شرط تحقق وکالت در طلاق در فرض ترک زندگی از ناحیه زوج

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/4/6 آقای ح. ر. بوکالت از طرف خانم ش. د.ز. بطرفیت آقای س. م.ل. دادخواستی بخواسته طلاق تقدیم و در متن دادخواست توضیح داده موکله بموجب سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1373/6/31 با خوانده ازدواج نموده و حاصل ازدواج یک فرزند 18 ساله است علیرغم گذشت بیست و یکسال زوج خوانده نتوانست تکالیف مکرر قانونی خود را که موجب تحکیم و ثبات خانواده م. ب. انجام دهد بنحویکه با رفتار سوء خ. ن. ب. موکل و تداوم این رفتار تشدید آن موجبات بروز اختلافات را فراهم نمود نتیجه این وضعیت موکل را در شرایط سخت و مشقت باری از نظر روحی قرار داده نفرت شدید نسبت به زوج پیدا نموده و ادامه زندگی موکل مالایطاق گردید بنحویکه حاضر گردید برای رهائی از این وضعیت غیر قابل تحمل مهر خود را که 301 عدد سکه تمام بهار آزادی است در قبال طلاق به زوج بذل نماید تا از این عسر نجات یابد موکله ام زنی است جوان و تحصیل کرده و از خانواده ای آبرومند که متاسفانه وضعیت ایجاد شده سبب گردید تمام راههای ادامه زندگی مشترک با خوانده در زیر یک سقف از بین رفته تاجائی که موکله بعنوان یک زن جوان و با آبرو در عسرت و پریشانی قرار گرفته و مدتی است که جدا از زوج زندگی می کند . سوء رفتار زوج بدان حد رسیده است که موکل و خوانده یکبار تصمیم به جدائی میگیرند و بموجب فتوکپی دادخواستی که بامضاء زوجین رسیده علت درخواست خود را نیز عدم تفاهم اخلاقی و بروز اختلافات اعلام میدارند تا آنجا که موکل حاضر شده تمام حقوق قانونی خود را در قبال طلاق بذل نماید و زوج نیز با طلاق بشرح فوق موافقت نموده است لذا ب. ت. ب. حدوث عسر و حرج و عدم امکان ادامه زندگی مشترک مستنداً بماده 1130 قانون مدنی صدور حکم طلاق م. ا. دادخواست مطروحه در شعبه دهم دادگاه حقوقی خانواده شهرستان رشت ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد . آقای س. ن. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب زوج خوانده اعلام وکالت نمود. جلسه اول دادرسی بتاریخ 94/5/5 با حضور وکلای طرفین دعوی و نیز خواهان تشکیل گردیددر این جلسه وکیل خ. ا. د. عرایض بشرح دادخواست تقدیمی است. محور طلاق منحصراً ماده 1130 قانون مدنی و بندهای 1 و 4 آن م. ب. با این وصف که زوج 5 سال است که محل زندگی و کار خ. ر. ب. شهرستان زابل منتقل کرده و در طول سال، کمتر از یکماه نزد همسرش زندگی می کند از سال 1373 ازدواج کردند تا 1389 با همدیگر در رشت زندگی داشتند موکله بنده مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت (هیأت علمی تمام وقت هستند) خوانده هم پزشک عمومی و اهل لنگرود هستند البته موکله تا دو سال قبل راضی به ادامه کار زوج در شهرستان زابل بوده لیکن فیمابین مقرر بوده که پس از مدت یکسال زوج برگردد که علیرغم اصرار موکله ، زوج حاضر نیست به رشت بیاید و اما در خصوص سوء رفتار معروض میدارم که زوج فردی است که با موکله تحقیر آمیز رفتار می نماید الفاظ رکیک مرتباً در منزل و در طول زندگی مشترک نسبت به موکله داشته است که این رفتار مورد مشاهده افراد خانواده و طرفین خصوصاً فرزند مشترک بوده است . موکله برای صدور گواهی عدم امکان سازش از تمام حقوق قانونی و مالی خود صرفنظر و آن را به اذاء طلاق به زوج بذل مینماید . خ. ا. د. اگر ده بار و ده سال هم طول بکشد اصرار به امر طلاق دارم و دیگر حاضر نیستم با همسرم زندگی نمایم . وکیل خ. ا. د. موکل بنده هیچ مضایقه ای در زندگی نسبت به همسر و فرزندش نداشته و نهایت سعی و تلاش را در جهت بهبود زندگی معمول داشته و ادعای وکیل خ. م. ب. ترک زندگی مشترک و سوء رفتار بدون دلیل اثباتی بوده است بنده حاضرم موکلم را در دادگاه حاضر نمایم و چنانچه ادعای ایشان یک درصد هم به تشخیص دادگاه درست باشد من خودم پیشقدم میشوم جهت رضایت موکل مبنی بر انجام امر طلاق . موکل بنده فردی محترم با شخصیت پزشک و علاقمند به حفظ زندگی مشترک م. ب. . سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نمود و وکلای طرفین هر یک داور موکل خود را تعیین و معرفی نموده اند و داوران هم پس از طی تشریفات هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند سر انجام دادگاه در وقت فوق العاده با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره 1020 مورخ 94/6/29 پس از ذکر خواسته خواهان و توضیحات وکیل ایشان و مدافعات وکیل خوانده و اعلام احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین با اعلام اینکه در عقد دائم حق طلاق بر عهده مرد م. ب. و زن تنها در موارد احصاء شده قانونی می تواند از دادگاه تقاضای طلاق نماید و ادعای وکیل زوجه خ. م. ب. وجود عسر و حرج ناشی از ترک زندگی و یا سوء رفتار فاقد ادله اثباتی است و بعلاوه خوانده ب. ت. ب. موقعیت شغلی و شخصیتی اجتماعی (دکتربودن) انتخاب منطقه محروم از سوی وی بعنوان محل خدمت را نمی توانیم موجبی برای امر طلاق بدانیم چه بسا این حق برای مرد می تواند مورد توجه باشد که هر کجا مرد جهت اسکان تعیین نماید زن موظف است در آنجا سکنی نماید و نظر باینکه داور زوج هم نظر به بقاء زندگی زوجین داده است و بموجب قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق ، حق طلاق با مرد بوده و تقاضی طلاق از ناحیه زن قدر مسلم باید با ادله اثباتی محکمی همراه باشد و نظر به رعایت اصل حفظ بقاء کانون زندگی و تلاش جهت جلوگیری از هم پاشیدگی کانون خانواده لذا دادگاه دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص و حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است . پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. ن. ب. آن تجدیدنظر خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان بموضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره 1281 مورخ 94/9/24 با استدلال اینکه طلاق از اختیارات شرعی و قانونی مرد بوده و زن تحت شرایطی می تواند درخواست طلاق کند که واجد آن شرایط بموجب ماده 1133 قانون مدنی و تبصره ذیل آن باشد که به عقیده دادگاه زوجه فاقد آن اوصاف و شرایط درخواست طلاق بوده و از این امتیاز بی نصیب م. ب. و از ماده مرقوم و قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق نیز این موضوع فهمیده و استنباط میشود لذا اعتراض زوجه ت. ن. خ. را غیر موجه و دادنامه معترض عنه را منطبق بر موازین قانونی تشخیص و ضمن رد اعتراض مطروحه دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است . دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1394/10/6 بوکیل ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 1394/10/26 با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است . لوایح طرفین بهنگام شور قرائت می گردد.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیدپس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم ش. د.ز. با وکالت آقای ح. ر. نسبت به دادنامه شماره 1281- 94 مورخ 1394/9/24 شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم به بطلان دعوی ف. خ. بخواسته صدور حکم طلاق انشاء گردیده ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده و اظهارات و مدافعات وکلای طرفین در مراحل دادرسی وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد . محتویات پرونده حاکی از آنستکه وکیل ز. ف. خ. بشرح دادخواست تقدیمی و توضیحات بعدی در جلسه دادرسی با اشاره به سوء رفتار ز. ن. ب. زوجه و اختلافات فیمابین و ترک زندگی مشترک از ناحیه زوج و مفارقت جسمانی طرفین و کراهت زوجه از زوج مدعی عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت گردیده و بر این اساس صدور حکم طلاق را خواستار گردیده است در حالیکه نامبرده در مراحل دادرسی هیچ ادله ای که وجود اختلافات عمیق و شدید و لاینحل بین طرفین و نیز سوء رفتار ز. ن. ب. زوجه را اثبات نماید اقامه و ابراز ننموده و بعلاوه از اظهارات وکیل ز. د. ج. دادرسی مورخ 94/5/5 مبنی بر اینکه موکله تا دو سال قبل راضی به ادامه کار زوج در شهرستان زابل بوده لیکن فیمابین مقرر بوده پس از مدت یکسال زوج برگردد که علیرغم اصرار موکله زوج حاضر نیست به رشت بیاید، مستفاد میگردد که در بدو امر اشتغال بکار زوج بعنوان پزشک در شهرستان زابل بر اساس توافق طرفین و رضایت زوجه بوده و اینکه نامبرده به ادامه اشتغال خود در شهرستان زابل اصرار دارد و حاضر به مراجعت و اشتغال به کار در شهرستان رشت نمی باشد این امر نمی تواند مصداق ترک زندگی از طرف زوج محسوب گردد و هم چنین ب. ت. ب. اظهارات وکیل ز. د. ج. دادرسی و مندرجات نظریه داور زوج ، زوج هر سال به تناوب در محل زندگی مشترک در شهرستان رشت حضور یافته و بمدت چند روز با همسر و فرزندش زندگی مینماید لذا اشتغال بکار زوج در شهرستان زابل نمی تواند دلیل یا اماره ای بر بی توجهی و عدم علاقه و پای بندی او نسب به همسر و فرزند مشترک بشمار آید بنابمراتب چون سوء رفتار زوج به اثبات نرسیده و اختلافات طرفین که ظاهراً منشاء آن همان اشتغال زوج در شهرستان زابل بوده باتفاهم یکدیگر و مداخله بزرگان فامیل دو طرف قابل حل خواهد بود ، آنقدر عمیق و شدید و لاینحل محسوب نبوده که موجبات کراهت زوجه را از زوج فراهم و از این حیث موجبی برای طلاق و متارکه طرفین بوده باشد بنابراین دادنامه فرجام خواسته که متکی بر استنباط قضائی و تشخیص دادگاه بوده با لحاظ مجموع اوراق و محتویات پرونده و اوضاع و احوال حاکم بر روابط طرفین و موقعیت شغلی و اجتماعی طرفین صائب و موجه و منطبق بر موازین قانونی بو ده و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ف. خ. د. حدی نیست که بمبانی استباط و تشخیص دادگاه و مالاً اساس دادنامه فرجام خواسته خلل و خدشه ای وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد اعتراض ف. خ. دادنامه فرجام خواسته مستنداً بماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی ابرام می گردد. رئیس شعبه هشتم دیوان عالی کشور: حسن عباسیان مستشاران: سیروس کیقبادی مسعود کریمپورنطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی