رای شماره 398 مورخ 1389/10/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پرونده شماره 88/7، موضوع شکایت درخواست ابطال دستورالعمل شماره 9720/03/03 مورخ 9/8/87 است. بر اساس این دستورالعمل، تعهد شرکتهای بیمه در خصوص تعداد زیاندیدگان خارج از وسیله نقلیه نامحدود و برای سرنشینان، محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه تعیین شده است. شاکی ادعا کرده که این دستورالعمل با قرارداد بیمه شخص ثالث و تبصرههای 5 و 6 ماده یک قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی وسایل نقلیه موتوری در قبال اشخاص ثالث و اصول فقهی «المومنون عند شروطهم» و «اوفوا بالعقود» مغایرت دارد. از سوی دیگر، مدیریت حقوقی شرکت بیمه ایران با استناد به بند یک مصوبه شماره 39359/ت19812 ه مورخ 16/6/77 و ماده 10 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری، اعلام کرده است که تعهد شرکتهای بیمه محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه است و خسارتهای بدنی خارج از شرایط بیمهنامه در تعهد بیمهگر نمیباشد. قائم مقام دبیر شورای نگهبان نیز بیان کرده که دستورالعمل مذکور خلاف موازین شرع نیست و تشخیص خلاف قانون بر عهده دیوان عدالت اداری است. در نهایت، هیات عمومی دیوان عدالت اداری با اکثریت آراء به این نتیجه رسید که دستورالعمل مذکور خلاف قانون تشخیص داده نشده و بنابراین درخواست ابطال آن رد شد. این تصمیم بر اساس ماده 29 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی و بند یک آییننامه اصلاحی مذکور اتخاذ گردید.
بسم الله الرحمن الرحیم
تاریخ: 6 دی 89
کلاسه پرونده: 88/7
شماره دادنامه: 398
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای …... رحمت پور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 9720/03/03 مورخ 9/8/87
گردشکار: شاکی اجمالاً اعلام داشته طبق دستورالعمل معترضعنه مقرر گردیده: احتراماً همانطوری که استحضار دارید بر اساس بند یک مصوبه مورخ 11/6/76 هیات محترم وزیران تعهد شرکتهای بیمه در مورد تعداد زیان دیدگان خارج وسیله نقلیه نامحدود و در مورد سرنشینان آن محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه خواهد بود. از آن جا که ظرفیت مجاز وسائل نقلیه بارکش اعم از وانت، کامیون و کامیونت علاوه بر راننده یک نفر و آن هم در کابین جلو وسیله نقلیه میباشد، لذا چنانچه این گونه وسائل نقلیه در قسمت بار وسیله نقلیه اقدام به حمل مسافر نمایند که از نظر مقررات راهنمایی و رانندگی نیز غیر مجاز میباشد، شرکتهای بیمه هیچ گونه تعهد جانی در مقابل این گونه افراد نداشته و خسارت وارد به این افراد از شمول تعهدات شرکتهای بیمه خارج میباشد، مراتب جهت اطلاع و رعایت دقیق آن اعلام میگردد. بنابراین ن. ب. ا. این دستورالعمل مخالف قرارداد بیمه شخص ثالث و تبصرههای 5 و 6 ماده یک قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی وسایل نقلیه موتوری در قبال اشخاص ثالث و قاعده فقهی «المومنون عندشروطهم» و آیه قرآن «اوفوا بالعقود» میباشد، تقاضای ابطال آن را نموده است. مدیریت حقوقی و امور قراردادی شرکت بیمه ایران طی لایحه دفاعیهای به شماره 208917/88/ مورخ 8/4/88، اعلام داشته است: طبق بند یک مصوبه شماره 39359/ت19812 ه مورخ 16/6/77 هیات وزیران تعهد شرکتهای بیمهگر در مورد جبران غرامت سرنشینان داخل خودرو مورد بیمه محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه م. ب.. طبق ماده 10 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی... مصوب 31/2/87، خسارت های بدنی وارده به اشخاص ثالث که به علت فقدان بیمه نامه و یا... به طور کلی خسارت های بدنی خارج از شرایط بیمهنامه در تعهد بیمهگر نبوده و از محل اعتبار صندوق تامین اعتبار صندوق تامین خسارت های بدنی پرداخت خواهد شد. موضوع مصوبه اخیرالذکر به تاسی از مقررات آمره راهنمایی و رانندگی که ظرفیت مجاز و غیر مجاز وسایل نقلیه موتوری را تبیین و مشخص نموده است و حدود تعهدات بیمهگر را ناظر به سرنشینان مجاز خودرو مورد بیمه دانسته است و در آخر تقاضای رد شکایت مطروحه را نموده است.
قائم مقام دبیر محترم شورای نگهبان نیز در خصوص ادعای خلاف شرع بودن دستورالعمل شماره 9720/03/03 مورخ 9/8/1378 مدیر بیمههای اتومبیل و شخص ثالث شرکت های بیمه ایران، طی لایحهای به شماره 38123/30/19 مورخ 8/2/89، اعلام داشتهاند، دستورالعمل مذکور خلاف موازین شرع تشخیص داده نشده، اما از جهت خلاف قانون بودن، تشخیص این امر با آن دیوان محترم است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- ن. ب. ا. قائم مقام محترم دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 38123/30/89 مورخ 8/2/1389 اشعار داشته، دستورالعمل مورد اعتراض توسط فقهاء معظم شورا خلاف موازین شرع تشخیص داده نشد از این حیث موجبی برای ابطال وجود ندارد.
ب- مطابق ماده 29 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1387 آییننامههای اجرایی این قانون ظرف سه ماه میبایست توسط بیمه مرکزی ایران تهیه و به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارائی به تصویب هیات وزیران برسد و تا زمان عدم تصویب آییننامه جدید، آییننامههای سابق که مغایر با مفاد این قانون نباشد، لازمالاجراء خواهد بود. با عنایت به اینکه به موجب بند یک آییننامه اصلاحی قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی به شماره 39359/ت19812 ه مورخ 16/6/1377 تعهدات شرکتهای بیمه در مورد تعداد زیان دیدگان خارج از وسیله نقلیه بیمه شده نامحدود و در مورد سرنشینان آن محدود به ظرفیت مجاز وسیله نقلیه گردیده است و ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1387 تعهدات شرکتهای بیمه به میزان مندرج در قرارداد بیمه میباشد، لذا مفاد بخشنامه شماره 9720/03/03 مورخ 9/8/1378 شرکت سهامی بیمه ایران که در مقام بیان حکم قانون و مقررات فوقالذکر میباشد، خلاف قانون تشخیص نگردید.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مبشری
موارد مرتبط 31
آرای مرتبط 18
-
رأی
هماستناد
1) مسئولیت صندوق تامین خسارت های بدنی برای جبران خسارت زیان دیده در صورت متواری بودن مقصر حادثه
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
خسارت مازاد بر سقف تعهد بیمه گر
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
حدود التزام مرجع قضایی به تصویب نامه هیات وزیران
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
ذینفع دعوای مطالبه دیه از بیمه
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
دعوی مستقیم زیان دیده علیه بیمه گر
مواد 1 و 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
ذینفع دعوای مطالبه دیه از بیمه
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
حدود التزام مرجع قضایی به تصویب نامه هیات وزیران
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
1 ) مسئولیت صندوق تامین خسارت های بدنی برای جبران خسارت زیان دیده در صورت متواری بودن مقصر حادثه
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
خسارت مازاد بر سقف تعهد بیمهگر
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
دعوی مستقیم زیاندیده علیه بیمهگر
مواد 1و5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
رأی
هماستناد
مطالبه دیه متوفی از شرکت بیمه توسط راننده مقصر به عنوان وارث
ماده 5 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری دعوی خ
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارات ایام بیکاری
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی و با توجه به وجود پرونده کیفری در حال رسیدگی
-
رأی
هماستناد
موارد مراجعه شرکت بیمه به راننده
ماده 5 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری و با ت
-
رأی
هماستناد
مطالبه دیه متوفی از شرکت بیمه توسط راننده مقصر به عنوان وارث
ماده 5 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری دعوی خ
-
رأی
هماستناد
مصادیق تخلفات حادثه ساز
ماده 5 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری صدور ح
-
رأی
هماستناد
اعتراض به عدم قید بعضی از صدمات و دیه آن ها در رأی بدوی
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی دادگاه بدوی صادرکننده حکم می تواند در صورت حدو
-
رأی
هماستناد
مصادیق تخلفات حادثه ساز
ماده 5 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری صدور ح
-
رأی
هماستناد
اعتراض به عدم قید بعضی از صدمات و دیه آن ها در رأی بدوی
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی دادگاه بدوی صادرکننده حکم می تواند در صورت حدو
نظریات مشورتی 4
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/785 مورخ 1404/03/20
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی به شرح «اگر در موقع صدور حکم تعیین عواقب صدمات
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1010 مورخ 1398/07/03
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی 1339 به طور موازی با مقررات دیات به لحاظ هم پو
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1354 مورخ 1392/07/13
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی و ارتباط آن با صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از بی اح
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
مطالبه خسارت از کار افتادگی مازاد بر دیه
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی آیا مطالبه خسارت از کار افتادگی وجاهت دارد یا
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی امکان طرح دعوا جهت تسری جراحت جدید
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی با تصویب قانون دیات فسخ شده است اما در چگونگی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی نسخ یا عدم نسخ ماده 5 قانون مسئولیت مدنی 1339 با تصویب تبصره 2 ماده 14 ق.آ.د.ک مصوب 1392
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی 1339 با تصویب تبصره 2 ماده 14 ق
-
نشست قضایی
هماستناد
قابلیت تسری قاعده اسقاط ما لم یجب در جنبه خصوصی جرایم غیر قابل گذشت
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی (ذیل ماده مذکور
مواد مرتبط 3
-
استناد
از این صفحه
ماده 5 — قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
اعمال
از این صفحه
ماده 5 — قانون مسئولیت مدنی
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه م
-
استناد
از این صفحه
ماده 29 — قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث
خلاف قانون تشخیص داده نشده و بنابراین درخواست ابطال آن رد شد. این تصمیم بر اساس ماده 29 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی
مقرراتِ مرتبط 2
-
تصویبنامه
هماستناد
تصویب نامه در خصوص تعیین مصادیق و عناوین تخلفات رانندگی حادثه ساز
ماده 5 قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه
-
دستورالعمل
هماستناد
دستورالعمل تشکیل مجتمع ها و شعب تخصصی رسیدگی به جرایم و تخلفات رانندگی
ماده 5 قانون مسئولیت مدنی چنانچه در موقع صدور حکم تعیین عواقب صدمات بدنی
دکترین 1
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت مدنی بانک ها در قبال دسته چک های صیادی (مقاله علمی وزارت علوم)
به موجب مواد بند ج ماده 35 قانون پولی و بانکی، ماده 8 قانون مسئولیت مدنی و تبصره 5 ماده 5
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
