تحقق مفهوم قبض در عقد وقف

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ط. ب. فرزند ع. با وکالت اقای م. ح. ز. فرزند ح. به نشانی * خواندگان: ۱. سازمان *و امور خیریه شهرستان *ناحیه دو *۲ - ۲. سازمان *نابینایان ، بخش * ۳. سازمان *- ابتدای *- سازمان * خواسته ها: ۱. سایر دعاوی غیرمالی۲. ابطال وقف نامه به تاریخ ۱۴۰۱/۸/۲۹ دروقت فوق العاده جلسه شعبه *بتصدی امضای کننده ذیل تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد.ب. ت. ب. محتویات پرونده دادگاه ضمن اعلام ختم رسیدگی به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه در خصوص دادخواست خانم ط. ب. با وکالت اقای م. ج. ح. ز. به طرفیت سازمان *و امور خیریه شهرستان *ناحیه دو - سازمان *نابینایان - سازمان *؛ به خواسته ابطال وقف نامه ( تقاضای ابطال وقف نامه به شرح متن دادخواست ) م. ب. ۲۰۰٫۰۰۰٫۱۰۰ ریال ارزش منطقه ای ملک ۱۵٫۲۶۰٫۴۰۰ ریال - سایر دعاوی غیرمالی ( اعلام بطلان وقف به شرح متن دادخواست ) ؛ با این توضیح که وکیل خ. د. ش. دادخواست بیان داشته است: در مورخه ۱۳۹۱/۱۲/۱۲ صرفا ایجاب و قبول وقفنامه ای فی مابین موکله اینجانب و سازمان *نابینایان منعقد گردیده که به موجب ان یک ملک به مساحت عرصه ۱۳۵ متر و حدود ۱۲۰ متر بنا ، واقع در *از جانب موکله که بیش از چندین سال است.که ساکن ان محل م. ب.. به سازمان *نابینایان به شماره ثبت ۲۸۸۰ جهت خدمات اموزشی ، فرهنگی ، رفاهی ، ایجاد اشتغال نابینایان و همچنین انجام فعالیت های فرهنگی ، مذهبی و قرانی برای عموم ( وقف عام ) در نظر گرفته شده که تاکنون موکله ملک مذکور را تسلیم نکرده است.و قبضی صورت نگرفته ، ضمن اینکه از جانب حاکم نیز نه قبول شده و نه قبضی صورت گرفته است.در نتیجه عقد وقف واقع نشده و صرف وجود وقفنامه دلیل وقفیت نیست که پیرو ان نکاتی را به عرض می رسانم: اولا:ب. ت. ب. اینکه عقد وقف ازعقود عینی است.و قبض شرط تحقق ان م. ب.. و به دلایل موجود از قبیل شهادت شهود ، معاینه محل ، و … ملک مورد نظر همچنان در تصرف موکله م. ب.. و هیچ گونه قبض از جانب موکله و همچنین قبول و اقباض از جانب حاکم صورت نگرفته لذا ب. ت. ب. مفهوم مخالف <a class="artref" href="/ماده/ماده-61-a_0815110235705">ماده ۶۱ قانون مدنی</a> حصول قبض ازجانب حاکم صورت نپذیرفته و همانطور که مستحضر هستید قبض یکی از ارکان اصلی تشکیل دهنده عقد وقف م. ب.. که در عالم خارج واقع نشده است.و مستولی شدن برعین موقوفه صورت نپذیرفته است.و ازاین حیث وقف باطل وبلااثر م. ب..؛ ثانیا:وقف چه عام و چه خاص عقد است.و ایجاب و قبول در ان شرط صحت م. ب.. و مستند به <a class="artref" href="/ماده/ماده-194-a_0815110235839">ماده ۱۹۴ قانون مدنی</a> ایجاب و قبول باید موافق هم باشند به نحوی که احدی از طرفین همان عقدی را قبول کند که طرف دیگر قصد انشا ان را داشته است.و الا معامله باطل است.حال ب. ت. ب. اینکه ایجاب از طرف موکله به موجب بند ۴ وقف نامه ، وقف عام ( مکتب حضرت ر. ) م. ب.. در حالی که سازمان *به موجب بند ۵ وقفنامه بر خلاف قصد واقعی موکله ملک مورد نظر را به سازمان *جهت رسیدگی به امور نابینایان ( وقف خاص ) واگذار نموده است.وبه هیچ وجه موکله چنین قصدی را نداشته است.و مشمول قاعده ی ماوقع لم یقصد و ماقصد لم یقع میشود. وبه دلیل عدم تلاقی اراده ها عقداز اساس واقع نشده و باطل وبلااثرمیباشد.؛ ثالثا:مطابق قسمت الف بند ۸ وقفنامه موجود که مبین وقف بر نفس م. ب.. و موکله در این بند بیان داشته تا زمانی که در قید حیات م. ب.. حق استفاده و سکونت کامل از ملک مورد نظر را داشته باشد. در حالی که طبق <a class="artref" href="/ماده/ماده-72-a_0815110235716">ماده ۷۲ قانون مدنی</a> وقف برنفس اعم از اینکه راجع به حال حیات باشد. یا بعد از فوت باشد. باطل است؛ رابعا:چنین وقف نامه ای در سازمان *نیزثبت نشده است ، و صرف وقفنامه دلیل وقفیت نمیباشد.؛ خامسا:باعنایت به اینکه قبل ازقبض واقف حق رجوع دارد.همچنین رجوع خودرا با تقدیم این دادخواست اعلام نموده است.لذا عقدی واقع نشده است؛ سادسا:مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-56-a_0815110235700">ماده ۵۶قانون مدنی</a> که تصریح نموده در وقف عام قبول حاکم شرط است.در مانحن فیه قبول حاکم محقق نشده است. النهایه ب. ت. ب. مدارک و مستندات و استشهادیه محلی از محضر عالیتان صدور حکم به شرخ خواسته م. ا..ب. ت. ب. محتویات پروند و ن. ب. ا. اولا اصل بر صحت عقود و قرارداد ها م. ب.. و برای احراز عدم وجود قصد یا باطل بودن عقد یا قرارداد ، باید دلایل متقن و یقین اور ارائه گردد. که چنین دلایلی ارائه نشده است. ثانیا بر اساس مدارک ارائه شده از ناحیه نماینده خوانده ، در طول این مدت مراسماتی در منزل مذکور برگزار گردیده است.که این امر حکایت از تحقق قبض توسط سازمان *نابینایان و صحیح بودن قصد واقف دارد. ، چرا که اگر واقف قصد دیگری داشت اجازه ورود و برگزاری مراسم را به موسسه مذکور نمی داد. ثالثاواقف به صورت صریح و مکتوب در مورد تحویل دادن و به قبض رساندن مال موقوفه در وقف نامه اقرار نموده اند و پس از اقرار کتبی نمی توانند انرا انکار نمایند.رابعا گذشت مدتی نزدیک به هشت سال و استفاده های متناوب موسسه مذکور و عدم اعتراض در طول این مدت و همکاری با موسسه همگی حکایت از صحیح بودن وقف و متعهد بودن واقف دارد. خامسا ایراداتی که وکیل محترم خواهان در مورد وقف بر نفس و باطل بودن ان بیان داشته اند نیز ب. ت. ب. اینکه این امر محدود به عمر خود واقف شده است.بدون ایراد و اشکال م. ب.. ، لذا این ایراد ایشان نیز مردود است.؛ بنا به مراتب فوق دادگاه خواسته خ. ر. و. ندانسته و با استناد به مواد ۶۱و۲۲۳و ۱۲۵۷ از قانون مدنی حکم به بطلان دعوای ایشان صادر واعلام می دارد. رای صادر شده حضوری بوده و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه محترم تجدیدنظر *است. رییس شعبه *- ح. د. ف. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * ت. ن. خ.: خانم ط. ب. فرزند ع. با وکالت اقای م. ح. ز. فرزند ح. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. سازمان *به نشانی * ۲. سازمان *به نشانی * ۳. سازمان *سفید نابینایان به نشانی * تجدیدنظر خواسته ها: ۱. سایر دعاوی غیرمالی ۲. ابطال وقف نامه باسمه تعالی به تاریخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۹در وقت فوق العاده جلسه شعبه *بتصدی امضای کنندگان ذیل تشکیل است.و پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. گردشکار: خانم ط. ب. با وکالت اقای م. ج. ح. ز. دعوایی به طرفیت ۱- سازمان *۲ - سازمان *سفید نابینایان ۳- سازمان *؛ به خواسته ابطال وقف نامه ( تقاضای ابطال وقف نامه به شرح متن دادخواست ) م. ب. ۲۰۰٫۰۰۰٫۱۰۰ ریال ارزش منطقه ای ملک ۱۵٫۲۶۰٫۴۰۰ ریال - سایر دعاوی غیرمالی ( اعلام بطلان وقف به شرح متن دادخواست ) مطرح کرده است؛ با این توضیح که وکیل خ. د. ش. دادخواست بیان داشته است: در مورخه ۱۳۹۱/۱۲/۱۲ صرفا ایجاب و قبول وقفنامه ای فی مابین موکله اینجانب و موسسه سازمان *سفید نابینایان منعقد گردیده که به موجب ان یک ملک به مساحت عرصه ۱۳۵ متر و حدود ۱۲۰ متر بنا ، واقع در *از جانب موکله که بیش از چندین سال است.که ساکن ان محل م. ب.. به موسسه سازمان *سفید نابینایان به شماره ثبت ۲۸۸۰ جهت خدمات اموزشی ، فرهنگی ، رفاهی ، ایجاد اشتغال نابینایان و همچنین انجام فعالیت های فرهنگی ، مذهبی و قرانی برای عموم ( وقف عام ) در نظر گرفته شده که تاکنون موکله ملک مذکور را تسلیم نکرده است.و قبضی صورت نگرفته ، ضمن اینکه از جانب حاکم نیز نه قبول شده و نه قبضی صورت گرفته است.در نتیجه عقد وقف واقع نشده و صرف وجود وقفنامه دلیل وقفیت نیست که پیرو آن نکاتی را به عرض می رسانم: اولا:ب. ت. ب. اینکه عقد وقف ازعقود عینی است.و قبض شرط تحقق ان م. ب.. و به دلایل موجود از قبیل شهادت شهود ، معاینه محل ، و … ملک مورد نظر همچنان در تصرف موکله م. ب.. و هیچ گونه قبض از جانب موکله و همچنین قبول و اقباض از جانب حاکم صورت نگرفته لذا ب. ت. ب. مفهوم مخالف <a class="artref" href="/ماده/ماده-61-a_0815110235705">ماده ۶۱ قانون مدنی</a> حصول قبض ازجانب حاکم صورت نپذیرفته و همانطور که مستحضر هستید قبض یکی از ارکان اصلی تشکیل دهنده عقد وقف م. ب.. که در عالم خارج واقع نشده است.و مستولی شدن برعین موقوفه صورت نپذیرفته است.و ازاین حیث وقف باطل وبلااثر م. ب..؛ ثانیا:وقف چه عام و چه خاص عقد است.و ایجاب و قبول در ان شرط صحت م. ب.. و مستند به <a class="artref" href="/ماده/ماده-194-a_0815110235839">ماده ۱۹۴ قانون مدنی</a> ایجاب و قبول باید موافق هم باشند به نحوی که احدی از طرفین همان عقدی را قبول کند که طرف دیگر قصد انشا ان را داشته است.و الا معامله باطل است.حال ب. ت. ب. اینکه ایجاب از طرف موکله به موجب بند ۴ وقف نامه ، وقف عام ( مکتب حضرت ر. ) م. ب.. در حالی که سازمان *به موجب بند ۵ وقفنامه بر خلاف قصد واقعی موکله ملک مورد نظر را به سازمان *جهت رسیدگی به امور نابینایان ( وقف خاص ) واگذار نموده است.وبه هیچ وجه موکله چنین قصدی را نداشته است.و مشمول قاعده ی ماوقع لم یقصد و ماقصد لم یقع میشود. وبه دلیل عدم تلاقی اراده ها عقداز اساس واقع نشده و باطل وبلااثرمیباشد.