صورت اختلاف وجود ندارد و ایراد دیگر ت.
ن. خ. راجع به ارجاع امر کارشناسی توسط دادگاه محترم بدوی به هیات کارشناسان مالی (پس از ارجاع امر در مرحله اول به کارشناس ساختمانی) نیز وارد نیست زیرا ب. ت. ب. صدور صورت وضعیت قطعی و تایید آن توسط کارفرما منجر به صدور دستورهای پرداخت به ذی حساب و متوقف ماندن پرداخت در این مرحله، نیازمند انجام کارشناسی در امر ساختمان نمیباشد چرا که اگر عملیات ساختمانی مورد نظر کارفرما انجام نشده پس چگونه مورد تایید دستگاه ناظر اعم از دفتر فنی کارفرما یا شرکت ک.
قرار گرفته و نهایتا منجر به صدور دستور پرداخت وجوه موضوع صورت وضعیت های قطعی از سوی مقام صالح در شرکت ت. ن. خ. شده است بنابراین موضوع نیازمند بررسی مدارک مالی توسط هیات کارشناسان مالی و حسابداری بوده که دادگاه محترم بدوی نیز بر همین منوال اتخاذ تصمیم نموده و هیات مزبور نیز به شرح مندرج در پرونده مشروحا و مستدلا اظهارنظر کرده اند و موضوع خروج دستگاه ناظر از حیطه اختیارات قانونی و اصدار گزارش و تصدیق خلاف واقع که ت. ن. خ.
در دفاعیات خویش مطرح کرده و اشاره به طرح شکایت کیفری در دادسرای عمومی و انقلاب تهران نموده امری غیرمدلل است که به صرف شکایت کیفری ثابت نمی شود و تاکنون هیچ حکم کیفری از مرجع صالح مبنی بر اثبات امر مزبور ارائه نگردیده است، النهایه با لحاظ مراتب فوق و با عنایت به استناد ت. ن. خ. به صورت مجلس مورخ 14/7/89 که به امضای نمایندگان هر دو شرکت رسیده است و با عنایت به پاسخ وکیل تجدیدنظرخوانده، صورت مجلس فوق صرفا ناظر به کسر مبلغ 714/275/394 ریال از مجموع مطالبات شرکت ع.
به لحاظ اشتباه در محاسبه بوده و بقیه موارد به استناد مندرجات ذیل همان صورت جلسه استنادی مورد تایید کارفرما قرار گرفته است و ب. ت. ب. استناد ت. ن. خ. به سند مزبور، مفاد آن سند علیه شخص ت. ن. خ. نافذ و معتبر است و از سوی دیگر مورد پذیرش وکیل شرکت ت. ن. خ. واقع شده است و ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. مطلب متقنی در جهت تزلزل اساس دادنامه معترض عنه ابراز نکرده است و دادنامه مزبور از جهت انطباق با اصول و مقررات دادرسی فاقد ایراد و خدشه قانونی است جز اینکه فقط در مورد شروع زمان خسارت تاخیر تادیه و تعیین زمان صدور صورت وضعیت قطعی به عنوان مبدا مرتکب اشتباه در محاسبه شده و نیز مبلغ موضوع صورت مجلس مورخ 14/7/89 به میزان 714/275/394 ریال باید از مجموع محکوم به کسر شود بنابراین ضمن رد تجدیدنظرخواهی مستندا به مواد 351 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه های مزبور را با اصلاح زمان مبدا خسارت تاخیر تادیه به تاریخ تقدیم دادخواست مورخ 1389/12/09 و نیز اصلاح رقم محکومیت بابت خواسته اصلی از 992/056/819/22 ریال به رقم 278/781/424/22 ریال تایید و استوار مینماید. این رای حضوری و قطعی است.
رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه
موارد مرتبط 84
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
نحوه انتقال امتیازات آب و برق و تلفن در پی انتقال ملک و قابلیت استناد انتقال به ادارات مربوط
مواد 198 و 511 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان ابطال مبایعه نامه و غرامت
مواد 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض دادنامه بدوی و رد دعوی مطالبه خسارت به دلیل عدم تخلیه ملک به علت وجود تصرف شخص ثالث و سند رسمی انتقال ملک
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان بالتساوی به پرداخت روزانه مبلغ 10
-
رأی
هماستناد
طرح دعوای رفع تصرف از مشاعات از سوی مدیر ساختمان
مواد 198، 260، 303 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 132 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط ابطال سند ملک مشاعی به میزان قدر السهم
مواد 198 و 503 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به ابطال سند ماخوذه اداره کل منابع طبی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از دیون متوفی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط فاسخ و اثر آن بر انتقالات بعدی
ماده 198 از قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به ماده 189 قانون مدنی ونیز مواد 247
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشتی
مواد 198 و 519 و 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به فک رهن از ملک مور
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناس
مواد 198 ، 257 ، 515 ، 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 314/6
-
رأی
هماستناد
ابطال معامله و رد دعوای الزام به پرداخت ثمن به نرخ روز به دلیل عدم اثبات استحقاق خواهان
مواد 198، 257 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه سفته در فرض عدم رعایت شرایط قانونی
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تفسیر «شرط پرداخت وجه التزام در صورت فسخ قرارداد»
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه استناد به اقاله قرارداد
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده مبنی بر الزام خوانده
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی جلب ثالث
مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و 265 و 352 و 365 قانون مدنی ضمن اعلام بطل
-
رأی
هماستناد
نقش وصول ثمن در انصراف از شرط فاسخ
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- ضمانت اجرای حضور در دفتر اسناد رسمی بدون همراه داشتن بقیه ثمن (2)- تکلیف دادگاه در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 ، 515 ، 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر الزام خواندگان به فک رهن
-
رأی
هماستناد
تفسیر عرفی از شرط فاسخ
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود اختیارات وکیل در انتقال ملک
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح ستون خواست
-
رأی
هماستناد
چک صادره از موسسه مالی و اعتباری
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست تسلیم ملک به استناد قرارداد عادی فروش سرقفلی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه خسارت تاخیر تادیه از بیمه گذار
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 178/0
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
مواد 198 و 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه --- - 93/3/25 این دادگاه ناظر به د
-
رأی
هماستناد
خوانده در دعاوی علیه شرکت مشمول قانون حمایت صنعتی و جلوگیری از تعطیلی کارخانه های کشور
مواد 198 و 503 و 515 و 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان ردیف 2 تا 6 را متضامنا به پرداخت
-
رأی
هماستناد
تفاوت مالکیت در اثر ارث و وصیتواخواهی از قرار رد دعوی الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تجزیه و تحلیل دادخواست خلع ید و قلع و قمع بنا علیه آموزش و پرورش و نقض قرار ابطال در تجدیدنظر
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رفع تصرف و خلع ید و قلع و قمع بنای
-
رأی
هماستناد
استناد به سرمای شدید در فصل زمستان به عنوان مصداق قوه قاهره
مواد 198، 197 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه از خسارت تعیینی کارشناس
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
پیش بینی تعیین بخشی از ثمن توسط کارشناس
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید در فرض رابطه استیجاری با مالک سابقتاثیر تغییر مالک بر وضعیت اجاره
مواد 198، 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی و در رای تجدیدنظر شامل مواد 2 و 358 قانون
-
رأی
هماستناد
مفهوم سند مکتوم اعاده دادرسیشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتوم
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعهدات الحاقی به سند سفید امضاء
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت دادرسی دعوای مطالبه قیمت عادله
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
توافق در پرداخت اقساط مهریه پس از تقسیط آن
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی مارالذکر حکم بر ابطال اجراییه موضوع خواسته
-
رأی
هماستناد
نقش کاربری قانونی در تعیین میزان اجرت المثل
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی استناد گردید
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام تاخیر توسط موسسات مالی و اعتباری
مواد 198، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه قیمت ملک از وکیل در انتقال ملکمطالبه قیمت روز ملک در فرض انتقال آن توسط وکیل به خود
ماده 198 و 511 و 519 قانون آیین دادرسی در امور مدنی خوانده را به پرداخت 1/172/800/000
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه تا زمان اجرای حکم
مواد 198، 519، 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر تعویض چک بر حق فسخ تعیین شده برای عدم وصول وجه چک ابتداییاثر تعویض چک هی موضوع قرارداد بر حق فسخ فروشنده
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه چک تضمینی قبل از اثبات تخلف طرف قرارداد
ماده 198 و 515 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان دعوی اصلی را به پرداخت مبلغ 20/95
-
رأی
هماستناد
واخواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
مواد مرتبط 4
-
اعمال
از این صفحه
ماده 10 — قانون مدنی
مواد 10، 219 و 220 قانون مدنی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 198 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خوانده را به پرداخت 992/056/819/22 ریال با
-
اعمال
از این صفحه
ماده 351 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 351 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه های مزبور را با اصلاح زمان مبدا خس
-
اعمال
از این صفحه
ماده 198 — قانون مدنی
قانون مدنی و مواد 198
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
تجدید و تمدید مهلت قانونی و موعد قضایی — عامل دیگری که موجب تمدید مهلت می
مواد 10 و 14 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تجدید و تمدید مهلت قانونی و موعد قضایی — با آمیزش مواد ۱۰ و ۱۴ ق
مواد 10 و 14 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تجدید و تمدید مهلت قانونی و موعد قضایی — با آمیزش مواد ۱۰ و ۱۴ ق
مواد 10 و 14 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تصرف مجاز و عدم بهره برداری شخصی — گزارش حساب عواید و منافع حافظ افزون
مواد 10، 219 و 617 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تصرف مجاز و عدم بهره برداری شخصی — چنانچه داد باخته و داد برده با
مواد 10، 219 و 617 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تصرف مجاز و عدم بهره برداری شخصی — چنانچه داد باخته و داد برده با
مواد 10، 219 و 617 ق.م
-
مقاله
هماستناد
گسست حکم ماده ۹۶ ق
مواد 10، 219 و 220 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در پیوند با حکم ماده ۹۶ ق
مواد 10، 219 و 220 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در پیوند با حکم ماده ۹۶ ق
مواد 10، 219 و 220 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اثر فوت داد باخته در برقراری حق اجرا — برابر ماده ۱۶۰ ق
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اثر فوت داد باخته در برقراری حق اجرا — اجرای حکم بدهند نصف حق اجراء دریافت
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اثر فوت داد باخته در برقراری حق اجرا — اجرای حکم بدهند نصف حق اجراء دریافت
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای احکام مدی، جند چهارم — دارد داد برده تلاش دارد برابر آخرین
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای احکام مدی، جند چهارم — ماده ۱۰ ق
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای قواعد مستثنیات دین
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای قواعد مستثنیات دین — به هنگام اجرای حکم توافق دو سوی
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
واگذاری صلاحیت تشخیص — با در نظر گرفتن جنبه های امری
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
واگذاری صلاحیت تشخیص — حالت دوم در هنگام اجرای حکم است
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعتراض شخص ثالث به بازداشت مال — برخی بستانکاران مانند بانک ها در قراردادهای
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعتراض شخص ثالث به بازداشت مال — برخی بستانکاران مانند بانک ها در قراردادهای
مواد 10 و 219 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبایعه نامه ها و قولنامه ها — در بین اسناد عادی مدرکیه معترض ثالث
مواد 10، 219، 220 و 362 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبایعه نامه ها و قولنامه ها — سند عادی دیگر در دعوای اعتراض ثالث
مواد 10، 219، 220 و 362 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مبایعه نامه ها و قولنامه ها — سند عادی دیگر در دعوای اعتراض ثالث
مواد 10، 219، 220 و 362 ق.م
-
مقاله
هماستناد
۲ ماهیت حقوقی مزایده — ب
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
۲ ماهیت حقوقی مزایده — میتوان به تفکیک پیشنهاد نخست به شرکت
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — جریان حق شفعه نسبت به ممر مجری
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — شراکتی نداشته باشد اما در ممر و
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — شراکتی نداشته باشد اما در ممر و
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — مستفاد از ماده ۸۱۰ ق
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — برخورد حق شفعه با فرصت داد باخته
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تکلیف شفیع به پرداخت بالاترین وجه پیشنهادی برای خرید — برخورد حق شفعه با فرصت داد باخته
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ائل وای فایر سی قرار داده — آیا ثبت کلیه قراردادها ضروری است؟ سؤال
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ائل وای فایر سی قرار داده — اولاً
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری سیرجان تیر ۸۰
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری سیرجان تیر ۸۰ — تصریح شده عقود و قراردادهای فی مابین
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیا بیمه عقد معین است یا نامعین؟ سؤال - آیا بیمه قرارداد
مواد 10 و 975 و 1010 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیا بیمه عقد معین است یا نامعین؟ سؤال - آیا بیمه قرارداد
مواد 10 و 975 و 1010 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رک ماده ۵۱۵ ق. آ.د.م
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری سیرجان مرداد ۸۱
ماده 10 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری سیرجان مرداد ۸۱ — قرارداد (contrat) گاه در فارسی مترادف عقد
ماده 10 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
