رأی
تمایز میان مفهوم حجر و ضعف نفس
رأی خلاصه جریان پرونده
خلاصه جریان پرونده:
به حکایت پرونده کلاسه ۹۹۰۱۵۵۵ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان جغتای، حکم حجر اقای م. ا. ج. فرزند ش. م. بنا به درخواست دادستان ان شهرستان و به موجب دادنامه شماره ۹۰۰۱۲۱۲-۱۳۹۹/۸/۲۷ شعبه اول دادگاه موصوف به علت عارضه اختلالات شناختی و تغییرات شخصیتی و زوال عقل ( معادل سفاهت ) صادر و اعلام گردیده و شروع حجر او از تاریخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹ م. ب.. سپس اقای ع. ا. ا. م. به سمت قیم محجور منصوب شده است.اقای غ. ج. م. وکیل دادگستری در تاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۱ به وکالت از اقای م. و خانم ع. ا. ج. فرزندان م. دادخواستی تحت عنوان اعتراض ثالث نسبت به دادنامه شماره ۹۰۰۱۲۱۲ فوق الذکر به طرفیت ۱- اقای م. ا. ج. فرزند اقا ش. م.
۲-خانم ص. ج. ا. ج. فرزند م.
۳-خانم ر. ا. ج. فرزند م. تقدیم و با بیان مطالب مفصل و اجمالا ادعای اینکه خواندگان ضمن ایجاد ذهنیت در دادستان عمومی و انقلاب محل، صحنه سازی و اعمال نفوذ در اخذ گواهی پزشکی موجبات صدور حکم معترض عنه را فراهم اورده اند، نقض دادنامه مورد بحث و صدور حکم مبنی بر رفع حجر حاج شیخ م. ا. ج. را استدعا نموده است. مندرجات صورتجلسه مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۰۴ دادگاه دلالت بر فوت شخص نامبرده در تاریخ ۱۴۰۰/۰۳/۱۳ دارد. دادگاه با بررسی اظهارات وکلای طرفین و ملاحظه اوراق پرونده ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره ۸۵۲۵۷۵-۱۴۰۰/۰۵/۰۵ چنین رای می دهد:
( ( در خصوص دادخواست اعتراض ثالث اقای غ. ج. م. به وکالت از خواهان -ع. ا. ج. - م. ا. ج. به طرفیت خوانده- ص. ج. ا.
ج - ر. ا. ج. - م. ا. ج. بخواسته اعتراض ثالث نسبت به دادنامه ۹۹۰۹۹۷۸۰۰۹۰۰۱۲۱۲ مبنی بر صدور حکم حجر ، دادگاه صرف نظراز ایرادات دیگر دادخواست ، علی هذا ن. ب. ا. به موجب ماده ۴۱۷ قانون ایین دادرسی مدنی اگر در خصوص دعوایی، رایی صادر شود. که به حقوق شخص ثالث خللی وارد اورد و ان شخص یا نماینده او در دادرسی که منتهی به رای شده است.به عنوان اصحاب دعوا دخالت نداشته باشد. می تواند نسبت به ان رای اعتراض نماید.ولذا شخص ثالث در صورتی می تواند نسبت به رای صادره اعتراض کند که از ان به حقوق وی خللی وارد امده باشد. و ب. ت. ب. اینکه خلل به حقوق ثالث در اثر عدم رعایت امور شکلی قابل تصور وتحقق نیست و ن. ب. ا. در دادنامه استنادی فوق الاشاره که گزارش ان تهیه شده است.خوانده اقای م. ا. ا. با سن تقریبا نزدیک به صد سال متولد ۱۳۰۰/۱۱/۰۹ طی تحقیقات صورت گرفته از مرجع انتظامی و دایره امور سرپرستی و نهایتا با استعلام از پزشکی قانونی و با جلب نظریه پزشکی قانونی محجور اعلام شده است.و حسب نظریه پزشکی قانونی که تاریخ شروع حجروی را صراحتا ۱۹/۱۰/۱۳۹۷ اعلام داشته است.نهایتا طی حکم دادگاه مبادرت به صدور حکم حجر وی از تاریخ اعلامی پزشکی قانونی صادر گردیده است.ومتعاقبا جهت تعیین قیم با بررسی موضوع و داشتن صلاحیت لازمه اقای ع. ا. ا. م. فرزند ح. از اشخاص دارای حسن شهرت به عنوان قیم برای وی انتخاب شده است.که دلیلی محکمه پسند ب. ت. ب. سن وی و وضعیت ظاهری وی بر عدم محجوریت وی اعلام نشده است.و ن. ب. ا. صراحتا معترضین ثالث در جلسه دادرسی مورخ۱۴۰۰/۰۴/۲۱ ص ۷۰ الی ۷۲ اعلام داشته اند که از تاریخ شروع اعلامی حجر وی مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۰۹ تا فوت محجور مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۱۳ هیچ گونه نقل وانتقالاتی از ناحیه محجور به خواهان های معترضین ثالث نشده است.و هیچ گونه ادعای مالکیت و حقی راجع به ماترک در این ایام مذکور را ندارندلذا در وضعیت فعلی نیز متضرر حقوق شخص ثالث ( معترضین ثالث ) نمی باشد. و مضاف بر اینکه ب. غ. از معترضین ثالث نیز اگر ادعای حق ومالکیت وسند ونوشته ای در این مدت ایام محجوریت وی ارایه گردد. که موجب التزام محجور یا برایت ذمه گیرنده سند را در بر داشته باشد. بلحاظ عدم اهلیت قانونی فاقد اعتبار م. ب.. که به نفع معترضین ثالث م. ب.. تا به ضرر ایشان، به جهت اینکه جزی اموال ماترک محسوب می گردد. و معترضین ثالث نیز به عنوان ورثه سهم می برند علی ایحال دادگاه ب. ت. ب. مراتب فوق الذکر و محتویات پرونده استنادی و ارایه شده ایرادواعتراض خ. ه. را وارد تشخیص نداده لذا مستندا به ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر می نماید.۰ رای صادره حضوری پس از ابلاغ ظرف مدت بیست روز قابل تجدید نظر خواهی در محاکم محترم تجدید نظر مرکز استان خراسان رضوی م. ب.. ) )
این رای از طرف اقای غ. ج. م. به وکالت از اقای م. و خانم ع. ش. هر دو ابویسانی ج. فرزندان م. مورد اعتراض و تجدیدنظرخواهی واقع و شعبه ۲۷ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی رای شماره ۸۶۹۷۵۶-۱۴۰۰/۷/۲۵ را در تایید دادنامه نخستین صادر نموده که متن ان به شرح اتی است:
( ( در باره ی تجدیدنظر خواهی اقای م. و خانم ع. ش. هر دو ابویسانی ج. فرزندان م. با وکالت اقای غ. ج. م. بطرفیت اقای م. و خانم ها ص. ج. ، ر. ش. همگی ابویسانی ج. نسبت به رای شماره ی ۲۵۷۵- ۱۴۰۰ صادره از شعبه ی اول دادگاه حقوقی جغتای که به موجب ان حکم به بطلان دعوی معترض ثالث صادر که مورد اعتراض قرار گرفته است.اولا خواهان های معترض ثالث هیچ مستندی بر اینکه رای صادره خللی به حقوق نامبردگان وارد کرده است.ارایه نداشته اند ثانیا رای صادره منطبق با موازین شرعی و قانونی اصدار یافته لذا ب. ت. ب. محتویات پرونده محاکماتی مرحله بدوی و استدلال و مذکور در رای و ن. ب. ا. د. ا. م. از دادرسی دلیل و مدرک و موجبی که نقض دادنامه معترض عنه را ایجاب نماید. ارایه نگردیده لذا دادگاه ضمن رد تجدیدنظر خواهی مستندا به ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی مصوب ۷۹ دادنامه ی مرحله ی نخستین را تایید و استوار می نماید. این رای ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب.. ) )
دادنامه صادره در تاریخ ۱۴۰۰/۰۷/۲۶ اقای غ. ج. م. وکیل تجدیدنظر خ. ا. ش. و متعاقبا نامبرده ضمن تقدیم دادخواست فرجامی مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۱۱ رسیدگی و نقض رای فوق الاشعار را تقاضا کرده است. جهات اعتراض وکیل ف. خ. ب. شرح منعکس در ادامه دادخواست بوده. فرجام خواندگان ردیف های اول و دوم نیز هر کدام لایحه جوابیه ای تسلیم داشته اند. پرونده با اقدامات دفتری به دیوان عالی کشور ارسال و تحت کلاسه بالا در دستور کار این شعبه قرار گرفته است. مشروح دادخواست و لوایح مذکور به هنگام شور قرایت می شود.
هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره ۸۶۹۷۵۶-۱۴۰۰/۷/۲۵ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رأی متن رأی
رای شعبه
فرجام خواهی اقای غ. ج. م. به وکالت از اقای م. ا. ج. و خانم ع. ا. ج. فرزندان مرحوم م. ، مقرون به دلیل کافی نبوده و به کیفیتی نیست که موجبات نقض رای معترض عنه را فراهم سازد و از طرفی رای مذکور ب. ت. ب. دلایل و مدارک موجود در پرونده صادر گردیده و از حیث رعایت مقررات قانونی و اصول دادرسی هم اشکال موثر و عمده ای مشهود نمی باشد. علیهذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد اعتراض ف. خ. دادنامه فرجام خواسته ابرام می شود. / ل-۱۴۰۱/۴/۱۸
شعبه دهم دیوان عالی کشور
رییس: م. ه. ع. پ. مستشار: س. ح. ا. م. م.
مستشار: دکتر ع. پ.
فهرست
خلاصه جریان پرونده
متن رأی
نقد رأی
تمایز میان مفهوم حجر و ضعف نفس
در موضوع حاضر، درخواست صدور حکم حجر نسبت به فردی به دلیل اختلال روانی مورد بررسی قرار گرفته است. دادیار شعبه با استناد به نظریه پزشکی قانونی و گزارشهای مددکاری، اعلام نموده که فرد مذکور به اختلالی ادواری و مزمن مبتلا است که از سال 1390 قادر به مدیریت امور مالی و غیرمالی خود نیست. در تاریخ 26 شهریور 1399، دادگاه به صورت غیابی حکم حجر را صادر کرده و این حکم به دلیل عدم اعتراض به نظریه پزشکی قانونی تایید گردید. <br>پس از واخواهی فرد محجور و ارائه مستنداتی مبنی بر سلامت عقلانی، دادگاه موضوع را به کمیسیونهای پزشکی سه و پنج نفره ارجاع داد که هر دو کمیسیون استمرار ناتوانی فرد را تایید کردند. در نهایت، دادگاه با صدور دادنامهای، حکم حجر را تایید و اعلام نمود که واخواهی ارائه شده بیاثر است. درخواست تجدیدنظر نیز به دلیل عدم ارائه اعتراض موجه رد شد و فرجامخواهی به دلیل عدم وجود ایراد موجه از سوی وکیل ف. خ. پذیرفته نشد، در نتیجه حکم اولیه تایید گردید. این تصمیمات بر اساس مواد قانونی مربوطه در قانون آیین دادرسی مدنی و قانون مدنی اتخاذ شده است.
به دلالت محتویات پرونده محاکماتی واصله، دادیار محترم شعبه *به موجب دادنامه مورخ 99/6/15 به عنوان ریاست مجتمع قضایی ویژه امور حسبی شعبه *، با ارسال بدل پرونده متشکله در ان دادیاری در خصوص اقای ف. م. م. که اعلام حجر او شده است.تقاضای صدور حکم حجر نامبرده را نموده و فتوکپی مدارک و اوراق ذیل را ضمیمه درخواست مزبور مینماید.: (1- نظریه مورخ 99/4/23 اداره پزشکی قانونی منطقه *مبنی بر اینکه در تاریخ 99/4/22 از اقای ف. م. م. معاینه به عمل امده و نامبرده دچار نوعی اختلال از نوع ادواری و مزمن بوده و در دوره های عود و شدت قادر به اداره امور مالی و غیرمالی خود نبوده و حسب مدارک ارائه شده این وضعیت از سال 1390 شروع شده و در حال حاضر حالت خطرناک و نیاز به بستری در مراکز درمانی ندارد. ولی علایم بیماری هنوز مشاهده میشود. در صورت بهبودی جهت معاینه مجدد ارجاع گردد.
2- گزارش مورخ 99/5/27 واحد مددکاری دادسرای ناحیه 25 شعبه *به عنوان شعبه *و در پاسخ دادیاری مزبور پیرامون اطلاعات هویتی و خانوادگی منتسب به حجر به نام ف. م. م. و مصاحبه با وی و اموال و دارایی نامبرده و نیز مصاحبه با اعضای خانواده وی.
3- شناسنامه و کارت هوشمند ملی اقای ف. م. م..
4- فرم اطلاعات مربوط به خانم م. پ. ا. ج. به عنوان اعلام کننده حجر).
درخواست مذکور در تاریخ 99/6/16 به منظور رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و شعبه مزبور طرفین (شعبه دادیاری و منتسب به حجر) را دعوت به دادرسی مینماید.
دادیار شعبه *ارسال داشته است.درخواست صدور حکم حجر اقای ف. م. م. را مینماید. و در تاریخ 99/6/26 جلسه دادرسی شعبه *بدون حضور طرفین تشکیل شده و دادگاه اقدام به صدور رای مینماید.
شعبه *به موجب دادنامه غیابی دادنامه غیابی شماره **/6/30 در خصوص درخواست مورخ 99/6/15 شعبه *مبنی بر صدور حکم حجر اقای ف. م. م.، ب. ت. ب. جمیع محتویات پرونده از جمله نظریه پزشکی قانونی به شماره 1 */4/23 مندرج در پرونده که عدم توانایی نامبرده در اداره امور مالی و غیرمالی بسبب ابتلای به نوعی اختلال روانی از نوع ادواری و مزمن از سال 1390 مورد گواهی قرار گرفته و باین نظریه اعتراضی.واصل نشده است.و با ملاحظه گزارش واحد مددکاری دادسرا و تحقیقات صورت گرفته در شعبه دادیاری و مودای گواهی مطلعین و نیز با بررسی نحوه گفتار و رفتار نامبرده در ان مرجع و سایر قرائن مثبته موجود، حجر وی در حال حاضر بسبب جنون ادواری محرز است.لذا دادگاه بالحاظ بند 12 ماده 4 قانون حمایت خانواده و به استناد بند 3 ماده 1207 و مواد 1211 و 1213 و 1223 قانون مدنی و مواد 57 و 70 قانون امور حسبی، حکم حجر مشارالیه را از ابتدای سال 1390 صادر مینماید.
دادنامه فوق مورد واخواهی اقای ف. م. م. با وکالت اقای ع. ر. قرار گرفته و خلاصتا توضیح داده میشود. که واخواه بازنشسته سازمان *با سابقه 25 سال بوده و سالها پس از تاریخ حجر اعلامی از دادگاه مذکور در بانک مربوطه فعالیت کاری داشته و فرارتر از اداره امور مستقل خود و خانواده خویش، حتی به فعالیت های ورزشی نیز میپرداخته و طی مدت 98/6/26 لغایت 98/7/1 گواهی مربیگری درجه c *را کسب مینماید. و در کنار سایر موارد نظیر اعطای وکالت محضری، دادخواست طلاق توافقی به طرفیت قیم فعلی خود تقدیم داشته که همگی حاکی از سلامت عقلی و روانی نامبرده دارند و مستدعی رسیدگی مجدد شده و فتوکپی های وکالتنامه رسمی تنظیمی در دفتر خانه اسناد رسمی شماره 1230 *در تاریخ 98/1/29 مبنی بر اعطای وکالت از ناحیه خانم م. پ. ج.ه و اقای ف. م. م. به اقای غ. س. چ. ح. و گواهی شرکت در دوره مربیگری درجه c *به نام اقای ف. م. م. را ضمیمه دادخواست مزبور مینماید.
دادگاه در تاریخ 1400/02/07 مقرر میدارد. که دفتر میدارد. که دفتر متبوع بررسی نماید. که شخص محجور قیم دارد. یا خیر و سمت خوانده در پرونده چیست. دفتر دادگاه مزبور در تاریخ فوق اعلام میدارد. که خانم م. پ. جقه طی دادنامه شماره *به سمت قیم اقای ف. م. م. منصوب گردیده است.و فتوکپی دادنامه مزبور را پیوست پرونده امر مینماید.
در تاریخ 1400/02/07 جلسه دادرسی شعبه *با حضور واخواه (اقای ف. م. م.) و وکیل خانم م. پ. جقه تشکیل شده و اقای ف. م. م. اظهار میدارد. که با همسرش مقداری اختلاف داشته و او را از سال 1398 ترک نموده و کارهای مقدماتی طلاق را انجام داده و مقداری قرض خورده که سر از *در اورده و بعدا در مرکز طلوع بوده و در این مدت همسرش دنبال کارهای حجر وی بوده ولی وی (واخواه) اکنون محجور نیست و سالم است.و سپس به سیوالات دادگاه راجع به شغل و تعداد فرزند ان و مال و اموال خویش و مطلقه ساختن همسر خود و سن و میزان تحصیلات و ادرس منزل خود و دو سیوال ریاضی و تاریخ روز پاسخ میدهد. وکیل واخواه نیز اجمالا تقاضای ارجاع امر به کمیسیون پزشکی را مینماید. وکیل قیم محجور نیز اظهار میدارد. که اقدام واخوانده جهت حفظ اموال و منافع محجور بوده و حسب اعلام بدادسرا، ابلاغ بپزشکی قانونی ارجاع شده و مددکاری هم تحقیقات خود را انجام داده است.و البته ممکن است.در حال حاضر محجور نباشد.
دادگاه در جلسه مزبور به لحاظ اینکه اظهارنظر پزشکی راجع به ادعای افاقه محجور، پس از نظریه اولیه پزشکی قانونی وی ضروری م. ب.. لذا مبادرت دقیق و فنی به کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی معرفی گردد. تا صراحتا اعلام شود. که ایا محجور از بابت سلامت ذهنی و عقلانی بحدی رسیده که توانایی مدیریت امور مالی خود را عهده دار شود. یا خیر.
اداره کمیسیونهای پزشکی قانونی استان شعبه *به موجب نامه مورخ 1400/04/26 در پاسخ شعبه *، فتوکپی صورتجلسه کمیسیون پزشکی در مورد واخواه را به ان دادگاه ارسال میدارد. و به دلالت صورتجلسه مزبور جلسه کمیسیون روانپزشکی در تاریخ 1400/04/16 در خصوص اقای ف. م. م. در ان اداره با شرکت یکنفر متخصص پزشکی قانونی و دو متخصص روانپزشکی تشکیل شده و پس از بررسی سوابق و مدارک پزشکی و استماع اظهارات نامبرده و اقای غ. س. و بحث و تبادل نظر باین شرح اظهارنظر گردیده است.که: (نتیجه کمیسیون: از صاحب عکس فوق معاینه روانپزشکی انجام و مدارک بالینی وجود شامل پرونده های بستری های بیمارستانی و گواهی پزشک معالج بررسی شد نامبرده مبتلا به اختلال خلقی و رفتاری با ماهیت عود کننده حداقل از سال 1390 است.که در زمانهای عود و شدت میتواند موجب سلب توانایی اداره امور مالی شود. در حال علایم بیماری با درمان تحت کنترل است.ولی بدلیل ماهیت عودکننده بیماری خصوصا در صورت بروز استرس جدید یا عدم پیگیری منظم درمانی، احتمال عود وجود دارد. و کماکان توانایی اداره امور مالی را ندارد.).
نظریه مذکور مورد اعتراض اقای ر. وکیل اقای ف. م. م. قرار گرفته و وکیل مزبور خلاصتا به لحاظ منجز نبودن نظریه کمیسیون مزبور و وجود تعارض در ان، تقاضای ارجاع امر به کمیسیون 5 نفره پزشکی را مینماید.
دادگاه در تاریخ 1400/05/18 از جهت رسیدگی به اعتراض وکیل واخواه و رفت هرگونه ابهام، مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به کمیسیون 5 نفره پزشکی مینماید. تا با ملاحظه مفاد اعتراض و بررسی نظریه کمیسیون سه نفره و بررسی مجدد اسناد و مدارک پزشکی محجور، اعلام دارند که ایا ادعای وکیل معترض مبنی بر سلامت موکل خود مبتنی بر ادله پزشکی بوده و دلیلی در این زمینه وجود دارد. یا خیر و تاریخ دقیق استقرار حجر ملاک تصمیم گیری بوده و از اعلام تاریخ شروع بیماری خودداری گردد.
اداره کمیسیونهای پزشکی قانونی استان شعبه *به موجب نامه مورخ 1400/11/11 در پاسخ شعبه *، فتوکپی صورتجلسه کمیسیون 5 نفره پزشکی را به دادگاه مزبور ارسال میدارد. که براساس صورتجلسه فوق اعلام گردیده است.که در تاریخ 1400/10/13 جلسه کمیسیون روانپزشکی در خصوص اقای ف. م. م. با شرکت دو متخصص پزشکی قانونی و دو متخصص روانپزشکی و یک متخصص نورولوژی تشکیل شده و پس از بررسی سوابق و مدارک پزشکی و استماع اظهارات نامبرده و بحث و تبادل نظر باین شرح اظهار نظر گردیده است.که: (نتیجه کمیسیون: براساس مصاحبه روانپزشکی، بررسی سوابق بالینی موجود در پرونده، نامبرده مبتلا به اختلال روانی با علایم خلقی و رفتاری است.که در موقع عود و شدت، توانایی اداره امور مالی خود را ندارد. در ارزیابی فعلی نیز علایمی از عود و شدت بیماری مشهود است.ضروری است.در یک مرکز روانپزشکی تحت درمان قرار گیرد.).
نظریه فوق نیز مورد تعرض وکیل واخواه قرار گرفته و به لحاظ وجود ابهام در نظریه کمیسیون مذکور، مستدعی ارجاع امر به کمیسیون 7 نفره پزشکی میگردد.
بالاخره شعبه *ویژه امورحسبی در وقت فوق العاده به موجب دادنامه شماره **00/12/15 در خصوص واخواهی اقای ع. ر. ب. از اقای ف. م. م. نسبت به حکم غیابی شماره **/6/30 صادره از شعبه *که به موجب ان حکم بر حجر واخواه اصیل بسبب جنون ادواری از ابتدای سال 1390 صادره و د. ا. م. مورد اعتراض وکیل نامبرده قرارگرفته است، نظر به محتویات پرونده، از انجا که واخواه اصیل و وکیل وی با حضور در جلسه دادرسی به صحت و سلامت خود اشاره کرده و سبب ارجاع موضوع موضوع به کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی شده اند و با وصول نظر به ان مرجع به شماره 1 *00/4/26 اشاره شده که نامبرده حداقل از سال 1390 مبتلا به اختلال خلقی و رفتاری با ماهیت عودکننده بوده و کماکان توانایی اداره امورمالی را ندارد. و با اعتراض وکیل واخواه به مفاد نظریه یادشده، موضوع به کمیسیون 5 نفره پزشکی قانونی ارجاع شده که مفاد نظریه کمیسیون اخیر به شماره 1 *00/11/11 همچنان استمرار ناتوانی وی گواهی شده است.لذا اعتراض واصله از سوی وکیل وکیل واخواه به نظریه موصوف قابل پذیرش نبوده و مضافا پاسخ سیوالات مالی از شخص واخواه در جلسه دادرسی نیز در حدی نبوده که عدم حجر وی به اثبات رسد لذا نظریات کمیسیونهای سه نفره و 5 نفره که در روستای نظریه اولیه پزشکی قانونی ابراز شده من به الکفایه و سبب حصول علم قضایی م. ب.. و از انجا که دلیلی بر فسخ رای معترض عنه ارائه نگردیده و حجر واخواه به سبب جنون ادواری از تاریخ فوق محرز است.لذا دادگاه واخواهی واصله را غیر موثر دانسته و رای معترض عنه را عینا تایید مینماید.
دادنامه مذکور مورد تجدیدنظر خواهی اقای ف. م. م. با وکالت اقای ع. ر. واقع شده و رسیدگی بپرونده به شعبه *ارجاع میگردد.
شعبه *در وقت فوق العاده حسب دادنامه شماره **01/2/21 در خصوص تجدید نظرخواهی اقای ف. م. م. با وکالت اقای ع. ر. به طرفیت خانم م. پ. ج.ه از دادنامه شماره 1 *00/12/15 صادره از شعبه *که به موجب ان حکم به حجر اقای ف. م. م. با موضوع حجر به شرح دادنامه تجدیدنظر خواسته صادر گردیده است، دادگاه با بررسی محتویات پرونده و توجها به جهات مندرج در ماده 348 قانون ایین دادرسی مدنی، ن. ب. ا. د. ا. م. از رسیدگی از طرف ت. ن. خ. اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را ایجاب نماید. ارائه نگردیده است.و رای دادگاه بدوی ب. ر. م. قانونی و براساس پرونده صادر گردیده است.علیهذا دادگاه ادعای ت. ن. خ. را وارد ندانسته و ضمن رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه بدوی را تایید مینماید.
دادنامه مرقوم به دلالت گواهی نتیجه ابلاغ الکترونیکی مضبوط در پرونده در تاریخ 1401/02/26 جهت ابلاغ از طریق درج در سامانه ابلاغ برای وکیل اقای ف. م. م. ارسال شده و مورد مشاهده وکیل مزبور قرار گرفته و اقای ع. ر. ب. از اقای ف. م. م. به موجب دادخواستی که در تاریخ 1401/03/15 تقدیم داشته است.مبادرت به فرجام خواهی از رای مذکور نموده و دفتر دادگاه تجدیدنظر فوق الذکر پس از انجام اقدامات قانونی، پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال داشته و رسیدگی بپرونده باین شعبه ارجاع میگردد. و مندرجات دادخواست فرجام خواهی تقدیمی وکیل ف. خ. ب. هنگام شور قرائت خواهد گردید.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجام خواهی اقای ع. ر. ب. از اقای ف. م. م. از دادنامه شماره **01/2/21 صادره از شعبه *که متضمن تایید دادنامه شماره **00/12/15 اصداری از شعبه *که مشعر بر تایید دادنامه غیابی شماره **/6/30 ان شعبه دائر بر حجر ف. خ. از ابتدای سال 1390 به نحو منعکس در دادنامه صدرالذکر و پرونده امر م. ب..، قابل پذیرش نیست زیرا از ناحیه وکیل مذکور در قبال دادنامه فرجام خواسته، ایراد و اعتراض موجه و خاصی که درخور امعان نظر باشد.، صورت نپذیرفته و تعرضات معموله و مندرجات دادخواست فرجام خواهی تقدیمی نامبرده، علاوه بر غیرمتکی بودن بدلیل معارض با استدلال دادگاه صادر کننده رای معترض عنه و تکرار مطالبی که در مراحل سابق دادرسی نیز عنوان شده و ملحوظ نظر دادگاههای ذیربط واقع گردیده اند، با التفات به جهات موجهه مصرح در دادنامه صدرالاشعار، به گونه ای هم نیستند که خدشه یا خللی به اساس رای یادشده و مبانی استنباط قضایی و تشخیص دادگاههای مرقوم که مبتنی بر ارزیابی دلایل ابرازی و موجود در پرونده و اظهارات ف. خ. و وکیل وی و اظهارنظر پزشکی قانونی *و همچنین نظریات کمیسیونهای سه و 5 نفره روانپزشکی متشکله در اداره کمیسیونهای پزشکی قانونی شعبه *که با بررسی سوابق و مدارک پزشکی و استماع اظهارات ف. خ. (اقای ف. م. م.) و نوعیت بیماری وی و تاریخ استقرار ان و لحاظ ضوابط پزشکی و علمی مربوط اعلام گردیده اند و مجموع محتویات پرونده، اصدار یافته است.وارد ساخته و مخالفت انرا با موازین شرعی و مقررات قانونی مدلل نموده و یا نقض رای معترض عنه را ایجاب نمایند، علیهذا مستندا به مادتین 370 و 396 قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن رد فرجام خواهی معموله وکیل فرجام خواه، دادنامه فرجام خواسته موصوف نتیجتا ابرام میگردد.
موضوع این پرونده، درخواست صدور حکم حجر برای فردی به دلیل ناتوانی در اداره امور مالی خود است. درخواستکننده به دادگاه عمومی حقوقی مراجعه کرده و ادعا کرده است که موکل وی در زمان تنظیم صلحنامهای توسط یکی از وراث، محجور بوده و قادر به مدیریت اموال خود نبوده است. دادگاه در مرحله نخست، با استناد به نظریه کمیسیون پزشکی قانونی و تحقیقات انجامشده، حکم به حجر فرد مذکور از تاریخ معین صادر کرد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد و در نهایت، درخواست فرجام به دیوان عالی کشور ارسال گردید. دیوان عالی کشور پس از بررسی، اعلام کرد که درخواستکننده مستنداتی برای اثبات حجر قبل از تاریخ مذکور ارائه نکرده و به همین دلیل، درخواست فرجام را رد و حکم تجدیدنظر را تایید کرد. همچنین، دیوان تصریح کرد که در صورت ادعای سوء استفاده از ضعف نفس، امکان طرح شکایت کیفری وجود دارد. رای دیوان عالی کشور بر اساس مواد قانونی مربوطه صادر گردید.
رای شعبه دیوان عالی کشور
ف. خ.: اقای م. ک. با وکالت خانم ها ف. ش. و م. ر.
فرجامخواندگان: خانم ها و اقای ع.، م.، ص.، ش.، ف. (همگی) ک.
فرجامخواسته دادنامه شماره: 6438 1402/06/01 صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به ف. خ.: 1402/06/04 تاریخ وصول دادخواست فرجامی: 1402/06/25
هیات شعبه اقایان: م. ص. م. ر. (رئیس)، م. خ. (مستشار)، د. پ. (عضو معاون)
خلاصه جریان پرونده: اقای م. ک. با وکالت خانم ها م. ر. و ف. ش. به طرفیت اقای ع. ک. و خانم ها م.، ص.، ش.، ف. (همگی) ک. فرزند ا. ا. به خواسته صدور حکم حجر به دادگاه عمومی حقوقی * تقدیم دادخواست کردند. و توضیح دادند که پدر موکل اینجانب مرحوم ا. ک. در مورخ 1400/06/05 فوت شده و براساس مدارک پزشکی پیوست دادخواست و پرونده 0094 سرپرستی ان مرحوم محجور بوده و قادر به اداره اموال خود نبوده و اخیرا موکل متوجه شده برادرش ع. ک. صلح نامه ای درباره منزل مسکونی تنظیم کرده با اینکه می دانسته پدر محجور است. شعبه *که متکفل رسیدگی شده سپس نظر کمیسیون پزشکی قانونی در موضوع دعوی را خواسته و پزشکی قانونی و متعاقبا کمیسیون پزشکی قانونی به دادگاه اعلام کرده که مرحوم ا. ک. از برج تیرماه سال 1400 توانایی اداره امور مالی خود را نداشته است. (صفحات 52 و 85) دادگاه از شهود و مطلعین هم تحقیق کرده و سپس به موجب دادنامه شماره 5286 1401/08/22 حکم به حجر مرحوم ا. ک. از تاریخ 1400/04/01 از نوع عدم توانایی در اداره اموال صادر کرده که رای اصداری به قرار ذیل است: رای دادگاه نخستین: در خصوص دعوی خواهان اقای م. ک. فرزند ا. با وکالت خانم ها 1 ف. ش. 2 م. ر. به طرفیت خواندگان اقایان و خانم ها 1 ع. 2 م. 3 ص. 4 ش. 5 ف. ش. همگی ک. فرزند ا. ا. به خواسته صدور حکم حجر بدین توضیح که وکلای خ. د. د. تقدیمی و در جلسه دادرسی و در لایحه تنظیمی بیان داشتند: مرحوم ا. ک. در مورخ 1400/6/5 حسب گواهی فوت و گواهی انحصار وراثت تقدیمی فوت کرده اند بر اساس مدارک پزشکی قانونی تقدیمی که پیوست دادخواست م. ب.. و مدارک مضبوط در پرونده *دایره سرپرستی گنبد ان مرحوم محجور بوده به طوری که بنا به تشخیص پزشکی قانونی قادر به اداره امور مالی خویش نبوده است. اخیرا متوجه شدیم که احدی از خواندگان به نام اقای ع. ک. تنها منزل مسکونی ان مرحوم را در مورخ 1400/03/29 صلح نامه ای بدون حضور دیگر فرزند ا. ان مرحوم تنظیم نموده است. و این در حالی است. که ایشان کاملا اگاه از موضوع محجوریت ان مرحوم بوده اند لذا با عنایت به مراتب یاد شده مدارک پزشکی قانونی مضبوط در پرونده *دایره سرپرستی گنبد و شهادت شهود تقاضای صدور حکم حجر ان مرحوم در مورخ 1400/03/29 را خواستارم. دادگاه ب. ت. ب. موارد فوق و اظهارات غیر موثر وکلای خواهان و دفاعیات موجه خ. ر. ا. در جلسه دادرسی و در لوایح تنظیمی و نظریه کمیسیون پزشکی قانونی که صراحتا اعلام داشته: زمان شروع اختلال و عدم توانایی اداره امور مالی از برج چهار سال 1400 تعیین میگردد. ملاحظه میگردد. تاریخ صلح نامه ارائه شده توسط خ. ر. ا. موضوع ادعایی خواهان مورخ 1400/03/29 بوده و تاریخ حجر اعلام شده توسط کمیسیون پزشکی قانونی 1400/04/01 م. ب.. گرچه پزشکی قانونی در نظریه خود اعلام داشته: هر چند که این اختلال روند تدریجی دارد. و میتواند مدت ها قبل در نامبرده شروع شده باشد. لیکن به دلیل عدم ارائه مدارک و مستندات قطعی دال بر زمان شروع اختلال عدم توانایی اداره امور مالی از برج چهار سال 1400 اولین معاینه روان پزشکی در *احراز شده است. نمی توان بدون دلایل موجه و علمی و محکمه پسند تاریخ حجر مرحوم ا. ک. را از 1400/04/01 به 1400/03/29 تقلیل داد چرا که با ارائه مدرک جدید باز هم میشود. این ادعا را نمود که تاریخ 1400/03/29 را به تاریخ دیگری تقلیل نماید. بنابراین ملاک تشخیص تاریخ حجر مدارک پزشکی و نهایتا اظهار نظر پزشکی قانونی م. ب.. مضافا این که صلح نامه تنظیمی اقای ع. ک. با مرحوم ا. ک. فقط نسبت به دو دانگ از مالکیت صلح کننده مرحوم ا. ک. بوده و اگر چنانچه خوانده مذکور قصد سو استفاده از ضعف جسمی و روانی مرحوم مذکور می داشت قطعا شش دانگ ان را به عنوان موضوع صلح تنظیم می نمود در صورتی که فقط دو دانگ ان مورد صلح قرار گرفته است. صرف نظر از موارد پیش گفته اظهارات ک. صلح نامه (اقای ع. ع. ن.) در محضر دادگاه بوده که نامبرده صراحتا اعلام داشته: در تابستان پارسال اینجانب به عنوان نویسنده صلح نامه در منزل اقای ک. حاضر و در حضور اقای ع. ک. و شهود اقدام به تفهیم موضوع صلح نامه نمودم …. و با عنایت به این که مودای شهادت شهود تعرفه شده خواهان مقرون به واقع نبوده و ب. ت. ب. گواه معارض و قاعده فقهی اذا تعارضا تساقطا و همچنین به لحاظ فنی بودن موضوع حجر مرجع اظهار نظر فقط پزشکی قانونی بوده لذا دادگاه ب. ت. ب. موارد اعلام شده مستندا به بند 3 ماده 1207 و مواد 1211 و 1213 قانون مدنی حکم حجر مرحوم ا. ک. فرزند ح. با کد ملی*را صادرو اعلام می نماید. ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی به شماره نامه 140143990003040985 مورخ 1401/04/27 که تاریخ حجر را مورخ 1400/04/01 اعلام نموده است. رای صادره حضوری و ظرف 20 روز پس ازابلاغ قابل اعتراض درمحاکم محترم تجدید نظر مرکزاستان *م. ب.. وکلای خ. ن. ب. رای صادره تجدیدنظرخواهی کردند. و پرونده برای رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده و دادگاه به شرح ص166 جریان پرونده را صورتجلسه کرده و مقرر داشته به ت. ن. خ. ابلاغ شود. شهود خود را در مورد اینکه حجر به قبل از مورخ 1400/04/01 م. ب.. را معرفی کند و ت. ن. خ. استشهادیه محلی به شرح ص168 مبنی بر اینکه پدرش توانایی تشخیص افراد و نزدیکان را نداشته ارائه کرده و لیست افرادی را هم که از وضع پدر مطلع بوده اند را ارائه کرده است. و در مقابل در ص172 استشهادیه ای تقدیم دادگاه شده که اشخاصی به کمال عقل مرحوم ا. ک. گواهی داده اند دادگاه قرار استماع شهادت شهود صادر و از گواهان به شرح صفحات 174 الی 189 تحقیق نموده و در تحقیقات محلی هم عده ای به سلامت مرحوم و عده ای به عدم توانایی مرحوم در اداره اموال نظر داده اند (ص204) در نهایت دادگاه تجدید نظر ختم رسیدگی را اعلام کرده و به موجب دادنامه شماره 6438 1402/06/01 با رد تجدیدنظرخواهی، رای تجدیدنظرخواسته را تایید کرده که چون این رای عمده تحقیقات و دلایل را درج نموده عینا درج میگردد.: رای دادگاه تجدیدنظر: در خصوص اعتراض اقای م. با وکالت خانم م. ر. و ف. ش. به طرفیت ع. -م. ص. -ش. و ف. همگی ک. نسبت به دادنامه شماره *از شعبه سوم خانواده گنبد که متضمن حکم حجر مرحوم ا. ک. از تاریخ 1400/4/1 م. ب.. خواهان در طرح و شرح دعوی مدعی گردید.که پدرم در 1400/6/5 فوت کرده است. براساس گواهی پزشکی ان مرحوم محجور بوده است. در 1400/3/29 احدی از ورثه به نام ع. ک. بدون حضور دیگر وراث صلح نامه ای با پدر تنظیم نمود که در زمان حجر وی بود. لذا درخواست اثبات حجر پدر با پرونده سرپرستی و شهادت شهود در زمان صلح را درخواست کرده است. عمده ادعای خ. ا. ا.. که در نظریه پزشکی قانونی که زمان حجر را 1400/4/1 به شرح گواهی مندرج در صفحه 85 تیرماه 1400 اعلام نمود و بیان داشت که اختلال روند تدریجی داشت پس می توان فهمید که پدر ایشان در 1400/3/29 که چند روز قبل بوده است. هم محجور بود. چرا اگر در ان تاریخ محجور بود. چرا حجر را تیر ماه سال 1400 اعلام نموده اند؟ چرا خرداد سال 1400 اعلام نکرده اند؟ از شهود در صفحه 92 به بعد تحقیق شد شاهد اول به نام م. م. بیان داشت که 4 یا 5 سال اخر عمر مغازه را جمع کرد در چند سال اخیر چند سال بستری شد پولی لای سفره و پارچه داشت نشان می داد وسیله می گرفت. شاهد 2 صفحه 94 نیز بیان داشت داماد خانواده هستم ایشان سه یا 4 سال اخر قدرت تصمیم گیری نداشت شاهد 3 در صفحه 96 بیان داشت 3 سال قبل ایشان را دیدم نشانه ای از محجوریت نداشت شاهد 4در صفحه 98 بیان داشت که ایشان مشکلی نداشت در صفحه 100 در شاهد دیگر که کاتب صلح مورخ 1400/3/29 است. تحقیق شد که بیان داشت مشکلی نداشت صلح در حضور همسر و شهود انجام شد انجام شد پس از صدور حکم و اعتراض به ان و بررسی موضوع در دادگاه تجدیدنظرو تحقیق از شهود تعرفه شده با قرار استماع شهادت شهود در صفحه 180 که تمام اظهارات شهود از صفحه 182 به بعد پیوست است. در صفحه 189 در دستور دادگاه مقرر شد از محل سکونت وی تحقیق نامحسوس شود. ارسالیه کلانتری در صفح 204 پیوست شد که ابتدا بیان شد ایشان براساس گفته کسبه دارای حواس بوده است. در تحقیقات بعدی گفتند که حواس درستی نداشت از کلانتری مجددا سوال شد (صفحه 207) از مطلعین تحقیق و تحقیقات را به شرح صفحه 208 به بعد ارسال نموده است. در جلسه مورخ 1402/4/10 به شرح صفحه 229 پرونده اقای ع. ک. از تجدیدنظرخواندگان مدعی شد پدرمان در دادسرا ازمن شکایت کرد چگونه محجور بود؟ دادگاه در راستای بررسی موضوع و صحت و سقم اظهارات معترض و گواهان تعرفه شده وی دستور مطالبه پرونده دادسرا را صادر نمود پرونده استنادی به کلاسه *از شعبه 101 کیفری 2 گنبد اخذ شد خلاصه ان پیاده سازی شد از صفحه اول و 4 و 23 و 83 پرونده تصویر اخذ و پیوست گردید.در پرونده استنادی مذکور که خلاصه ان پیوست شد مرحوم ا. ا. ک. در تاریخ 1 / 4/ 1400 از پسرش شکایت کرده است. در همان 1400/4/1 در مرجع انتظامی حاضر از وی تحقیق شد سپس در دادسرا در تاریخ 1400/4/12 به دلالت برگ پیوستی به شماره 23 پرونده استنادی حاضر شد در نزد قاضی از وی تحقیق شده است. در همان صفحه یعنی 23 در سطر 8 ان قاضی نوشت شاکی سنش خیلی بالا بود. و به سختی حرف می زد در نزد قاضی به سوالات جواب داده است. گرچه با کهولت سن به سختی حرف می زد ولی حرف می زد و قاضی ننوشت یا بیان ننمود که وی محجور و توان پاسخ گویی را از نظر عقلی ندارد. اگر نوشت به سختی سخن می گوید از نظرجسمانی با کهولت سن ضعیف است. ولی به سوالات قاضی پاسخ داد حتی اموال مسروقه را اعلام نمود ب. ت. ب. مراتب معنونه نمی توان برخلاف نظر پزشکی قانونی برای وی حجر در خرداد 1400 تصور کرد شاید دارای ضعف نفس باشد. ولی محجور نیست علی هذا اعتراض به لحاظ عدم انطباق باشقوق مندرج در ماده 348 ایین دادرسی مدنی و انطباق دادنامه با مقررات قانونی و اصول و قواعد حاکم بر دادرسی و صدور حکم مستدل و مستند و بدون ایراد و اشکال اساسی وارد نیست و دادگاه ضمن رد اعتراض مستندا به ماده 358 از قانون مذکور حکم معترض عنه را به کیفیتی که صادر شد تایید می نماید. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ و اطلاع قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور است. وکلای خ. ه. ب. رای اخیرالذکر فرجامخواهی کردند. و عمدتا اظهار داشته اند تحقیقات دادسرا و شکایت کیفری قبل از تیرماه 1400 م. ب.. و نمیتواند حاکی از سلامت مرحوم ا. ک. باشد. و پزشک معتمد کمیته امداد از مرحوم معاینه کرده اختلال حواس مرحوم را تایید کرده و در تحقیقات محلی گفته شده که مرحوم یکی دو سال قبل از فوت قوه تشخیص نداشته و اقرارنامه ای هم که مرحوم در شکایت سرقت تنظیم کرده، اظهار داشته منزل را به هیچکس منتقل نکرده است. و … و اقای ع. ک. نیز در رد فرجامخواهی لایحه تقدیم کرده که لوایح طرفین به هنگام مشاوره قرائت میگردد. پرونده برای رسیدگی به فرجامخواهی به دیوانعالی کشور ارسال و به شعبه دوم ارجاع و در دستور رسیدگی قرار گرفت هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ص. م. ر. رئیس شعبه دوم و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 6438 1402/06/01 صادره از شعبه *مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجامخواهی اقای م. ک. با وکالت خانم ها ف. ش. و م. ر. به طرفیت خانم ها م.، ص.، ش. و اقای ع. (ف. همگی) ک. نسبت به دادنامه شماره 6438 مورخ 1402/06/01 صادره از شعبه *وارد نیست زیرا ف. خ. دلیل و مستندی بر سرایت حجر مرحوم ا. ک. بر قبل از تاریخ 1400/04/01 ارائه نکرده و فرجامخواهی ف. خ. انطباق با هیچ یک از شقوق ماده 371 ایین دادرسی مدنی نداشته و رای فرجامخواسته ایراد و اشکال اساسی ندارد. و مستند به ماده 396 قانون ایین دادرسی مدنی با رد فرجامخواهی، رای فرجام خواسته ابرام میگردد. (لازم به تذکر است. که تمایز بین حجر و ضعف نفس مورد توجه قانونگذار بوده و به همین جهت در ماده 596 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375 مقرر شده هر کس با استفاده از ضعف نفس شخصی … به ضرر شخص نوشته یا سندی اعم از تجاری یا غیر تجاری … بهر نحو تحصیل نماید. به حبس و جریمه محکوم میگردد. لذا چنانچه ف. خ. مدعی سو استفاده از ضعف نفس مرحوم ا. ک. باشد. و دلیل کافی بر این امر داشته باشد. میتواند در دادسرا ذیصلاح شکایت کیفری مطرح کند.)
رئیس: م. ص. م. ر. مستشار: م. خ. ع. معاون: م. پ.
موضوع این پرونده، درخواست اعلام محجوریت یک فرد به دلیل سفاهت و صدور حکم حجر از سوی مراجع قضایی است. پس از ارجاع پرونده به پزشکی قانونی، تاریخ آغاز وضعیت ناتوانی در اداره امور مالی فرد محجور به تاریخ 30 دیماه 1396 مشخص گردید. با این حال، حکم حجر توسط دادیار مربوطه در تاریخ 2 اسفند 1400 صادر شد. در مرحله تجدیدنظر، دادنامه صادره مورد تایید قرار گرفت، اما دادسرای مربوطه نسبت به آن فرجامخواهی کرد. دیوان عالی کشور در بررسی پرونده، به نقایص موجود در تعیین تاریخ حجر، عدم ارجاع به کمیسیون پزشکی و نبود تحقیقات لازم اشاره نمود. بر اساس بند 85 ماده 371 و بند الف مواد 401 و 403 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه معترضه نقض و پرونده به شعبه اولیه جهت رفع نقایص و صدور رای مجدد ارجاع گردید.
خلاصه جریان پرونده از این قرار است.در پی اعلام محجوریت م. م. ق. ح. ع. به دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 25 شعبه *موضوع به شعبه 11 دادیاری ان دادسرا ارجاع دادیار شعبه در تاریخ 1400/12/02 با شخص محجور مصاحبه و سوالاتی مطرح که شخص مذکور از پاسخ دادن به سوالات عاجز بوده که در نهایت مشارالیه جهت تشخیص حجر و تاریخ شروع ان به پزشکی قانونی شعبه *معرفی میشود. پزشکی قانونی در پاسخ به موجب نامه شماره 140043990021523755 مورخ 1400/12/03 اعلام می دارد. ب. ت. ب. سوابق و مدارک ارائه شده تاریخ شروع وضعیت ناتوانی در اداره امور مالی بر اساس مدارک موجود از تاریخ 1396/10/30 قابل تایید است.با وصول نظریه پزشکی قانونی دادیار شعبه 11 خانم ف. ص. طی شرحی خطاب رئیس مجتمع *درخواست صدور حکم حجر برای م. م. ق. ح. ع. را می نماید. پرونده به شعبه *ویژه امور حسبی ارجاع میشود. وقت رسیدگی به تاریخ 1400/12/24 تعیین میشود. در این جلسه هیچ یک از متداعیین حاضر نمی شوند در پایان جلسه قاضی شعبه ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به صدور دادنامه شماره *نموده و به موجب ان حکم بر حجر م. م. ق. ح. ع. به سبب سفاهت از تاریخ 1400/12/02 صادر می نماید. مبنای استدلال شعبه این است. بنا بر اصل استصحاب و استمرار سلامت اشخاص ن. ب. ا. پزشکی قانونی در تعیین شروع حجر به سندی استنادی نکرده که مورد وثوق دادگاه باشد. و دلیل هم بر رفتارهای مالی غیر عقلایی خوانده در ان زمان ارائه نشده است.و در پرونده حاضر با عنایت به نظر پزشکی قانونی و اظهارات مطلعین و مستند نبودن نظر پزشکی قانونی در تعیین تاریخ حجر قبل از معاینه به دلایل مورد وثوق دادگاه علت حجر از تاریخ معاینه در پزشکی قانونی 1400/12/02 استقرار داشته و در اجرای ماده 70 قانون امور حسبی از تاریخ مذکور تعیین میشود. با ابلاغ دادنامه دادسرای ناحیه 25 شعبه *نسبت به این دادنامه تقاضای تجدیدنظرخواهی مطرح می کند پرونده به دادگاه تجدیدنظر استان شعبه *ارسال و به شعبه *وجب دادنامه شماره *مورخ 1401/03/07 دادنامه معترض عنه را عینا تایید و استوار می نمایند در ادامه دادسرای ناحیه 25 در موعد مقرر مبادرت به تقدیم دادخواست فرجام خواهی مینماید. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و در دستور کار این شعبه قرار گرفت عضو ممیز ع. ا. ا. ش. گزارش پرونده را تهیه و لایحه فرجامی را قرائت سپس هیات شعبه مشاوره نموده و با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور رای مینماید.:
دادنامه فرجام خواسته به شماره *مورخ 1401/03/07 صادره از شعبه *که پیرو تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه شماره *ویژه امور حسبی اصدار و متضمن تایید دادنامه مرجع نخستین و صدور حکم حجر م. م. ق. ح. ع. از تاریخ 1400/12/02 م. ب.. در وضع موجود به لحاظ نقایص ذیل شایسته ابرام نمیباشد.
1- حجر در مقابل اهلیت قرار داشته و با اصدار حکم حجر شخص محجور از دخالت در امور مالی خود ممنوع شده و بر همین اساس تاریخ شروع حجر در این فرایند بسیار مهم بوده و تمام اعمال حقوقی وی را تحت تاثیر قرار می دهد از این رو تعیین تاریخ حجر امری فنی و تخصصی بوده که مستلزم کسب نظریه افراد متخصص در این زمینه م. ب.. که در پرونده تحت نظر اداره پزشکی قانونی به موجب نامه شماره *مورخ 1400/12/03 تاریخ شروع حجر را 1396/10/20 تعیین نموده است.لیکن قاضی شعبه مرجع نخستین بدون ارجاع مر به هیات پزشکی یا ارائه دلیل موجه این تاریخ را ملاک قرار نداده و اولین تاریخ مراجعه به پزشکی قانونی را تاریخ شروع حجر قرار داده است.که این موضوع منطبق با موازین قانونی نمیباشد. و در اینگونه موارد چنانچه دادگاه نظریه پزشکی قانونی در باب تاریخ حجر را موجه نداند می توانست موضوع را به کمیسیون پزشکی ارجاع داده که بدین گونه عمل نشده است.
2- مستفاد از ماده 57 قانون امور حسبی در رسیدگی به دعوی حجر دادگاه میبایست هر گونه تحقیق یا اقدامی که در جهت کشف ماوقع لازم است.انجام بدهد و از اطلاعات اشخاصی که قابل استفاده م. ب.. استفاده کند و ان اشخاص را احضار و یا برای تحقیق از انان نماینده اعزام نماید. که در پرونده تحت نظر هیچگونه تحقیقی یا اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است.جا داشت از اهالی محل سکونت محجور در این زمینه تحقیق لازم را با اصدار قرار تحقیق محلی به عمل می اورد علی هذا ب. ت. ب. نقایص یاد شده مستندا به بند 85 ماده 371 و بند الف ماده 401و 403 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه معترض عنه پرونده را جهت رفع نقایص یاد شده و صدور رای مجدد به شعبه *اعاده می نماید.
رئیس: ر. ا. س. ع. معاون: دکتر ع. ا. ا. ش.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 69
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
از غیرتاجر دعوی ورشکستگی پذیرفته نیست
ماده 197 و 512 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
ابطال درخواست ابطال رای داوری و اجراییه به دلیل عدم تطابق با مهلت و بندهای قانونی در دادگاه.
مواد 490 و 492 و 482 و197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از کلاهبرداری و درخواست اعسار؛ محکومیت خوانده به پرداخت خسارت و هزینه دادرسی، بیحقی در خسارت تأخیر تادیه
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اثر کارت بازرگانی بر تاجر بودن
مواد 194 و 197 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در اعتراض به نظریه پزشکی قانونی
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم پذیرش دعوای ورشکستگی
مواد 2 و 197 و 257 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرایط طرح دعوای اعتراض ثالث اصلی
مواد 194 و197 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
عدم پذیرش دعوای ورشکستگی
مواد 2 و 197 و 257 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اثر کارت بازرگانی بر تاجر بودن
مواد 194 و 197 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرایط دین برای صدور حکم ورشکستگی
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از وجه التزام از ثالث
مواد 197و198و199 از قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
اعاده دادرسی مجدد پس از صدور حکم طبق ماده 477 قانون ایین دادرسی کیفری
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
شرط اعمال حق فسخ به دلیل نقض تعهدات قرادادی
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
صلاحبت دیوان عدالت اداری در شکایت نهادهای دولتی از آرای مراجع شبه قضایی
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
رأی
هماستناد
مهلت اعتراض ثالث به حکم ورشکستگی
مواد 417 و 353 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض انها مراتب را جهت ادامه رسیدگی ماه
-
رأی
هماستناد
مهلت اعتراض ثالث به حکم ورشکستگی
مواد 417 و 420 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
توافق راجع به تولیت پس از تحقق وقف
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی در این خصوص از واژه رای استفاده کرده و این
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث نسبت به قرار تأمین خواسته
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای اعتراض ثالث مطروحه از سوی وارد ثالث
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی و نیز نظریه 5752/7 - 16/6/79 اداره حقوقی ق
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در فرض تغییر اقامتگاه قانونی محجور
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
قلمرو رسیدگی دادگاه در دعوای اعترض ثالث
ماده 417 و 415 قانون آیین دادرسی مدنی در دعوای اعتراض شخص ثالث
-
رأی
هماستناد
حدود رسیدگی دادگاه در اعتراض ثالثتعیین مبیع در قراردادهای شرکتهای تعاونی مسکن نسبت به پروژه در دست احداثماهیت خرید واحد مسکونی از تعاونی مسکن
ماده 417 و 415 قانون آیین دادرسی مدنی در دعوای اعتراض ثالث
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اعتراض ثالث به عملیات اجرایی
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ملاک قطعیت نسبت به رأی صادره متعاقب اعتراض ثالث
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی نداشته زیرا مناط و ملاک و دلالت ماده 417 آ
-
رأی
هماستناد
حدود اختیاردادگاه دردعوای اعتراض ثالث
مواد 417، 419 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مهلت اعتراض ثالث نسبت به حکم ورشکستگی، محدوده اعمال مهلت اعتراض به حکم ورشکستگی
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی منصرف است
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث به گزارش اصلاحی
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- تأثیر رسیدگی کیفری به ادعای جعل بر ادعای بی اعتباری سند در دادگاه حقوقی- (2)- طرح واخواهی بعد از اجرای دادنامه غیابی الزام به تنظیم سندرسمی
مواد 417 و 353 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
عدم استماع دعوی جلب ثالث در اثنای رسیدگی به دعوی اعتراض ثالث
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی به بعد ممنوعیت آن قابل استنباط است فاقد وج
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
مواد 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به الغاء دادنامه قطعی سابق الصدور به ش
-
رأی
هماستناد
تفاوت اعتراض ثالث نسبت به حکم و اعتراض ثالث اجرایی
مواد 417 و 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر می کند
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث مالک به ضبط وسیله نقلیه حامل مواد مخدر
مواد 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوای اعتراض ثالث به حکم حجر
ماده 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی با احراز حالت افاقه وسلامت بیماری در تاریخ
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث به گزارش اصلاحی
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی حق طرح اعتراض به رای مزبور را اعطا نموده و
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به درخواست تجدید نظر دعوای اعتراض ثالث در امر کیفری
مواد 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی با وارد دانستن اعتراض ثالث آن قسمت از دادن
-
رأی
هماستناد
مفهوم ثالث در دعوای اعتراض ثالث
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث از سوی قائم مقام خاص
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث به گزارش اصلاحی
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتراض ثالث نسبت به دستور تخلیه اماکن استیجاری
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی محسوب نمی شود و بنابراین
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/961 مورخ 1399/08/07
مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی مدنی با توجه به صدور حکم ماهوی در شعبه دیوان عا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2943 مورخ 1396/11/30
مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی در امور مدنی مصوب 1379
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/345 مورخ 1398/04/12
ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی قرار می گیرد یا ماده 147 قانون اجرای احکام
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2577 مورخ 1396/10/26
مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 در پرونده های کیفری موضوعیت ندار
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1658 مورخ 1401/02/17
مواد 417 و 418 و 420 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی اشاره شده است دادگاه تجدید نظر استان در مق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/42 مورخ 1400/04/16
مواد 417 و 418 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 و تاثیر آن ها بر پرونده های کیفر
مواد مرتبط 3
-
استناد
از این صفحه
ماده 197 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 197 قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1257 — قانون مدنی
ماده 1257 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر می نماید
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 417 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
به موجب ماده 417 قانون ایین دادرسی مدنی اگر در خصوص دعوایی
دکترین 20
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر قانون از جهت نوع تفسیر به
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ها.0.0000 لاته واه — دادگاه صادر میشود
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
علاوه بر این اصول دیگری نیز وجود دارد که برابر اصل ۱۶۶
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
علاوه بر این اصول دیگری نیز وجود دارد که برابر اصل ۱۶۶
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
هرگاه کسی بعنوان نمایندگی اقامه دعوی کرده از قبیل وکالت یا ولایت
ماده 197 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
اما به عکس در جهات مندرج در ماده ۱۹۷ قانون آئین دادرسی
ماده 197 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
اما به عکس در جهات مندرج در ماده ۱۹۷ قانون آئین دادرسی
ماده 197 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۹۷ ق
ماده 197 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۹۷ ق
ماده 197 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
در صورتی که دعوی مشمول مرور زمان باشد
مواد 197 و 203 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مدعی اختیار داده شد تا ضمن پاسخ به ماهیت دعوا
مواد 197 و 203 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
مدعی اختیار داده شد تا ضمن پاسخ به ماهیت دعوا
مواد 197 و 203 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
رسمی ترجیح ده ای که شفتگی مغایر با — اداره ثبت احوال دامغان طی نامه ای
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
رسمی ترجیح ده ای که شفتگی مغایر با — شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان دامغان نهایتاً
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
رسمی ترجیح ده ای که شفتگی مغایر با — شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان دامغان نهایتاً
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فقدان صلاحیت نسبی — ویژگی های یک دعوا و مختصات یک
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فقدان صلاحیت نسبی — تا پیش از حکومت قانون آیین دادرسی
ماده 197 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
فقدان صلاحیت نسبی — تا پیش از حکومت قانون آیین دادرسی
ماده 197 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
