اعتبار امر مختومه نسبت به آرای کیفری خارجی

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: حسب محتویات پرونده *و کیفرخواست صادره از سازمان *بشماره ۲۰۰۱۵۹۴ ۹۷/۶/۲۵ اقای ع. ز. پ. فرزند م. به اتهام قتل عمدی همسرش خانم ا. ا. ا. فرزند ر. تحت پیگرد قرار گرفته است.بدین شرح که در تاریخ ۸۹/۷/۲۷ متهم با همسرش از مرز *ساکن می شوند و پس از مشاجره لفظی با یکدیگر متهم با کارد اشپزخانه به سینه همسرش زده و او را به قتل رسانده است.و جسد مقتوله پس از تشریفات قانونی به *تحویل اولیایدم می شود. و متهم در کشور *اعزام می گردد. با شکایت پدر و مادر مقتوله که همزمان در *بوده اند ( پدر بنام ر. ر. و مادر بنام ب. ب. ج. ع. ) متهم تحت تعقیب دادگاه جنایی کربلای معلی قرار گرفته متهم از بابت قتل عمدی همسرش باستناد ماده ۴۰۵ قانون مجازات کیفری در تاریخ ۱۳۸۹/۱۰/۲۹ در دادنامه شماره ۶ / ج / ۲۰۱۱ به تحمل ۱۰ سال حبس محکوم شده است.ص ۵۰ پس از مراجعه اولیایدم از زیارت عتبات و پس از صدور رای از دادگاه جنایی کربلا و ازاد شدن متهم از زندان *مجددا متهم تحت پیگرد قرار گرفته است.و والدین مقتول تقاضای قصاص نموده اند ص ۳۲۱ و سازمان *تحقیقات مقدماتی را انجام و مبادرت به اصدار کیفرخواست شماره *۹۷/۶/۲۵ نموده و پرونده به شعبه *ارجاع شده است.مورخ ۹۷/۱۰/۲۴ دادگاه مرجوع الیه با حضور نماینده دادستان و اولیایدم و وکیل متهم و بدون حضور متهم تشکیل شده است. پدر مرحومه ا. ا. ا. از سوی خود و قیمومه از ناحیه فرزند مرحومه تقاضای قصاص متهم را نموده است.و امادگی خود را پرداخت فاضل دیه اعلام نموده است.وکیل متهم اقای ر. ا. س. در دفاع از موکل خود اظهار داشته موضوع قتل در کشور *مورد رسیدگی قرار گرفته است.و در دادگاه جنایی پس از اینکه موکل در انجا وکیل می گیرد علیرغم اینکه موکل اقرار به قتل نموده است.وکیل کیفیت اقرار را بحث می کند و دادگاه قرار استماع گواهی و شهادت شهود را صادر می نماید. و گواهان و شاهدان عینی هیچکدام شهادت به قتل توسط موکل را شهادت نداده اند و در انجا نماینده دادستان موضوع را منطبق با ماده ۴۰۶ دانسته لکن در ان دادگاه وکیل موضوع را بر ماده ۴۰۵ که غیر عمدی بودن قتل را مقرر دانسته و مورد پذیرش دادگاه واقع شده است.و موکل را به ۱۰ سال حبس محکوم نموده است.و بهمین دلیل موکل به رای اعتراض نکرده است.و رای قطعی شده و اعتبار امر مختوم پیدا کرده است.و مطابق قاعده منع مجازات مضاعف مجازات مجدد موکل وجهه قانونی ندارد. دادگاه پس از استماع شکایت اولیایدم و مدافعات وکیل تعیینی متهم ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به اصدار دادنامه شماره *۹۷/۱۰/۲۷ بدین شرح نموده است: در پرونده پیوست حسب کیفرخواست شماره *صادره از دادسرای سازمان *اقای ع. ز. پ. فرزند م. ۴۳ ساله که به علت متواری بودن مشخصات بیشتری از وی در کیفرخواست صادره منعکس نمی باشد. متهم است.به مباشرت در قتل عمدی همسر دائمی خود به نام مرحوم ا. ر. ا. ا. فرزند ر. در تاریخ ۸۹/۰۸/۰۲ در *با وارد اوردن یک جراحت بوسیله چاقو به قفسه سینه متوفات که حسب نظریه پزشک در *علت تامه فوت جراحت وارده به سینه منجر به پارگی قلب ان مرحومه اعلام گردیده است.که خلاصه ماوقع حکایت از این دارد. که متهم به همراه همسر دائمی خود در ابانماه هشتاد و نه به عتبات و عالیات مشرف گردیده اند که در *در هتل محل استراحت و در اتاق محل اسکان خود بوده اند که حوالی ساعت ۲/۵ تا ۳ نیمه شب سر و صدایی از داخل اتاق انان که حکایت از مشاجره و در گیری شنیده شده و شهود و مطلعین حادثه به محل منتهی به استراحت نامبردگان مراجعه مشاهده کرده اند متهم مذکور جلوی درب اطاق روی زمین نشسته همسر وی مرحوم ا. ر. ا. ا. در روی تخت خواب افتاده یک قبضه چاقو در سینه وی فرو رفته است.هنگام انتقال ان مرحومه به بهداری مشخص گردیده که فوت نموده است. در تحقیقات مقدماتی متهم مدعی گردیده که در ساعت ۲/۵ الی ۳ بعد از نیمه شب درب اتاق استراحت وی زده شد درب را بازنموده سه نفر با زبان عربی با وی مشاجره نموده و درگیر شده اند که متعاقب ان یکی از انها ضربه ای به سر وی و فرد دیگر ضربه ای با چاقو به بازوی راست وی وارد که موجب ازهوش رفتن وی شده است.و نمی داند چگونه همسرش به قتل رسیده است. پس از انتقال متهم به اگاهی *و تحقیق از مطلعین و شهود واقعه ، متهم در اگاهی اقرار نموده نیمه شب با همسرش مشاجره نموده که ناخواسته چاقویی را به سینه وی وارد نموده که منتهی به مرگ وی شده است.در تحقیقات دادگاه جزایی کربلای معلی با حضور وکیل مدافع منکر ایراد جراحت وارده به همسرش گردیده اظهارات خود را در اداره اگاهی و مراحل مقدماتی از روی فشار و نادانی و اینکه زبان بازجویان را نمی دانسته و هرچه بازجویان نوشته اند ذیل ان را امضای نموده است.اعلام کرده وکیل م. و. از وی دفاع نموده و دادگاه جزایی کربلای معلی با احراز انتساب قتل متوفات به متهم نامبرده را به ده سال حبس محکوم نموده است.ضمن محفوظ دانستن حق مطالبه غرامت برای اولیای دم ، پس از تحمل مدتی از حبس مقرر بوسیله نامبرده بر اساس قانون استرداد مجرمین متهم مذکور به جمهوری اسلامی ایران تحویل و حسب دادنامه شماره ۴۸۹—۹۳۹۳/۱۲/۲۶ صادره از دادگاههای عمومی *با تطبیق مجازات تعیین شده با ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی متهم مزبور به زندان *اعزام گردیده و با عفو م. م. ر. از زندان ازاد شده است ، اولیای دم متوفات اقای ر. ر. ا. ا. فرزند ع. اصالتا از جانب خود و قیومتا ار جانب فرزند صغیر متوفات به نام اقای ع. ز. فرزند ع. ۱۲ ساله و خانم ب. ب. ج. ع. فرزند ع. ق. ( والدین متوفات ) در حوزه قضایی *اتهام قتل عمدی دخترشان علیه متهم مذکور مبادرت به تقدیم شکایت نموده اند. اقای م. و. م. ک. دی به وکالت از اولیای دم و اقای ر. ا. س. پ. به وکالت تعیینی از متهم وارد رسیدگی شده اند وکیل مدافع اولیای دم اعلام کرده ب. ت. ب. اینکه حسب قوانین جمهوری اسلامی ایران مجازات قتل عمدی به کیفیت مطروحه قصاص نفس م. ب.. و موکلین وی امادگی پرداخت فاضل دیه و سهم الارث صغیر را دارند تقاضای صدور حکم به قصاص نفس متهم را دارد. دادسرای سازمان *پس از دستگیری متهم با نفی صلاحیت از خود به صلاحیت سازمان *پرونده امر را به همراه متهم مذکور به ان شهرستان ارسال نموده است.که دادسرای *نیز با تبیین استدلال و نفی صلاحیت از خود به صلاحیت *اظهار نظرنموده مالا به لحاظ اختلاف در نفی صلاحیت پرونده امر جهت رفع و حل اختلاف به دیوانعالی کشور ارسال گردیده که به شعبه *ارجاع و شعبه محترم مرجوع الیه با احراز صلاحیت سازمان *و حل اختلاف حاصله پرونده امر را به دادسرای *جهت اقدام ارسال که متعاقبا پرونده امر از دادسرای مذکور به همراه متهم به *ارسال که در حین اعزام متهم به شهرستان اخیر مشارالیه در *از غفلت مامورین بدرقه سوی استفاده نموده و متواری گردیده است.با ارسال پرونده به *وکیل اولیای دم از وکالت انان استعفا نموده و اولیای دم شخصا شکایت خود را پیگیری نموده اند. ب. ت. ب. تفهیم اتهام به متهم در دادسرای های مذکور و وجود وکیل تعیینی برای وی قرار جلب به محاکمه و با تنظیم کیفرخواست پرونده امر به دادگاههای کیفری یک استان *ارسال که به این شعبه ارجاع گردیده. دادگاه پس از جری تشریفات قانونی تشکیل جلسه داده است.پس از قرائت کیفرخواست توسط نماینده دادستان سازمان *اولیای دم مقتوله شکایت خود را علیه متهم مذکور تکرار و تقاضای صدور حکم به قصاص نفس وی را با اعلام امادگی خود جهت پرداخت فاضل دیه و سهم الارث ولی دم صغیر نموده اند وکیل مدافع م. د. د. از موکل خود اعلام نموده گرچه تفهیم اتهام در *موکل وی در سال ۱۳۸۹ مباشرت در قتل عمدی متوفات بوده است.اما رای صادره مجازات حبس در حکم قتل صادر شده است.و ب. ت. ب. محکومیت تعزیری موکل وی و تطبیق ان با ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی توسط دادگاه عمومی *موضوع از اعتبار امر مختومه برخوردار موکل مستحق مجازات دیگر از جمله محکومیت به قصاص نفس نمی باشد. و علت متواری شدن وی هنگام انتقال از زندان *عدم تحمل مجازات حبس بوده است.پس از دفاع نماینده دادستان از کیفرخواست صادره و توضیحات اولیای دم و اخذ اخرین دفاع از وکیل مدافع تعیینی متهم به قتل ب. ت. ب. ۱ شکایت اولیای دم مقتوله ۲ اقاریر و اعترافات صریح متهم در دایره اگاهی و دادگاه جنایی *معلی ۳ عدم اعتراض وی به رای صادره از دادگاه جنایی کربلای معلی ( که قرینه بر پذیرفتن اتهام قتل است ) ۴ اظهارات شهود و مطلعین و حادثه هنگام شنیدن صدای مشاجره و درگیری مابین متهم و متوفات ۵ ادعای فاقد دلیل و. م. ب. اینکه پس از زدن درب اتاق سه نفر عرب زبان با وی مشاجره و درگیری و وی را مورد ضرب و جرح قرار داده که پس از بیهوش شدن وی همسرش را مورد قتل قرار داده اند ۶ نظریه پزشکی قانونی در *که علت فوت متوفات را جراحت وارده به سینه ان مرحوم و پارگی قلب وی اعلام نموده است. ۷ وجود یک عدد چاقو که به سینه متوفات اصابت نموده است. ۸ اظهارات متهم در داسرای عمومی و انقلاب شهرستانهای *مبنی بر اینکه مترجمی اظهارات وی را از زبان عربی به زبان فارسی برای وی ترجمه که وی ان را امضای نموده است. ۹ سایر قرائن و امارات موجود در پرونده از جمله متواری شدن متهم از دست مامورین بدرقه هنگام انتقال از *و مدافعات بلاوجه و فاقد دلیل از طریق متعارف و در حد مادتین ۲۱۱ و ۲۱۲ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ علم وجدانی برای اعضای دادگاه حاصل است.که متهم مذکور ( ع. ز. پ. فرزند م. ( م. ) ) عمدا و عدوانا مرتکب قتل عمدی همسر خود خانم ا. ر. ا. ا. گردیده است. فلذا به استناد ایه شریفه و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا ( ایه ۳۳ سوره بنی اسراییل ) و مواد ۵ و ۷ و ۲۱۱ و ۲۱۲ و ۲۹۰ بند ب و ۳۵۰ و ۳۵۱ و ۳۸۲ و ۴۱۷ و ۴۳۶ از قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۹۲ حکم به یک مرتبه قصاص نفس متهم مذکور صادر و اعلام می نماید. اولیای دم متوفات می تواند با پرداخت فاضل دیه به متهم و تودیع سهم الارث صغیر ، جانی را با استیذان از ولی امر مسلمین جهان قصاص نمایند. رای صادره حضوری به مدت بیست روز از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور م. ب.. پس از ابلاغ دادنامه اقای ر. ا. س. ب. لت از م. ع. ب. تقدیم لایحه ای در ۸ برگ نسبت به رای صادره فرجام خواهی کرده است.پرونده پس از ثبت در دفتر دیوان عالی کشور به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ا. ط. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ح. ر. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر اینکه: تقاضای ابرام و رد فرجام خواهی رادارم. در خصوص دادنامه شماره *۹۷/۱۰/۲۷ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای فرجام خواهی اقای ر. ا. س. به وکالت از م. ع. اقای ع. ز. پ. فرزند م. نسبت به دادنامه شماره *۹۷/۱۰/۲۷ شعبه *که به موجب ان م. ع. مزبور به اتهام قتل عمدی همسر دائمی خود مرحومه ا. ر. ا. ا. در *با پرداخت فاضل دیه و همچنین تودیع سهم الارث صغار به قصاص نفس محکوم گردیده است.موجه نبوده و انطباقی با جهات قانونی فرجام خواهی ندارد. و دلیلی از سوی ف. خ. که خلاف بین قانون بودن دادنامه فرجام خواسته را مدلل نماید. ارائه و اقامه نشده است.و محتویات پرونده و رای صادره از دادگاه جنایی کربلا دلالت کافی بر انتساب بزه قتل عمدی به م. ع. دارد. و انچه که مورد حکم دادگاه جنایی کربلا از حیث محکومیت حبس ف. خ. ، واقع شده است.ناظر به محکومیت تعزیری است.که ب. ت. ب. ماده ۷ قانون مجازات اسلامی به لحاظ اعتبار امر مختومه رسیدگی مجدد موجه نیست حال انکه دادنامه فرجام خواسته ناظر بر قصاص است.که از شمول ماده ۷ قانون مذکور خارج است.در نتیجه صدور حکم بر محکومیت به قصاص به نحو مندرج در دادنامه فرجام خواسته مباینتی با موازین قانونی ندارد. و از نظر رعایت اصول دادرسی و استناد به قوانین نیز ایرادی ملاحظه نشده است.لهذا با صایب دانستن دادنامه فرجام خواسته و مستندا به بند الف ماده ۴۶۹ قانون مجازات اسلامی ضمن رد درخواست فرجامی دادنامه مزبور تایید و ابرام می گردد. رییس: س. ا. ط. عضو معاون: س. ص. س. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی