رأی
تفسیر ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی با نگاهی انتقادی به یک رأی قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
تفسیر ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی با نگاهی انتقادی به یک رأی قضایی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
نویسندگان:
لعیا جنیدی سپیده راضی سجاد قاسمی
منبع:
نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 4 پاییز و زمستان 1404 شماره 2
حوزههای تخصصی:
حوزههای تخصصی حقوق گروه های ویژه بررسی و آسیب شناسی دادگاه ها و رویه های عملی در محاکم ایران
doi:
10.22034/analysis.2025.2073400.1121
شماره صفحات:
۱۲۸ - ۱۵۱
دریافت مقاله
تعداد دانلود :
۸۰
آرشیو
آرشیو شمارهها:
۸
سال ۱۴۰۴ (۲)
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 4 پاییز و زمستان 1404 شماره 2
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 4 بهار و تابستان 1404 شماره 1
سال ۱۴۰۳ (۲)
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 3 پاییز و زمستان 1403 شماره 2
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 3 بهار و تابستان 1403 شماره 1
سال ۱۴۰۲ (۲)
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 2 پاییز و زمستان 1402 شماره 2
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 2 بهار و تابستان 1402 شماره 1
سال ۱۴۰۱ (۲)
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 1 پاییز و زمستان 1401 شماره 2
- نقد و تحلیل آراء قضایی دوره 1 بهار و تابستان 1401 شماره 1
چکیده
تشخیص صلاحیت داور در رسیدگی به خواسته فسخ و بطلان قراردادِ متضمن شرط داوری در نظام حقوقی ایران، مستلزم بررسی اندیشه استقلال یا تبعیت شرط داوری از قرارداد اصلی در پرتو تفسیر مناسب از ماده 461 قانون آیین دادرسی است. در صورت پذیرش استقلال شرط داوری، داور در تمام فروض انحلال قرارداد اعم از فسخ و بطلان دارای صلاحیت رسیدگی است؛ اما چنانچه شرط داوری تابع قرارداد اصلی تلقی شود، این مسئله مطرح می گردد که آیا داور صلاحیت دارد در مورد فسخ قرارداد که همانا بررسی بقا یا زوال یک قرارداد موجود و صحیح است، تصمیم گیری نماید. در پرونده مورد بررسی، دادگاه تجدیدنظر با استناد به ماده 461 قانون مذکور، صلاحیت داور در رسیدگی به فسخ را نفی و رأی داوری را باطل اعلام نموده است. این پژوهش که با بهره گیری از روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای نگارش یافته است، با بررسی تحلیلی و انتقادی رأی مذکور نشان می دهد که نوع رسیدگی دادگاه طبق ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی، صرفاً یک رسیدگی مقدماتی و اجمالی است تا علی الظاهر وجود موافقتنامه داوری را برای انتخاب داور احراز کند. افزون بر این، حتی در صورت اعتقاد به تبعیت شرط داوری از عقد اصلی، مطابق تفسیری موجه و مرجح، تأیید فسخ قرارداد توسط داور، در واقع، اظهار نظر در مورد بقا یا زوال قراردادی است که به نحو صحیح منعقد شده و اساساً از شمول ماده 461 خروج موضوعی دارد و مفروغ عنه است. از این رو با تفسیر مناسب از این ماده که در پرتو اصول و قواعد حاکم بر داوری صورت گرفته، می توان از تشتت آراء در این زمینه جلوگیری کرد.
Interpretation of Article 461 of the Civil Procedure Code with a Critical Look at a Judgment
The jurisdiction of an arbitrator to adjudicate claims for rescission or nullity of a contract containing an arbitration clause under Iranian law requires an examination of whether the arbitration clause is separable from, or dependent upon, the underlying contract, in light of a proper interpretation of Article 461 of the Iranian Code of Civil Procedure. If the doctrine of separability is upheld, the arbitrator retains jurisdiction to decide on all forms of contractual dissolution, whether based on rescission or nullity, as the arbitration clause is treated as an autonomous agreement. However, if the arbitration clause is considered dependent on the main contract, a question arises as to whether the arbitrator has jurisdiction to rule on rescission, which essentially involves assessing the continuation or termination of an already valid and existing contract rather than the validity of its formation. In the case under review, the Court of Appeal, relying on Article 461 of the aforesaid Code, denied the arbitrator’s jurisdiction to adjudicate the rescission claim and subsequently annulled the arbitral award. This research, employing a descriptive–analytical method and based on library sources, critically examines the judicial reasoning adopted in this decision. It demonstrates that the court’s inquiry under Article 461 is merely preliminary and prima facie, with the limited purpose of verifying the apparent existence of an arbitration agreement for the appointment of an arbitrator, rather than a substantive review of the merits or the validity of the arbitration agreement. Moreover, even if one assumes dependence of the arbitration clause on the underlying contract, a persuasive interpretation suggests that an arbitrator’s confirmation of rescission concerns the continuation or termination of a contract validly concluded, which falls outside the scope of Article 461 and should not trigger judicial intervention at this stage. Accordingly, adopting an interpretation of Article 461 that aligns with the fundamental principles governing arbitration would prevent inconsistency and divergence in judicial practice in this regard.
تبلیغات
موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 10
-
رأی
هماستناد
حذف (تکراری: همین رای قبلا انتخاب شده بود)
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی داور مرضی الطرفین حق اظهارنظر راجع به اصل
-
رأی
هماستناد
تایید فسخ قرارداد به دلیل عدم اجرای تعهدات و رد درخواست تجدیدنظر بر اساس عدم ارائه مدارک معتبر از سوی خوانده
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی داور مرضی الطرفین حق اظهارنظر راجع به اصل
-
رأی
هماستناد
(1)- ارجاع دعوی انحلال شرکت به داوری - (2)- اثر بطلان قرارداد اصلی بر اعتبار شرط داوری
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی باید اشاره داشت دو موضوع از اظهار نظر داور
-
رأی
هماستناد
استقلال شرط داوری
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی به این نتیجه رسید که با فسخ قرارداد
-
رأی
هماستناد
تأثیرانقضاء مدت قرارداد بر شرط داوری
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی و بررسی مستندات موجود
-
رأی
هماستناد
حذف ( تکراری: همین رای قبلا انتخاب شده بود)
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی داور مرضی الطرفین حق اظهارنظر راجع به اصل
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی داور مرضی الطرفین حق اظهارنظر راجع به اصل
-
رأی
هماستناد
تأثیرانقضاء مدت قرارداد بر شرط داوری
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی از دادگاه درخواست نموده
-
رأی
هماستناد
اثر انحلال قرارداد اصلی بر شرط داوری
ماده 461 از قانون آیین دادرسی مدنی مشعر بر همین امر است که شرط استقلال داوری
نظریات مشورتی 8
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/958 مورخ 1397/04/10
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1603 مورخ 1397/05/23
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
دعوای ابطال عقد با شرط داوری نزد داور
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی (ق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
ادعای جعل قرارداد داوری در قبال درخواست تعیین داور
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی نیست و باید به عنوان یک عنوان مجرمانه در د
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/628 — 1399/05/29
ماده 461 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی — 1404/12/06
ماده 461 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/1603 مورخ 1397/05/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/958 مورخ 1397/04/10 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صلاحیت رسیدگی به اعتبار موافقتنامه داوری و تأثیر قاعده صلاحیت نسبت به صلاحیت با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
صلاحیت داوری در فرض بطلان اصل قرارداد
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی اختیار رسیدگی و فسخ قرارداد توسط داور
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی شامل موضوع نمی باشد داور اگر به شرط تحقق ف
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 461 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی با نگاهی انتقادی به یک رای قضایی (مقاله عل
دکترین 14
-
مقاله
هماستناد
اعمال اصل صلاحیت بر صلاحیت در داوری پذیری دعاوی، بررسی تطبیقی در حقوق ایران و آمریکا (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی استناد می کند
-
مقاله
هماستناد
مستندات قانونی مرتبط با درخواست و مبانی آن
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع ب
-
مقاله
هماستناد
مستندات قانونی مرتبط با درخواست و مبانی آن — به نظر میرسد نظریه مشورتی فوق الذکر
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع ب
-
مقاله
هماستناد
مستندات قانونی مرتبط با درخواست و مبانی آن — به نظر میرسد نظریه مشورتی فوق الذکر
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع ب
-
مقاله
هماستناد
دعاوی و مباحث مربوط به داوری — به هر تقدیر باید توجه داشت حتی
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
مقاله
هماستناد
دعاوی و مباحث مربوط به داوری — اداره حقوقی قوه قضائیه در این باره
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
مقاله
هماستناد
دعاوی و مباحث مربوط به داوری — اداره حقوقی قوه قضائیه در این باره
ماده 461 قانون آیین دادرسی در امور مدنی این است که موضوعی در ارتباط با داو
-
مقاله
هماستناد
آیا بانوان میتوانند به عنوان داور انتخاب شوند؟ اداره حقوقی در نظریه
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه باید ابتدا به آن رسیدگی و وجود قرار
-
مقاله
هماستناد
در صورت ادعای جعلیت قرارداد دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ نماید؟ اداره
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه باید ابتدا به آن رسیدگی و وجود قرار
-
مقاله
هماستناد
در صورت ادعای جعلیت قرارداد دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ نماید؟ اداره
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه باید ابتدا به آن رسیدگی و وجود قرار
-
مقاله
هماستناد
نداریم و مختصراً نکاتی در خصوص رابطه ی قرارداد اصلی و داوری
قانون آیین دادرسی مدنی می توان به ماده 461
-
مقاله
هماستناد
در قانون آیین دادرسی مدنی می توان به ماده ۴۶۱ اشاره داشت
قانون آیین دادرسی مدنی می توان به ماده 461
-
مقاله
هماستناد
در قانون آیین دادرسی مدنی می توان به ماده ۴۶۱ اشاره داشت
قانون آیین دادرسی مدنی می توان به ماده 461
-
مقاله
هماستناد
همچنین وکیل خ
ماده 461 قانون آیین دادرسی مدنی در باب هفتم مربوط به داوری مقرر نموده است:
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
