ضمانت اجرای اشتباه در کاربری ملک خریداری شده

ضمانت اجرای اشتباه در کاربری ملک خریداری شده خ. م.: موضوع این پرونده، دعوی به منظور اعلام بطلان یک مزایده و الزام به استرداد مبلغ تعیین‌شده و پرداخت خسارت تاخیر تادیه و هزینه‌های دادرسی م. ب.. خواهان پس از برنده شدن در مزایده و واریز مبلغ مورد نظر، متوجه شده است که کاربری زمین‌های مورد مزایده به عنوان فضای سبز عمومی تعیین شده است، که این امر موجب بطلان معامله می‌شود. دفاعیات طرف مقابل بر مبنای دولتی بودن و آگاهی خواهان از وضعیت ملک به عنوان مستاجر و همچنین فسخ قرارداد به دلیل عدم انجام تعهدات مطرح شده است. دادگاه بدوی با استناد به مواد 353 و 190 قانون مدنی و ب. ت. ب. تغییر کاربری زمین‌ها، حکم به بطلان مزایده و الزام به استرداد مبلغ و پرداخت خسارت صادر کرد. این رای در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد، زیرا اشتباه در وصف اصلی معامله و عدم تطابق قصد طرفین با واقعیت، موجب بطلان قرارداد گردید. رای نهایی دادگاه تجدیدنظر، قطعی و قابل اجرا است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اگر در مزایده؛ مال به عنوان ملک دارای کاربری تجهیزات شهری با موقعیت تجاری،اداری، مسکونی ابتیاع شود؛ سپس معلوم شود که کاربری آن فضای سبز است، معامله به جهت اشتباه در اوصاف اصلی صحیح نبوده؛ بنابراین از موجبات بطلان مزایده و معامله است. رای دادگاه بدوی شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/08/24 رای دادگاه در خصوص دادخواست تقدیمی خواهان شرکت تاسیسات توسعه باز ساز آذرخش (سهامی خاص) با وکالت آقایان ب. جعفریان و م.ت. غفاری فردویی به طرفیت خوانده به نام شرکت برق منطقه ای تهران به خواسته صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان و بی اعتباری مزائده شماره 90/11 و اقدامات پس از آن و الزام خوانده به استرداد مبلغ 23/942/000/000 ریال و پرداخت خسارت تاخیر تادیه و تمامی هزینه های دادرسی به این شرح که وکیل خ. ا. ن. که شرکت خوانده ضمن انتشار آگهی مزایده عمومی به شماره 90/11 سه قطعه زمین از پلاک ثبتی --- اصلی قطعات یک و دو و سه جمعا به مساحت 6633 متر با کاربری تجهیزات شهری و با موقعیت مسکونی تجاری و اداری و خدمات را برای فروش به مزایده عمومی قرارداد و شرکت موکل با شرکت در مزایده برنده آن شناخته شده و به موجب نامه شماره 91/709/68631 - 92/12/22 این مطلب اعلام شده و در این راستا شرکت موکل در دو مرحله مبلغ 23/942/000/000 ریال را در وجه خوانده واریز نموده ولی پس از مراجعه به شهرداری متوجه میشود که کاربری املاک مزبور فضای سبز عمومی و پارک شهری م. ب. و ب. ت. ب. اینکه این معامله فاقد اعتبار حقوقی بوده تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته م. ا.. آقای د. وکیل خوانده دفاعا در جلسه رسیدگی اعلام داشته که شرکت برق دولتی بوده و بودجه آن در بودجه کل کشور پیش بینی میشود و در ماهیت نامه ای از شهرداری منطقه ده تهران وجود دارد که کاربری ملک تجهیزات شهری م. ب. و از طرفی خواهان در ملک مزبور به عنوان مستاجر متصرف بوده و از کم و کیف ملک آگاهی داشته است و وصف فضای سبز ملک وصف عرفی است و قرارداد مزبور به دلیل عدم انجام تعهدات از سوی شرکت خواهان فسخ شده است لذا با عنایت به مراتب فوق و مجموع اوراق و محتویات پرونده، ن. ب. ا. مطابق پاسخ استعلام ثبتی به مورخ 94/2/6 شش دانگ پلاک ثبتی متنازع فیه در مالکیت رسمی شرکت برق منطقه ای تهران قراردارد و ن. ب. ا. مطابق کپی مصدق آگهی مزایده ارائه نموده و در قسمت مشخصات املاک گاربری آن را تجهیزات شهری اعلام کرده است و ن. ب. ا. مطابق پاسخ استعلام شهرداری منطقه ده تهران مثبوت به شماره 3606 - 93/0/9 کاربری ملک مورد نزاع در تاریخ 91/12 به پهنه جی 112 ق یعنی فضای سبز تغییر یافته است و سپس متعاقب این پاسخ، طی نامه شماره 510/14/29379 - 94/6/30 اعلام شده که تاریخ تغییر کاربری در مورخ 91/1/1 م. ب. و ن. ب. ا. در مزایده املاک فروخته شده، ملک مزبور با کاربری تجهیزات شهری معرفی شده است و ن. ب. ا. وصف مزبور، وصف جانشین ذات بوده و ماهیت عرفی و حقوقی مورد معامله را تشکیل داده به طوری که اشتباه در آن وصف جانشین ذات موجب بطلان عقد مزبور گردیده(ماده 353 قانون مدنی) و از طرفی ن. ب. ا. در قصد طرفین باید نسبت به تمام اموری که در دامنه حرکت اراده قرار میگیرد و نتعلق قصد میباشد، توافق وجود داشته باشد و اراده طرفین باید در ماهیت مورد معامله که همان ذات عرفی آن م. ب. موافق باشد در غیر این صورت قرارداد منعقده فاقد شرایط اساسی صحت عقد و قراردادها م. ب. که در ماده 190 قانون مدنی به آن اشاره کرده است، لذا دعوی مطروحه را وارد و ثابت دانسته حکم به بطلان مزایده و معامله فوق الذکر را صادر و اعلام مینماید و ن. ب. ا. عقد فاسد اثری در تملک ندارد و بنابر این هر گاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض کند باید آن را به صاحبش رد کند، لذا مستدا به مواد 365 و 366 قانون مدنی و مواد 198 ، 515 و 519 و 522 ق آ د م خوانده را به رد وجوه ماخوذه به مبلغ 23/942/000/000 ریال بابت هزینه دادرسی و پرداخت حق الوکاله وکیل م. ت. ق. و نیز پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ تقدیم دادخواست مورخ 92/12/14 لغایت اجرای حکم بر مبنای شاخص تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی د. ح. خ. محکوم مینماید.رای صادره حضوری و ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدید نظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهرانمحمود شیروان رای دادگاه تجدیدنظر استان شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/02/18 رای دادگاه دادنامه تجدیدنظر خواسته به شماره 9409970011100937 مورخه 1394/08/24 صادره ازشعبه --- دادگاه عمومی تهران که به موجب آن حکم بر بطلان مزایده عمومی شماره 90/011 مورخه 1391/11/11 راجع به سه قطعه زمین به مساحت های 2128 و 2165 و 2340 متر مربع جزء پلاک ثبتی --- اصلی و محکومیت شرکت برق منطقه ای تهران به استرداد مبلغ 23/942/000/000 ریال و پرداخت خسارت دادرسی و حق الوکاله وکیل ط. ت. ک. وکلای دادگستری و خسارت تاخیر تادیه بر مبنای نرخ شاخص بانک مرکزی از تاریخ 1392/12/14 (تاریخ تقدیم دادخواست) د. ح. شرکت تاسیساتی توسعه باز ساز آذرخش اصدار یافته است مالا موافق قانون ومقررات موضوعه ومدارک ابرازی بوده و اعتراض به شرح لایحه اعتراضیه وارد نبوده ومتضمن جهت موجه در نقض آن نمی‌باشد زیرا که اولا جوهره هر عقدی توافقی است که به منظور ایجاد اثر حقوقی بین دو یا چند شخص انجام می‌شود و رکن اساسی آن اراده کسانی است که به رضای خویش عهدار امری می گردند و با فقدان آن (قصد و رضا) عقد واقع شده فاقدیکی از ارکان اساسی صحت معاملات بوده و در نتیجه از موجبات بطلان آن م. ب. ثانیا رضای متعاملین و قصد آنان با ایجاب و قبول محقق می‌گردد و اراده باطنی خود را بدین وسیله اعلام می دارند و در معاملاتی که به مزایده یا حراج انجام می‌شود پیشنهاد برنده ایجاب واقعی است که می‌تواند از سوی فروشنده رد یا قبول شود بنابراین با قبول شرکت کننده و برنده شدن در مزایده یا حراج توافق عرفی صورت می پذیرد و برای متعاملین آن متبع و لازم الرعایه م. ب. مگر اینکه اعلان کننده حق رد یا قبول پیشنهاد برنده را برای خود حفظ کرده باشد.ثالثا در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران سلامت اراده و قصد در مواردی معیوب بوده که موارد آن به شرح ماده 199 قانون مدنی احصاء و شامل اکراه و اشتباه م. ب. که با احراز اکراه یا اشتباه عقد واقع شده به لحاظ تاثیر موارد معنونه بر قصد و رضای متعاملین موجب عدم نفوذ قرارداد شده و نتیجه عدم نفوذ بطلان قرارداد تنظیمی م. ب.. رابعا بنابر اصل حاکمیت اراده عمل حقوقی در صورتی اعتبار دارد که با قصد واقعی دو طرف عقد منطبق باشد یعنی آنچه واقع شده با مقصود آنان یکی باشد زیرا نفوذ و اعتبار خود را از آن می‌گیرد پس چنانچه تصوری که مبنای تکوین اراده قرار گرفته است با واقع مخالف باشد به طور حتم و مسلم چنین اراده ای معلول و ناقص است و نمی تواند آثار قصد و رضای متعارف را داشته باشد وموید این مطلب قاعده فقهی ماوقع لم یقصد وماقصد لم یقطع م. ب..خامسا ظاهر مواد 199 و 200 و 201 قانون مدنی که در این باب توسط مقنن وضع شده است دلالت بر عدم نفوذ عقد ناشی از اشتباه دارد که این جا مقصود قانونگذار از به کار بردن عدم نفوذ اعم از بطلان و غیر نافذ م. ب..لازم به توضیح است که اشتباهی موجب عیب قصد است که ناظر به وصف اصلی مورد معامله باشد که در دوسیه مطمح نظر شرکت ت. ن. خ. در تاریخ 1391/11/11 در جهت فروش سه قطعه زمین تحت تملک خود مبادرت به انتشار آگهی فروش از طریق مزایده به شماره 90/11 می‌نماید و در آگهی منتشره مشخصات اراضی مورد فروش را با کاربری تجهیزات شهری با موقعیت مسکونی -تجاری -اداری و خدمات با غلبه فرهنگی تعرفه و توصیف می‌نماید که پیرو آگهی منتشره شرکت ت. ن. خ. ب. ت. ب. توصیف به عمل آمده مبادرت به شرکت در مزایده می‌نماید ودر مزایده برنده می‌شود و وجوه معینه را نیز در راستای شرایط مقرره به حساب تعیین شده واریز می‌نماید لیکن پس از اتمام مزایده و اعلام برنده شدن وی شهرداری محل وقوع پلاک های مختلف فیه نوع کاربری اراضی را فضای سبز و پهنه G 112 که شامل پارک بازی و پارک موضوعی می‌باشد، اعلام می‌نماید که اشتباه صورت گرفته از ناحیه ت. ن. خ. مربوط به وصف اصلی مورد معامله م. ب. و آنچه قصد شرکت ت. ن. خ. در جهت شرکت در مزایده بوده خریداری اراضی با کاربری مسکونی و تجاری بوده است و به تعبیر دیگر قصد وی با آنچه واقع شده در تعارض بوده و این تعارض موجب عدم نفوذ مزایده ودر نتیجه بطلان م. ب..سادسا مفاد جوابیه استعلام های به عمل آمده با شهرداری منطقه ده تهران (معاونت شهرسازی ومعماری) مضبوط در صفحه 103 و 127 پرونده حاکی از ابلاغ طرح تفضیلی تهران و قرارگرفتن اراضی مبحوث عنه در پهنه G 112 (فضای سبز) در تاریخ 1391/01/01 م. ب. که در تاریخی مقدم بر آگهی مزایده مورخه 1391/11/11 م. ب..سابعا با احراز اشتباه در وصف اصلی مورد معامله و بطلان آن لزوما می‌بایست وجه دریافتی به برنده مزایده مسترد شود از این رو دادنامه تجدیدنظر خواسته که بر همین اساس صادر گردیده خالی از هر گونه ایراد و اشکالی بوده و دادگاه ضمن رد درخواست تجدیدنظر خواهی به عمل آمده مستندا به قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را تایید و استوار می‌نماید.رای صادره حضوری و قطعی است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار عزت اله امانی شلمزاری - علی کرمی صادق آبادی