شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالث

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی د. ب. ط.: ۱- سازمان * ۲-اقا ح. ف. م. ۳-اقای ه. ا. ج. بار زاری به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک به شماره ۷۶۹۷۸۳ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان و خسارت تاخیر تادیه تقدیم و توضیح داده است: به موجب کپی مصدق چک مذکور مورخ ۱۴۰۰/۷/۱۰ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان عهده بانک ملی ایران شعبه تربت حیدریه که گواهی عدم پرداخت ان نیز در *بوده است.موکل اینجانب مبلغ ۶۰ میلیون تومان از خواندگان طلبکار است.و با وصف مراجعات مکرر و حلول سررسید از پرداخت ان خودداری می کنند فلذا … و ماده ۱۹ قانون صدور چک مبنی بر مسئولیت تضامنی صادر کنندگان و صدور حکم محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته و … م. ا. این دادخواست به شعبه *ارجاع شده است. ( ص۹ ) . جلسه رسیدگی در تاریخ ۱۴۰۰/۷/۲۹ تشکیل شده است. وکیل خ. خ. ر. بشرح دادخواست با این اصلاح که اشتباه تایپی در ستون خواسته از تاریخ تقدیم دادخواست اصلاح به تاریخ سررسید الی یوم الوصول … بیان داشته است. اقای ح. ف. م. اظهار داشته همین الان حاضرم شخصا مبلغ چک را پرداخت کنم شماره حساب بدهد تا بپردازم. اقای ه. ا. ج. ب. اری پاسخ داده روز ۷/۱ زنگ زدم – ۷/۲ هم زنگ زدم – ۳و۴و ۹ مهرماه هم زنگ زدم که بیاید پولش را بگیرد حتی به پدرش هم زنگ زدم می گوید وکیلم گفته اگربگیری چنین می شود. ( عین نوشته ) . وکیل خواهان پاسخ داده ادعای خواندگان کذب م. ب.. و خواندگان در پرونده *مطروحه در ان شعبه ادعای واهی مطرح کردند. که نشان از عدم صداقت خواندگان دارد. … چرا خواندگان در موعد مقرر وجه چک را پرداخت نکردند. چرا خواندگان حاضربه پرداخت وجه در موعد مقرر نشدند. هر چند که یحتمل در مرحله فرجام خواهی پرونده پیش گفته نیازبه لاشه چک بودند حاضر جهت ادعای کذب دیگر فروض است. متاسفانه خواندگان در پی دریافت لاشه چک هستند نه پرداخت وجه ان. درخواست صدور حکم بر محکومیت خواندگان وفق ستون خواسته م. ا. ( عبارات اینگونه خوانده شد- عضو ممیز ) . اقای ف. م. جواب داده – من شخصا وام گرفته ام و در حسابم هست ، چک را برای گرفتن دسته چک جدید لازم داریم. از همان برج ۷ پول در حسابم هست و برداشت نکردم. حساب فروشگاه بخاطر شکایت یک نفر دیگر مسدود بود. در خصوص اینکه خواستیم و نیامده شاهد داریم ( ص۱۳ ) . دادگاه قرار استماع شهادت شهود خواندگان را صادر کرده است. وکیل خ. ط. ل. ای در ارتباط با شهادت شهود ، اضافه نموده چنانچه خ. ر. د. مدعی پرداخت می باشند می بایست مبلغ چک را در صندوق دادگستری واریز می نمود … با عنایت به اینکه تغییر مدیون نیاز به موافقت موکل اینجانب دارد. موکل میتواند بر اساس احکام حواله از این موضوع امتناع نماید. و همچنین با عنایت به شخصیت حقوقی خ. ر. ا. کمی این موضوع قابل موشکافی است. ( عین نوشته ص۱۹ ) . در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۸/۱۳ دادگاه از شهود خواندگان تحقیق شده است: ۱-اقای ح. ن. ع. اظهار داشته چون بازنشته هستم و اوقات فراغت را به فروشگاه می روم و انجا چایی می خوریم حدود دو ماه پیش بود که اقای ا. ( خواهان ) مرا در خیابان دید و گفت موضوع اختلافشان ادامه دار شده و از من خواست که پادرمیانی کنم منهم موضوع رابه اقای ج. و ف. م. گفتم. ان موقع موضوع حساب بیشتر بود فکر کنم حدود ۱۸۰ میلیون تومان بود. اقای ج. به اقای ا. زنگ زد و گفت چک را بیاور و پول را می دهیم. ایشان هم قبول کرد. بعد از مدتی در ۷/۷ هم در فروشگاه بودم که مجددا تماس گرفته شد و من گفتم مگر اقای ا. نیامده گفتند نه نیامده است. ضمنا من گفتم که چطور پرداخت می کنید گفتند که چون حساب مسدود است.نمی توانیم به حساب بریزیم اول کارت می کشیم و بعد چک را می گیریم. وکیل خواهان پرسیده وجه چک چقدر بود؟ شاهد پاسخ داد ۶۰ میلیون تومان البته من دقت به مبالغ نکردم چون قرار بر این نبود که بیایم شهادت بدهم. وکیل خواهان پرسیده ج. زنگ زد یا ف. م. ؟ شاهد جواب داده اقای ج. . اقای ج. اظهار داشته من به بانک رفتم ولی ایشان نیامد. اقای ف. م. اظهار داشته جواب تلفن مرا اصلا نمی دهد ( ص۲۴ ) . ۲-اقای ع. ا. ت. ز. م. اظهار داشته من به فروشگاه زیاد می روم. هفته ای دو مرتبه می روم. پاتوق دیگری ندارم. ( دادگاه - شاهدبا عصا و به سختی راه می رود ) هفته اول مهر بود ، اقای ج. به اقای ا. زنگ زد که چک را بیار و پولت اماده است.بگیر. اقای انظباطی گفت به حساب بریزید. اقای ج. گفت حساب ما مسدود است.و اگر پول بریزیم نمی شود. برداشت کرد همین الان هم ۴۰-۵۰ تومان پول دارد. اقای انظباطی گفت می ایم. پدر اقای ا. همکار فرهنگی ما بوده و با فروشگاه همکاری داشته اند و ایشان را می شناسم ( ص۲۷ ) . دادگاه خطاب به شخص خواهان مطالب بیان شده توسط شهود را قبول دارید؟ جواب داده خیر قبول ندارم. زیرا بنده در فروشگاه نبوده ام. بنده در تاریخ ۱۴۰۰/۷/۱۰ به بانک ملی مراجعه کرده ام جهت وصول چک ۶۰ میلیون تومان خودم که متوجه شدم اقای ا. مسئول باجه به من یک چک به همین مبلغ و در وجه من به نام صاحب چک خانم م. ارائه داد و گفت که اقای ف. م. این چک را در قبال چک فروشگاه داده که به شما بدهم و چک ۶۰ میلیون تومان فروشگاه را از شما بگیرم و من از این کار امتناع کردم و از بانک بیرون امدم و سپس به اقای ف. م. پیام دادم که چک را وصول کنید و این اقای ف. م. اصرار داشتند که چک به هر طریقی غیر از وصول در بانک وصول شود. و من دوباره به ایشان گفتم که چک باید فقط در بانک ملی در حساب فروشگاه قرار گیرد و وصول شود. ( ص۲۳ ) . دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۰ چنین رای داده است. … با عنایت به دفاعیات خواندگان و به دلالت گواهی شهود تعرفه شده و همچنین اظهارات خوانده در دادگاه چنین احراز می گردد. که خواندگان قبل از سررسید چک تمایل خود به پرداخت وجه را اعلام نموده اند ، لیکن خواهان از دریافت وجه و تحویل چک امتناع نموده است. خواندگان طی قبض سپرده شماره ۴۱۳۸۲۱ – ۱۴۰۰/۸/۱۶ ، تمامی وجه چک را به حساب سپرده دادگستری تودیع نموده اند. بنابراین و ن. ب. ا. خواهان بر علیه خود اقدام نموده و خواندگان نیز اصل مبلغ چک را تادیه نموده اند ، مستحق مطالبه خسارت دادرسی و تاخیر تادیه نمی باشد. لذا با استناد به قاعده اقدام ، مواد ۲۶۴ و ۲۷۳ قانون مدنی ، حکم به بی حقی خواهان صادر و اعلام می گردد. … ص۳۰ این رای در تاریخ ۱۴۰۰/۹/۲- ابلاغ شده و اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. در تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۳ نسبت به ان فرجام خواهی کرده است. ( ص۵۶+۳۲ ) . در دادخواست فرجامی اظهار شده تاکنون ۳ پرونده با دادخواست های متوالی با خواندگان پرونده حاضر با موضوع مطالیه وجه چک با مبالغ متفاوت و سر رسیدهای متفاوت علیه انها اقامه گردیده است.که بعضا در مرحله اجرای حکم و پرونده حاضر در مرحله فرجام خواهی و پرونده سوم در شعبه *در حال رسیدگی است.