شیوه تعیین میزان نفقه

شیوه تعیین میزان نفقه خ. م.: موضوع حاضر به فرجام‌خواهی زوجه در خصوص دادنامه صادره از شعبه تجدیدنظر دادگاه خانواده مربوط می‌شود که به نفقه معوقه مرتبط است. زوجه مدعی است که دادگاه بدون توجه به نظریه کارشناس و اعتراض‌های وی، مبلغ نفقه را کاهش داده است. در جلسه رسیدگی، نماینده طرف مقابل اعلام کرد که مسکن تهیه شده، اما اجراییه حکم تمکین درخواست نشده و نفقه‌ای پس از تاریخ معین پرداخت نشده است. دادگاه تجدیدنظر، با استناد به مستندات و صورت‌جلسات موجود، درخواست تجدیدنظر زوجه را رد کرده و نفقه معوقه را تایید نمود. زوجه به این رای اعتراض کرد و دیوان عالی کشور پس از بررسی دقیق ادعاها و مستندات، به این نتیجه رسید که دادگاه بدون جلب نظر کارشناس، مبلغ نفقه را کاهش داده است که این اقدام با موازین قانونی مغایرت دارد. لذا، با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی، رای تجدیدنظر نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه صادرکننده رای منقوض ارسال گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/05/21 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه زوجین در میزان نفقه با همدیگر توافق نکنند دادگاه باید موضوع را به کارشناسی ارجاع دهد و نمی تواند راسا میزان نفقه را تعیین کند. رای خلاصه جریان پرونده در گزارش مورخ 12/12/92 موضوع دادنامه --- صادره از این شعبه خلاصه جریان پرونده محاکماتی تا صدور گزارش مذکور منعکس شده است هیات این شعبه پس از قرائت گزارش ب. ت. ب. نقص تحقیقاتی موجود در پرونده کار فرجام خواهی زوجه را نسبت دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران نقض نموده چون می‌بایست در خصوص حقوق زوجه بابت نفقه معوقه در رای اظهارنظر شود و این امر در دادگاه بدوی و تجدیدنظر علی رغم صدور گواهی عدم امکان سازش که به درخواست زوج اصدار یافته است مسکوت مانده پرونده را جهت تعیین تکلیف نفقه معوقه زوجه به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارسال داشته که هیات شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان برای تاریخ 31/2/93 وقت جهت رسیدگی تعیین نموده است و طرفین را دعوت به رسیدگی نموده است وکیل آقای ی.م. به وکالت از زوج در جلسه مذکور حضور یافته است. دادگاه از او خواسته است در مورد دادنامه --- و 90/1859 که زوجه به شرط تهیه مسکن مستقل محکوم به تمکین شده است آیا منزل تهیه شده است یا خیر؟ پاسخ داده است بله منزل وجود داشته لکن به اجرای احکام اعلام نشده مجددا دادگاه سوال نموده آیا اجراییه حکم تمکین را از دادگاه درخواست کرده اید جواب داده است خیر اجراییه نخواسته ایم دادگاه سوال نموده آیا نفقه ای در این مدت بعد از صدور دادنامه --- /89 د. ح. زوجه پرداخته شده است پاسخ داده بله طی صورت جلسه سازش 30/7/90 مقررشده پنج میلیون و هفت صد و پنجاه هزار تومان بابت محکومیت سابق خود ماهیانه چهار میلیون و شش صد و هشتادوهفت هزار ریال به اقساط و مبلغ دو میلیون تومان نقدا پرداخت شود که دو میلیون پرداخت شده اقساط ماهیانه نیز به حساب او واریزشده که از فیش های پرداختی تصویر آن تقدیم می‌گردد. دادگاه مجددا سوال نموده است آیا نسبت به محکومٌ به 6/10/90 به بعد پرداختی داشته اید و مسکن تهیه شده یا خیر؟ پاسخ داده است مسکن وجود داشته لیکن به اجرای احکام دادگاه اعلام نشده دادگاه خطاب به زوجه، از آنان پرسیده است آیا حاضر به مصالحه در مورد نفقه معوقه هستید ز. گ. ا. بر اساس نظر کارشناس می خواهم و رضایت به کمتر ندارم ز. گ. ا. متاسفانه زوجه به هیچ وجه زیر بار توافقی نخواهد رفت لذا تقاضا دارم پروسه قانونی طی شود (تصویر مدارک پرداخت نفقه بر اساس توافق 30/7/91 طی 8 برگ توسط دادگاه باملاحظه اصل آن پیوست پرونده شده است) که در اوراق 128 الی 137 پرونده پیوست گردیده است) تصویر دادنامه --- صادره از شعبه --- خانواده که در مقام واخواهی خانم ….ص. نسبت به دادنامه --- شعبه مذکور با ردّ واخواهی حکم تمکین صادره عینا و در تاریخ 30/1/91 تایید گردیده است. در برگ 138 پرونده پیوست شده است. دادگاه محترم تجدیدنظر با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- تجدیدنظرخواهی زوجه را نسبت به دادنامه --- صادره از شعبه --- خانواده تهران وارد ندانسته زیرا رای بر اساس مقررات و موازین قانونی صادرشده و ایرادی از حیث ماهوی و شکلی به آن وارد نیست و استدلال محکمه محترم بدوی و نیز مستندات آن صحیح م. ب. و ت. ن. خ. دلیل یا دلایلی که موجبات نقض و یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارائه ننموده لذا بنا به مراتب مستندا به قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 79 ضمن ردّ اعتراض معترضٌ عنه ب. ت. ب. صورت جلسه 31/3/93 این مرجع که توافق فی مابین و مدارک ارائه شده تا 30/3/90 نفقه پرداخت گردیده و اینکه نظر کارشناس طریقت دارد نه موضوعیت دادگاه ضمن تعیین نفقه معوقه زوجه از 10/4/90 لغایت تاریخ صدور دادنامه بدوی یعنی 27/5/92 ماهیانه مبلغ چهار میلیون ریال جمعا به مبلغ ده میلیون و سیصد هزار تومان تایید می‌نماید رای صادره قابل فرجام خواهی است اکنون از این رای ز. ف. خ. نموده است که هنگام شور متن دادخواست تقدیمی و لایحه وی که متضمن موارد اعتراض فرجامی است با گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجام خواهی زوجه خانم ….ص. نسبت به دادنامه فرجام خواسته ب. ت. ب. لایحه تقدیمی او در مورد نحوه تعیین نفقه استحقاقی او از سوی دادگاه محترم تجدیدنظر است که بدون در نظر گرفتن نظریه کارشناس و اعتراض وی راسا دادگاه محترم با این استدلال که نظر کارشناس طریقیت دارد نه موضوعیت رقم تعیین شده در رای را از این بابت کمتر از رقم توافقی و اعلام شده توسط شورای حل اختلاف در پرونده در نظر گرفته است. و آن را تقلیل داده است ب. ت. ب. اینکه کارشناس قبلی در مورد نفقه مربوط به 5 سال قبل بوده و نسبت به مابقی مدت از 27/5/92 تاکنون نیز دادگاه اظهارنظر نکرده است درخواست رسیدگی نموده است اعتراض ف. خ. وارد به نظر می‌رسد زیرا اولا: موازین و مقررات آیین دادرسی مدنی حاکی است در مواردی که نیاز به جلب نظر کارشناس است دادگاه موضوع را به خبره و کارشناس ارجاع می‌نماید و این امر از حقوق اصحاب دعوی در آیین دادرسی راجع به دعوی مطالبه نفقه محسوب می‌شود النهایه قبول یا عدم قبول نظر کارشناس که با اوضاع واحوال مسلم قضیه مبانیت داشته باشد از اختیارات دادگاه است نه اینکه راسا دادگاه وظیفه کارشناسی را خود به عهده بگیرد ثانیا: نفقه زوجه تا زمان اجرای صیغه طلاق و با فرض بائن نبودن طلاق نفقه ایام عده باید توسط دادگاه حسب نظر کارشناس که معیار در تعیین آن محسوب می‌شود اعلام گردد بنا به مراتب به لحاظ نقص موردنظر مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد با ارجاع امر به کارشناسی و صدور رای مقتضی به شعبه محترم صادرکننده رای منقوض ارسال می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی