۷۴ بازداشت داد باخته صغیر مجنون و محجور

برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-1207-a_0815110236867">ماده ۱۲۰۷ ق. م</a>: «اشخاص ذیل محجور و از تصرف در اموال و حقوق مالی خود ممنوع هستند: ۱- صغار ۲- اشخاص غیر رشید ۳- مجانین. ب. ت. ب. اینکه حجر مبتنی بر جهات و موجبات گوناگون است، اثرگذاری آن نسبت به سازوکار بازداشت مدنی متفاوت است. صغیر و مجنون را نمیتوان بابت دین و ناتوانی در پرداخت آن بازداشت نمود. برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-1213-a_0815110236875">ماده ۱۲۱۳ ق.م</a> مجنون دائمی مطلقاً و مجنون ادواری در حال جنون نمی تواند هیچ تصرفی در اموال و حقوق مالی خود بنماید ولو با اجازه ولی یا قیم خود، لکن اعمال حقوقی که مجنون ادواری در حال افاقه می نماید نافذ است مشروط بر اینکه افاقه او مسلم باشد. در مورد سفیه نادان و ناتوان از تشخیص مصلحت مالی بکارگیری ضمانت اجرای مدنی درنگ پذیر است. اداره اموال سفیه با ولی، وصی و یا قیم است. حال اگر آنها از پرداخت دین خودداری ورزند و نیز برای سفیه محکومی که می داند بابت دین یا تعهد محکومیت مالی یافته اما از اجرای آن خودداری می نماید، چه سرنوشتی رقم می خورد؟ به ویژه در جایی که سفیه دارای مال است و قدرت تشخیص بدهی و درک محکومیت مالی خود را دارد و درخور اطلاق مدیون مماطل» یا مدیون مستنکف از ادای دین است، آیا میتوان بازداشت مدنی او را توجیه کرد؟ ب. ت. ب. اینکه در مقررات موضوعه و نیز منابع فقهی نسبت به حبس سفیه محکوم به پرداخت دین و ایفای تعهد مالی دیدگاه روشنی بدست نمی آید، وانگهی گمان بر تشخیص منافع و ارزیابی دارایی نسبت به سفیه در همه شئون و مناسبات گسترش یافته و از جمله در مقام اجرای حکم مالی نیز این گمان و دو دلی درخور پیش بینی است بنابراین باید از بازداشت مدنی او خودداری نمود. اداره کل حقوقی قوه قضائیه در دیدگاه مشورتی شماره ۷/۹۲/۱۵۸۹ مورخ ۱۳۹۲/۰۸/۱۹ بر منع بازداشت مدنی داد باخته سفیه تاکید نمود.