رابطه اجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارایی

رأی خلاصه جریان پرونده آقای … م. م. با وکالت آقای …. م. به طرفیت خانم گ. ر. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش در محاکم عمومی خانواده مرجع مطرح نموده که به شعبه 25 جهت رسیدگی در تاریخ ۱۳۹2/8/15 ارجاع شده است وکیل خ. د. م. دادخواست گفته است حسب سند نکاحیه شماره ... مورخ ۱۳۸1/7/12 تنظیمی در دفتر و سر ازدواج ... کرج خوانده به همسری موکل درآمده که بیش از ده سال از آغاز زندگی مشترک می‌گذرد دو فرزند خردسال 3/5 ساله و 2/5 ساله دارند حسب اظهارات موکل از سال‌های آغازین زندگی مشترک زوجه با توسل به بهانه‌های واهی و ظاهراً به تحریک اطرافیان خود موجبات ناسازگاری و تنش در زندگی مشترک می‌گردد تا جائیکه حدود چهار سال پیش به دلیل تشدید اختلافات فی مابین ب. ت. ب. دخالت والدین ایشان تصمیم به تقدیم دادخواست برای جدائی می‌گیرد که صرفاً به دلیل باردار شدن زوجه از این تصمیم منصرف می‌گردد موکل اعلام می‌دارد که متعاقب تولد فرزند اول صرفاً به منظور حفظ کیان خانواده از تصمیم خود در مورد جدائی از خوانده منصرف می‌گردد و که همین تصمیم موجب تشدید رفتارهای نابهنجار خوانده می‌شود حال نظر به تولد فرزند دوم و استمرار نابهنجاری‌های رفتاری زوجه که موجبات سلب آسایش و آرامش زوج را فراهم نموده با این دادخواست تصمیم بر جدائی گرفته است مستنداً به ماده 1133 تاکنون قانون مدنی صدور گواهی عدم امکان سازش جهت طلاق م. ا.. در جلسه دادرسی مورخ ۱۳۹3/1/31 که دادگاه با حضور مشاور تشکیل گردیده وکیل زوجه و زوج حضور داشته‌اند وکیل زوج ب. ش. د. صدور گواهی عدم امکان سازش را درخواست نموده وکیل ز. گ. ا. در مورد طلاق عرض خاصی ندارم حقوق زوجه را بپردازند ما حاضریم طلاق بدهد ز. گ. ا. سکه ها714 سکه م. ب. و حدود ده سال زندگی مشترک داشتیم دو فرزند داریم وکیل او نیز گفته است حاضریم در مورد حقوق زوجه طبق قانون عمل شود دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است زوج داور خود را معرفی کرده است داور زوجه نیز معرفی شده است. در برگ 27 پرونده نظریه داور زوجه به طلاق و قصد دریافت کلیه حقوق زوجه و عدم امکان سازش فیمابین آنان برای تداوم زندگی اعلام گردیده است نظریه داور زوج در برگ 29 پرونده اعلام شده است برگ گواهی پرونده اجرائی 9201273 واحد اجرای اسناد رسمی کرج در برگ 30 پرونده حاکی است مدیون م. م. 317 عدد سکه تمام بهار آزادی به انضمام حقوق دولتی را طی فیش شماره ... مورخ ۱۳۹3/2/30 به این شعبه پرداخت نمود و مقرر گردید پلاک ثبتی ... متعلق به مدیون در ازای تعداد 383 عدد سکه به نفع بستانکار گ. ر. مزایده گردد. در تاریخ ۱۳۹3/3/31 دادگاه قرار کارشناسی برای تعیین اجرت‌المثل زوجه و نفقه ایام عده وی صادر نموده است نظریه کارشناس در برگ‌های 34 و 35 پرونده مبنی بر تعیین یازده میلیون تومان اجرت‌المثل برای زوجه و پنجاه میلیون ریال نفقه ایام عده اعلام شده است وکیل خانم گ. ر. در لایحه‌ای درخواست تعیین حقوق زوجه را بابت شرط تنصیف دارائی زوج را با معرفی پلاک ثبتی ... و سهام بیمارستان ت. کرج که حسب اعلام مدیریت بیمارستان مذکور در حال حاضر سیصد میلیون تومان ارزش دارد خواستار شده ضمناً گفته با مذاکرات صورت گرفته بین زوجین توافق شده حضانت فرزندان با حق ملاقات مادر با آنان به مدت 48 ساعته در هفته مورد موافقت موکله خواهد بود در لایحه‌ای وکیل زوجه در اوراق 43 و 44 پرونده اعلام کرده است که موکلش دارای تحصیلات عالی و مدرک دکتری پزشکی دارد و در طول زندگی مشترک در شهرستان‌های مختلف همراه همسر خود بوده و وی را همراهی نموده مبلغ تعیین شده بابت اجرت‌المثل هیچ تناسبی با اقدامات انجام شده او ندارد خصوصاً که این اقدامات موکله را از کسب درجات بالاتر علمی و یا اشتغال باز داشته است علیهذا نظریه خود را در اعتراض به نظر کارشناسی و ارجاع امر به هیأت کارشناسی به اطلاع می‌رساند و به رعایت حقوق موکلش ب. ت. ب. شرط تنصیف دارائی خواستار شده است دادگاه دستور تعیین وقت و دعوت طرفین همراه داورانشان را صادر نموده است در جلسه مورخ ۱۳۹3/9/24 ضمن اینکه وکیل زوجه اعتراض موکلش را نسبت به نظریه کارشناس و اینکه باید بابت شرط تنصیف دارائی زوج که مورد مطالبه است اقدام گردد ز. گ. ا. من بدهی‌های زیادی دارم و الآن دارائی من یک خانه است و سهام بیمارستان دارم و بدهی بانکی دارم و باید بفروشم وکیل او گفته است بحث تنصیف جائی مطرح می‌شود که طلاق جاری شود از چهار سال بیشتر زوج به دلیل عدم تمکین زوجه تقاضای