… خواندگان در پرونده های مذکور با ادعاهای کذب و بی اساس به نوعی تعلل ورزیده اند … چک موضوع پرونده فعلی ارتباطی با برنج ندارد. و صرفا از باب سرمایه گذاری و قرارداد مشارکت برای خرید لوازم خانگی بوده است.… امانی بودن چک نیز بی اساس است.… ایرادات مطروحه در هر پرونده صرفا جهت ایذای موکل بوده است.… جالب توجه اینکه تاریخ تودیع قبض سپرده فقط ۴ روز قبل از انشای رای و بعد از خاتمه دادرسی م. ب.. … استناد دادگاه به قاعده اقدام فاقد توجیه م. ب.. زیرا طبق ماده ۲۷۳ قانون مدنی و بر فرض محال چنانچه ذینفع از قبول حق خود امتناع ورزد مدیون میبایست حق مزبور را به حاکم ی. ق. م. او تحویل دهد … قاعده اقدام در مورد خواندگان صادق است.… درخواست نقض دادنامه حاضر م. ا.. تصویر دادنامه شماره ۰۴۲۸ مورخ ۱۴۰۰/۶/۳۱ شعبه *مبنی بر محکومیت خواندگان به پرداخت وجه یک فقره چک به مبلغ ۱/۸۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال در وجه خواهان فعلی از جمله منضمات لایحه وکیل ف. خ. است. اقایان ح. ف. م. و ه. ا. ج. بار زاری طی لایحه ای پاسخ داده اند: … چک های موصوف صرفا برای خرید برنج بوده که ف. خ. ملزم بوده در صورتی که برای برنج ها مشکلی پیش امد یا … تحویل وی گردد. … شکایت خیانت در امانت در خصوص مورد در دادسرای محترم مطرح رسیدگی است.… در مورد پرداخت چک به مراجع ذیصلاح قضایی مراجعه کردیم ولی بعلت اینکه دادخواستی تقدیم نشده بود از دریافت وجه چک امتناع کردند. … اینجانبان حاضربه پرداخت بودیم و با این توصیف نیازی به طرح دعوی توسط وکیل نبود تا ادعای خسارت شود. ابرام رای م. ا. ( ص۶۲ ) . پرونده به جای ارسال به دیوان عالی کشور به دادگاه تجدیدنظر ارسال شده و شعبه *مرقوم داشته اند ب. ت. ب. تقاضای فرجام و گذشت مهلت ۴۰ روزه برای اعتراض ، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شود. و بر این اساس پرونده به دیوان ارسال و به شعبه ۲۱ دیوان ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است.و پس از قرائت گزارش اقای ح. ی. عضو ممیز و بررسی اوراق پرونده ، مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه * درباره فرجام خواهی اقای م. ا. ا. با وکالت ا. ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۰ شعبه *که طی ان در خصوص دعوی ف. خ. ب. خواسته مطالبه وجه چک بمبلغ ۶۰۰ میلیون ریال و خسارت تاخیر تادیه و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل ، با این استدلال که اصل مبلغ چک تودیع شده و خواهان بر علیه خود اقدام نموده وی را مستحق مطالبه خسارت ندانسته و با استناد به قاعده اقدام و مواد ۲۶۴ و ۲۷۳ قانون مدنی حکم به بی حقی خواهان صادر گردیده است ، ن. ب. ا. رای فرجام خواسته مبتنی بر تحقیقات ناقص است.لذا با قبول فرجام خواهی و مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای مرقوم نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می شود. که: ۱-از شخص خواهان ( ف. خ. ) تحقیق و علت واقعی امتناع نامبرده از دریافت وجه چک خارج از حساب شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان پرسش و پاسخ وی در پرونده منعکس شود. ۲-از شخص اقایان ف. م. و ج. تحقیق و ب. ت. ب. ماده ۲۷۳ قانون مدنی ، علت عدم تودیع وجه چک در صندوق دادگستری یا ثبت پرسش و جواب انان منعکس گردد. ۳-از بانک محال علیه استعلام شود. که چک صادره از جانب خانم م. که بعنوان جایگزین چک موضوع پرونده در اختیار کارمند بانک بوده ( ص۲۳ ) و ف. خ. از پذیرش ان خودداری کرده است ، به چه مبلغی بوده و ایا چک روز بوده یا وعده دار و در زمان ارائه ان به ف. خ. ، معادل وجه چک موجودی داشته یا خیر؟ ۴-پس از انجام مراتب بالا و بر اساس نتایج حاصله نسبت به اصل خواسته ( مطالبه چک ) و خسارات مورد نظر رای مقتضی صادر و به طرفین ابلاغ شود. ح. ی. ا. ش. خان رییس شعبه *عضو معاون شعبه * فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالث موضوع این پرونده به دعوی خواهان برای مطالبه مبلغ 100,000,000 ریال به عنوان وجه یک فقره چک و همچنین خسارات دادرسی و تاخیر تادیه مربوط می‌شود. خواهان با ارائه چک و گواهینامه‌ای از بانک، مدیونیت خوانده را اثبات کرده و ادعا کرده است که خوانده هیچ دلیلی برای ایفای دین یا سقوط آن ارائه نکرده است. دادگاه بدوی با استناد به مواد 249، 313 و 314 قانون تجارت و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ خواسته و خسارات مربوطه صادر کرد. همچنین، درخواست تامین خواسته به دلیل عدم سپرده‌گذاری خسارت احتمالی رد شد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با بررسی پرونده به این نتیجه رسید که چک در وجه شخص دیگری صادر شده و دلیلی برای انتقال حقوق چک به ت. ن. خ. وجود ندارد. بنابراین، به استناد بند ه ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه بدوی نقض و دعوی رد شد. رای صادره حضوری و قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/10/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در دعوی مطالبه وجه چکی که در وجه شخص معین صادر شده، انتقال صحیح چک به دارنده فعلی باید ثابت شود (ظهر نویسی) و صرف در دست داشتن چک فی نفسه و بدون اثبات ناقل قانونی کافی نیست و دعوی مطروحه مسموع نیست. در خصوص دعوی وکیل خواهان موصوف به طرفیت خوانده فوق الذکر به خواسته 1 - مطالبه مبلغ 100/000/000 ریال وجه یک فقره چک به انضمام خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک الی یوم الوصول، 2 - صدور قرار تامین خواسته وکیل خواهان جهت اثبات ادعای خود تصویر برابر با اصل چک شماره 967636 - 10/3/88 صادره از حساب جاری شماره 1020743020001 بانک ملی ایران شعبه... و گواهینامه صادره از بانک محال علیه را به دادگاه ارائه نموده است. ن. ب. ا. حسب اسناد اقامه شده، مدیونیت خوانده به اعتبار صدور سند، مسجل است و ن. ب. ا. اصالت سند مورد تعرض واقع نشده است و خوانده دلیلی بر ایفای دین و یا سقوط آن به دادگاه ارائه نکرده است و ب. ت. ب. بقاء اصول اسناد در ید دارنده که دلالت بر بقاء اشتغال ذمه خوانده دارد و ن. ب. ا. خوانده دلیلی ابراز نکرده است که نشانگر تحصیل مجرمانه و یا من غیرحق چک توسط خواهان باشد. وانگهی روابط حقوقی خواهان با خانم س.ف. نمی تواند حقوق دارنده ثالث با حسن نیت را مخدوش نماید. بنابراین دادگاه دعوی را واجد وجاهت قانونی و محمول بر صحت تشخیص و با استناد به مواد 249 ، 313 و 314 قانون تجارت و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی و تبصره الحاقی به ماده 2 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون صدورچک مصوب سال 76 و قانون استفساریه تبصره فوق الذکر مصوب سال 1377 هر دو مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبالغ ذیل الذکر د. ح. خ. صادر و اعلام می‌نماید: 1 - 100/000/000 ریال بابت اصل خواسته 2 - 2/050/000 ریال بابت هزینه دادرسی 3 - 3/600/000 ریال بابت حق الوکاله وکیل در مرحله بدوی 4 - خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک موضوع دعوی تا روز تادیه (اجرای حکم). براساس شاخص سالانه بانک مرکزی که حین اجرا احتساب خواهد شد و هزینه دادرسی آن به ماخذ قانونی در حین اجراء از محکوم له وصول خواهد شد. حکم صادره غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه م. ب.. در خصوص درخواست تامین از آنجائی که وکیل متقاضی علی رغم ابلاغ اخطار قانونی خسارت احتمالی معینه را به صندوق دادگستری نسپرده است بنابراین شرط قانونی پذیرش تقاضا حاصل نبوده و با استناد به مدلول بند (د) ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد درخواست را صادر و اعلام می‌شود قرار صادره قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - ارغوانی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ح.الف. به طرفیت آقای م.ب. از دادنامه شماره --- مورخه 1390/08/10 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که متضمن صدور حکم بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 100/000/000 ریال بابت وجه یک فقره چک مستند دعوی به انضمام خسارات دادرسی و تاخیر تادیه م. ب.. دادگاه د. ا. م. از دادرسی پس از بررسی مندرجات پرونده تجدیدنظرخواهی به عمل آمده را وارد ندانسته، به لحاظ مغایرت دادنامه تجدیدنظرخواسته با مقررات قانونی دادنامه مذکور را شایسته نقض می داند. زیرا به دلالت مندرجات چک مستند دعوی چک در وجه خانم س.ف. صادر گردیده - در مستندات ابرازی دلیلی بر ظهر نویسی چک از ناحیه خانم س.ف. و یا انتقال حقوق چک مذکور ب. غ. از جمله ت. ن. خ. آقای ح.الف. ملاحظه نمی گردد و چون نحوه انتقال چک به ت. ن. خ. محرز نمی‌باشد، ذی نفع بودن ت. ن. خ. محل خدشه بوده، بانک محال علیه نیز در زمان مراجعه ت. ن. خ. به عنوان دارنده در جهت مطالبه وجه مذکور - به این مهم توجه ننموده، با وصف مذکور، به لحاظ عدم احراز ذی نفع بودن ت. ن. خ. به لحاظ عدم انتقال، حقوق مربوط به چک، به لحاظ فقدان دلیل انتقال، دعوی قابلیت استماع نداشته، دادگاه با انطباق تجدیدنظرخواهی با بند ه ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته به استناد بند 10 ماده 84 از قانون آیین دادرسی مدنی، در خصوص دعوی خواهان نخستین قرار رد دعوی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره حضوری و قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان تهران - مستشار دادگاه در تاریخ 24 فروردین 1401، دادنامه‌ای در خصوص یک دعوی مالی صادر گردید. در این پرونده، خواهان به منظور مطالبه مبلغ 60 میلیون تومان و خسارت تاخیر تادیه ناشی از یک فقره چک، علیه چند خوانده اقامه دعوی کرده بود. خواهان ادعا نمود که با وجود مراجعه مکرر، خواندگان از پرداخت وجه چک خودداری کرده‌اند و از دادگاه درخواست صدور حکم محکومیت خواندگان را داشت. در دفاعیات، خواندگان اعلام کردند که تمایل به پرداخت وجه چک را قبل از سررسید دارند و همچنین مدعی شدند که وجه چک را به حساب سپرده دادگستری واریز کرده‌اند. <br>دادگاه با استناد به قاعده اقدام و مواد 264 و 273 قانون مدنی، حکم به بی‌حقی خواهان صادر کرد و او را مستحق مطالبه خسارت ندانست. پس از صدور این رای، خواهان به آن فرجام‌خواهی کرد و در دادخواست فرجامی خود، به تحقیقات ناقص و عدم توجه به ادعاهای خواندگان اشاره نمود. شعبه دیوان عالی کشور، فرجام‌خواهی را پذیرفت و رای قبلی را نقض کرد و دستور رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای را صادر نمود و خواستار انجام تحقیقات بیشتر در مورد علت عدم دریافت وجه چک و استعلام از بانک مربوطه شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1401/01/24 پیام: در دعوی مطالبه وجه چکی که در وجه شخص معین صادر شده، انتقال صحیح چک به دارنده فعلی باید ثابت شود و صرف ظهر نویسی و در دست داشتن چک فی نفسه و بدون