؛ ثالثا:مطابق قسمت الف بند ۸ وقفنامه موجود که مبین وقف بر نفس م. ب.. و موکله در این بند بیان داشته تا زمانی که در قید حیات م. ب.. حق استفاده و سکونت کامل از ملک مورد نظر را داشته باشد. در حالی که طبق <a class="artref" href="/ماده/ماده-72-a_0815110235716">ماده ۷۲ قانون مدنی</a> وقف برنفس اعم از اینکه راجع به حال حیات باشد. یا بعد از فوت باشد. باطل است؛ رابعا:چنین وقف نامه ای در سازمان *نیزثبت نشده است ، و صرف وقفنامه دلیل وقفیت نمیباشد.؛ خامسا:باعنایت به اینکه قبل ازقبض واقف حق رجوع دارد.همچنین رجوع خودرا با تقدیم این دادخواست اعلام نموده است.لذا عقدی واقع نشده است؛ سادسا:مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-56-a_0815110235700">ماده ۵۶قانون مدنی</a> که تصریح نموده در وقف عام قبول حاکم شرط است.در مانحن فیه قبول حاکم محقق نشده است. النهایه ب. ت. ب. مدارک و مستندات و استشهادیه محلی از محضر عالیتان صدور حکم به شرخ خواسته م. ا..ب. ت. ب. محتویات پروند و ن. ب. ا. اولا اصل بر صحت عقود و قرارداد ها م. ب.. و برای احراز عدم وجود قصد یا باطل بودن عقد یا قرارداد ، باید دلایل متقن و یقین اور ارائه گردد. که چنین دلایلی ارائه نشده است. ثانیا بر اساس مدارک ارائه شده از ناحیه نماینده خوانده ، در طول این مدت مراسماتی در منزل مذکور برگزار گردیده است.که این امر حکایت از تحقق قبض توسط موسسه سازمان *سفید نابینایان و صحیح بودن قصد واقف دارد. ، چرا که اگر واقف قصد دیگری داشت اجازه ورود و برگزاری مراسم را به موسسه مذکور نمی داد. ثالثاواقف به صورت صریح و مکتوب در مورد تحویل دادن و به قبض رساندن مال موقوفه در وقف نامه اقرار نموده اند و پس از اقرار کتبی نمی توانند انرا انکار نمایند.رابعا گذشت مدتی نزدیک به هشت سال و استفاده های متناوب موسسه مذکور و عدم اعتراض در طول این مدت و همکاری با موسسه همگی حکایت از صحیح بودن وقف و متعهد بودن واقف دارد. خامسا ایراداتی که وکیل محترم خواهان در مورد وقف بر نفس و باطل بودن ان بیان داشته اند نیز ب. ت. ب. اینکه این امر محدود به عمر خود واقف شده است.بدون ایراد و اشکال م. ب.. ، لذا این ایراد ایشان نیز مردود است.؛ بنا به مراتب فوق دادگاه خواسته خ. ر. و. ندانسته و با استناد به مواد ۶۱و۲۲۳و ۱۲۵۷ از قانون مدنی حکم به بطلان دعوای ایشان صادر واعلام می دارد. رای صادر شده حضوری بوده و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه محترم تجدیدنظر *است.که مورد اعتراض خواهان بدوی قرار گرفته است.هیات شعبه با بررسی اوراق و محتویات پرونده و پس از انجام مشاوره و حصول توافق ختم رسیدگی را اعلام می دارد. و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می کند. رای دادگاه: در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ط. ب. با وکالت اقای م. ج. ح. ز. به طرفیت ۱- سازمان *با نمایندگی اقای س. ح. ا. ۲ - سازمان *سفید نابینایان با نمایندگی خانم س. ح. و اقای ف. ع. و۳- سازمان *نسبت به دادنامه شماره **۰۱/۰۸/۲۹در پرونده کلاسه *که به موجب ان به شرح فوق ، حکم به بطلان دعوای وی صادر شده است؛ هیات شعبه با بررسی مجموع اوراق و محتویات پرونده ، نظر به این که وکیل ت. ن. خ. دلیل موثری که موجب نقض دادنامه معترض عنه باشد. ارائه نکرده است ، زیرا با ملاحظه متن وقف نامه استنادی که به موجب ان ت. ن. خ. اقرار به خروج مال موقوفه از ملکیت خویش و قبض و اقباض نموده است ، در نتیجه به مستفاد از <a class="artref" href="/ماده/ماده-1277-a_0815110236939">ماده ۱۲۷۷ قانون مدنی</a> ، انکار بعد از این اقرار مسموع نیست. علاوه بر این که ب. ت. ب. وحدت ملاک <a class="artref" href="/ماده/ماده-368-a_0815110236015">مواد ۳۶۸ قانون مدنی</a> که مقرر می دارد. ( ( تسلیم وقتی حاصل می شود. که مبیع در اختیار مشتری گذاشته شده باشد. اگر چه مشتری ان را هنوز عملا تصرفی نکرده باشد. و ماده ۳۶۹ این قانون که اشعار می دارد.: ( ( تسلیم به اختلاف مبیع به کیفیات مختلفه است.و باید به نحوی باشد. که عرفا ان را تسلیم گویند. ) ) قبض به نحو مذکور محقق شده است. از طرفی عقد وقف مذکور ب. ت. ب. مراجعات مکرر ت. ن. خ. به سازمان *منعقد شده و عقد وقف بعد از وقوع و تحقق ان دیگر قابل رجوع نیست و ادعای پشیمانی ، از اسباب بطلان عقد صحیح منعقده نمی باشد. و شرط انتفاع از منافع ملک تا زمان حیات وی به مستفاد از <a class="artref" href="/ماده/ماده-64-a_0815110235708">ماده ۶۴ قانون مدنی</a> صحیح بوده و از موارد وقف بر نفس محسوب نمی شود. تا از اسباب بطلان عقد مذکور بدانیم ، بنابراین تجدیدنظرخواهی وی را مردود تشخیص می دهد ، مستندا به ماده ۳۵۸ از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، ضمن رد تجدیدنظرخواهی وی دادنامه معترض عنه را تایید می کند. این رای قطعی است. رییس شعبه *مستشار دادگاه ع. و. م. م. ع. ب. فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی تحقق مفهوم قبض در عقد وقف در این پرونده، خواهان به منظور ابطال وقف‌نامه و طرح سایر دعاوی غیرمالی علیه چند سازمان اقدام کرده است. وی مدعی است که وقف‌نامه‌ای در تاریخ معین میان موکل وی و یکی از سازمان‌ها به امضا رسیده که بر اساس آن، ملکی به سازمان مذکور برای ارائه خدمات آموزشی و فرهنگی واگذار شده است. خواهان ادعا می‌کند که هیچ قبضی در این خصوص صادر نشده و همچنین این وقف‌نامه از سوی مقام حاکم تایید نشده است. وی با استناد به مواد 61 و 194 قانون مدنی، بر عدم تحقق قبض و ایجاب و قبول مخالف تاکید کرده و خواهان ابطال وقف شده است.&lt;br&gt;در مقابل، خواندگان با ارائه مدارک و مستندات، از جمله برگزاری مراسم در ملک و اقرار خواهان به تحویل ملک، ادعای خواهان را رد کرده و بر صحت وقف تاکید نموده‌اند. دادگاه بدوی با استناد به مواد 61، 223 و 1257 قانون مدنی، دعوای خواهان را باطل اعلام کرد. در مرحله تجدیدنظر، هیات شعبه با بررسی مدارک و عدم ارائه دلیل موثر از سوی خواهان، دادنامه بدوی را تایید و تجدیدنظرخواهی را مردود اعلام نمود. رای دادگاه تجدیدنظر قطعی است. به تاریخ 1401/08/29 دروقت فوق العاده جلسه شعبه *به تصدی امضای کننده ذیل تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد.ب. ت. ب. محتویات پرونده دادگاه ضمن اعلام ختم رسیدگی به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه رای دادگاه تجدیدنظر استان به تاریخ 1402/02/19در وقت فوق العاده جلسه شعبه *به تصدی امضای کنندگان ذیل تشکیل است.و پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. رئیس شعبه *مستشار دادگاه