طلاق نمود که می‌گوئد دو فرزند مشترک دارند بچه‌ها را رها کرده رفته ز. گ. ا. مرا از خانه بیرون کرد و قفل را عوض کرد و با من بدرفتاری می‌کرد وکیل ز. گ. ا. ب. ت. ب. اینکه ما تقاضای تنصیف دارائی داریم لذا اعتراض به اجرت‌المثل موضوع نظر کارشناس منصرف می‌شوم زوج گفت من 700 سکه را یکجا پرداخت کرده‌ام و خانه‌ام را برای سکه‌های وی داده‌ام و فروخته‌ام و قولنامه کرده‌ام ولی سهام بیمارستان گرگان را واگذار کرده‌ام وکیل او گفته است زوج به دلیل فشارهای زیاد مجبور به فروش و واگذاری سهام خود شده است و خودش منزل استیجاری انتخاب کرده است و ما نیز اجرت‌المثل اعتراضی نداریم تقاضای رسیدگی بر همان میزان داریم وکیل ز. گ. ا. زوج اظهار کرده که خانه را قولنامه کرده است تقاضای اثبات این موضوع را دارم دارائی زوج بالای یک میلیارد است تقاضای اعمال شرط تنصیف داریم وکیل ز. گ. ا. بحث یک میلیارد قبل از پرداخت مهریه زوجه بوده است دادگاه به طرفین مهلت یک هفته‌ای برای توافق در خصوص موضوع شرط تنصیف دارائی داده است که پس از اظهارنظر مشاور دادگاه که پرونده معد اظهارنظر است و صدور گواهی عدم امکان سازش منعی ندارد با اعلام ختم دادرسی به شرح رأی 1935/93 موضوع دادنامه مورخ ۱۳۹3/10/7 بدین شرح انشاء رأی نموده است «رأی دادگاه» در خصوص دادخواست آقای …. م. به وکالت از آقای … م. م. به طرفیت خانم گ. ر. متعاقباً با وکالت آقای ح. ح.م. و ع. ر. مجتمعاً و یا منفرداً که به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مطرح شده دادگاه از توجه به عقدنامه زوجین که با مهریه هفتصد و چهارده سکه بهار آزادی علقه زوجیت را بین طرفین محرز دانسته و با التفات به اینکه زوج اصرار به طلاق دارد ادعای وی را مقرون به صحت تشخیص داده و ضمن ارجاع امر به داوری و اخذ نظریه داوران و همچنین کارشناس جهت تعیین اجرت‌المثل ایام زندگی مشترک و نفقه ایام عده مستنداً به ماده 1130 قانون مدنی ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه داده می‌شود حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دادنامه به یکی از محاضر طلاق مراجعه و پس از تودیع نقدی یازده میلیون تومان بابت اجرت‌المثل زوجه و پنج میلیون تومان بابت نفقه ایام عده و آنچه از مهریه تاکنون باقیمانده زوجه را به طلاق رجعی مطلقه نماید ضمناً در جلسه دادگاه ز. گ. ا. هفتصد سکه بهار آزادی بابت مهریه تاکنون پرداخته که در این خصوص از ناحیه زوجه و وکیل او ایرادی به عمل نیامده است و نسبت به مطالبه نصف دارائی توسط وکلای زوجه ب. ت. ب. تعیین اجرت‌المثل برای زوجه و ابلاغ نظر کارشناسی به طرفین موضوع فارغ از رسیدگی م. ب.. رأی صادره حضوری محسوب و قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان البرز و پس از آن قابل فرجام‌خواهی م. ب.. از این رأی آقای ح. ح.م. به وکالت از خانم گ. ر. تجدیدنظرخواهی نموده است و عمده اعتراض او در لایحه پیوست این است که دادگاه بابت حقوق زوجه از بابت شرط تنصیف دارائی اظهارنظر نکرده است چون استدلال داده در عدم قبول درخواست موکله اینجانب در خصوص تنصیف دارائی با وجود تعیین اجرت‌المثل صحیح نمی‌باشد نقض رأی را خواستار شده تا نصف دارائی زوج ب. ت. ب. اموال معرفی شده و ب. ت. ب. گذشت موکله از اجرت‌المثل تعیین شده محاسبه و زوج ملزم به پرداخت آن د. ح. موکله گردد چون زوج خود در نامه شماره ... مورخ ۱۳۹2/7/23 در پرونده اجرائی ثبت کرج اقرار نموده که دارای سهامی به ارزش هفت میلیارد و پانصد هزار ریال در بیمارستان ت. کرج و سهامی به ارزش سه میلیارد و پانصد هزار ریال در بیمارستان ق. گ. و آپارتمانی به پلاک ثبتی ... به ارزش سه میلیارد و سیصد میلیون ریال م. ب.. نقض رأی صادره از در این خصوص و تعیین رقم استحقاق زوجه بابت شرط تنصیف دارائی زوج م. ا. ظاهراً دادگاه تجدیدنظر برابر مفاد صورت‌جلسه دادگاه بدوی در برگ 128 پرونده، پرونده را قبلاً ملاحظه و به دادگاه بدوی جهت اعلام نظر در خصوص شرط تنصیف دارائی ارسال داشته که دادگاه بدوی با این استدلال که با فرض تعیین اجرت‌المثل در خصوص تنصیف دارائی دادگاه مواجه با تکلیفی نیست و با تصمیم در مورد یکی از این و موضوع دیگر نوبت به تصمیم تنصیف در دارائی نمی‌رسد و از این حیث از رأی خود رفع ابهام نموده و پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال داشته که دادگاه محترم تجدیدنظر در وقت فوق‌العاده مورخ ۱۳۹4/4/22 با بررسی اوراق پرونده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه 537/94 چون اعتراض به عمل آمده از سوی وکیل خانم گ. ر. نسبت به دادنامه بدوی صادره از شعبه 25 دادگاه عمومی خانواده کرج ب. ت. ب. اینکه دادگاه با تعیین اجرت‌المثل زوجه و نفقه ایام عده و باقیمانده مهریه که باید زوج هنگام اجرای صیغه طلاق به زوجه پرداخت یا تودیع نماید رأی صادر نموده و اعتراض موجهی که موجب نقض رأی شود از ناحیه وکیل ت. ن. خ. به عمل نیامده است و اعتراض به عمل آمده در ارکان رأی خللی وارد نمی‌سازد و دادگاه با رعایت اصول و تشریفات قانونی دادرسی نموده است و اینکه تجدیدنظرخواهی مشمول هیچ یک از جهات مندرج در ماده 348 قانون آئین دادرسی مدنی نبوده ضمن رد تجدیدنظرخواهی به تجویز ماده 358 قانون مرقوم دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده است. اکنون از این رأی وکیل خانم گ. ر. فرجام‌خواهی نموده که هنگام شور لایحه فرجامی وی یا گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر نقض در خصوص دادنامه شماره 537/94 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. رأی دادگاه محترم بدوی که مورد تأیید دادگاه محترم تجدیدنظر حسب مفاد دادنامه فرجام‌خواسته قرار گرفته است در آن قسمت که دادگاه با فرض اینکه برای تعیین اجرت‌المثل استحقاقی زوجه رقمی تعیین کرده است و با تعیین رقم مذکور نوبت به تعیین شرط تنصیف دارائی موضوع شرط «الف» ضمن العقد نمی‌رسد ب. ت. ب. ماده 29 قانون حمایت خانواده و فسخ ماده واحده قانونی اصلاح مقررات طلاق «که در آن قانون تعیین یکی از دو حقوق مذکور زوجه تکلیف دادگاه بود» لیکن در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 91 که از تاریخ ۱۳۹2/2/1 قدرت اجرائی دارد و صریحاً دادگاه مکلف شده است نسبت به اجرت‌المثل استحقاقی زوجه و شرط ضمن عقد تعیین تکلیف نماید بنابراین رأی صادره که در این قسمت مغایر با موازین قانونی صادر شده است مستنداً به بند 2 ماده 371 قانون آئین دادرسی مدنی و بند ج ماده 401 قانون مرقوم نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به یکی از شعب هم‌عرض دادنامه محترم صادرکننده رأی منقوض در استان البرز (کرج) ارسال می‌گردد. رئیس و مستشار و عضو معاون شعبه 16 دیوان عالی کشور عبدالعلی ناصح - عباسعلی علیزاده - سعیدعالم فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی رابطه اجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارایی در تاریخ 29 مهر 1394، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای صادر کرد که به بررسی پرونده‌ای در ارتباط با درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش برای طلاق اختصاص داشت. خواهان به دلیل وجود اختلافات شدید و مستمر در زندگی مشترک، با استناد به ماده 1133 قانون مدنی، خواستار صدور گواهی عدم امکان سازش شد. در جریان دادرسی، وکیل طرف مقابل اعلام کرد که نسبت به طلاق اعتراضی ندارد و تنها خواستار پرداخت حقوق زوجه است. دادگاه در ابتدا پرونده را به داوری ارجاع داد و نظریات داوران و کارشناس در خصوص اجرت‌المثل و نفقه ایام عده را مورد بررسی قرار داد. در نهایت، دادگاه بدوی با صدور گواهی عدم امکان سازش، اجازه طلاق را صادر کرده و به تعیین اجرت‌المثل و نفقه پرداخت. <br>با این حال، در مرحله تجدیدنظر، اعتراض وکیل طرف مقابل به عدم اظهارنظر دادگاه در خصوص شرط تنصیف دارایی مطرح شد. دادگاه تجدیدنظر نیز با تایید رای بدوی، این اعتراض را رد کرد. در ادامه، وکیل طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور در بررسی پرونده به این نتیجه رسید که رای دادگاه بدوی در خصوص عدم تعیین شرط تنصیف دارایی مغایر با قانون حمایت خانواده و تکالیف دادگاه است و بر این اساس، رای را نقض کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه‌ای همعرض ارسال نمود. این تصمیم بر اساس بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/29 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارایی در عرض یکدیگر بوده و قابل جمع هستند. بنابراین دادگاه ضمن صدور حکم طلاق باید به هر دو آنها رسیدگی کرده و تحقق هرکدام را بررسی کند. رای خلاصه جریان پرونده آقای … م. م. با وکالت آقای …. م. به طرفیت خانم گ. ر. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش در محاکم عمومی خانواده مرجع مطرح نموده که به شعبه --- جهت رسیدگی در تاریخ 1392/08/15 ارجاع شده است وکیل خ. د. م. دادخواست گفته است حسب سند نکاحیه شماره... مورخ 1381/07/12 تنظیمی در دفتر و سر ازدواج... کرج خوانده به همسری موکل درآمده که بیش از ده سال از آغاز زندگی مشترک می‌گذرد دو فرزند خردسال 3/5 ساله و 2/5 ساله دارند حسب اظهارات موکل از سال‌های آغازین زندگی مشترک زوجه با توسل به بهانه‌های واهی و ظاهرا به تحریک اطرافیان خود موجبات ناسازگاری و تنش در زندگی مشترک می‌گردد تا جائیکه حدود چهار سال پیش به دلیل تشدید اختلافات فی مابین ب. ت. ب. دخالت والدین ایشان تصمیم به تقدیم دادخواست برای جدائی می‌گیرد که صرفا به دلیل باردار شدن زوجه از این تصمیم منصرف می‌گردد موکل اعلام می‌دارد که متعاقب تولد فرزند اول صرفا به منظور حفظ کیان خانواده از تصمیم خود در مورد جدائی از خوانده منصرف می‌گردد و که همین تصمیم موجب تشدید رفتارهای نابهنجار خوانده می‌شود حال نظر به تولد فرزند دوم و استمرار نابهنجاری‌های رفتاری زوجه که موجبات سلب آسایش و آرامش زوج را فراهم نموده با این دادخواست تصمیم بر جدائی گرفته است مستندا به ماده 1133 تاکنون قانون مدنی صدور گواهی عدم امکان سازش جهت طلاق م. ا.. در جلسه دادرسی مورخ 1393/01/31 که دادگاه با حضور مشاور تشکیل گردیده وکیل زوجه و زوج حضور داشته‌اند وکیل زوج ب. ش. د. صدور گواهی عدم امکان سازش را درخواست نموده وکیل ز. گ. ا. در مورد طلاق عرض خاصی ندارم حقوق زوجه را بپردازند ما حاضریم طلاق بدهد ز. گ. ا. سکه ها 714 سکه م. ب. و حدود ده سال زندگی مشترک داشتیم دو فرزند داریم وکیل او نیز گفته است حاضریم در مورد حقوق زوجه طبق قانون عمل شود دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است زوج داور خود را معرفی کرده است داور زوجه نیز معرفی شده است. در برگ 27 پرونده نظریه داور زوجه به طلاق و قصد دریافت کلیه حقوق زوجه و عدم امکان سازش فیمابین آنان برای تداوم زندگی اعلام گردیده است نظریه داور زوج در برگ 29 پرونده اعلام شده است برگ گواهی پرونده اجرایی --- واحد اجرای اسناد رسمی کرج در برگ 30 پرونده حاکی است مدیون م. م. 317 عدد سکه تمام بهار آزادی به انضمام حقوق دولتی را طی فیش شماره... مورخ 1393/02/30 به این شعبه پرداخت نمود و مقرر گردید پلاک ثبتی... متعلق به مدیون در ازای تعداد 383 عدد سکه به نفع بستانکار گ. ر. مزایده گردد. در تاریخ 1393/03/31 دادگاه قرار کارشناسی برای تعیین اجرت‌المثل زوجه و نفقه ایام عده وی صادر نموده است نظریه کارشناس در برگ‌های 34 و 35 پرونده مبنی بر تعیین یازده میلیون تومان اجرت‌المثل برای زوجه و پنجاه میلیون ریال نفقه ایام عده اعلام شده است وکیل خانم گ. ر. در لایحه‌ای درخواست تعیین حقوق زوجه را بابت شرط تنصیف دارائی زوج را با معرفی پلاک ثبتی... و سهام بیمارستان ت. کرج که حسب اعلام مدیریت بیمارستان مذکور در حال حاضر سیصد میلیون تومان ارزش دارد خواستار شده ضمنا گفته با مذاکرات صورت گرفته بین زوجین توافق شده حضانت فرزندان با حق ملاقات مادر با آنان به مدت 48 ساعته در هفته مورد موافقت موکله خواهد بود در لایحه‌ای وکیل زوجه در اوراق 43 و 44 پرونده اعلام کرده است که موکلش دارای تحصیلات عالی و مدرک دکتری پزشکی دارد و در طول زندگی مشترک در شهرستان‌های مختلف همراه همسر خود بوده و وی را همراهی نموده مبلغ تعیین شده بابت اجرت‌المثل هیچ تناسبی با اقدامات انجام شده او ندارد خصوصا که این اقدامات موکله را از کسب درجات بالاتر علمی و یا اشتغال باز داشته است علیهذا نظریه خود را در اعتراض به نظر کارشناسی و ارجاع امر به هیات کارشناسی به اطلاع می‌رساند و به رعایت حقوق موکلش ب. ت. ب. شرط تنصیف دارائی خواستار شده است دادگاه دستور تعیین وقت و دعوت طرفین همراه داورانشان را صادر نموده است در جلسه مورخ 1393/09/24 ضمن اینکه وکیل زوجه اعتراض موکلش را نسبت به نظریه کارشناس و اینکه باید بابت شرط تنصیف دارائی زوج که مورد مطالبه است اقدام گردد ز. گ. ا. من بدهی‌های زیادی دارم و الان دارائی من یک خانه است و سهام بیمارستان دارم و بدهی بانکی دارم و باید بفروشم وکیل او گفته است بحث تنصیف جائی مطرح می‌شود که طلاق جاری شود از چهار سال بیشتر زوج به دلیل عدم تمکین زوجه تقاضای طلاق نمود که می‌گوئد دو فرزند مشترک دارند بچه‌ها را رها کرده رفته ز. گ. ا. مرا از خانه بیرون کرد و قفل را عوض کرد و با من بدرفتاری می‌کرد وکیل ز. گ. ا. ب. ت. ب. اینکه ما تقاضای تنصیف دارائی داریم لذا اعتراض به اجرت‌المثل موضوع نظر کارشناس منصرف می‌شوم زوج گفت من 700 سکه را یکجا پرداخت کرده‌ام و خانه‌ام را برای سکه‌های وی داده‌ام و فروخته‌ام و قولنامه کرده‌ام ولی سهام بیمارستان گرگان را واگذار کرده‌ام وکیل او گفته است زوج به دلیل فشارهای زیاد مجبور به فروش و واگذاری سهام خود شده است و خودش منزل استیجاری انتخاب کرده است و ما نیز اجرت‌المثل اعتراضی نداریم تقاضای رسیدگی بر همان میزان داریم وکیل ز. گ. ا. زوج اظهار کرده که خانه را قولنامه کرده است تقاضای اثبات این موضوع را دارم دارائی زوج بالای یک میلیارد است تقاضای اعمال شرط تنصیف داریم وکیل ز. گ. ا. بحث یک میلیارد قبل از پرداخت مهریه زوجه بوده است دادگاه به طرفین مهلت یک هفته‌ای برای توافق در خصوص موضوع شرط تنصیف دارائی داده است که پس از اظهارنظر مشاور دادگاه که پرونده معد اظهارنظر است و صدور گواهی عدم امکان سازش منعی ندارد با اعلام ختم دادرسی به شرح رای 1935/93 موضوع دادنامه مورخ 1393/10/07 بدین شرح انشاء رای نموده است «رای دادگاه» در خصوص دادخواست آقای …. م. به وکالت از آقای … م. م. به طرفیت خانم گ. ر. متعاقبا با وکالت آقای ح. ح.م. و ع. ر. مجتمعا و یا منفردا که به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مطرح شده دادگاه از توجه به عقدنامه زوجین که با مهریه هفتصد و چهارده سکه بهار آزادی علقه زوجیت را بین طرفین محرز دانسته و با التفات به اینکه زوج اصرار به طلاق دارد ادعای وی را مقرون به صحت تشخیص داده و ضمن ارجاع امر به داوری و اخذ نظریه داوران و همچنین کارشناس جهت تعیین اجرت‌المثل ایام زندگی مشترک و نفقه ایام عده مستندا به ماده 1130 قانون مدنی ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج اجازه داده می‌شود حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دادنامه به یکی از محاضر طلاق مراجعه و پس از تودیع نقدی یازده میلیون تومان بابت اجرت‌المثل زوجه و پنج میلیون تومان بابت نفقه ایام عده و آنچه از مهریه تاکنون باقیمانده زوجه را به طلاق رجعی مطلقه نماید ضمنا در جلسه دادگاه ز. گ. ا. هفتصد سکه بهار آزادی بابت مهریه تاکنون پرداخته که در این خصوص از ناحیه زوجه و وکیل او ایرادی به عمل نیامده است و نسبت به مطالبه نصف دارائی توسط وکلای زوجه ب. ت. ب. تعیین اجرت‌المثل برای زوجه و ابلاغ نظر کارشناسی به طرفین موضوع فارغ از رسیدگی م. ب.. رای صادره حضوری محسوب و قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان البرز و پس از آن قابل فرجام‌خواهی م. ب.. از این رای آقای ح. ح.م. به وکالت از خانم گ. ر. تجدیدنظرخواهی نموده است و عمده اعتراض او در لایحه پیوست این است که دادگاه بابت حقوق زوجه از بابت شرط تنصیف دارائی اظهارنظر نکرده است چون استدلال داده در عدم قبول درخواست موکله اینجانب در خصوص تنصیف دارائی با وجود تعیین اجرت‌المثل صحیح نمی‌باشد نقض رای را خواستار شده تا نصف دارائی زوج ب. ت. ب. اموال معرفی شده و ب. ت. ب. گذشت موکله از اجرت‌المثل تعیین شده محاسبه و زوج ملزم به پرداخت آن د. ح. موکله گردد چون زوج خود در نامه شماره... مورخ 1392/07/23 در پرونده اجرایی ثبت کرج اقرار نموده که دارای سهامی به ارزش هفت میلیارد و پانصد هزار ریال در بیمارستان ت. کرج و سهامی به ارزش سه میلیارد و پانصد هزار ریال در بیمارستان ق. گ. و آپارتمانی به پلاک ثبتی... به ارزش سه میلیارد و سیصد میلیون ریال م. ب.. نقض رای صادره از در این خصوص و تعیین رقم استحقاق زوجه بابت شرط تنصیف دارائی زوج م. ا. ظاهرا دادگاه تجدیدنظر برابر مفاد صورت‌جلسه دادگاه بدوی در برگ 128 پرونده، پرونده را قبلا ملاحظه و به دادگاه بدوی جهت اعلام نظر در خصوص شرط تنصیف دارائی ارسال داشته که دادگاه بدوی با این استدلال که با فرض تعیین اجرت‌المثل در خصوص تنصیف دارائی دادگاه مواجه با تکلیفی نیست و با تصمیم در مورد یکی از این و موضوع دیگر نوبت به تصمیم تنصیف در دارائی نمی‌رسد و از این حیث از رای خود رفع ابهام نموده و پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال داشته که دادگاه محترم تجدیدنظر در وقت فوق‌العاده مورخ 1394/04/22 با بررسی اوراق پرونده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه --- چون اعتراض به عمل آمده از سوی وکیل خانم گ. ر. نسبت به دادنامه بدوی صادره از شعبه --- دادگاه عمومی خانواده کرج ب. ت. ب. اینکه دادگاه با تعیین اجرت‌المثل زوجه و نفقه ایام عده و باقیمانده مهریه که باید زوج هنگام اجرای صیغه طلاق به زوجه پرداخت یا تودیع نماید رای صادر نموده و اعتراض موجهی که موجب نقض رای شود از ناحیه وکیل ت. ن. خ. به عمل نیامده است و اعتراض به عمل آمده در ارکان رای خللی وارد نمی‌سازد و دادگاه با رعایت اصول و تشریفات قانونی دادرسی نموده است و اینکه تجدیدنظرخواهی مشمول هیچ یک از جهات مندرج در ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده ضمن رد تجدیدنظرخواهی به تجویز ماده 358 قانون مرقوم دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. اکنون از این رای وکیل خانم گ. ر. فرجام‌خواهی نموده که هنگام شور لایحه فرجامی وی یا گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض در خصوص دادنامه شماره --- فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. رای دادگاه محترم بدوی که مورد تایید دادگاه محترم تجدیدنظر حسب مفاد دادنامه فرجام‌خواسته قرار گرفته است در آن قسمت که دادگاه با فرض اینکه برای تعیین اجرت‌المثل استحقاقی زوجه رقمی تعیین کرده است و با تعیین رقم مذکور نوبت به تعیین شرط تنصیف دارائی موضوع شرط «الف» ضمن العقد نمی‌رسد ب. ت. ب. ماده 29 قانون حمایت خانواده و فسخ ماده واحده قانونی اصلاح مقررات طلاق «که در آن قانون تعیین یکی از دو حقوق مذکور زوجه تکلیف دادگاه بود» لیکن در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 91 که از تاریخ 1392/02/01 قدرت اجرایی دارد و صریحا دادگاه مکلف شده است نسبت به اجرت‌المثل استحقاقی زوجه و شرط ضمن عقد تعیین تکلیف نماید بنابراین رای صادره که در این قسمت مغایر با موازین قانونی صادر شده است مستندا به بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی و بند ج ماده 401 قانون مرقوم نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به یکی از شعب هم‌عرض دادنامه محترم صادرکننده رای منقوض در استان البرز (کرج) ارسال می‌گردد. رئیس و مستشار و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور در تاریخ 30 بهمن 1392، دادخواست طلاق به طرفیت همسر ارائه گردید. خ. د. ا. دادخواست ادعا نمود که همسرش وی را در وضعیت عسروحرج قرار داده است. پس از آن، زوجه دو دادخواست دیگر برای مطالبه اجرت المثل و مهریه به دادگاه تقدیم کرد. دادگاه پس از رسیدگی و عدم حصول سازش، گواهی عدم امکان سازش صادر نمود و به موجب دادنامه‌ای در تاریخ 25 شهریور 1393، طلاق را با تایید پرداخت حقوق مالی زوجه رسمیت بخشید. همچنین، زوجه به پرداخت اجرت المثل و نفقه معوقه محکوم گردید. در ادامه، زوج به دلیل تجدیدنظرخواهی به دادگاه تجدیدنظر مراجعه کرد که این دادگاه نیز دادنامه را تایید نمود. سپس فرجامخواهی زوج به دیوان عالی کشور ارسال شد. دیوان عالی کشور پس از بررسی، اعتراض ف. خ. را غیرموجه تشخیص داده و با تاکید بر قابلیت جمع اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی، دادنامه تجدیدنظر را تایید کرد. تصمیم نهایی بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی ابلاغ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/24 پیام: اجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارایی قابل جمع هستند؛ بنابراین استحقاق ز. ن. ب. هر یک از حقوق ناشی از اجرای شرط تنصیف دارائی و اجرت المثل ایام زندگی مشترک به دلیل مختلف بودن مبانی قانونی هر یک از آنها موجب اسقاط استحقاق وی نسبت به حق دیگر نیست. اول- در تاریخ 1392/11/30 آقای ر. ع.ف. ی به طرفیت همسرش خانم ع. ک. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق تقدیم و توضیح داده که طبق عقدنامه پیوست خوانده همسر اینجانب م. ب. و نامبرده موجبات اذیت و آزار بنده را فراهم نموده و بنده را در عسروحرج شدید قرار داده و ادامه زندگی مشترک را در حال و آینده برایم غیرممکن نموده است لذا صدور حکم طلاق م. ا.. دادخواست مطروحه در شعبه نهم دادگاه حقوقی زنجان ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. 2 - در تاریخ 1393/03/07 زوجه به طرفیت زوج دو فقره دادخواست یکی به خواسته مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک فعلا مقوم بمبلغ یکصد هزار ریال و دیگری به خواسته مطالبه مهریه مقوم بمبلغ نوزده میلیون تومان تقدیم نموده که هر دو دادخواست در شعبه نهم دادگاه حقوقی زنجان ثبت و هر دو پرونده لف پرونده طلاق گردیده است. در جلسه دادرسی مورخ 1393/03/31 خوانده حضور نیافته ولی شخصی به نام ا. ک. به عنوان نماینده و وکیل زوجه لایحه ای در دو صفحه تقدیم و به علت اینکه زوجه که خواهرش بوده به علت افسردگی و ناراحتی روحی و روانی در مرکز حکیم بستری م. ب. از جانب او مدافعات وی را در قبال دعوی خواهان (زوج) بیان نموده است. خواهدن که به علت لال بودن در معیت دو نفر مترجم باسامی ف.ع. و ر. ن. در دادگاه حضور یافته با ایماء و اشاره اعلام نموده که تمام حقوق زوجه را پرداخت و او را مطلقه مینماید دارای یک فرزند مشترک دختر به نام خ. 20 ساله می‌باشند که عروسی کرده است من طلاهائی که برای همسرم خریده ام میخواهم همسرم در سرای سالمندان است در سال 1369 ازدواج کرده ایم سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نمود و داوران منتخب زوجین هر یک نظریه کتبی خود دال بر عدم سازش طرفین را تقدیم داشته اند سپس دادگاه جهت تعیین میزان نفقه معوقه و ایام عده و اجرت المثل خدمات ایام زندگی مشترک زوجه و تعیین اموالی که زوج در ایام زندگی مشترک به دست آورده است موضوع را به کارشناس ارجاع نموده و متقاقبا در تاریخ 1393/06/01 قرار رسیدگی توامان هر سه پرونده مطروح از ناحیه زوجین علیه یکدیگر را صادر نموده است. کارشناس منتخب دادگاه به شرح برگ 41 پرونده نظریه کتبی خود را ارائه و طی آن میزان نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1391/09/01 لغایت 1393/05/31 را جمعا بمبلغ 63/100/000 ریال و نفقه ایام عده را ماهیانه بمبلغ سه میلیون ریال و اجرت المثل ایام زندگی مشترک از تاریخ 1369/10/01 لغایت 1391/09/01 جمعا بمبلغ 202/000/000 ریال تعیین و اعلام نموده است نظریه کارشناس به طرفین دعوی ابلاغ شد ز. ب. ت. لایحه‌ای به نظریه کارشناس اعتراض نموده و دادگاه قرار ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناسان صادر نموده و کارشناسان منتخب دادگاه به شرح نظریه کتبی تقدیمی (برگ 49 پرونده) میزان نفقه معوقه زوجه را از 1391/09/01 لغایت 1393/05/31 جمعا مبلغ 63/100/000 ریال و اجرت المثل ایام زندگی مشترک از تاریخ 1369/10/01 لغایت 1391/09/01 جمعا 202/000/000 ریال و نفقه ایام عده را ماهانه مبلغ سه میلیون و پانصد هزار ریال جمعا بمبلغ ده میلیون و پانصد هزار ریال تعیین و در خصوص تحصیل اموال بعد از تاریخ ازدواج اعلام داشته اند که صرفا یک باب منزل باب مسکونی به پلاک ثبتی...فرعی از... اصلی بخش یک زنجان (ص.) به مساحت 114/60 متر مربع به نام خواهان به ثبت رسیده و اموال دیگری تحصیل نگردیده است نظریه هیات کارشناسان بطرفین دعوی ابلاغ شد اعتراضی نسبت به آن در پرونده مشهود نیست. سرانجام دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1393/09/25 در خصوص دعوی زوج ضمن احراز رابطه زوجیت دائم با مهرالمسمای دویست هزار تومان بین زوجین با اعلام اینکه مساعی دادگاه و تلاش داوران جهت برقراری صلح و سازش بین طرفین منتج به نتیجه نگردیده و زوج کماکان اصرار به طلاق دارد و برابر ماده 1133 قانون مدنی و قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق مرد با پرداخت حقوق زوجه می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق نماید لذا دادگاه خواسته ایشان را ثابت و قانونی تشخیص مستندا به مواد 1133 و 1143 قانون مدنی گواهی عدم امکان سازش بین زوجین صادر و آنها سه ماه مهلت دارند پس از قطعیت دادنامه یا ابلاغ رای قطعی با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق و جاری نمودن صیغه طلاق نسبت به ثبت آن اقدام نماید. خواهان دارای یک باب ساختمان مسکونی به پلاک ثبتی...فرعی از...اصلی بخش یک زنجان به مساحت 114/60 متر مربع بوده که قبل از اجرای صیغه طلاق دو دانگ آن را در اجرای بند الف شروط ضمن عقد به زوجه منتقل خواهد کرد، اجرت المثل سالهای زندگی مشترک بمبلغ 202/000/000 ریال قبل از اجرای صیغه طلاق نقدا پرداخت خواهد شد. جهیزیه زوجه برابر لیست آن آنچه باقیمانده مسترد میشود و از اعیان جهیزیه هر چه بر اثر استعمال از بین رفته تکلیفی متوجه زوجه نمی‌باشد. نفقه ایام معوقه از تاریخ 1391/09/01 لغایت 1393/05/31 جمعا بمبلغ 63/100/000 ریال از مورخه 1393/06/01 لغایت انقضای ایام عده ماهیانه مبلغ سیصد و پنجاه هزار تومان پرداخت خواهد شد. زوجین دارای یک فرزند مشترک به نام خ. 20 ساله هستند و فاقد حمل و اولاد دیگری م. ب. نوع طلاق رجعی است و در مورد دعاوی زوجه به طرفیت زوج به خواسته مطالبه مهریه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک در مورد مهریه زوج را به پرداخت مبلغ دو میلیون ریال بابت اصل مهریه به تاریخ 1369/10/01 که با شاخص روز محاسبه خواهد شد محکوم نموده و در مورد اجرت المثل ب. ت. ب. اینکه زوجه قصد تبرع نداشته و زوج دفاع موثری به عمل نیاورده و هرگاه قصد تبرع نباشد عرف متعارف برای آن اجرت تعیین مینماید. لذا با لحاظ نظریه کارشناس مستندا به تبصره ماده 336 قانون مدنی حکم به محکومیت زوج به پرداخت 202/000/000 ریال بابت اجرت المثل کارهائیکه زوجه در ایام زندگی مشترک از تاریخ 1369/10/01 لغایت 1391/09/01 انجام داده صادر و به لحاظ اینکه زوجه معلول و تحت پوشش بهزیستی است به استناد ماده 5 قانون حمایت خانواده از پرداخت هزینه دادرسی معاف است. پس از ابلاغ رای صادره ز. ن. ب. آن در قسمت مربوط به حقوق مالی زوجه تجدیدنظرخواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان به موضوع رسیدگی و پس از مطالبه و اخذ رونوشت سند ازدواج فیمابین از زوجه سرانجام با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1394/02/23 اعتراض ت. ن. خ. را غیر وارد تشخیص و ضمن رد آن دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است دادنامه اخیرالذکردر تاریخ 1394/02/29 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1394/03/06 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است لوایح طرفین به هنگام شور قرائت میگردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: آقای ر. ع.ف. نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/02/23 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان که در جهت تایید دادنامه بدوی انشاء گردیده و به موجب دادنامه نخستین به درخواست ز. ف. خ. گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق بالحاظ حقوق مالی زوجه فرجامخوانده صادر شده فرجامخواهی نموده و اساس اعتراض وی راجع به قسمتی از حقوق مالی زوجه بوده که ادعا نموده شرط تنصیف دارائی با اجرت المثل ایام زندگی مشترک قابل جمع نبوده و به علاوه منزل مسکونی وی که مشمول شرط تنصیف دارائی قرار گرفته ملک موروثی وی بوده و از محل همین منزل مسکونی بایستی حقوق زوجه را که جزء دیون وی محسوب بوده پرداخت نماید و در مقام اجرای شرط مذکور این دیون وی بایستی محاسبه و از آن کسر شود که هیچ یک از اعتراضات معنونه وارد و موجه نمی‌باشد زیرا اولا: ممنوعیت جمع بین شرط تنصیف دارائی و اجرت المثل ایام زندگی مشترک ناشی از حکم مقرر در تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق بوده که با تصویب و لازم الاجرا شدن قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و فسخ ماده واحده مذکور به موجب این قانون این ممنوعیت قانونی مرتفع گردیده و به علاوه ماده 29 قانون حمایت خانواده نه تنها صراحتی بر این ممنوعیت نداشته بلکه مفاد آن موید قابل جمع بودن آنها م. ب. از این رو استحقاق ز. ن. ب. هر یک از حقوق ناشی از اجرای شرط تنصیف دارائی و اجرت المثل ایام زندگی مشترک به لحاظ مختلف بودن مبانی قانونی هر یک از آنها موجب اسقاط استحقاق ز. ن. ب. حق دیگر نخواهد بود بدین لحاظ علاوه بر تعیین اجرت المثل خدمات ایام زندگی مشترک برای زوجه، تعیین حقوق ایشان از بابت اجرای شرط تا نصف دارائی موضوع بند الف شرط ضمن العقد مقید در قباله نکاحیه فیمابین که به صراحت رونوشت قباله نکاحیه پیوست پرونده بامضا ز. ف. خ. رسیده و ادعای و. م. ب. عدم قبول و امضا آن فاقد وجاهت م. ب. از موجبات ورود خدشه بردادنامه فرجامخواسته نخواهد بود. ثانیا: با فرض اینکه پلاک ملکی ف. خ. موروثی محسوب که بوی و سایر وراث بارث رسیده باشد بهر تقدیر سهم سایر وراث در این ملک که شامل دو پسر و بک دختر بوده در دوران زوجیت فیمابین ف. خ. و ف. خ. ب. موجب سند رسمی شماره.....مورخ 1381/06/05 دفتر اسناد رسمی شماره...زنجان که تصویر آن از طرف خود ف. خ. ابراز گردیده از طرف وراث مذکور به ف. خ. انتقال قطعی یافته است و دو دانگ این ملک که به موجب دادنامه بدوی مقرر گردیده که ف. خ. د. مقام اجرای شرط تنصیف ف قبل از اجرای صیغه طلاق به زوجه منتقل نماید در هر حال کمتر از نصف سهام انتقال یافته بایشان از طرف سایر وراث م. ب. که جزء دارائی به دست آمده ایشان در دوران زوجیت محسوب خواهد شد مضافا بفرض اینکه ف. خ. د. نظر داشته باشد که از محل همین ملک حقوق ناشی از زوجیت را به زوجه پرداخت نماید چون این امر دیون مربوط به همان ملک محسوب نبوده لذا تکلیف زوج به پرداخت حقوق ناشی از زوجیت د. ح. زوجه مانع اعمال شرط تنصیف دارائی و تعیین سهم برای زوجه در ملک مذکور نخواهد بود بنا بمراتب اشعاری ن. ب. ا. از ناحیه ز. ف. خ. اعتراض موثر و موجهی که نقض دادنامه فرجامخواسته را ایجاب نماید به عمل نیامده و دادنامه فرجامخواسته در قسمت معترض عنه موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نمی‌باشد فلذا ضمن رد اعتراض ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته در قسمت معترض عنه ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوانعالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون حسن عباسیان - مسعود کریم پور نطنزی - جعفر پور بدخشان