اثبات ناقل قانونی کافی نیست و دعوی مطروحه مسموع نیست. رای خلاصه جریان پرونده اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی د. ب. ط.: 1 - سازمان * 2 - اقا ح. ف. م. 3 - اقای ه. ا. ج. بار زاری به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک به شماره 769783 به مبلغ 60 میلیون تومان و خسارت تاخیر تادیه تقدیم و توضیح داده است: به موجب کپی مصدق چک مذکور مورخ 1400/07/10 به مبلغ 60 میلیون تومان عهده بانک ملی ایران شعبه تربت حیدریه که گواهی عدم پرداخت ان نیز در *بوده است.موکل اینجانب مبلغ 60 میلیون تومان از خواندگان طلبکار است.و با وصف مراجعات مکرر و حلول سررسید از پرداخت ان خودداری می کنند فلذا … و ماده 19 قانون صدور چک مبنی بر مسئولیت تضامنی صادر کنندگان و صدور حکم محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته و … م. ا. این دادخواست به شعبه *ارجاع شده است. (ص 9 ). جلسه رسیدگی در تاریخ 1400/07/29 تشکیل شده است. وکیل خ. خ. ر. ب. ش. د. با این اصلاح که اشتباه تایپی در ستون خواسته از تاریخ تقدیم دادخواست اصلاح به تاریخ سررسید الی یوم الوصول … بیان داشته است. اقای ح. ف. م. اظهار داشته همین الان حاضرم شخصا مبلغ چک را پرداخت کنم شماره حساب بدهد تا بپردازم. اقای ه. ا. ج. ب. اری پاسخ داده روز 7/1 زنگ زدم - 7/2 هم زنگ زدم - 3 و 4 و 9 مهرماه هم زنگ زدم که بیاید پولش را بگیرد حتی به پدرش هم زنگ زدم می گوید وکیلم گفته اگربگیری چنین می‌شود. (عین نوشته). وکیل خواهان پاسخ داده ادعای خواندگان کذب م. ب.. و خواندگان در پرونده *مطروحه در ان شعبه ادعای واهی مطرح کردند. که نشان از عدم صداقت خواندگان دارد. … چرا خواندگان در موعد مقرر وجه چک را پرداخت نکردند. چرا خواندگان حاضربه پرداخت وجه در موعد مقرر نشدند. هر چند که یحتمل در مرحله فرجام خواهی پرونده پیش گفته نیازبه لاشه چک بودند حاضر جهت ادعای کذب دیگر فروض است. متاسفانه خواندگان در پی دریافت لاشه چک هستند نه پرداخت وجه ان. درخواست صدور حکم بر محکومیت خواندگان وفق ستون خواسته م. ا. (عبارات اینگونه خوانده شد- عضو ممیز). اقای ف. م. جواب داده - من شخصا وام گرفته ام و در حسابم هست، چک را برای گرفتن دسته چک جدید لازم داریم. از همان برج 7 پول در حسابم هست و برداشت نکردم. حساب فروشگاه بخاطر شکایت یک نفر دیگر مسدود بود. در خصوص اینکه خواستیم و نیامده شاهد داریم (ص 13 ). دادگاه قرار استماع شهادت شهود خواندگان را صادر کرده است. وکیل خ. ط. ل. ای در ارتباط با شهادت شهود، اضافه نموده چنانچه خ. ر. د. مدعی پرداخت می‌باشند می‌بایست مبلغ چک را در صندوق دادگستری واریز می نمود … با عنایت به اینکه تغییر مدیون نیاز به موافقت موکل اینجانب دارد. موکل میتواند بر اساس احکام حواله از این موضوع امتناع نماید. و همچنین با عنایت به شخصیت حقوقی خ. ر. ا. کمی این موضوع قابل موشکافی است. (عین نوشته ص 19 ). در جلسه مورخ 1400/08/13 دادگاه از شهود خواندگان تحقیق شده است: 1 - اقای ح. ن. ع. اظهار داشته چون بازنشته هستم و اوقات فراغت را به فروشگاه می روم و انجا چایی می خوریم حدود دو ماه پیش بود که اقای ا. (خواهان) مرا در خیابان دید و گفت موضوع اختلافشان ادامه دار شده و از من خواست که پادرمیانی کنم منهم موضوع رابه اقای ج. و ف. م. گفتم. ان موقع موضوع حساب بیشتر بود فکر کنم حدود 180 میلیون تومان بود. اقای ج. به اقای ا. زنگ زد و گفت چک را بیاور و پول را می دهیم. ایشان هم قبول کرد. بعد از مدتی در 7/7 هم در فروشگاه بودم که مجددا تماس گرفته شد و من گفتم مگر اقای ا. نیامده گفتند نه نیامده است. ضمنا من گفتم که چطور پرداخت می کنید گفتند که چون حساب مسدود است.نمی توانیم به حساب بریزیم اول کارت می کشیم و بعد چک را می گیریم. وکیل خواهان پرسیده وجه چک چقدر بود؟ شاهد پاسخ داد 60 میلیون تومان البته من دقت به مبالغ نکردم چون قرار بر این نبود که بیایم شهادت بدهم. وکیل خواهان پرسیده ج. زنگ زد یا ف. م. ؟ شاهد جواب داده اقای ج.. اقای ج. اظهار داشته من به بانک رفتم ولی ایشان نیامد. اقای ف. م. اظهار داشته جواب تلفن مرا اصلا نمی دهد (ص 24 ). 2 - اقای ع. ا. ت. ز. م. اظهار داشته من به فروشگاه زیاد می روم. هفته ای دو مرتبه می روم. پاتوق دیگری ندارم. (دادگاه - شاهدبا عصا و به سختی راه می رود) هفته اول مهر بود، اقای ج. به اقای ا. زنگ زد که چک را بیار و پولت اماده است.بگیر. اقای انظباطی گفت به حساب بریزید. اقای ج. گفت حساب ما مسدود است.و اگر پول بریزیم نمی شود. برداشت کرد همین الان هم 40 - 50 تومان پول دارد. اقای انظباطی گفت می ایم. پدر اقای ا. همکار فرهنگی ما بوده و با فروشگاه همکاری داشته اند و ایشان را می شناسم (ص 27 ). دادگاه خطاب به شخص خواهان مطالب بیان شده توسط شهود را قبول دارید؟ جواب داده خیر قبول ندارم. زیرا بنده در فروشگاه نبوده ام. بنده در تاریخ 1400/07/10 به بانک ملی مراجعه کرده ام جهت وصول چک 60 میلیون تومان خودم که متوجه شدم اقای ا. مسئول باجه به من یک چک به همین مبلغ و در وجه من به نام صاحب چک خانم م. ارائه داد و گفت که اقای ف. م. این چک را در قبال چک فروشگاه داده که به شما بدهم و چک 60 میلیون تومان فروشگاه را از شما بگیرم و من از این کار امتناع کردم و از بانک بیرون امدم و سپس به اقای ف. م. پیام دادم که چک را وصول کنید و این اقای ف. م. اصرار داشتند که چک به هر طریقی غیر از وصول در بانک وصول شود. و من دوباره به ایشان گفتم که چک باید فقط در بانک ملی در حساب فروشگاه قرار گیرد و وصول شود. (ص 23 ). دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/08/20 چنین رای داده است. … با عنایت به دفاعیات خواندگان و به دلالت گواهی شهود تعرفه شده و همچنین اظهارات خوانده در دادگاه چنین احراز می‌گردد. که خواندگان قبل از سررسید چک تمایل خود به پرداخت وجه را اعلام نموده اند، لیکن خواهان از دریافت وجه و تحویل چک امتناع نموده است. خواندگان طی قبض سپرده شماره 413821 - 1400/08/16 ، تمامی وجه چک را به حساب سپرده دادگستری تودیع نموده اند. بنابراین و ن. ب. ا. خواهان بر علیه خود اقدام نموده و خواندگان نیز اصل مبلغ چک را تادیه نموده اند، مستحق مطالبه خسارت دادرسی و تاخیر تادیه نمی‌باشد. لذا با استناد به قاعده اقدام، مواد 264 و 273 قانون مدنی، حکم به بی حقی خواهان صادر و اعلام می‌گردد. … ص 30 این رای در تاریخ 1400/09/02 - ابلاغ شده و اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. در تاریخ 1400/10/13 نسبت به ان فرجام خواهی کرده است. (ص 56 + 32 ). در دادخواست فرجامی اظهار شده تاکنون 3 پرونده با دادخواست های متوالی با خواندگان پرونده حاضر با موضوع مطالیه وجه چک با مبالغ متفاوت و سر رسیدهای متفاوت علیه انها اقامه گردیده است.که بعضا در مرحله اجرای حکم و پرونده حاضر در مرحله فرجام خواهی و پرونده سوم در شعبه *در حال رسیدگی است.… خواندگان در پرونده های مذکور با ادعاهای کذب و بی اساس به نوعی تعلل ورزیده اند … چک موضوع پرونده فعلی ارتباطی با برنج ندارد. و صرفا از باب سرمایه گذاری و قرارداد مشارکت برای خرید لوازم خانگی بوده است.… امانی بودن چک نیز بی اساس است.… ایرادات مطروحه در هر پرونده صرفا جهت ایذای موکل بوده است.… جالب توجه اینکه تاریخ تودیع قبض سپرده فقط 4 روز قبل از انشای رای و بعد از خاتمه دادرسی م. ب.. … استناد دادگاه به قاعده اقدام فاقد توجیه م. ب.. زیرا طبق ماده 273 قانون مدنی و بر فرض محال چنانچه ذینفع از قبول حق خود امتناع ورزد مدیون میبایست حق مزبور را به حاکم ی. ق. م. او تحویل دهد … قاعده اقدام در مورد خواندگان صادق است.… درخواست نقض دادنامه حاضر م. ا.. تصویر دادنامه شماره --- مورخ 1400/06/31 شعبه *مبنی بر محکومیت خواندگان به پرداخت وجه یک فقره چک به مبلغ 1/890/000/000 ریال در وجه خواهان فعلی از جمله منضمات لایحه وکیل ف. خ. است. اقایان ح. ف. م. و ه. ا. ج. بار زاری طی لایحه ای پاسخ داده اند: … چک های موصوف صرفا برای خرید برنج بوده که ف. خ. ملزم بوده در صورتی که برای برنج ها مشکلی پیش امد یا … تحویل وی گردد. … شکایت خیانت در امانت در خصوص مورد در دادسرای محترم مطرح رسیدگی است.… در مورد پرداخت چک به مراجع ذیصلاح قضایی مراجعه کردیم ولی به علت اینکه دادخواستی تقدیم نشده بود از دریافت وجه چک امتناع کردند. … اینجانبان حاضربه پرداخت بودیم و با این توصیف نیازی به طرح دعوی توسط وکیل نبود تا ادعای خسارت شود. ابرام رای م. ا. (ص 62 ). پرونده به جای ارسال به دیوان عالی کشور به دادگاه تجدیدنظر ارسال شده و شعبه *مرقوم داشته اند ب. ت. ب. تقاضای فرجام و گذشت مهلت 40 روزه برای اعتراض، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شود. و بر این اساس پرونده به دیوان ارسال و به شعبه --- دیوان ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است.و پس از قرائت گزارش اقای ح. ی. عضو ممیز و بررسی اوراق پرونده، مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می‌نماید. رای شعبه دیوان عالی کشور درباره فرجام خواهی اقای م. ا. ا. با وکالت ا. ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/08/20 شعبه *که طی ان در خصوص دعوی ف. خ. ب. خواسته مطالبه وجه چک بمبلغ 600 میلیون ریال و خسارت تاخیر تادیه و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل، با این استدلال که اصل مبلغ چک تودیع شده و خواهان بر علیه خود اقدام نموده وی را مستحق مطالبه خسارت ندانسته و با استناد به قاعده اقدام و مواد 264 و 273 قانون مدنی حکم به بی حقی خواهان صادر گردیده است، ن. ب. ا. رای فرجام خواسته مبتنی بر تحقیقات ناقص است.لذا با قبول فرجام خواهی و مستندا به بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای مرقوم نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌شود. که: 1 - از شخص خواهان (ف. خ.) تحقیق و علت واقعی امتناع نامبرده از دریافت وجه چک خارج از حساب شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان پرسش و پاسخ وی در پرونده منعکس شود. 2 - از شخص اقایان ف. م. و ج. تحقیق و ب. ت. ب. ماده 273 قانون مدنی، علت عدم تودیع وجه چک در صندوق دادگستری یا ثبت پرسش و جواب انان منعکس گردد. 3 - از بانک محال علیه استعلام شود. که چک صادره از جانب خانم م. که به عنوان جایگزین چک موضوع پرونده در اختیار کارمند بانک بوده (ص 23 ) و ف. خ. از پذیرش ان خودداری کرده است، به چه مبلغی بوده و ایا چک روز بوده یا وعده دار و در زمان ارائه ان به فرجام خواه، معادل وجه چک موجودی داشته یا خیر؟ 4 - پس از انجام مراتب بالا و بر اساس نتایج حاصله نسبت به اصل خواسته (مطالبه چک) و خسارات مورد نظر رای مقتضی صادر و به طرفین ابلاغ شود.