تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروش

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9209987199300469 شماره دادنامه : 9409970907000529 تاریخ : 1394/11/28 خلاصه جریان پرونده در پرونده کلاسه 300469 شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی مرودشت آقای ب. ب. به وکالت از آقایان 1- م. 2- الف. 3- م. 4- ج. 5- م. 6- خانم ج. 7- آقای م. همگی ر. فرزندان م. 8- ک. ک. 9- خانم س. س. همگی به نشانی خواهان ردیف اول با وکالت آقای ب. ب. د. ب. ط. آقایان 1- م.م. 2- محمدرضا ک. 3- اداره اوقاف مرودشت 4- هیأت امنای مسجد امام حسن عسگری به خواسته تقاضای اعلام بطلان و بی اعتباری عقد وقف و ابطال سند عادی مورخه 91/8/2 و اقرارنامه رسمی شماره 24579 مورخ 91/8/7 ب. ش. د. تقدیم دادگاه نموده ضمن دادخواست توضیح داده آقای م. ر. از زارعین تلمبه کار مزرعه ده‌بید مرودشت پلاک97 بخش 5 فارس بوده اراضی م. قبل از اصلاحات ارضی در اختیار داشته مالکیت پلاک م. متعلق به ورثه مرحوم حیدرعلی ک. بوده است بعضی از ورثه مالک تقاضای خلع ید آقای ر. را از قسمتی از اراضی تصرفی نموده اند پس از رسیدگی های انجام شده نهایتاً دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه پیوست (شماره 851-80/7/18 شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر استان فارس) حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده آقای م. ر. فوت نموده وراث وی خ. ه. هستند که به قائم مقامی مورث خود تصرفات را ادامه دادند تا جائیکه مورث موکلین از شهرداری درخواست تغییر کاربری نموده شهرداری موافقت نکرده و دیوارکشی انجام شده چون بعضی از مالکین موفق به گرفتن زمین از موکلین نشده اند درصدد برآمدند به طور غیرمستقیم اقدام نمایند به موجب نوشته 91/8/2 و اقرارنامه رسمی بعدی ششدانگ قطعه زمین به مساحت 1200 متر مربع را وقف احداث حسینیه کرده اند بنا به جهات ذیل وقف صحیح نیست 1- اراضی پلاک 95 تفکیک نشد بین مالکین مشاع است لذا قطعه 1200 متری در مالکیت مفروزی آقایان … و م.م. ک. نبوده تا بتواند آن را وقف نماید 2- در ملک مشاع تصرف هر مالک مشاع با اذن سایرین بوده نامبردگان اساساً تصرف نداشته اند 3- در عقد وقف ماده 56 قانون مدنی قبول لازم است حتی اگر بر مصالح عامه باشد 4- مطابق ماده 59 قبض شرط صحت وقف است 5- طبق ماده 57 قانون مدنی واقف باید مالک مالی باشد که وقف می کند منافع آن هم نباید متعلق ب. غ. باشد 6- اقرارنامه استنادی توسط آقای … به وکالت از آقایان م.م. و محمدرضا ک. امضاء شده است آقای … ب. ت. ب. اینکه هیأت امناء مسجد امام حسن عسگری یک شخصیت حقوقی است نامبرده نمی تواند قبول نماید 7- در سند عادی نوشته شده واقفین عین موقوفه را از ید مالکیت خود خارج نمودند و به قبض و اقباض وقف دادند و اضافه شده به قرار واقف مورد وقف و منافع آن قبلاً به کسی واگذار نشده النهایه کل منافع آن متعلق به مورد وقف خواهد بود و تقاضای رسیدگی به شرح خواسته دارم در لایحه تقدیمی به شماره وارده 300585-92/8/29 به ماده 22 قانون اصلاحات ارضی و حق زارعانه موکلین استناد نموده وکیل اداره اوقاف و امور خیریه مرودشت آقای … وکیل دادگستری ایراداتی به دادخواست داشته به قیمت منطقه ای پرداخت نشد 2- درخواست دلیل مالکیت ارائه نشده 3- کلیه مالکین مشاع طرف دعوی قرار نگرفته 4- اقرار به مالکیت واقفین شده است 5- مطابق ماده 22 قانون ثبت دادگاه ها مکلفند به اسناد رسمی اعتبار بدهد اداره اصلاحات ارضی اعلام نموده اراضی مشمول قانون اصلاحات ارضی نشده است تقاضای رد دعوی را دارم دادگاه پس از استماع اظهارات طرفین حاضر در جلسه پرونده استنادی را جهت ملاحظه مطالبه خلاصه موضوع پرونده استنادی به این شرح در صورتجلسه 92/9/12 منعکس گردیده که آقای … ک. د. ب. ط. آقای م. ر. به خواسته اعتراض به رأی شماره 898 هیئت حل اختلاف و صدور خلع ید تقدیم دادگاه نموده دادگاه بدوی طی دادنامه شماره 1337-79/10/26 ضمن استدلال منعکس در رأی حکم به ابطال رأی م. و خلع ید مشاعی صادر می نماید این رأی پس از تجدیدنظرخواهی و ارجاع به شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه شماره 851-80/5/18 با استدلال م. در رأی هم دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض حکم به رد دعوی خواهان صادر می نماید پس از انعکاس خلاصه جریان پرونده استنادی دادگاه قرار ارجاع به کارشناسی صادر می نماید که کارشناس منتخب موقعیت ملک را تعیین نماید آیا جزء 2/5 هکتار پرونده استنادی موضوع پرونده استنادی م. ب. یا نه؟ خواندگان در این فاصله لایحه تقدیم ضمن آن به مضمون لایحه تقدیمی اداره اوقاف مطالبی را مطرح کردند تقاضای رد دعوی را نمودند کارشناس منتخب ضمن گزارش از وضعیت ثبتی ملک چنین اعلام نظر نمودند در نتیجه با عنایت به حدود مندرج در رأی صادره قطعه زمین مورد بحث در محدوده تصرفات آقای م. ر. که ملاک 95/100 مکرر جهت آن منظور شده واقع شده و سایر قطعات احداثی در محدوده پلاک مزبور توسط نامبرده به فروش رفته و مابقی هم به صورت زمین مزروعی تلمبه در آن واقع شده و در تصرف وراث نامبرده م. ب. و به استناد مکاتبات موجود در سوابق ثبتی پلاک 95 مکرر مشمول اصلاحات ارضی نشده و آقای م. ر. فاقد مالکیت ثبتی م. ب. و جهت حقوق زارعانه هم با کسی از اداره امور اراضی پرسش شود اداره اوقاف به نظریه کارشناس از حیث اینکه به خارج از صلاحیت کارشناسی بوده و ب. ت. ب. تعارض در مقدمه نظریه کارشناسی و نتیجه آن ضمن اعتراض تقاضای استعلام از اداره ثبت را دارم دادگاه قرار ارجاع به هیئت سه نفره کارشناسان را نموده در تاریخ 93/2/20 اخطاریه مربوط به دستمزد کارشناس به اداره اوقاف ابلاغ شده معترض به نظریه کارشناس در مهلت مقرر قانونی دستمزد کارشناسی را تودیع ننموده آنگاه دادگاه در جلسه فوق العاده 93/3/12 ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره 92300172-93/3/18 ضمن انعکاس خلاصه جریان پرونده با این استدلال که حسب نظریه کارشناسی قطعه زمین مورد دعوی در محدوده تصرفات آقای م. ر. که پلاک 95/100 مکرر جهت آن منظور شده واقع شده و سایر قطعات اختلافی در محدوده پلاک م. توسط نامبرده به فروش رفته و مطابق هم به صورت زمین مزروعی که چاه تلمبه در آن واقع شده در تصرف وراث نامبرده م. ب. و نظریه کارشناس نیز مصون از اعتراض مانده و اینکه خواندگان دفاع مؤثری ننموده و حقوق زارعانه خ. ه. نیز محرز و مسلم است لذا دعوی خ. ه. را وارد دانسته مستنداً به مواد 198 و 257 و 260 قانون آئین دادرسی مدنی و مواد 51 و 59 و 64 قانون مدنی در بحث وقف و همچنین مواد 578 و 587 و 582 قانون مدنی بدواً حکم به ابطال سند عادی مورخه 91/8/2 و اقرارنامه رسمی شماره 24579-91/8/7 و همچنین حکم به اعلام بطلان بی اعتباری عقد وقف نسبت به اراضی اختلافی مابین صادر و اعلام می گردد این رأی از سوی آقای م.م. ک. مورد تجدیدنظرخواهی قرار گرفته پرونده به شعبه 11 دادگاه تجدیدنظر استان فارس ارجاع به کلاسه 923004690 ثبت شده این شعبه در تصمیم مورخه 93/11/11 با لزوم استعلام از ثبت و از اداره جهاد ک. ی در مورد سابقه اصلاحات ارضی و رسیدگی پیرامون کیفیت و چگونگی قبول عقد وقف ادعایی و نحوه به قبض دادن آن و اینکه عملاً ساخت و ساز حسینیه شروع شده یا نه و کسی متعرض این امر شده یا خیر نیز تحقیقات لازم انجام خامساً پیرامون ادعای تجدیدنظرخواهان که مدعی شدند خ. ه. زمین مورد دعوی را به کارشناسی ارائه نموده نیز از کارشناس اخذ توضیح و نظریه تکمیلی ایشان اخذ گردد انجام این امر را با تعیین حقیر نیابت به دادگاه بدوی ارجاع داده است مدیریت جهاد ک. ی طی شماره 20/26688-93/12/7 در پاسخ اعلام داشت برابر سوابق موجود در پرونده پلاک 97 مکرر بخش 5 فارس مشهور به دهبید نامبرده فوق از جمله زارعین تلمبه کار مزرعه فوق م. ب. کارشناس منتخب در مورد نظریه تکمیلی اعلام نموده همانطور که در گزارش ارسالی قید شده قطعه زمین مورد دعوی برابر حدود مندرج در رأی شماره 20898 مورخ 77/9/3 هیئت حل اختلاف ماده 147 اصلاح قانون ثبت که از سمت شمال به جاده فرعی و شرق به خیابان جدیدالأحداث جنوب به خلاب محمدآباد محدود شده زمین مورد ارائه در محدوده رأی صادره که بنا به اعتراض مالکین توسط دادگاه ابطال گردیده واقع شده است در صورتجلسه 94/1/16 وکیل خ. ا. د. در مورد حسینیه عملاً ساخت و ساز انجام نشده قرار بود چندین سال پیش حسینیه بسازند دادگاه بدوی پس از وصول پاسخ از اداره ثبت پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال دادگاه طی دادنامه شماره 94100836 مورخ 94/7/12 در مورد تجدیدنظرخواهی ب. ت. ب. پاسخ جهاد ک. ی و نظریه کارشناسی و آراء صادره از هیئت حل اختلاف و شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان فارس و پاسخ اداره ثبت مبنی بر اینکه فرد دیگری به نام محمدجواد مهرکیش نیز جزو مالکین مشاعی م. ب. و در مالکیت مفروزی مالکین نبوده است که بتواند وقف نماید ... با رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید می نماید این رأی در تاریخ 94/7/27 به اداره اوقاف ابلاغ شده در تاریخ 94/8/9 از رأی م. فرجام خواهی نموده در تاریخ 94/7/28 به آقای … ک. ابلاغ شده در تاریخ 94/8/19 از رأی م. فرجام خواهی نموده در تاریخ 94/8/14 به آقای م.م. ک. ابلاغ شده در تاریخ 94/9/5 از رأی م. فرجام خواهی نموده است لوایح فرجام خ. ه. ب. هنگام شور قرائت می شود پرونده پس از وصول پاسخ از سوی وکیل ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال پس از ثبت به کلاسه فوق در تاریخ بالا در دستور کار شعبه قرار گرفته است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی صادره از جهات ذیل مخدوش است 1- ابطال سند مالکیت بدون طرح دعوی اثبات مالکیت قابل استماع نیست 2- پلاک 95 مکرر بخش 5 که حسب وقف نامه عادی و اقرارنامه رسمی مقدار 120 متر آن وقف گردیده حسب پاسخ اداره ثبت اسناد و املاک دارای سند مالکیت مفروز ششدانگ قریه دهبید پلاک 95 مکرر به انضمام نصف مشاع به نام حیدرعلی ک. مورث واقفین م. ب. در نظریه کارشناس و در پرونده روشن نشده خواندگان 1200 مترمربع از همین پلاک که به نام مورث آنان دیگر وراث م. ب. وقف گردیده یا نه به علاوه در اقرارنامه رسمی و در وقف نامه گرچه از پلاک 95 مکرر وقف شده ولی حدود و ثغور مورد وقف مشخص نمی باشد معلوم نیست قبض و اقباض به عمل آمده در وقف نامه در کدام محل به فعلیت درآمده است در نظریه کارشناس هم معلوم نشده پلاک 95 مکرر که مورد وقف قرار گرفته و حسب پاسخ ثبت هم به نام مرحوم حیدرعلی ک. سند مالکیت مفروز صادر شده تصرفات خواهان در همین پلاک مفروز است یا محل دیگر از طرفی محلی که به مساحت 1200 مترمربع قبض و اقباض به عمل آمده (حسب وقف نامه عادی) کجا است و متصرف آن چه کسی است روشن نیست اقتضای جلب نظر کارشناس رسمی در امور ثبتی و تحقیق و معاینه محل از حیث موارد ابهام ذکر شده در فوق داشته که دادگاه محترم به آن ها عمل ننموده 3- رأی شماره 20898 مورخ 77/9/2 هیئت حل اختلاف موضوع ماده 147 اصلاحی ثبت به مساحت 100/000 مترمربع که به نام مرحوم م. ر. در پلاک 95 مکرر صادر شده و پلاک 6 95/100 مکرر منظور گردیده و با اعتراض مالکین ابطال گردیده اما خ. ه. د. این پرونده خود را متصرف و صاحب حق زارعانه اعلام نمودند معلوم نیست چه رابطه حقوقی بین آن ها و مالکین از حیث م. وجود داشته است دلیل و مستندی ارائه نشده با التفاوت به اینکه کارشناس منتخب و اداره ثبت اعلام داشتند اراضی م. مشمول قانون اصلاحات ارضی نشده است لذا محمل قانونی صدور حکم بر حقانیت خ. ه. ب. نظر نرسیده 4- استناد به حکم بطلان دعوی خلع ید گردیده معلوم نیست با وصف صدور مالکیت ششدانگ مفروزی (حسب پاسخ ثبت) حکم به بطلان دعوی مورد استناد روی پلاک مفروزی م. متعلق به مورث خواندگان بوده یا در قسمتی دیگر از اراضی و خارج از محدوده مفروز جلب نظر کارشناسی در این مورد ضروری بوده است 5- پاسخ جهاد ک. ی کامل نیست زیرا حسب پاسخ شماره 20/26688-93/12/7 مدیریت جهاد ک. ی شهرستان مرودشت که مرحوم م. ر. مورث خ. ه. را از جمله زارعین تلمبه کار مزرعه فوق اعلام کرده مشخص نکرده نامبرده در اجرای قانون اصلاحات ارضی زارع شناخته شده یا در راستای مقررات وضع شده در جمهوری اسلامی بهرصورت منشا قانونی آن را اعلام نکرده است اقتضای ملاحظه سوابق موجود در جهاد ک. ی مرودشت و رفع ابهام از جهات فوق در سرنوشت پرونده ممکن التأثیر بوده است بنا به مراتب قطع نظر از اینکه خ. ه. مشخصاً معلوم نکرده اند 1200 مترمربع مورد اعتراض در کدام قسمت از پلاک 95 مکرر قرار گرفته و مورد اعتراض آنان است کدام قسمت از تصرفات آنان است رأی فرجام خواسته از جهات نقص تحقیقاتی به شرح م. در فوق محل ایراد قانونی است با نقض رأی فرجام خواسته مستنداً به بند الف از ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه محترم صادرکننده رأی منقوض ارجاع می نماید. شعبه 10 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار هادی عبداله پور - سیدحجت اله میرمجیدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی