رای شماره ۵۷۸ و ۵۷۹ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۰۶ هیأت تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری تمایز وضعیت دستیاران دارای قرارداد و دستیاران بدون قرارداد، که دستیاران بدون قرارداد مشمول احتساب سنوات نمی باشد

هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی شماره پرونده : هـ ع/۹۶/۱۲۴۸ و ۹۸/۵۴۰ شماره دادنامه :۵۷۹- ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۵۷۸ تاریخ : ۶/۹/۹۸ شـاکــی : آقای … با وکالت آقای … ۲- خانم … شکایت : سازمان تامین اجتماعی مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال بند ۴ بخشنامه شماره ۴۴۵۳/۹۲/۵۰۱۰ – ۴/۱۲/۹۲ و تذکر بند ۱ بخشنامه شماره ۱۸۳/۹۴/۵۰۱۰/ - ۲۶/۵/۹۴ سازمان شاکیان د. ب. ط. سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال بند ۴ بخشنامه شماره ۴۴۵۳/۹۲/۵۰۱۰ – ۴/۱۲/۹۲ و تذکر بند ۱ بخشنامه شماره ۱۸۳/۹۴/۵۰۱۰/ - ۲۶/۵/۹۴ سازمان به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده اند که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : شاکیان طی دادخواستهای تقدیمی اعلام کردند بند ۴ بخشنامه اول و تذکر بند ۱ بخشنامه دوم بر خلاف مقررات و موازین قانونی و خارج از حدود اختیار مرجع تصویب کننده م. ب. تقاضای ابطال آن را دارد. بند ۴ بخشنامه اول : ب. ت. ب. اینکه حسب اظهار نظر صریح اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشـکی (موضـوع نامه شماره ۱۷۶/۲۰۹ – ۲۸/۸/۹۱) دوره تخصصی دسـتیاری پزشکان (رزیدنتی) از جمـله دوره های آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی به آنان پرداخت می گردد و کمک هزینه مذکور مشمول کسور بازنشستگی نبوده و جزو سوابق خدمتی این افراد محسوب نمی گردد. بنابراین احتساب و پذیرش سوابق تحصیلی پزشکان در دوره موصوف به عنوان سوابق اشتغال نزد سازمان فاقد موضوعیت خواهد بود. تذکر بند ۱ بخشنامه دوم : حسب اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دوره تخصصی دستیاری پزشکان از جمله دوره های آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی به آنان پرداخت می گردد و از آنجاییکه کمک هزینه مذکور مشمول کسور بازنشستگی نبوده جزو سوابق خدمتی این افراد محسوب نمی گردد. بنابراین احتساب و پذیرش سوابق تحصیلی پزشکان در دوره موصوف به عنوان سوابق اشتغال نزد سازمان فاقد موضوعیت خواهد بود و از مفاد این دستور اداری خارج است. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : اولاً تبصره ۲ ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری و آراء شماره ۴۲ و ۴۳ مورخ ۴/۲/۷۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری پرداخت وجه تحت هر عنوان اعم از کمک هزینه تحصیلی – حق الزحمه به رزیدنتهای دوره تخصص را دستمزد و حقوق تلقی نموده است. ثانیاً ب. ت. ب. تعریف خدمت دولتی به شرح بند (ب) ماده ۱ لایحه قانونی استخدام کشوری و وجوه مشخصه آن از حیث اشتغال به کار مستمر در یکی از واحدهای دولتی به دستور مقام ذیصلاح و دریافت حقوق در قبلا انجام وظایف محوله و ضرورت احتساب آن به عنوان سوابق خدمت دولتی به شرح مقرر در ماده ۳۴ لایحه قانونی استخدام کشور و اطلاق ماده ۱۵۲ قانون استخدام کشوری جزو سابقه خدمت دولتی محسوب می گردد و عادلانه و منصفانه نیست که سوابق مرقوم جزو سوابق خدمتی این افراد محسوب نگردد. مضافاً اینکه انجام خدمت به قصد تبرع نمی باشد. ثالثا مقرره مذکور بر خلاف ماده ۴ و تبصره ذیل ماده ۱۲ و ماده ۴۸ آیین نامه آموزشی دوره دستیاری رشته های تخصصی علوم پایه پزشکی م. ب.. رابعاً مواد ۲ و ۴ قانون تامین اجتماعی کارفرما را یکی اطلاق کرده اند که بیمه شده به دستور او کار می کند در مقابل حقوق یا مزد دریافت می دارد و این شخص مشمول مقررات تامین اجتماعی دانسته شد و همینطور مواد ۳۶ و ۳۹ قانون مذکور کارفرما را مکلف به پرداخت حقوق نمود و تاخیر در پرداخت رافع مسیولیت سازمان نمی باشد در حالیکه مقرره مرقوم مبالغ پرداختی در مقابل کار را حقـوق و دستمزد ندانسته است. خامـساً تصویب دستورالعمل مورد اعـتراض خارج از حدود اختیار مرجع وضـع آن م. ب.. بنابراین تقاضای ابطال مقرره ذکر شده از تاریخ تصویب (موضوع ماده ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان) را دارد. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره ۹۶/۱۲۴۸-۳ مورخ ۵/۳/۹۷ و شماره ۹۸/۵۴۰-۳ مورخ ۳۰/۴/۹۸ به طور خلاصه توضیح داده است که : اولاً بند ۴ بخشنامه شماره ۴۴۵۳-۹۲ به استناد اظهار نظر صریح اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نامه شماره ۱۷۶۰-۲۰۹ – ۲۸/۸/۹۱ صادر گردید و دوره تخصصی دستیاری از جمله دوره های آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی پرداخت می گردد که مشمول کسور بازنشستگی نمی باشد و جزو سوابق خدمتی محسوب نمی شود و همانگونه که در رای وحدت رویه شماره ۲۰۰ – سال ۸۸ قید گردید در صورت داشتن قرارداد تمام وقت این ایام جزو سوابق دستیاران محسوب می گردد و سازمان نیز در این خصوص دستور اداری شماره ۱۸۳۴/۹۴/۵۰۱۰ – ۲۶/۵/۹۴ را صادر و به واحدهای اجرایی سازمان ابلاغ کرد. ثانیاً تبصره ۲ ماده ۴۳ و ماده ۳۴ قانون استخدام کشوری در مورد تصدی بیش از یک پست سازمان در موسسات دولتی (و راجع به پایه و گروه و ترفیع مستخدم) م. ب. و رای شماره ۴۲ و ۴۳ سال ۷۹ پرداخت حق الزحمه به دانشجویان بورسیه را نافذ منع قانونی دانسته در حالیکه پزشک در دوره دستیاری رابطه استخدامی با دانشگاه و سایر واحدهای دولتی ندارد فقط کمک هزینه تحصیلی دریافت می دارد. ثالثا : ماده ۴ قانون تامین اجتماعی اشتغال به کار تمام وقت را مشمول قانون مذکور دانسته در حالیکه پزشک در دوره دستیاری تحصیل تمام وقت دارد (نه اشتغال تمام وقت) مضافاً اینکه مواد ۴ و ۵ قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان مصوب سال ۶۵ با اصلاحت بعدی آن دوره دستیاری را دوره تحصیلی آموزشی محسوب نموده است و حق اشتغال در بخش خصوصی با دایر کردن مطب را ندارند فقط مشغول آموزش کار در مراکز بهداشتی و بیمارسـتانی تحت نظارت اعضاء هیات علمـی دانشگاه می باشند. رابعاً شورای محترم نگهبان طی نظریه شماره ۶۹۵۴/۱۰۲/۹۷ – ۲۲/۶/۹۷ مصوبه مورد اعتراض را خلاف شرع تشخیص نداده است. بنابراین رد شکایت شکات م. ا.. نظریه تهیه کننده گزارش : هر چند شکات صریحاً مخلافت با شرع اعلام نکرده اند فقط احراز آنها اعلام داشت پزشک (دستیار) از حق شرعی محروم شده است با اینحال شورای محترم نگهبان طی پاسخ شماره ۶۹۵۴/۱۰۲/۹۷ – ۲۲/۶/۹۷ مصوبات مورد نظر را خلاف شرع تشخیص نداده است. ثانیاً احد از شکات مقرره مورد اعتراض را مخلاف آیین نامه آموزشی دوره دستیاری پزشکی اعلام کرد که به لحاظ اینکه بند (ت) ماده ۸۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان مغایرت با شرع یا قانون اساسی و سایر قوانین را قابل بررسی و طرح در هیات عمومی دانسته (نه مخلافت با آیین نامه ها را) شکایت از این جهت قابل استماع نمی باشد. ثالثا شکات اعلام کردند مقرره مغایر و مخلاف با مواد ۴۳ یا ۳۴ قانون استخدام کشوری و رای شماره ۴۲ و ۴۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری م. ب. که ب. ت. ب. مفاد مواد و رای مرقوم (خوانده شود) منصرف از ما نحن فیه م. ب. و ماده قانونی دیگری اعلام نشده رابعاً تنها موضوعیکه به نظر می رسد اینکه تصویب آن خارج از حدود اختیار مرجع وضع مقرره م. ب. که از این جهت مقرره را قابل ابطال می دانم. تهیه کننده گزارش : احمد رحیمی گرجی نظریه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی : موضوع در جلسه مورخ ۸/۷/۹۸ هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح گردید، در خصوص ابطال بند ۴ مقرره مورد شکایت : (ب. ت. ب. اینکه حسب اظهار نظر صریح اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت ... موضوع نامه شماره ۱۷۶/۲۰۹ – ۲۸/۸/۹۱ دوره تخصصی دستیاری پزشکان و ... دوره آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی پرداخت می گردد که مشمول کسور بازنشستگی نبوده و احتساب آن به عنوان سوابق فاقد موضوعیت خواهد بود) اکثریت اعضاء هیات (۸ نفر) : عقیده داشتند با وجود سند بالادستی (نامه وزارت بهداشت) و اینکه اطلاق مورد نظر اقلیت اعضاء با وجود رای شماره ۲۰۰-۸۸ هیات عموی دیوان عدالت اداری مقرره قابل ابطال نمی باشد. و اقلیت اعضاء (۶ نفر) : عقیده داشتند اینکه مقرره و مصوبه مورد اعتراض به طور مطلق تمام دستیاران دارای قرارداد تمام وقت خدمت و مشمول دریافت حقوق و دستمزد و کسر حق بیمه مطابق رای وحدت رویه شماره ۲۰۰- سال ۸۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و دستیاران فاقد قرارداد را که جهت کسب مهارت و تخصص در قبلا دریافت کمک هزینه تحصیلی را شامل شده و دارای ایراد م. ب. و اطلاق آن قابل ابطال م. ب.. رای هیات تخصصی در خصوص تذکر بند ۱ بخشنامه شماره ۱۸۳ – ۲۶/۵/۹۴ سازمان اعضاء هیات تخصصی باتفاق آراء به لحاظ اینکه در تذکر بند ۱ مفاد رای وحدت رویه شماره ۲۰۰-۸۸ هیدت عمومی رعایت شده و فقط نسبت به دستیاران فاقد قرارداد تمام وقت اتخـاذ تصـمیم نموده و اینگونه دستیاران را از دستیاران دارای قـرارداد تفکیک نموده است قابل ابطال تشخـیص نداده اند. لذا حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد در راستای بند (ب) ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از صدور توسط ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض م. ب.. رحیم باقری زیاری - رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 578 و 579 مورخ 1398/09/06 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری موضوع شکایت مطرح شده در این پرونده به ابطال بند 4 بخشنامه شماره 445010/92/53 و تذکر بند 1 بخشنامه شماره 15010/94/83 سازمان تامین اجتماعی مربوط می‌شود. شاکیان به استناد تبصره 2 ماده 43 قانون استخدام کشوری و آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری، ادعا کردند که این مقررات برخلاف قوانین و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب‌کننده هستند و باید به عنوان سوابق خدمتی پزشکان در دوره تخصصی دستیاری مورد پذیرش قرار گیرند. از سوی دیگر، پاسخ‌دهنده، سازمان تامین اجتماعی، با استناد به نامه وزارت بهداشت و رای وحدت رویه شماره 200-88، تاکید کرد که دوره دستیاری به عنوان دوره تحصیلی محسوب می‌شود و مبالغ پرداختی به عنوان کمک هزینه تحصیلی مشمول کسور بازنشستگی نخواهد بود. در نهایت، هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی با اکثریت آراء، اعلام کرد که بند 4 بخشنامه قابل ابطال نیست، در حالی که تذکر بند 1 بخشنامه به دلیل رعایت مفاد رای وحدت رویه، قابل ابطال تشخیص داده نشد. رای صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض است. شماره پرونده: ه- ع/96/1248 و 98/540 شماره دادنامه:579- 9809970906010578 تاریخ: 6/9/98 شاکی: آقای … با وکالت آقای … 2- خانم … شکایت: سازمان تامین اجتماعی موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 4 بخشنامه شماره 4453/92/5010 - 4/12/92 و تذکر بند 1 بخشنامه شماره 183/94/5010/ - 26/5/94 سازمان بند 4 بخشنامه اول: ب. ت. ب. اینکه حسب اظهار نظر صریح اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (موضوع نامه شماره 176/209 - 28/8/91) دوره تخصصی دستیاری پزشکان (رزیدنتی) از جمله دوره های آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی به آنان پرداخت می‌گردد و کمک هزینه مذکور مشمول کسور بازنشستگی نبوده و جزو سوابق خدمتی این افراد محسوب نمی گردد. بنابراین احتساب و پذیرش سوابق تحصیلی پزشکان در دوره موصوف به عنوان سوابق اشتغال نزد سازمان فاقد موضوعیت خواهد بود. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولاً تبصره 2 ماده 43 قانون استخدام کشوری و آراء شماره 42 و 43 مورخ 4/2/79 هیات عمومی دیوان عدالت اداری پرداخت وجه تحت هر عنوان اعم از کمک هزینه تحصیلی - حق الزحمه به رزیدنتهای دوره تخصص را دستمزد و حقوق تلقی نموده است. ثانیاً ب. ت. ب. تعریف خدمت دولتی به شرح بند (ب) ماده 1 لایحه قانونی استخدام کشوری و وجوه مشخصه آن از حیث اشتغال به کار مستمر در یکی از واحدهای دولتی به دستور مقام ذیصلاح و دریافت حقوق در قبال انجام وظایف محوله و ضرورت احتساب آن به عنوان سوابق خدمت دولتی به شرح مقرر در ماده 34 لایحه قانونی استخدام کشور و اطلاق ماده 152 قانون استخدام کشوری جزو سابقه خدمت دولتی محسوب می‌گردد و عادلانه و منصفانه نیست که سوابق مرقوم جزو سوابق خدمتی این افراد محسوب نگردد. مضافاً اینکه انجام خدمت به قصد تبرع نمی‌باشد. ثالثاً مقرره مذکور بر خلاف ماده 4 و تبصره ذیل ماده 12 و ماده 48 آیین‌نامه آموزشی دوره دستیاری رشته های تخصصی علوم پایه پزشکی م. ب.. رابعاً مواد 2 و 4 قانون تامین اجتماعی کارفرما را یکی اطلاق کرده اند که بیمه شده به دستور او کار می کند در مقابل حقوق یا مزد دریافت می‌دارد و این شخص مشمول مقررات تامین اجتماعی دانسته شد و همینطور مواد 36 و 39 قانون مذکور کارفرما را مکلف به پرداخت حقوق نمود و تاخیر در پرداخت رافع مسئولیت سازمان نمی‌باشد در حالی که مقرره مرقوم مبالغ پرداختی در مقابل کار را حقوق و دستمزد ندانسته است. خامساً تصویب دستورالعمل مورد اعتراض خارج از حدود اختیار مرجع وضع آن م. ب.. بنابراین تقاضای ابطال مقرره ذکر شده از تاریخ تصویب (موضوع ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان) را دارد. اولاً بند 4 بخشنامه شماره 4453-92 به استناد اظهار نظر صریح اداره کل منابع انسانی و پشتیبانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نامه شماره 1760-209 - 28/8/91 صادر گردید و دوره تخصصی دستیاری از جمله دوره های آموزشی و تحصیلی پزشکان م. ب. و بابت این ایام کمک هزینه تحصیلی پرداخت می‌گردد که مشمول کسور بازنشستگی نمی‌باشد و جزو سوابق خدمتی محسوب نمی شود و همانگونه که در رای وحدت رویه شماره 200 - سال 88 قید گردید در صورت داشتن قرارداد تمام وقت این ایام جزو سوابق دستیاران محسوب می‌گردد و سازمان نیز در این خصوص دستور اداری شماره 1834/94/5010 - 26/5/94 را صادر و به واحدهای اجرایی سازمان ابلاغ کرد. ثانیاً تبصره 2 ماده 43 و ماده 34 قانون استخدام کشوری در مورد تصدی بیش از یک پست سازمان در موسسات دولتی (و راجع به پایه و گروه و ترفیع مستخدم) م. ب. و رای شماره 42 و 43 سال 79 پرداخت حق الزحمه به دانشجویان بورسیه را نافذ منع قانونی دانسته در حالی که پزشک در دوره دستیاری رابطه استخدامی با دانشگاه و سایر واحدهای دولتی ندارد فقط کمک هزینه تحصیلی دریافت می دارد. ثالثاً: ماده 4 قانون تامین اجتماعی اشتغال به کار تمام وقت را مشمول قانون مذکور دانسته در حالی که پزشک در دوره دستیاری تحصیل تمام وقت دارد (نه اشتغال تمام وقت) مضافاً اینکه مواد 4 و 5 قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان مصوب سال 65 با اصلاحت بعدی آن دوره دستیاری را دوره تحصیلی آموزشی محسوب نموده است و حق اشتغال در بخش خصوصی با دایر کردن مطب را ندارند فقط مشغول آموزش کار در مراکز بهداشتی و بیمارستانی تحت نظارت اعضاء هیات علمی دانشگاه می‌باشند. رابعاً شورای محترم نگهبان طی نظریه شماره 6954/102/97 - 22/6/97 مصوبه مورد اعتراض را خلاف شرع تشخیص نداده است. بنابراین رد شکایت شکات م. ا.. نظریه تهیه کننده گزارش: هر چند شکات صریحاً مخالفت با شرع اعلام نکرده اند فقط احراز آنها اعلام داشت پزشک (دستیار) از حق شرعی محروم شده است با اینحال شورای محترم نگهبان طی پاسخ شماره 6954/102/97 - 22/6/97 مصوبات مورد نظر را خلاف شرع تشخیص نداده است. ثانیاً احد از شکات مقرره مورد اعتراض را مخالف آیین‌نامه آموزشی دوره دستیاری پزشکی اعلام کرد که به لحاظ اینکه بند (ت) ماده 80 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان مغایرت با شرع یا قانون اساسی و سایر قوانین را قابل بررسی و طرح در هیات عمومی دانسته (نه مخالفت با آیین‌نامه ها را) شکایت از این جهت قابل استماع نمی‌باشد. ثالثاً شکات اعلام کردند مقرره مغایر و مخالف با مواد 43 یا 34 قانون استخدام کشوری و رای شماره 42 و 43 هیات عمومی دیوان عدالت اداری م. ب. که ب. ت. ب. مفاد مواد و رای مرقوم (خوانده شود) منصرف از ما نحن فیه م. ب. و ماده قانونی دیگری اعلام نشده رابعاً تنها موضوعیکه به نظر می‌رسد اینکه تصویب آن خارج از حدود اختیار مرجع وضع مقرره م. ب. که از این جهت مقرره را قابل ابطال می دانم. تهیه کننده گزارش: احمد رحیمی گرجی و اقلیت اعضاء (6 نفر): عقیده داشتند اینکه مقرره و مصوبه مورد اعتراض به طور مطلق تمام دستیاران دارای قرارداد تمام وقت خدمت و مشمول دریافت حقوق و دستمزد و کسر حق بیمه مطابق رای وحدت رویه شماره 200- سال 88 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و دستیاران فاقد قرارداد را که جهت کسب مهارت و تخصص در قبال دریافت کمک هزینه تحصیلی را شامل شده و دارای ایراد م. ب. و اطلاق آن قابل ابطال م. ب.. در خصوص تذکر بند 1 بخشنامه شماره 183 - 26/5/94 سازمان اعضاء هیات تخصصی به اتفاق آراء به لحاظ اینکه در تذکر بند 1 مفاد رای وحدت رویه شماره 200-88 هیدت عمومی رعایت شده و فقط نسبت به دستیاران فاقد قرارداد تمام وقت اتخاذ تصمیم نموده و اینگونه دستیاران را از دستیاران دارای قرارداد تفکیک نموده است قابل ابطال تشخیص نداده اند. لذا حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد در راستای بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از صدور توسط ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض م. ب.. رحیم باقری زیاری - رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری