استرداد دادخواست واخواهی قبل از صدور رأی

استرداد دادخواست واخواهی قبل از صدور رأی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 26 دی‌ماه 1385 در استان قم برگزار شد، موضوع بحث استرداد دادخواست واخواهی قبل از صدور رای بود. پرسش مطرح‌شده این است که آیا دادخواست ت. ن. خ. نسبت به دادنامه اصلی قابل پذیرش است، ب. ت. ب. اینکه وی خارج از مهلت قانونی به دلیل عدم اطلاع از مفاد رای، درخواست واخواهی کرده و سپس قبل از صدور رای، دادخواست خود را مسترد نموده است. نظر هیات عالی به تایید نظر اولیه منجر گردید. در این نظر اتفاقی، سه استدلال ارائه شده است: نخست اینکه پس از پذیرش دادخواست واخواهی، تنها می‌توان نسبت به رای صادره در مقام رسیدگی به واخواهی تجدیدنظر کرد و امکان تجدیدنظر از رای اصلی وجود ندارد. دوم اینکه بر اساس ماده 336 قانون آیین دادرسی مدنی، مهلت درخواست ت. ن. خ. نسبت به رای غیابی از تاریخ انقضای مدت واخواهی، بیست روز یا دو ماه است و در صورت استرداد دادخواست واخواهی، حق تجدیدنظر از رای اصلی محفوظ می‌ماند. سوم اینکه طبق تبصره 3 ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی، عدم اطلاع از رای به عنوان عذر موجه تلقی نمی‌شود و پس از گذشت موعد اعتراض، اگر رای غیرقابل تجدیدنظر باشد، مرجع رسیدگی به اعتراض همان دادگاه صادرکننده رای است و اگر رای قابل تجدیدنظر باشد، تنها در مرحله تجدیدنظر قابل رسیدگی خواهد بود. بنابراین، استرداد دادخواست واخواهی حق تجدیدنظرخواهی از رای دادگاه بدوی را از بین نمی‌برد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1385/10/26 برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم موضوع استرداد دادخواست واخواهی قبل از صدور رأی پرسش خوانده خارج از فرجه قانونی به ادعای عدم اطلاع از مفاد رأی، در مورد رأی غیابی تقاضای واخواهی کرده است و دادگاه صادرکننده رأی با پذیرش عذر او قرار قبولی دادخواست واخواهی او را صادر کرده است. قبل از صدور رأی، خوانده (واخوه) دادخواست خود را مسترد کرده است. آیا دادخواست تجدیدنظر او نسبت به دادنامه اصلی قابل پذیرش است؟ نظر هیئت عالی نظر ابرازی اول تأیید میشود. نظر اتفاقی نظر اول: پس از قبول دادخواست واخواهی و رسیدگی به اعتراض در دادگاه صادرکننده رأی، طرفین فقط میتوانند نسبت به رأی یا قراری که دادگاه در مقام رسیدگی به واخواهی صادرکرده است، تقاضای تجدیدنظر کنند. بنابراین، مجال و موردی برای تجدیدنظرخواهی از رأی اصلی وجود ندارد اعم از اینکه واخواهی در فرجه قانونی تسلیم شود یا خارج از آن. نظر دوم: ماده 336 قانون آیین دادرسی مدنی مهلت درخواست ت. ن. خ. را نسبت به رأی غیابی حسب مورد بیست روز یا دو ماه از تاریخ انقضای مدت واخواهی قرار داده است. در مواردی که دادخواست واخواهی به هر دلیلی از طرف دادگاه بدوی پذیرفته شود تا زمانی که این دادخواست جریان دارد مرور زمان مدت تجدیدنظر قطع میشود و هرگاه واخواه اعتراض واخواهی خود را مسترد کند یا اینکه اصولاً دادخواست واخواهی خود را ناقص به دادگاه بدوی تسلیم کند و علی رغم اخطار رفع نقص نکند و دادگاه قرار رد آن را صادر کند واخواه میتواند ظرف مدت بیست روز از رأی اصلی تجدیدنظرخواهی کند. نظر سوم: به موجب تبصره 3 ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی، تقدیم دادخواست خارج از مهلت «بدون عذر موجه» قابل رسیدگی در مرحله تجدیدنظر است. عذرهای موجه منحصر به چهار مورد است که در متن ماده 306 به آنها اشاره شده و عدم اطلاع از رأی جزو جهات عذر نیست. بنابراین، بعد از گذشت موعد اعتراض واخواهی اگر رأی از آرای غیر قابل تجدیدنظر باشد مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به آن دادگاه صادرکننده همان رأی است و اگر از احکام قابل تجدیدنظر باشد به تصریح تبصره مرقوم فقط قابل رسیدگی در مرحله تجدیدنظر برابر مقررات مربوط به آن مرحله است. در فرض سوال قبول و استرداد دادخواست واخواهی ترتیبات مذکور در تبصره 3 ماده 306 را از بین نمیبرد و حق اعتراض و تجدیدنظرخواهی خوانده از رأی دادگاه بدوی باقی است.