انتقال مهریه به شخص ثالث در قالب تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن

انتقال مهریه به شخص ثالث در قالب تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1 دی 1399 در استان یزد برگزار شد، موضوع انتقال مهریه به شخص ثالث و تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا این انتقال از نظر قانونی مجاز است و در صورت مثبت بودن پاسخ، کدام محاکم صلاحیت رسیدگی به دعوی ثالث را دارند و آیا رعایت بند ب ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه برای شخص ثالث الزامی است یا خیر. نظر هیات عالی این بود که انتقال مهریه به شخص ثالث بلامانع است و رسیدگی به دعوی ثالث در صلاحیت محاکم عمومی (حقوقی) قرار دارد. همچنین، در صورتی که انتقال با سند رسمی انجام شود، رعایت بند ب ماده 113 الزامی خواهد بود. نظر اکثریت نیز بر این اساس بود که ب. ت. ب. <a class="artref" href="/ماده/ماده-264-a_0815110235910">ماده 264 قانون مدنی</a>، در صورت عدم رضایت زوج، انتقال مهریه به اعتبار تبدیل تعهد امکان‌پذیر نیست؛ اما انتقال طلب به دلیل <a class="artref" href="/ماده/ماده-1078-a_0815110236734">ماده 1078 قانون مدنی</a> بلامانع است و ب. ت. ب. تغییر عنوان مهریه به دین مدنی، صلاحیت رسیدگی با محاکم حقوقی خواهد بود. نظر اقلیت بر این باور بود که ب. ت. ب. منشاء طلب، مهریه همچنان در صلاحیت محاکم خانواده قرار دارد و قابلیت اعمال ماده 113 را ندارد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1399/10/01 برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد موضوع انتقال مهریه به شخص ثالث در قالب تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن پرسش آیا انتقال مهریه توسط زوجه به شخص ثالث (تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن به صورت معوض یا غیر معوض) قانوناً مجاز می‌باشد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ: اولاً: در صورت مطالبه آن توسط ثالث، صلاحیت رسیدگی به موضوع با محاکم خانواده است یا حقوقی؟ ثانیاً: آیا رعایت مفاد بند ب ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه توسط شخص ثالث الزامی می‌باشد؟ نظر هیات عالی در فرض سوال، انتقال مهریه به عنوان طلب زوجه به ثالث در قالب تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دائن بلامانع است و در صورت مطالبه آن توسط ثالث، رسیدگی به دعوی ثالث در صلاحیت محاکم عمومی (حقوقی) است. اگر انتقال طلب با سند رسمی به عمل آمده باشد، اعمال مقررات بند ب ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه نسبت به اجرای مفاد سند رسمی ثبتی لازم‌الاجراء ضروری خواهد بود. نظر اکثریت در خصوص قسمت اول سوال با عنایت به اینکه تبدیل تعهد از علل سقوط تعهدات موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-264-a_0815110235910">ماده 264 قانون مدنی</a> م. ب. و با سقوط تعهد سابق، ایجاد تعهد جدید نیاز به رضایت طرفین تعهد جدید یعنی زوج و شخص ثالث دارد؛ لذا در صورت عدم رضایت زوج، امکان انتقال مهریه به اعتبار تبدیل تعهد یا تبدیل و تغییر دائن وجود ندارد و لیکن در خصوص انتقال طلب ب. ت. ب. اینکه به استناد <a class="artref" href="/ماده/ماده-1078-a_0815110236734">ماده 1078 قانون مدنی</a> هر آنچه مالیت داشته باشد و قابل تملک نیز باشد می‌تواند به عنوان مهریه قرار گیرد و اینکه مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a>، زوجه حق هرگونه تصرفی را در مهریه دارد و با التفات به اینکه در انتقال طلب، رضایت متعهدعلیه ضرورت ندارد؛ لذا انتقال مهریه در قالب انتقال طلب، بلامانع است. در خصوص صلاحیت دادگاه ب. ت. ب. اینکه بعد از انتقال طلب، مهریه به عنوان دین مدنی تلقی می‌گردد و دیگر عنوان مهریه را ندارد و ب. ت. ب. اینکه صلاحیت محاکم خانواده استثنایی و در رابطه با عناوین مصرحه و اختلاف فی‌مابین زوجین است؛ لذا رسیدگی به آن در صلاحیت محاکم حقوقی بوده و از صلاحیت محاکم خانواده خارج است. در خصوص اعمال بند ب ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه نیز چنانکه انتقال طلب با سند رسمی واقع شود، اعمال بند «ب» ماده 113 نیز ضرورت دارد. نظر اقلیت مهریه به عنوان تبدیل تعهد نیز قابل انتقال است و ب. ت. ب. اینکه منشاء طلب، مهریه است؛ لذا در صلاحیت محاکم خانواده است و قابلیت اعمال ماده 113 را ندارد.