استرداد طلاجات اعطا شده به زوجه

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ع. س. خ. فرزند ق. به نشانی * خوانده: خانم ش. ف. د. فرزند ع. به نشانی * خواسته ها: ۱. استرداد مال ( منقول ) ۲. مطالبه خسارت دادرسی نسبت به دعوی ع. س. خ. علیه ش. ف. د. دائر بر استرداد مال ( منقول ) و مطالبه خسارت دادرسی اعلام عدم حصول سازش به مرجع صلاحیتدار دادگاه عمومی و انقلابی صادر شد رأی شعبه دیوان عالی کشور محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: ۱ ) اقای ع. س. خ. فرزند ق. دادخواستی را علیه خانم ش. ف. د. فرزند ع. ، مبنی بر استرداد ۵ حلقه النگو به میزان ۵۹/۷۴۰ گرم و در صورت تعذر یا تلف ، بهای روز اجناس تلف شده و نیز خسارات دادرسی مطرح می نماید. بدین توضیح که خوانده عروس ایشان م. ب.. در مورخ ۹۵/۲/۲۰ طلاجات را به ایشان داده ( هبه کرده است. ) و اکنون خواهان استرداد طلاجات م. ب.. خواهان تقاضای استماع شهادت شهود ، خواسته طلا و استعلام از بانک کرده است. پرونده در شعبه *در جریان رسیدگی قرار گرفته است. خ. د. ج. دادرسی ۹۹/۴/۱۵ ( مضبوط و مندرج در صفحات ۲۳ و ۲۴ پرونده محاکماتی ) در مقام دفاع به دو مطلب اشاره کرده است. اول اینکه تاریخ عقد ایشان با پسر خواهان حدود سه ماه بعد بوده است. و دلیلی نداشته سه ماه قبل از عروسی پدر شوهرش به ایشان طلا بدهد؛ ثانیا شهود همگی از اقوام خویشان هستند. بنا به حکایت دادنامه *۹۹/۶/۱۰ شعبه *حقوقی ، دفاعیات خوانده را موثر تشخیص داده و حکم به بیحقی خواهان صادر کرده است. ۲ ) با تجدیدنظرخواهی اقای ع. س. خ. نسبت به دادنامه فوق ، پرونده در شعبه *) *در جریان رسیدگی قرار می گیرد دادگاه مذکور دادنامه را قرار تلقی و برای رسیدگی ماهوی به شعبه بدوی باز می گرداند. ۳ ) شعبه *ب. ت. ب. محتویات پرونده ، بدون برگزاری جلسه دادرسی و اخذ اظهارات گواهان به اعتقاد به عدم قابلیت استناد به اظهارات همسر و دختر خواهان به عنوان گواه به لحاظ جرم و موثر در مقام نبودن اخذ اظهارات گواه دیگر به نام ه. د. بان به لحاظ اینکه بعدا خبردار شده و در حین تحویل طلاجات نبوده است. و ایضا عدم قابلیت اثبات پرینت حساب خواهان به دادن طلاجات به خواهان ، برابر دادنامه *۱۴۰۰/۴/۵ مجددا حکم به بی حقی صادر کرده است. ۴ ) با تجدیدنظر خواهی اقای ع. س. خ. در شعبه *در جریان رسیدگی قرار گرفته دادگاه تجدیدنظر استماع شهادت شهود نموده ( قدر متقن اظهارات انان و خ. د. ج. دادرسی اخذ طلاجات بوده است. ) برابر دادنامه *رای دادگاه بدوی را نقض و حکم به محکومیت خانم خوانده به استرداد و تحویل طلاجات مورد خواسته صادر کرده است. ۵ ) خانم د. با ارایه عرضحالی مدعی مباینت دادنامه شعبه *استان با شرع شده اند. رییس کل دادگستری استان با تهیه گزارش رای دادگاه تجدیدنظر را واجد اشکال اعلام داشته با ارسال پرونده به حوزه معاونت قضایی مشاوران ان مرجع به شرح ذیل اظهارنظر کرده اند: اولا: خواهان به عنوان پدر زوج طلاهای خریداری شده را به د. به عنوان عروس خود اهدا ننموده است؛ بلکه پس از خرید ، انها را به پسرش تحویل و از سوی وی به زوجه اهدا شده است. و بنابراین رابطه حقوقی بین خواهان و خوانده ایجاد نشده است. تا با فرض بقای عین موهوبه ، حق استرداد ان برای واهب وجود داشته باشد. ثانیا: با فرض اینکه واهب خواهان بوده باشد. ، به دلیل اینکه حسب اظهارات گواهان دادخواه طلاهای موهوبه فروخته شده است. و عین موهوبه باقی نیست ، حق رجوع از ان به حکم مفهوم مخالف ماده ۸۰۳ قانون مدنی از بین رفته است. و بنابراین حکم به استرداد ان خلاف شرع بین است. با موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه انچه در عرف جامعه رایج است. خرید و تحویل طلاجات به همسر در ابتدای ازدواج در واقع نوعی هبه و بخشش م. ب.. با این قید که تصوری بر استرداد ان وجود ندارد. مگر در جایی که رابطه زوجیت در معرض تنش و اختلاف قرار گیرد و زمینه اینگونه ادعاها فراهم شود. که پرونده کنونی مصداقی از ان است. لذا حل و فصل اختلاف می بایست در چهارچوب قواعد حاکم بر عقد هبه انجام گیرد و اینکه ایا عین موهوبه قابل استرداد است. یا خیر بر اساس این قواعد مورد سنجش قرار گیرد. بر اساس این دیدگاه بوده که رییس کل دادگستری استان *و مشاوران حوزه معاونت قضایی ب. ت. ب. ادعای فروش طلاجات توسط زوجه و اینکه عین موهوبه باقی نیست به استناد مفهوم مخالف ماده ۴۰۳ قانون مدنی حق استرداد را از بین رفته دانسته و به همین لحاظ رای دادگاه تجدیدنظر را واجد اشکال اعلام داشته اند ب. ت. ب. درستی استدلال مذکور و مبانی قانونی یاد شده که مورد تایید م. ب.. مستندا به ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری با نقض دادنامه شماره *۱۴۰۰/۷/۲۲ صادره از شعبه *رای بدوی به شماره *۱۴۰۰/۴/۵ صادره از شعبه *را تایید مینماید. این رای قطعی است شعبه * رییس: ع. ح. مستشار: دکتر م. ع. فهرست دادگاه بدوی شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی