اسقاط ضمنی خیار شرط در بیع

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقای ع.فر فرزند س. با وکالت آقایان غ.الف.، ی.پ. به طرفیت آقای ش.ه. فرزند م. با وکالت آقای ف.س. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ مبایعه نامه عادی شماره 1971 مورخ 12/9/89 فی مابین طرفین در خصوص یک دستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی27687 فرعی از 116 اصلی به انضمام خسارات دادرسی م. ب. پنجاه ویک میلیون ریال بدین شرح که خ. ب. م. مبایعه نامه فوق الذکر آپارتمان خ. ر. ب. خوانده دعوی فروخته است و در قسمت ذیل مبایعه نامه مقرر گردیده است که در صورت عدم وصول هر یک از چک ها مبایعه نامه فسخ گردیده و فروشنده حق واگذاری آپارتمان را ب. غ. دارد و ب. ت. ب. اینکه چک شماره 011547 مورخ 15/12/88 منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت شده است و خ. ب. م. اظهارنامه مراتب فسخ را به خوانده اعلام نموده است لذا تقاضای صدور رأی به شرح خواسته را از دادگاه کرده است وکیل خوانده دعوی طی لایحه شماره 3075 مورخ 3/9/92 در دفاع اعلام نموده است که اولاً: حق فسخ در معامله اسقاط شده است. ثانیاً خواهان وجه چک مذکور را از خوانده دریافت نموده است ثالثاً خواهان طرح دعوی برای مطالبه چک نموده است رابعاً: طرح دعوی از سوی خواهان برای مطالبه وجه التزام صورت گرفته است لذا تقاضای ردّ دعوی خواهان را نموده است این دادگاه صرف نظر از ادعای خوانده در خصوص پرداخت وجه چک و ارائه دلایلی در خصوص واریز بخشی از وجه به حساب برادر خواهان که وکالت از خواهان در انجام معامله داشته است و این واریز وجه مورد انکار قرار نگرفته است و ب. ت. ب. اینکه فسخ و انفساخ دو واژه مستقل و دارای مفهوم حقوقی متفاوت می باشند و برخلاف اعلام وکیل خ. م. ب. اینکه با منتهی شدن چک به صدور گواهی عدم پرداخت معامله منفسخ شده است و ب. ت. ب. اینکه فسخ معامله نیاز به اراده آن از طرف کسی که حق فسخ را دارد م. ب. و برخلاف انفساخ به صرف صدور گواهی عدم پرداخت فسخ محقق نمی شود و حتی درصورتی که اراده به فسخ معامله باشد و این اراده ابراز شود پس ازآن می بایست تنفیذ آن از سوی دادگاه صورت گیرد و ثانیاً با عنایت به اینکه پس از انجام معامله دعوی برای مطالبه وجه چک و همچنین مطالبه وجه التزام صورت گرفته است که همگی این ها دلالت بر قصد فروشنده برای اسقاط حق فسخ م. ب. زیرا در فرضی که خواهان قصد فسخ معامله را داشت می بایست در زمینه استرداد ثمن و چک اخذشده بابت آن اقدام می نمود و ارسال اظهارنامه برای فسخ معامله نیز در مورخ 18/3/1392و حدوداً سه سال بعد از انجام معامله سال ها بعد از طرح دعوی مطالبه وجه التزام و اخذ مبلغ چک از سوی خواهان بوده است و اظهارنامه مذکور اثری بر آن بار نمی باشد لذا این دادگاه دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص و مستنداً به ماده 1257 قانون مدنی حکم به ردّ دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید. رأی صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه های تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 107 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ کرمی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقایان غ.الف. و ی.پ. به وکالت از آقای ع.ف. به طرفیت آقای ش.ه. نسبت به دادنامه شماره 920727 مورخ 12/9/92 صادره از شعبه 107 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن راجع به دعوی ت. ن. خ. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ مبایعه نامه عادی شماره 1971 مورخ 12/9/89 فی مابین در خصوص یک دستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی 27687 فرعی از 116 اصلی تهران به انضمام خسارات دادرسی حکم به ردّ دعوی صادرشده به نحوی نیست که براساس رأی لطمه وارد سازد و موجبات نقض آن را فراهم آورد. چراکه درست است که در بیع نامه شرط شده در صورت عدم تأدیه وجه هریک از چک های ثمن معامله مبایعه نامه فسخ گردیده و فروشنده ـ ت. ن. خ. ـ حق واگذاری آن ب. غ. را خواهد داشت و آنچه ابتدائاً از شرط مذکور متبادر به ذهن است این است که در صورت عدم پرداخت وجه هریک از چک ها معامله منفسخ است ولیکن عملکرد بعدی فروشنده و ت. ن. خ. یعنی طرح دعوی مطالبه وجه چک نیز طرح دعوی مطالبه وجه التزام قراردادی مبین آن است که موردنظر طرفین انفساخ و بی اثر شدن خودبه خود معامله نبوده بلکه وضع خیار فسخ برای فروشنده در صورت تحقق شرط یعنی عدم پرداخت هریک از چک ها بوده که متعاقب تحقق این شرط ت. ن. خ. و فروشنده به عنوان ذوالخیار از این حق استفاده نکرده و با طرح دعوی مطالبه وجه چک و . . . التزام خود به بیع را ابراز نموده است فلذا و ب. ت. ب. اینکه تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از جهات احصاء شده در ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق نیست مستنداً به ماده 358 از همان قانون با ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تأیید می نماید این رأی قطعی است. رئیس شعبه 51 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه حضرتی ـ حاجی حسنی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اسقاط ضمنی خیار شرط در بیع در تاریخ 26 اسفند 1392، دادگاه عمومی حقوقی تهران به دعوی ارائه‌شده در خصوص فسخ مبایعه‌نامه عادی مربوط به یک دستگاه آپارتمان رسیدگی کرد. خواهان ادعا نمود که به دلیل عدم وصول چک‌های مرتبط، حق فسخ مبایعه‌نامه را داراست و اظهارنامه‌ای به خوانده ارسال کرده است. وکیل خوانده با استناد به اسقاط حق فسخ و دریافت وجه چک، درخواست رد دعوی را مطرح کرد. <br>دادگاه با استناد به ماده 1257 قانون مدنی، اعلام نمود که فسخ معامله نیازمند اراده صریح خواهان است و ب. ت. ب. اقدام خواهان در طرح دعوی مطالبه وجه چک، حق فسخ اسقاط شده است. بنابراین، دادگاه دعوی خواهان را رد کرد. تجدیدنظرخواهی از این رای به دلیل عدم تطابق با جهات قانونی و تایید رای اولیه نیز رد شد. این تصمیمات قطعی و نهایی بوده و امکان تجدیدنظرخواهی ندارد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/12/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: بعد از تحقق حق فسخ برای فروشنده، اقدام وی در طرح دعوی مطالبه وجه چک ناشی از معامله و مطالبه وجه التزام قراردادی مبین آن است که خیار خود را اسقاط نموده و التزام خود به بیع را ابراز نموده است. در خصوص دعوی آقای ع.فر فرزند س. با وکالت آقایان غ.الف.، ی.پ. به طرفیت آقای ش.ه. فرزند م. با وکالت آقای ف.س. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ مبایعه نامه عادی شماره 1971 مورخ 12/9/89 فی مابین طرفین در خصوص یک دستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی به انضمام خسارات دادرسی م. ب. پنجاه ویک میلیون ریال بدین شرح که خ. ب. م. مبایعه نامه فوق الذکر آپارتمان خ. ر. ب. خوانده دعوی فروخته است و در قسمت ذیل مبایعه نامه مقرر گردیده است که در صورت عدم وصول هر یک از چک ها مبایعه نامه فسخ گردیده و فروشنده حق واگذاری آپارتمان را ب. غ. دارد و ب. ت. ب. اینکه چک شماره 011547 مورخ 15/12/88 منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت شده است و خ. ب. م. اظهارنامه مراتب فسخ را به خوانده اعلام نموده است لذا تقاضای صدور رای به شرح خواسته را از دادگاه کرده است وکیل خوانده دعوی طی لایحه شماره 3075 مورخ 3/9/92 در دفاع اعلام نموده است که اولا: حق فسخ در معامله اسقاط شده است. ثانیا خواهان وجه چک مذکور را از خوانده دریافت نموده است ثالثا خواهان طرح دعوی برای مطالبه چک نموده است رابعا: طرح دعوی از سوی خواهان برای مطالبه وجه التزام صورت گرفته است لذا تقاضای ردّ دعوی خواهان را نموده است این دادگاه صرف نظر از ادعای خوانده در خصوص پرداخت وجه چک و ارائه دلایلی در خصوص واریز بخشی از وجه به حساب برادر خواهان که وکالت از خواهان در انجام معامله داشته است و این واریز وجه مورد انکار قرار نگرفته است و ب. ت. ب. اینکه فسخ و انفساخ دو واژه مستقل و دارای مفهوم حقوقی متفاوت می‌باشند و برخلاف اعلام وکیل خ. م. ب. اینکه با منتهی شدن چک به صدور گواهی عدم پرداخت معامله منفسخ شده است و ب. ت. ب. اینکه فسخ معامله نیاز به اراده آن از طرف کسی که حق فسخ را دارد م. ب. و برخلاف انفساخ به صرف صدور گواهی عدم پرداخت فسخ محقق نمی شود و حتی در صورتی که اراده به فسخ معامله باشد و این اراده ابراز شود پس ازآن می‌بایست تنفیذ آن از سوی دادگاه صورت گیرد و ثانیا با عنایت به اینکه پس از انجام معامله دعوی برای مطالبه وجه چک و همچنین مطالبه وجه التزام صورت گرفته است که همگی این ها دلالت بر قصد فروشنده برای اسقاط حق فسخ م. ب. زیرا در فرضی که خواهان قصد فسخ معامله را داشت می‌بایست در زمینه استرداد ثمن و چک اخذشده بابت آن اقدام می نمود و ارسال اظهارنامه برای فسخ معامله نیز در مورخ 1392/03/18 و حدودا سه سال بعد از انجام معامله سال ها بعد از طرح دعوی مطالبه وجه التزام و اخذ مبلغ چک از سوی خواهان بوده است و اظهارنامه مذکور اثری بر آن بار نمی‌باشد لذا این دادگاه دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص و مستندا به ماده 1257 قانون مدنی حکم به ردّ دعوی خواهان صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - کرمی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقایان غ.الف. و ی.پ. به وکالت از آقای ع.ف. به طرفیت آقای ش.ه. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 12/9/92 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن راجع به دعوی ت. ن. خ. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلام فسخ مبایعه نامه عادی شماره 1971 مورخ 12/9/89 فی مابین در خصوص یک دستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی تهران به انضمام خسارات دادرسی حکم به ردّ دعوی صادرشده به نحوی نیست که براساس رای لطمه وارد سازد و موجبات نقض آن را فراهم آورد. چراکه درست است که در بیع نامه شرط شده در صورت عدم تادیه وجه هریک از چک های ثمن معامله مبایعه نامه فسخ گردیده و فروشنده - ت. ن. خ. - حق واگذاری آن ب. غ. را خواهد داشت و آنچه ابتدائا از شرط مذکور متبادر به ذهن است این است که در صورت عدم پرداخت وجه هریک از چک ها معامله منفسخ است ولیکن عملکرد بعدی فروشنده و ت. ن. خ. یعنی طرح دعوی مطالبه وجه چک نیز طرح دعوی مطالبه وجه التزام قراردادی مبین آن است که موردنظر طرفین انفساخ و بی اثر شدن خودبه خود معامله نبوده بلکه وضع خیار فسخ برای فروشنده در صورت تحقق شرط یعنی عدم پرداخت هریک از چک ها بوده که متعاقب تحقق این شرط ت. ن. خ. و فروشنده به عنوان ذوالخیار از این حق استفاده نکرده و با طرح دعوی مطالبه وجه چک و... التزام خود به بیع را ابراز نموده است فلذا و ب. ت. ب. اینکه تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از جهات احصاء شده در ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق نیست مستندا به ماده 358 از همان قانون با ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه