حدود اختیارات دادگاه در رسیدگی به دعوای حجر

رأی خلاصه جریان پرونده با پیشنهاد اداره سرپرستی دادگستری کرمانشاه مبنی بر صدور حکم حجر خانم م.م. شعبه هفتم دادگاه خانواده کرمانشاه با عنایت به اوراق و محتویات پرونده کلاسه 30/90 اداره سرپرستی دادگستری کرمانشاه ، تحقیقات به عمل آمده ، گواهی پزشکی قانونی و اظهارات خواهان و عدم وجود مانع قانونی حکم حجر نامبرده را طی دادنامه شماره 9009978310700957 صادر و شروع آن را از تاریخ 14/12/76 اعلام می دارد. خانم م.م. از این رأی تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر کرمانشاه به موجب دادنامه شماره 9009978325200560 اعتراض را موجّه ندانسته و رأی تجدیدنظر خواسته را تأیید می نماید. آقای ح.ج. به وکالت از خانم م.م. از این رأی فرجام خواهی نموده با اظهار به اینکه موکله در حال حاضر در صحت و سلامت کامل جسمی و عقلی و روحی روانی قرار دارد و پس از فوت پدرش در سال 76 دچار افسردگی شده و همان مدارک به پزشکی قانونی ارائه گردیده و موضوع بر اساس تعارض منفعت با شوهرش و مطالبه مهریه م. ب. تقاضای ارجاع امر به کمیسیون پزشکی قانونی را می نماید. پرونده پس از ابلاغ دادخواست به ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال و د. ا. م. خانم م.م. لایحه ای تقدیم و ضمایمی پیوست نموده است پرونده به لحاظ اینکه سابقه اداره سرپرستی پیوست نبوده اعاده شده است شعبه 12 دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه پس از مکاتبات مکرر در مورد خواسته دیوان کشور ب. ت. ب. پاسخ شماره 2414 ـ ـ 16/11/91 دادسرای عمومی کرمانشاه طی صورت جلسه مورخ 9/12/91 گزارش نموده است که سابقه دیگری موجود نیست مدارک و مستندات همان است که فعلاً در پرونده موجود م. ب. لذا برای رسیدگی به دیوان کشور ارسال گردیده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور حجر از امور حسبی است و رسیدگی به آن طبق ماده 2 قانون امور حسبی تابع همین قانون است مگر استثناء شده باشد حسب مواد 14 و 57 قانون مرقوم دادگاه در رسیدگی به حجر و تحقیق جامع الاطراف دراین باره مبسوط الید است. به دلایل و مدارک ارائه شده راجع به آن باید رسیدگی شود. ف. خ. د. مرحله تجدیدنظر و بعداً در مرحله فرجامی در ردّ حجر خود به استناد و مدارک تحصیلی و گواهی مهارت خود استناد و توضیح داده که محجور نیست صرفاً هنگام فوت پدرش مدتی افسرده شده آن هم پس از درمان بهبودی یافته است. لذا اداره زندگی و امور خانه و مادرش با اوست گذشته از آن علّت طرح حجرش را در دادسرا اقدام شوهر قلمداد کرده و اشاره نموده که هدف از آن منتفی شدن مهریه اش است. به علاوه وکیل وی مدعی گردیده که به جای وی فرد دیگری در کمیسیون حضور یافته است. علی هذا اقتضا دارد دادگاه تجدیدنظر ب. ت. ب. تصویر مدارک تقدیمی در مورد ف. خ. از مراکزی که موفق به اخذ گواهی مهارت در کارشده وضعیت روحی او را استعلام و ب. ت. ب. مواد قانونی یادشده و ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی برای کشف حقیقت از شهود تعرفه شده تحقیق و عنداللزوم پس از تحقیق محلی و اختبار خود ف. خ. نظریه کمیسیون پزشکی بالاتر را جلب سپس ب. ت. ب. نتیجه حاصله مبادرت به صدور رأی کند نظر به مراتب یادشده دادنامه صادره به علّت نقص رسیدگی و تحقیقات مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون مرقوم نقض و رسیدگی بعدی وفق بندهای الف مواد 401 و 405 همان قانون به شعبه صادرکننده رأی تفویض می شود. رئیس شعبه 3 دیوان عالی کشور ـ مستشار غفار پور ـ شاملو فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی حدود اختیارات دادگاه در رسیدگی به دعوای حجر موضوع این پرونده درخواست صدور حکم حجر برای یک شخص است که از سوی اداره سرپرستی دادگستری به شعبه مربوطه ارجاع شده است. پس از بررسی مدارک و گواهی‌های پزشکی قانونی، دادگاه حکم حجر را صادر و تاریخ شروع آن را مشخص می‌نماید. شخص مذکور به این رای اعتراض کرده و درخواست تجدیدنظر می‌کند. شعبه تجدیدنظر، اعتراض را غیرموجه دانسته و رای اولیه را تایید می‌نماید. در مرحله فرجامی، وکیل معترض ادعا می‌کند که موکلش از سلامت جسمی و روحی برخوردار بوده و سوءاستفاده‌ای از وضعیت او به‌منظور جلوگیری از پرداخت مهریه صورت گرفته است. دیوان عالی کشور با استناد به قوانین مربوطه، به نقص رسیدگی و عدم بررسی جامع وضعیت روحی معترض اشاره کرده و رای صادره را به دلیل نقص رسیدگی نقض و رسیدگی مجدد را به شعبه صادرکننده رای تفویض می‌نماید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/10/07 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: دادگاه در رسیدگی به دعوای حجر مبسوط الید است و باید تحقیق کامل در خصوص این موضوع به عمل آورد. رای خلاصه جریان پرونده با پیشنهاد اداره سرپرستی دادگستری کرمانشاه مبنی بر صدور حکم حجر خانم م.م. شعبه هفتم دادگاه خانواده کرمانشاه با عنایت به اوراق و محتویات پرونده کلاسه --- اداره سرپرستی دادگستری کرمانشاه، تحقیقات به عمل آمده، گواهی پزشکی قانونی و اظهارات خواهان و عدم وجود مانع قانونی حکم حجر نامبرده را طی دادنامه شماره --- صادر و شروع آن را از تاریخ 14/12/76 اعلام می دارد. خانم م.م. از این رای تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر کرمانشاه به موجب دادنامه شماره --- اعتراض را موجّه ندانسته و رای تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید. آقای ح.ج. به وکالت از خانم م.م. از این رای فرجام خواهی نموده با اظهار به اینکه موکله در حال حاضر در صحت و سلامت کامل جسمی و عقلی و روحی روانی قرار دارد و پس از فوت پدرش در سال 76 دچار افسردگی شده و همان مدارک به پزشکی قانونی ارائه گردیده و موضوع بر اساس تعارض منفعت با شوهرش و مطالبه مهریه م. ب. تقاضای ارجاع امر به کمیسیون پزشکی قانونی را می‌نماید. پرونده پس از ابلاغ دادخواست به ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال و د. ا. م. خانم م.م. لایحه ای تقدیم و ضمایمی پیوست نموده است پرونده به لحاظ اینکه سابقه اداره سرپرستی پیوست نبوده اعاده شده است شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کرمانشاه پس از مکاتبات مکرر در مورد خواسته دیوان کشور ب. ت. ب. پاسخ شماره 2414 - - 16/11/91 دادسرای عمومی کرمانشاه طی صورت جلسه مورخ 9/12/91 گزارش نموده است که سابقه دیگری موجود نیست مدارک و مستندات همان است که فعلا در پرونده موجود م. ب. لذا برای رسیدگی به دیوان کشور ارسال گردیده است. رای شعبه دیوان عالی کشور حجر از امور حسبی است و رسیدگی به آن طبق ماده 2 قانون امور حسبی تابع همین قانون است مگر استثناء شده باشد حسب مواد 14 و 57 قانون مرقوم دادگاه در رسیدگی به حجر و تحقیق جامع الاطراف دراین باره مبسوط الید است. به دلایل و مدارک ارائه شده راجع به آن باید رسیدگی شود. ف. خ. د. مرحله تجدیدنظر و بعدا در مرحله فرجامی در ردّ حجر خود به استناد و مدارک تحصیلی و گواهی مهارت خود استناد و توضیح داده که محجور نیست صرفا هنگام فوت پدرش مدتی افسرده شده آن هم پس از درمان بهبودی یافته است. لذا اداره زندگی و امور خانه و مادرش با اوست گذشته از آن علّت طرح حجرش را در دادسرا اقدام شوهر قلمداد کرده و اشاره نموده که هدف از آن منتفی شدن مهریه اش است. به علاوه وکیل وی مدعی گردیده که به جای وی فرد دیگری در کمیسیون حضور یافته است. علی هذا اقتضا دارد دادگاه تجدیدنظر ب. ت. ب. تصویر مدارک تقدیمی در مورد ف. خ. از مراکزی که موفق به اخذ گواهی مهارت در کارشده وضعیت روحی او را استعلام و ب. ت. ب. مواد قانونی یادشده و ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی برای کشف حقیقت از شهود تعرفه شده تحقیق و عنداللزوم پس از تحقیق محلی و اختبار خود ف. خ. نظریه کمیسیون پزشکی بالاتر را جلب سپس ب. ت. ب. نتیجه حاصله مبادرت به صدور رای کند نظر به مراتب یادشده دادنامه صادره به علّت نقص رسیدگی و تحقیقات مستندا به بند 5 ماده 371 قانون مرقوم نقض و رسیدگی بعدی وفق بندهای الف مواد 401 و 405 همان قانون به شعبه صادرکننده رای تفویض می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار