صدور حکم طلاق مبتنی بر دو جهت متفاوت

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9309982640701638 شماره دادنامه : 9409970906100484 تاریخ : 1394/11/13 خلاصه جریان پرونده خانم س. ن. د. ب. ط. آقای ب. ح. به خواستۀ صدور حکم طلاق به علت عسروحرج وفق مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و محکومیت قطعی خوانده به 15 سال حبس طی پرونده کلاسۀ 546-930 متشکله در شعبۀ 1 دادگاه انقلاب و بند 9 عقدنامه و کراهت زوجه از زوج به استناد ماده 1146 قانون مدنی منضم به تصویر عقدنامه و شناسنامه به دادگاههای شهریار تقدیم ومضموناً مرقوم داشته طی عقدنامه رسمی وقانونی همسرشرعی خوانده هستم ثمرۀ ازدواج 2 فرزند مشترک است خوانده به لحاظ ارتکاب اعمال خلاف قانون در رابطه با مواد مخدر دستگیر وطبق رای قطعی صادر شده از دادگاه انقلاب به تحمل حبس به مدت 15 سال محکوم شده و اینجانبه در بلاتکلیفی بسر می برم و بلحاظ اینکه فاقد منبع کسب و درآمد هستم و سرپرست خانواده روانۀ زندان شده و این امر موجب دوری فرزندانم گشته این ضربه جبران ناپذیر بوده و در عسروحرج واقع شده ام و ادامۀ زندگی را میسر نمی بینم لذا تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. پرونده به شعبۀ هفتم دادگاه ارجاع گردیده در تاریخ 93/10/10 جلسۀ دادگاه تشکیل شد و خواهان خواستۀ خود را تکرار کرده و اضافه نموده باردار نیستم از مهریه یک سکه می بخشم وسایر حقوق خود را بذل می نمایم جهیزیه تحویل خودم است وتقاضای اعطای حق حضانت فرزندان به پدرشان را دارم، دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده که هرکدام از زوجین احدی از اقارب خویش را به عنوان داور معرفی نمایند و موضوع حضوراً به خواهان ابلاغ شد.(ص7) آقای ح.(ناخوانا) به عنوان داور از طرف خواهان معرفی شده و در نظریۀ اعلامی عنوان کرده دو نشست با زوجه برگزار کرده تا او را از گرفتن طلاق منصرف نماید لکن بلحاظ محکومیت زوج به 15 سال حبس و بلاتکلیفی ماندن و عدم تحمل وضع موجود منصرف نشده است (ص11 )خوانده نیز از زندان لایحه ای ارسال داشته مضموناً مرقوم داشته به علت دسیسه واتفاقی که برایش افتاده و هیچ اطلاعی از مواد مخدر نداشته مدت 14 ماه است که زندانی شده وتقاضا نموده کمک کنند تا همسرش جدا نشود چون دو فرزند مشترک دارند و علاقۀ شدیدی به آنها دارد و دوست ندارد بخاطر این اتفاق زندگی و همسرش را از دست بدهد (البته طی دو لایحه جداگانه مطالب فوق را تکرار کرده است عضوممیز) بعلت عدم معرفی داور از طرف خوانده آقای ح. ش. ن. به عنوان داور زوج تعیین و جهت ملاقات با وی به زندان معرفی شده است(ص16) و ایشان در نظریه مورخ 93/11/26 خطاب به دادگاه مضموناً مرقوم داشته جهت انجام امر داوری به زندان قزلحصار مراجعه و با زوج ملاقات وموضوع داوری را به وی تفهیم کردم و زوج بخاطر دو فرزند مشترک به هیچ وجه حاضر به طلاق همسرش نبوده واظهار می دارد زندگیم را دوست دارم سعی می کنم همسرم را جهت ادامۀ زندگی مشترک راضی کنم.(ص17) خوانده از زندان لایحه ای ارسال داشته ومضموناً مرقوم نموده همسرم بدون اجازه منزل را ترک کرده لذا الزام وی به تمکین را از دادگاه تقاضا دارم(ص21) طبق نظریۀ پزشکی قانونی خواهان باردار نیست النهایه دادگاه در تاریخ 94/2/5 ختم رسیدگی را اعلام دادگاه ب. ت. ب. پاسخ شماره 1201386 شعبۀ اوّل دادگاه انقلاب که دلالت بر محکومیت خوانده به لحاظ نگهداری مواد مخدر می نماید و با امعان نظر به بند 9 عقدنامه و بند ب شرایط ضمن عقد نکاح و احراز تخلف زوج از بندهای 9و7 مزبور و تحقق وکالت موضوع بند ب شرایط ضمن عقدنکاح و مستنداً به مادۀ 8 قانون حمایت خانواده ومواد 1129 و 1130 قانون مدنی ضمن احراز رابطه زوجیت میان طرفین و عدم امکان سازش فیمابین و ب. ت. ب. بذل یک سکه از مهریه دعوی خواهان را ثابت تشخیص و به زوجه اجازه داده که به وکالت از زوج باحق توکیل ب. غ. با مراجعه به یکی از دفاتر مراجعه و ضمن بذل یک سکه از مهریه خ. ر. ب. طلاق خلع مطلقه نماید. و با عنایت به وضعیت فعلی زوج حضانت فرزندان مشترک را به خواهان واگذار نموده است. (رای در فرمهای از پیش تنظیم شده صادرشده است عضوممیز) آقای ط. ز. از طرف خوانده اعلام وکالت نموده و با اعتراض به رای مذکور و تقاضای تجدیدنظر خواهی لایحه ای تقدیم و مضموناً مرقوم داشته ت. ن. خ. 8 ماه قبل از دستگیری موکل منزل مشترک را ترک نموده بود و با قصد و نیت قبلی مسئله اعتیاد موکل را پیش کشیده و هدف وی صرفاً طلاق بوده است امّا موکل درسلامت کامل بسر می برد و هم اکنون در زندان در صدد ختم قرآن کریم است موکل دلیل اعتیاد خود را بی توجهی و رها کردن همسرش می داند اجرای صیغۀ طلاق تأثیر ناگوار و مستقیمی به زندگی دختران موکل خواهد گذاشت لذا تقاضای نقض دادنامه را دارد ت. ن. خ. نیز در پاسخ لایحه ای تقدیم ومضموناً و اختصاراً ادعای وکیل ت. ن. خ. را رد کرده و عنوان نموده عدم پرداخت نفقه، عدم ایفای وظایف زوجیت، عدم حسن معاشرت عدم تشدید مبانی خانواده و اولاد عدم تهیه منزل واثاث البیت ....مواردی است که از سوی ت. ن. خ. اجرا گردید و هم اکنون خودم و فرزندانم را آواره کرده ریشۀ این بدبختیها در اعتیاد و مواد مخدر ت. ن. خ. دارد در حال حاضر نیز در زندان است که غیرقابل تحمل است لذا تقاضای ابرام رای بدوی را دارم ص(44-41) پرونده در شعبۀ 26 دادگاه تجدیدنظر استان تهران مطرح گردیده در شعبۀ مذکور با اصدار دادنامۀ شماره 1071-940 مورخ 94/7/12 اعتراض ت. ن. خ. را وارد ندانسته وبا استدلال به اینکه رای براساس مقررات وقوانین قانونی صادر شده و ایراد شکلی و ماهوی به آن وارد نیست و استدلال محکمه بدوی و نیز مستندات آن صحیح است و ت. ن. خ. دلیلی که موجبات نقض یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارائه ننموده وفق قسمت اخیر مادۀ 358 قانون آئین دادرسی و دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی ضمن رد اعتراض دادنامه معترض عنه را با اصلاح در اجرای ماده 33 قانون حمایت خانواده مدت اعتبار حکم طلاق را شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجامخواهی اعلام کرده و با رعایت تبصرۀ ماده 33 قانون مرقوم رای را نتیجتاً تأیید نموده است(ص49) پس از ابلاغ رای به طرفین مورد فرجامخواهی زوج واقع ولایحه ای از زندان ارسال و مطالب قبلی را از جمله دادن شانس مجدد برای زندگی مشترک بخاطر دو فرزند دختر تقاضای نقض دادنامه فرجامی است را نموده ز. ن. د. پاسخ مرقوم داشته همسرم دو سال است که در حبس است قبلاً شیشه مصرف می کرد مرا اذیت می کرد تأمین جانی نداشته و بعضی شبها کارتون خوابی داشت 2 فرزندم گرسنه می ماندند یکبار بخاطر مصرف شیشه دستم را چاقو زد به هیچ عنوان حاضر به ادامۀ زندگی باوی نیستم. پرونده پس از تکمیل به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است.هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور درمورد فرجامخواهی آقا ب. ح. نسبت به دادنامۀ شمارۀ 1071-940 مورخ 94/7/12 صادره از شعبه 26 دادگاه تجدیدنظر استان تهران بامداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد اولاً ف. خ. د. دادخواست تقدیمی به تحقق بند 9 شروط مندرج در عقدنامه استناد نموده لکن تصویر مصدق کلیه اوراق سند ازدواج ارائه نگردیده و امضاء بند مذکور توسط ف. خ. مجهول م. ب. ثانیاً دادنامۀ بدوی بندهای 9و7 موضوع بند ب شرایط ضمن عقد نکاح یعنی تحقق وکالت و همچنین مواد 1129 و 1130 قانون مدنی یعنی احراز عسروحرج زوجه مبنای رای اصداری قرار داده و حال آنکه این دو قضیه ماهیتاً متفاوت بوده وآثار حقوقی منحصر به خود را دارند وصریحاً و منجزاً خواسته خواهان مشخص نشده است و چون صدور رای نسبت به خواسته واحد با جهات و آثار متفاوت مطابق با موازین آئین دادرسی نمی باشد. لذا رأی فرجامخواسته مخدوش و غیرقابل ابرام تشخیص و به موجب بند سوم مادۀ 371 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی نقض وبه تجویز بند ج مادۀ 401 قانون مرقوم به دادگاه هم عرض ارجاع می شود و مقرر می دارد پرونده به مرجع مربوطه ارسال گردد. شعبه اول دیوان عالی کشور - عضومعاون و عضومعاون حسین اکبری - عنایت حیاتی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی صدور حکم طلاق مبتنی بر دو جهت متفاوت در تاریخ 13 بهمن 1394، دادنامه‌ای در خصوص طلاق به دلیل عسروحرج صادر گردید. خ. ب. ا. به مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و محکومیت خوانده به 15 سال حبس به علت جرائم مرتبط با مواد مخدر، درخواست طلاق و حضانت فرزندان مشترک را مطرح نمود. دادگاه بدوی پس از بررسی ادعاها و مستندات، به خواسته خواهان رسیدگی کرده و حکم به طلاق خلع صادر کرد. خوانده به این رای اعتراض کرد و ادعا نمود که همسرش بدون اجازه منزل را ترک کرده و خواستار تمکین وی شد. دادگاه تجدیدنظر نیز با رد اعتراض خوانده، رای بدوی را تایید نمود. پس از آن، خوانده به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد و مدعی شد که مستندات کافی برای نقض رای وجود دارد. دیوان عالی کشور پس از بررسی، رای تجدیدنظر را به دلیل عدم ارائه مستندات کافی و عدم تطابق شرایط ضمن عقد با ادعای خواهان، مخدوش تشخیص داده و پرونده را به مرجع هم‌عرض ارجاع نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/13 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در دعوی طلاق از ناحیه زوجه، در صورتی که حکم طلاق بر مبنای تحقق شرط ضمن عقد نکاح و احراز عسروحرج زوجه صادر شده باشد، از آنجایی که این دو قضیه، ماهیتا متفاوت بوده وآثار حقوقی منحصر به خود را دارند رای صادره مخدوش است. زیرا صدور رای نسبت به خواسته واحد با جهات و آثار متفاوت مطابق با موازین آیین دادرسی نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/13 خانم س. ن. د. ب. ط. آقای ب. ح. به خواسته صدور حکم طلاق به علت عسروحرج وفق مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و محکومیت قطعی خوانده به 15 سال حبس طی پرونده کلاسه --- - 930 متشکله در شعبه --- دادگاه انقلاب و بند 9 عقدنامه و کراهت زوجه از زوج به استناد ماده 1146 قانون مدنی منضم به تصویر عقدنامه و شناسنامه به دادگاه‌های شهریار تقدیم ومضمونا مرقوم داشته طی عقدنامه رسمی وقانونی همسرشرعی خوانده هستم ثمره ازدواج 2 فرزند مشترک است خوانده به لحاظ ارتکاب اعمال خلاف قانون در رابطه با مواد مخدر دستگیر وطبق رای قطعی صادر شده از دادگاه انقلاب به تحمل حبس به مدت 15 سال محکوم شده و اینجانبه در بلاتکلیفی بسر می برم و به لحاظ اینکه فاقد منبع کسب و درآمد هستم و سرپرست خانواده روانه زندان شده و این امر موجب دوری فرزندانم گشته این ضربه جبران ناپذیر بوده و در عسروحرج واقع شده ام و ادامه زندگی را میسر نمی بینم لذا تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. پرونده به شعبه هفتم دادگاه ارجاع گردیده در تاریخ 93/10/10 جلسه دادگاه تشکیل شد و خ. خ. خ. را تکرار کرده و اضافه نموده باردار نیستم از مهریه یک سکه می بخشم وسایر حقوق خود را بذل می نمایم جهیزیه تحویل خودم است وتقاضای اعطای حق حضانت فرزندان به پدرشان را دارم، دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده که هرکدام از زوجین احدی از اقارب خویش را به عنوان داور معرفی نمایند و موضوع حضورا به خواهان ابلاغ شد.(ص 7 ) آقای ح.(ناخوانا) به عنوان داور از طرف خواهان معرفی شده و در نظریه اعلامی عنوان کرده دو نشست با زوجه برگزار کرده تا او را از گرفتن طلاق منصرف نماید لکن به لحاظ محکومیت زوج به 15 سال حبس و بلاتکلیفی ماندن و عدم تحمل وضع موجود منصرف نشده است (ص 11 )خوانده نیز از زندان لایحه ای ارسال داشته مضمونا مرقوم داشته به علت دسیسه واتفاقی که برایش افتاده و هیچ اطلاعی از مواد مخدر نداشته مدت 14 ماه است که زندانی شده وتقاضا نموده کمک کنند تا همسرش جدا نشود چون دو فرزند مشترک دارند و علاقه شدیدی به آنها دارد و دوست ندارد بخاطر این اتفاق زندگی و همسرش را از دست بدهد (البته طی دو لایحه جداگانه مطالب فوق را تکرار کرده است عضو ممیز) به علت عدم معرفی داور از طرف خوانده آقای ح. ش. ن. به عنوان داور زوج تعیین و جهت ملاقات با وی به زندان معرفی شده است(ص 16 ) و ایشان در نظریه مورخ 93/11/26 خطاب به دادگاه مضمونا مرقوم داشته جهت انجام امر داوری به زندان قزلحصار مراجعه و با زوج ملاقات وموضوع داوری را به وی تفهیم کردم و زوج بخاطر دو فرزند مشترک به هیچ وجه حاضر به طلاق همسرش نبوده واظهار می‌دارد زندگیم را دوست دارم سعی می کنم همسرم را جهت ادامه زندگی مشترک راضی کنم.(ص 17 ) خوانده از زندان لایحه ای ارسال داشته ومضمونا مرقوم نموده همسرم بدون اجازه منزل را ترک کرده لذا الزام وی به تمکین را از دادگاه تقاضا دارم(ص 21 ) طبق نظریه پزشکی قانونی خواهان باردار نیست النهایه دادگاه در تاریخ 94/2/5 ختم رسیدگی را اعلام دادگاه ب. ت. ب. پاسخ شماره 1201386 شعبه اوّل دادگاه انقلاب که دلالت بر محکومیت خوانده به لحاظ نگهداری مواد مخدر می‌نماید و با امعان نظر به بند 9 عقدنامه و بند ب شرایط ضمن عقد نکاح و احراز تخلف زوج از بندهای 9 و 7 مزبور و تحقق وکالت موضوع بند ب شرایط ضمن عقدنکاح و مستندا به ماده 8 قانون حمایت خانواده ومواد 1129 و 1130 قانون مدنی ضمن احراز رابطه زوجیت میان طرفین و عدم امکان سازش فیمابین و ب. ت. ب. بذل یک سکه از مهریه دعوی خواهان را ثابت تشخیص و به زوجه اجازه داده که به وکالت از زوج باحق توکیل ب. غ. با مراجعه به یکی از دفاتر مراجعه و ضمن بذل یک سکه از مهریه خ. ر. ب. طلاق خلع مطلقه نماید. و با عنایت به وضعیت فعلی زوج حضانت فرزندان مشترک را به خواهان واگذار نموده است. (رای در فرمهای از پیش تنظیم شده صادرشده است عضو ممیز) آقای ط. ز. از طرف خوانده اعلام وکالت نموده و با اعتراض به رای مذکور و تقاضای تجدیدنظر خواهی لایحه ای تقدیم و مضمونا مرقوم داشته ت. ن. خ. 8 ماه قبل از دستگیری موکل منزل مشترک را ترک نموده بود و با قصد و نیت قبلی مسئله اعتیاد موکل را پیش کشیده و هدف وی صرفا طلاق بوده است امّا موکل درسلامت کامل بسر می برد و هم اکنون در زندان در صدد ختم قرآن کریم است موکل دلیل اعتیاد خود را بی توجهی و رها کردن همسرش می داند اجرای صیغه طلاق تاثیر ناگوار و مستقیمی به زندگی دختران موکل خواهد گذاشت لذا تقاضای نقض دادنامه را دارد ت. ن. خ. نیز در پاسخ لایحه ای تقدیم ومضمونا و اختصارا ادعای وکیل ت. ن. خ. را رد کرده و عنوان نموده عدم پرداخت نفقه، عدم ایفای وظایف زوجیت، عدم حسن معاشرت عدم تشدید مبانی خانواده و اولاد عدم تهیه منزل واثاث البیت....مواردی است که از سوی ت. ن. خ. اجرا گردید و هم اکنون خودم و فرزندانم را آواره کرده ریشه این بدبختیها در اعتیاد و مواد مخدر ت. ن. خ. دارد در حال حاضر نیز در زندان است که غیرقابل تحمل است لذا تقاضای ابرام رای بدوی را دارم ص( 44 - 41 ) پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران مطرح گردیده در شعبه مذکور با اصدار دادنامه شماره --- - 940 مورخ 94/7/12 اعتراض ت. ن. خ. را وارد ندانسته وبا استدلال به اینکه رای براساس مقررات وقوانین قانونی صادر شده و ایراد شکلی و ماهوی به آن وارد نیست و استدلال محکمه بدوی و نیز مستندات آن صحیح است و ت. ن. خ. دلیلی که موجبات نقض یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارائه ننموده وفق قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی و دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد اعتراض دادنامه معترض عنه را با اصلاح در اجرای ماده 33 قانون حمایت خانواده مدت اعتبار حکم طلاق را شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجامخواهی اعلام کرده و با رعایت تبصره ماده 33 قانون مرقوم رای را نتیجتا تایید نموده است(ص 49 ) پس از ابلاغ رای به طرفین مورد فرجامخواهی زوج واقع ولایحه ای از زندان ارسال و مطالب قبلی را از جمله دادن شانس مجدد برای زندگی مشترک بخاطر دو فرزند دختر تقاضای نقض دادنامه فرجامی است را نموده ز. ن. د. پاسخ مرقوم داشته همسرم دو سال است که در حبس است قبلا شیشه مصرف می کرد مرا اذیت می کرد تامین جانی نداشته و بعضی شبها کارتون خوابی داشت 2 فرزندم گرسنه می ماندند یکبار بخاطر مصرف شیشه دستم را چاقو زد به هیچ عنوان حاضر به ادامه زندگی باوی نیستم. پرونده پس از تکمیل به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در مورد فرجامخواهی آقا ب. ح. نسبت به دادنامه شماره --- - 940 مورخ 94/7/12 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران بامداقه در محتویات پرونده ملاحظه می‌گردد اولا ف. خ. د. دادخواست تقدیمی به تحقق بند 9 شروط مندرج در عقدنامه استناد نموده لکن تصویر مصدق کلیه اوراق سند ازدواج ارائه نگردیده و امضا بند مذکور توسط ف. خ. مجهول م. ب. ثانیا دادنامه بدوی بندهای 9 و 7 موضوع بند ب شرایط ضمن عقد نکاح یعنی تحقق وکالت و همچنین مواد 1129 و 1130 قانون مدنی یعنی احراز عسروحرج زوجه مبنای رای اصداری قرار داده و حال آنکه این دو قضیه ماهیتا متفاوت بوده وآثار حقوقی منحصر به خود را دارند وصریحا و منجزا خواسته خواهان مشخص نشده است و چون صدور رای نسبت به خواسته واحد با جهات و آثار متفاوت مطابق با موازین آیین دادرسی نمی‌باشد. لذا رای فرجامخواسته مخدوش و غیرقابل ابرام تشخیص و به موجب بند سوم ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض وبه تجویز بند ج ماده 401 قانون مرقوم به دادگاه هم عرض ارجاع می‌شود و مقرر می‌دارد پرونده به مرجع مربوطه ارسال گردد.