زمان شروع حجر در فرض بیماری دماغی

رأی خلاصه جریان پرونده براساس محتویات پرونده کلاسه 655-92 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بوئین زهرا- آقای ع. ن. به وکالت از آقای ع.ح. ی گ.ن. در تاریخ 1392/2/7 دادخواستی به خواسته اعتراض ثالث نسبت به دادنامه شماره 000699-1392/8/27 شعبه اول مذکور موضوع حجر خانم د. گ.ن. به طرفیت خواندگان: ح. ، م. ، ج. ، الف. ، ص. و ت. شهرت همگی گ.ن. تقدیم و در توضیح دعوی بیان داشته است. پیرو تقاضای آقای ح. گ. درخصوص تعیین سرپرست برای سرکارخانم د. گ.ن. و تشکیل پرونده وجریان یافتن آن پزشکی قانونی عطف به درخواست دادستان محترم طی شماره 6640-1392/4/22 اعلام نموده(... بازگشت به نامه مورخ 1392/3/30 خانم د. گ.ن. فرزند ق. در تاریخ 1392/3/21 معاینه شد نتیجه به شرح ذیل اعلام میشود. گواهی مشاوره متخصص روانپزشک اخذ گردید مبتلا به افت قوای شناختی م. ب. که مزمن بوده و متصل به صغرنیست جنون ندارد به تنهائی قادر به اداره امور خود ازجمله امور مالی نمی باشد. ب. ت. ب. مدارک ومستندات ارائه شده زمان شروع بیماری از مورخ 1389/3/2 مسجل گردیده است.) به دلیل ابهام در نظریه استعلام مجدد صورت گرفته در پاسخ اعلام گردیده ....نامبرده قادر به اداره امور خود نمی باشد. دادگاه در دادنامه معترض عنه اعلام داشته که مستند به بند 2 ماده1207 قانون مدنی نامبرده ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی از تاریخ 1389/3/2 محجور بوده واز تصرف در اموال وحقوق مالی خود ممنوع می باشدبنا به دلایل ذیل دادنامه منطبق با دلایل موجود در پرونده و واقعیات بیرونی نمی باشد. نظریه پزشکی قانونی خانم د. گ.ن. را در تاریخ معاینه قادر به اداره اموال خود ندانسته نه قبل از آن تسری تاریخ حجر به گذشته برخلاف نظریه پزشکی قانونی ومحتویات پرونده است...صرف نظر از اینکه پزشکی قانونی تاریخ 1389/3/2 را تاریخ شروع بیماری اعلام نموده نه تاریخ حجر و شروع بیماری افت قوای شناختی به معنی محجور بودن در آن تاریخ نیست. ب. ت. ب. اینکه این تاریخ مستند به اسناد رائه شده از ناحیه خواهان که ذی نفع در ابطال معاملات انجام گرفته از ناحیه خانم د. گ. با موکل م. ب. بوده موکل ضمن اعتراض به رأی صادره مستند به مواد 417 و 420 قانون آئین دادرسی مدنی و اعتراض به نظریه پزشکی قانونی منکر اصالت وصحت اسناد مورد اشاره بوده، لذا نقض دادنامه صادره درخصوص تعیین تاریخ 1389/3/2 به عنوان تاریخ حجر با مطالبه اصول اسناد ارائه شده خواهان به پزشکی قانونی نسبت به بررسی صحت وسقم این اسناد اقدام تا عندالاقتضاء با جلب نظریه متخصصان ذی ربط نسبت به تعیین تاریخ حجر اقدام لازم مبذول گردد. وقت دادرسی به تاریخ 1392/10/22 تعیین گردیده است. خواندگان لایحه ای تقدیم و ضمن آن رد دعوی را ب. ت. ب. مدارک حجر در پرونده خواستار شده اند. جلسه دادرسی با حضور خواهان و وکیل نامبرده و نیز چهارتن از خواندگان به نامهای م. ، ت. ، الف. و ج. گ.ن. تشکیل گردیده است. وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است ثانیاً مطابق نظریه پزشکی قانونی تاریخ 1389/3/2 تاریخ شروع بیماری است نه تاریخ حجر به فرض اگر بیماری بوده که مرتبط با افت قوای دماغی بوده تاریخ شروع بیماری معادل با تاریخ حجر نیست و پزشکی قانونی می بایست تاریخ حجر را اعلام نماید- نحوه نگارش نامه پزشکی قانونی در مرحله دوّم نشان می دهد که درتاریخ نگارش نامه مرحوم د. گ. محجور بوده و نسبت به تاریخ قبل از آن نفیاً یا اثباتاً اظهار نظری نشده است. حسب اظهار موکل بیماری آن مرحوم در قبل از تاریخ 1392/2 بیماری غیر مرتبط با افت قوای دماغی بوده است که مطالبه اصول اسناد و ارائه آن به پزشکی قانونی م. ا.. درخصوص سلامت روانی د. گ. پرونده ای در دادسرای بوئین زهرا طی کلاسه 91104 تشکیل گردیده که عنداللزوم مطالبه آن م. ا.. خوانده آقای م. گ. اظهار داشته مادر ما بعد از عمل قلب باز سال1389 عقل خود را از دست داده بود و دکتر … به دلیل داروی بی هوشی حافظه خود را از دست داده است. بقیه خواندگان بیان داشته اند اظهارات ما همان اظهارات م. گ. است. در پایان دادگاه دستور تعیین وقت نظارت صادر و مقرر داشته با ارسال کپی گواهی پزشکی قانونی ب. ت. ب. مدارک پزشکی ارائه شده تاریخ افت قوای شناختی (حجر) از چه زمانی بوده است. پاسخ استعلام طی شماره 6640-1392/10/25 حاکی است ب. ت. ب. مدارک و مستندات ارائه شده زمان شروع بیماری (شروع افت قوای شناختی) از مورخ 1392/3/2 مسجل گردیده است. نظریه به وکیل خواهان ابلاغ گردیده طی لایحه شماره 755-1392/11/14 اعلام داشته به نظریه اعتراضی ندارد. ب. ت. ب. تعارض گواهی های پزشکی قانونی مجدداً استعلام شده است. طی شماره 6640-1392/11/14 اعلام شده زمان شروع بیماری (شروع افت قوای شناختی) از مورخ 1389/3/2 مسجل گردیده و تاریخ قبلی اصلاح میشود. با ابلاغ نظریه مذکور وکیل خ. ب. ت. لایحه ای که به شماره 1901116-1392/11/16 ثبت شده اعلام داشته ضمن اعتراض تقاضای ارجاع به کمیسیون پزشک قانونی دارم. مجدداً دادگاه از پزشکی قانونی تقاضا داشته با طرح موضوع در کمیسیون پزشکی تاریخ دقیق حجر را اعلام نمایند.پاسخ استعلام حاکی است که نامبرده در قید حیات نمی باشد. مدارک ونسخ پزشکی و پرونده بیمارستانی ملاحظه و بررسی گردید. اظهارات طرفین استماع شد. براساس مدارک نامبرده مبتلا به بیماری دمانس نوع آلزایمر (زوال عقل) بوده که شروع آن از سال 1389 م. ب. که مسیر پیشرونده داشته است. مجدداً دادگاه استعلام نموده آیا خانم د. گ. از تاریخ شروع بیماری آلزایمر (سال 1389) محجور بوده و توانائی اداره امور مالی خود را نداشته است یا این موضوع در زمان بعد حادث شده وتاریخ شروع حجر وی چه زمانی بوده است. پاسخ استعلام به شرح برگ شماره 55 پرونده حاکی است به استحضار می رساند که نامبرده مبتلا به بیماری زوال عقل(دمانس) از نوع آلزایمری بوده است. این بیماری وضعیتی است که سبب افت قوای عالیه مغزی و شناختی بیمار می گردد. لذا نامبرده توان اداره اموال خویش من جمله امور مالی را نداشته است. شروع این وضعیت حسب مدارک موجود از سال 1389 م. ب.. لازم به ذکر است ماهیت بیماری به گونه ای است که شروعی تدریجی مسیر پیشرونده و تخریبی و رو به زوال داشته است. با ابلاغ نظریه وکیل خ. ن. ب. آن اعتراض و درخواست جلب نظر هیات عالی پزشکی قانونی نموده است .دادگاه مراتب رابه پزشکی قانونی استان قزوین جهت جلب نظرکمیسیون بالاتر اعلام داشته است. خ. ط. ل. شماره 566-1393/5/18 وکیل خود را از وکالت عزل نموده است. نظریه پزشکی قانونی تهران حاکی است. کمیسیون با حضور 5 متخصص و یک نفر متخصص پزشکی قانونی و چهارنفر متخصص روانپزشکی تشکیل گردید. پس از بررسی سوابق و تبادل نظر به شرح ذیل اظهار نظر شده است به استناد مدارک پزشکی موجود درپرونده نامبرده حداقل از تیرماه سال 1392 دچار زوال عقل به گونه ای بوده که از آن تاریخ تا هنگام فوت توانائی تصمیم گیری در امور مالی خود را نداشته است. (هر چند به دلیل سیر تدریجی و پیشرونده بیماری امکان وجود این وضعیت قبل از تاریخ فوق الذکر محتمل است...) پس از ابلاغ نظریه و سپس با ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 580-1393/7/16 با استدلال مندرج رأی و توجهاً به نظرات پزشکی قانونی و کمیسیون های مربوطه حکم به رد دعوی خواهان صادر می نماید. با اعتراض تجدیدنظرخواهی شعبه چهارم تجدیدنظراستان قزوین طی دادنامه شماره 1190-1393/9/13 رأی بدوی را عیناً تأیید می نماید. آقای ر. ه.س. به وکالت از خ. ن. ب. رأی صادره اعتراض فرجام خواهی نموده است. عمده مطالب مندرج در لایحه فرجامی مبتنی بر این است که اولاً دادگاه بدون توجه به اظهارنظر هیأت عالی کمیسیون پزشکی قانونی رأی صادر کرده است ثانیاً مرحومه در زمان حیات خود به همراه همسرش در سال 1391 علیه موکل شکایت کیفری مبتنی بر کلاهبرداری و سوء استفاده از ضعف نفس مطرح کرده اند و طرح شکایت از ناحیه نامبرده دلالت بر سلامت وی دارد. ثالثاً در زمان طرح شکایت در دادسرا ادعائی مبنی بر محجوریت مشارالیها طرح نشده است رابعاً نکته قابل توجه اینکه آقای …. گ.ن. (همسر مرحومه د. گ..) در مورخ 1389/9/23 طی سند رسمی شماره ....-1389/96/23 در دفتر خانه شماره .... بوئین زهرا اقدام به انتقال ملک...به نام همسرش می نماید. چنانچه نامبرده در تاریخ 1389/3/2 محجور بوده چگونه همسرش وی را جهت معامله مزبور به دفترخانه برده و سند را به نام او تنظیم می نماید و این اقدام نشان دهنده آن است که شوهرش وی را در آن زمان محجور ندانسته است. (مشروح لایحه هنگام شور قرائت می گردد).هیئت شعبه درتاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی فرجام خواسته به شماره 1190-1393/9/13 صادره از شعبه چهارم تجدیدنظر استان قزوین به جهات ذیل مخدوش و واجد نقض است زیرا اولاً اظهارنظر کمیسیون 5 نفره پزشکان مندرج در برگ شماره 76 پرونده حاکی است که قدر متیقن زوال عقلی ناشی از بیماری دمانس شخص محجور خانم د. گ.ن. مورخ تیرماه 1392 م. ب. و در مورد تاریخ قبل از آن صراحتی بر چنین وضعیتی ندارد و صرفاً بیانگر شروع بیماری نامبرده م. ب. ثانیاً شروع بیماری الزاماً به معنای حدوث و شروع حجر نیست و اصل بر سلامت روحی و روانی اشخاص است مگر آنکه دلیل و برهان قاطع بر فقد و زوال آن وجودداشته باشد. که در مانحن فیه چنین دلیلی ارائه نشده است و اظهارنظر کمیسیون پزشکی مذکور دلالتی بر آن ندارد ثالثاً مدارک ارائه شده دلالت دارد که شخص محجور در تاریخ 1389/9/23 مبادرت به انجام معامله و خرید ملک نموده است (ص 3 پرونده فرجام خواهی) و این امر نیز علی القاعده مؤید صحت وسلامت روحی و روانی مشارالیها م. ب.. لذا محجوریت نامبرده در تاریخ مورد لحوق آراء یعنی مورخ 1389/3/2 محل تردید و دلیل متقن بر ثبوت آن موجود نیست. ضمناً این نکته را متذکر می گردد که اقتضاء امر آن بود دادگاه به لحاظ اعتراض به نظریه هیأت 5 نفره پزشکان و توجهاً به اینکه نظرات ابرازی به نحو صریح دلالتی به تاریخ دقیق حجر ندارد با اخذ نظریه هیأت عالی پزشکی قانونی و یا اخذ توضیح از پزشکان مذکور تاریخ دقیق حجر را مشخص که به این مهمّ نیز توجه نشده است. لذا رأی مورد اعتراض فرجامی در وضع حاضر مخدوش و انطباقی با محتویات پرونده ندارد با پذیرش اعتراض و مستند به بندهای دوّم و پنجم ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی با نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون رسیدگی مجدد را به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم منقوض ارجاع می نماید. شعبه اول دیوان عالی کشور - مستشار و عضومعاون حمیدرضا موحدی - عنایت حیاتی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی زمان شروع حجر در فرض بیماری دماغی در یک پرونده مطروحه در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بوئین زهرا، اعتراضی نسبت به دادنامه‌ای که حکم به حجر یک خانم به دلیل افت قوای شناختی صادر شده بود، مطرح گردید. معترض استدلال کرد که تاریخ حجر باید بر اساس نظریه پزشکی قانونی تعیین شود و تاریخ مشخص شده به عنوان آغاز بیماری نمی‌تواند به عنوان تاریخ حجر محسوب گردد. طرف مقابل نیز با ارائه مستندات، خواستار رد دعوی شد. در ابتدا، دادگاه به رد دعوی معترض رای داد که این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. پس از آن، معترض به دیوان عالی کشور مراجعه و ادعا کرد که مدارک و نظریه کمیسیون پزشکی به روشنی نشان نمی‌دهد که حجر در تاریخ مورد نظر برقرار بوده است. دیوان عالی کشور با استناد به مواد قانونی مربوطه و ب. ت. ب. عدم وجود دلایل کافی برای اثبات حجر در تاریخ مذکور، رای تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/03/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در رابطه با بیماری هایی که به زوال عقلی منتهی می‌شوند (ماننده دمانس)، تاریخ آغاز بیماری، الزاما به معنای حدوث و شروع حجر نیست. زیرا اصل بر سلامت روحی و روانی اشخاص است مگر آنکه دلیل قاطعی بر فقد و زوال آن وجود داشته باشد. رای خلاصه جریان پرونده براساس محتویات پرونده کلاسه --- - 92 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بوئین زهرا- آقای ع. ن. به وکالت از آقای ع.ح. ی گ.ن. در تاریخ 1392/02/07 دادخواستی به خواسته اعتراض ثالث نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/08/27 شعبه اول مذکور موضوع حجر خانم د. گ.ن. به طرفیت خواندگان: ح.، م.، ج.، الف.، ص. و ت. شهرت همگی گ.ن. تقدیم و در توضیح دعوی بیان داشته است. پیرو تقاضای آقای ح. گ. در خصوص تعیین سرپرست برای سرکارخانم د. گ.ن. و تشکیل پرونده وجریان یافتن آن پزشکی قانونی عطف به درخواست دادستان محترم طی شماره 6640 - 1392/04/22 اعلام نموده(... بازگشت به نامه مورخ 1392/03/30 خانم د. گ.ن. فرزند ق. در تاریخ 1392/03/21 معاینه شد نتیجه به شرح ذیل اعلام میشود. گواهی مشاوره متخصص روانپزشک اخذ گردید مبتلا به افت قوای شناختی م. ب. که مزمن بوده و متصل به صغرنیست جنون ندارد به تنهایی قادر به اداره امور خود ازجمله امور مالی نمی‌باشد. ب. ت. ب. مدارک ومستندات ارائه شده زمان شروع بیماری از مورخ 1389/03/02 مسجل گردیده است.) به دلیل ابهام در نظریه استعلام مجدد صورت گرفته در پاسخ اعلام گردیده....نامبرده قادر به اداره امور خود نمی‌باشد. دادگاه در دادنامه معترض عنه اعلام داشته که مستند به بند 2 ماده 1207 قانون مدنی نامبرده ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی از تاریخ 1389/03/02 محجور بوده واز تصرف در اموال وحقوق مالی خود ممنوع می‌باشدبنا به دلایل ذیل دادنامه منطبق با دلایل موجود در پرونده و واقعیات بیرونی نمی‌باشد. نظریه پزشکی قانونی خانم د. گ.ن. را در تاریخ معاینه قادر به اداره اموال خود ندانسته نه قبل از آن تسری تاریخ حجر به گذشته برخلاف نظریه پزشکی قانونی ومحتویات پرونده است...صرف نظر از اینکه پزشکی قانونی تاریخ 1389/03/02 را تاریخ شروع بیماری اعلام نموده نه تاریخ حجر و شروع بیماری افت قوای شناختی به معنی محجور بودن در آن تاریخ نیست. ب. ت. ب. اینکه این تاریخ مستند به اسناد رائه شده از ناحیه خواهان که ذی نفع در ابطال معاملات انجام گرفته از ناحیه خانم د. گ. با موکل م. ب. بوده موکل ضمن اعتراض به رای صادره مستند به مواد 417 و 420 قانون آیین دادرسی مدنی و اعتراض به نظریه پزشکی قانونی منکر اصالت وصحت اسناد مورد اشاره بوده، لذا نقض دادنامه صادره در خصوص تعیین تاریخ 1389/03/02 به عنوان تاریخ حجر با مطالبه اصول اسناد ارائه شده خواهان به پزشکی قانونی نسبت به بررسی صحت وسقم این اسناد اقدام تا عندالاقتضاء با جلب نظریه متخصصان ذی ربط نسبت به تعیین تاریخ حجر اقدام لازم مبذول گردد. وقت دادرسی به تاریخ 1392/10/22 تعیین گردیده است. خواندگان لایحه ای تقدیم و ضمن آن رد دعوی را ب. ت. ب. مدارک حجر در پرونده خواستار شده اند. جلسه دادرسی با حضور خواهان و وکیل نامبرده و نیز چهارتن از خواندگان به نامهای م.، ت.، الف. و ج. گ.ن. تشکیل گردیده است. وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است ثانیا مطابق نظریه پزشکی قانونی تاریخ 1389/03/02 تاریخ شروع بیماری است نه تاریخ حجر به فرض اگر بیماری بوده که مرتبط با افت قوای دماغی بوده تاریخ شروع بیماری معادل با تاریخ حجر نیست و پزشکی قانونی می‌بایست تاریخ حجر را اعلام نماید- نحوه نگارش نامه پزشکی قانونی در مرحله دوّم نشان می دهد که در تاریخ نگارش نامه مرحوم د. گ. محجور بوده و نسبت به تاریخ قبل از آن نفیا یا اثباتا اظهار نظری نشده است. حسب اظهار موکل بیماری آن مرحوم در قبل از تاریخ 1392/2 بیماری غیر مرتبط با افت قوای دماغی بوده است که مطالبه اصول اسناد و ارائه آن به پزشکی قانونی م. ا.. در خصوص سلامت روانی د. گ. پرونده ای در دادسرای بوئین زهرا طی کلاسه --- تشکیل گردیده که عنداللزوم مطالبه آن م. ا.. خوانده آقای م. گ. اظهار داشته مادر ما بعد از عمل قلب باز سال 1389 عقل خود را از دست داده بود و دکتر … به دلیل داروی بی هوشی حافظه خود را از دست داده است. بقیه خواندگان بیان داشته اند اظهارات ما همان اظهارات م. گ. است. در پایان دادگاه دستور تعیین وقت نظارت صادر و مقرر داشته با ارسال کپی گواهی پزشکی قانونی ب. ت. ب. مدارک پزشکی ارائه شده تاریخ افت قوای شناختی (حجر) از چه زمانی بوده است. پاسخ استعلام طی شماره 6640 - 1392/10/25 حاکی است ب. ت. ب. مدارک و مستندات ارائه شده زمان شروع بیماری (شروع افت قوای شناختی) از مورخ 1392/03/02 مسجل گردیده است. نظریه به وکیل خواهان ابلاغ گردیده طی لایحه شماره 755 - 1392/11/14 اعلام داشته به نظریه اعتراضی ندارد. ب. ت. ب. تعارض گواهی های پزشکی قانونی مجددا استعلام شده است. طی شماره 6640 - 1392/11/14 اعلام شده زمان شروع بیماری (شروع افت قوای شناختی) از مورخ 1389/03/02 مسجل گردیده و تاریخ قبلی اصلاح میشود. با ابلاغ نظریه مذکور وکیل خ. ب. ت. لایحه ای که به شماره 1901116 - 1392/11/16 ثبت شده اعلام داشته ضمن اعتراض تقاضای ارجاع به کمیسیون پزشک قانونی دارم. مجددا دادگاه از پزشکی قانونی تقاضا داشته با طرح موضوع در کمیسیون پزشکی تاریخ دقیق حجر را اعلام نمایند.پاسخ استعلام حاکی است که نامبرده در قید حیات نمی‌باشد. مدارک ونسخ پزشکی و پرونده بیمارستانی ملاحظه و بررسی گردید. اظهارات طرفین استماع شد. براساس مدارک نامبرده مبتلا به بیماری دمانس نوع آلزایمر (زوال عقل) بوده که شروع آن از سال 1389 م. ب. که مسیر پیشرونده داشته است. مجددا دادگاه استعلام نموده آیا خانم د. گ. از تاریخ شروع بیماری آلزایمر (سال 1389 ) محجور بوده و توانائی اداره امور مالی خود را نداشته است یا این موضوع در زمان بعد حادث شده وتاریخ شروع حجر وی چه زمانی بوده است. پاسخ استعلام به شرح برگ شماره 55 پرونده حاکی است به استحضار می رساند که نامبرده مبتلا به بیماری زوال عقل(دمانس) از نوع آلزایمری بوده است. این بیماری وضعیتی است که سبب افت قوای عالیه مغزی و شناختی بیمار می‌گردد. لذا نامبرده توان اداره اموال خویش من جمله امور مالی را نداشته است. شروع این وضعیت حسب مدارک موجود از سال 1389 م. ب.. لازم به ذکر است ماهیت بیماری به گونه ای است که شروعی تدریجی مسیر پیشرونده و تخریبی و رو به زوال داشته است. با ابلاغ نظریه وکیل خ. ن. ب. آن اعتراض و درخواست جلب نظر هیات عالی پزشکی قانونی نموده است.دادگاه مراتب رابه پزشکی قانونی استان قزوین جهت جلب نظرکمیسیون بالاتر اعلام داشته است. خ. ط. ل. شماره 566 - 1393/05/18 وکیل خود را از وکالت عزل نموده است. نظریه پزشکی قانونی تهران حاکی است. کمیسیون با حضور 5 متخصص و یک نفر متخصص پزشکی قانونی و چهارنفر متخصص روانپزشکی تشکیل گردید. پس از بررسی سوابق و تبادل نظر به شرح ذیل اظهار نظر شده است به استناد مدارک پزشکی موجود درپرونده نامبرده حداقل از تیرماه سال 1392 دچار زوال عقل به گونه ای بوده که از آن تاریخ تا هنگام فوت توانائی تصمیم گیری در امور مالی خود را نداشته است. (هر چند به دلیل سیر تدریجی و پیشرونده بیماری امکان وجود این وضعیت قبل از تاریخ فوق الذکر محتمل است...) پس از ابلاغ نظریه و سپس با ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 1393/07/16 با استدلال مندرج رای و توجها به نظرات پزشکی قانونی و کمیسیون های مربوطه حکم به رد دعوی خواهان صادر می‌نماید. با اعتراض تجدیدنظرخواهی شعبه چهارم تجدیدنظر استان قزوین طی دادنامه شماره --- - 1393/09/13 رای بدوی را عینا تایید می‌نماید. آقای ر. ه.س. به وکالت از خ. ن. ب. رای صادره اعتراض فرجام خواهی نموده است. عمده مطالب مندرج در لایحه فرجامی مبتنی بر این است که اولا دادگاه بدون توجه به اظهارنظر هیات عالی کمیسیون پزشکی قانونی رای صادر کرده است ثانیا مرحومه در زمان حیات خود به همراه همسرش در سال 1391 علیه موکل شکایت کیفری مبتنی بر کلاهبرداری و سوء استفاده از ضعف نفس مطرح کرده اند و طرح شکایت از ناحیه نامبرده دلالت بر سلامت وی دارد. ثالثا در زمان طرح شکایت در دادسرا ادعائی مبنی بر محجوریت مشارالیها طرح نشده است رابعا نکته قابل توجه اینکه آقای …. گ.ن. (همسر مرحومه د. گ..) در مورخ 1389/09/23 طی سند رسمی شماره....- 1389/96/23 در دفتر خانه شماره.... بوئین زهرا اقدام به انتقال ملک...به نام همسرش می‌نماید. چنانچه نامبرده در تاریخ 1389/03/02 محجور بوده چگونه همسرش وی را جهت معامله مزبور به دفترخانه برده و سند را به نام او تنظیم می‌نماید و این اقدام نشان دهنده آن است که شوهرش وی را در آن زمان محجور ندانسته است. (مشروح لایحه هنگام شور قرائت می‌گردد).هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور رای فرجام خواسته به شماره 1190 - 1393/09/13 صادره از شعبه چهارم تجدیدنظر استان قزوین به جهات ذیل مخدوش و واجد نقض است زیرا اولا اظهارنظر کمیسیون 5 نفره پزشکان مندرج در برگ شماره 76 پرونده حاکی است که قدر متیقن زوال عقلی ناشی از بیماری دمانس شخص محجور خانم د. گ.ن. مورخ تیرماه 1392 م. ب. و در مورد تاریخ قبل از آن صراحتی بر چنین وضعیتی ندارد و صرفا بیانگر شروع بیماری نامبرده م. ب. ثانیا شروع بیماری الزاما به معنای حدوث و شروع حجر نیست و اصل بر سلامت روحی و روانی اشخاص است مگر آنکه دلیل و برهان قاطع بر فقد و زوال آن وجودداشته باشد. که در مانحن فیه چنین دلیلی ارائه نشده است و اظهارنظر کمیسیون پزشکی مذکور دلالتی بر آن ندارد ثالثا مدارک ارائه شده دلالت دارد که شخص محجور در تاریخ 1389/09/23 مبادرت به انجام معامله و خرید ملک نموده است (ص 3 پرونده فرجام خواهی) و این امر نیز علی القاعده موید صحت وسلامت روحی و روانی مشارالیها م. ب.. لذا محجوریت نامبرده در تاریخ مورد لحوق آراء یعنی مورخ 1389/03/02 محل تردید و دلیل متقن بر ثبوت آن موجود نیست. ضمنا این نکته را متذکر می‌گردد که اقتضاء امر آن بود دادگاه به لحاظ اعتراض به نظریه هیات 5 نفره پزشکان و توجها به اینکه نظرات ابرازی به نحو صریح دلالتی به تاریخ دقیق حجر ندارد با اخذ نظریه هیات عالی پزشکی قانونی و یا اخذ توضیح از پزشکان مذکور تاریخ دقیق حجر را مشخص که به این مهمّ نیز توجه نشده است. لذا رای مورد اعتراض فرجامی در وضع حاضر مخدوش و انطباقی با محتویات پرونده ندارد با پذیرش اعتراض و مستند به بندهای دوّم و پنجم ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون رسیدگی مجدد را به شعبه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم منقوض ارجاع می‌نماید.