عدول از طلاق توافقی

عدول از طلاق توافقی خ. م.: موضوع مورد بررسی، درخواست طلاق توافقی از سوی ی. ا. ط. نسبت به طرف دیگر است. درخواست‌کننده اعلام کرده که طرفین هیچ‌گونه تفاهم اخلاقی ندارند و به همین دلیل اقدام به درخواست طلاق توافقی کرده است. با این حال، طرف مقابل از توافق اولیه خود منصرف شده و خواستار ادامه زندگی مشترک گردیده است. نماینده درخواست‌کننده نیز به این انصراف اشاره کرده و تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش را مطرح کرده است. شورای حل اختلاف به دلیل عدم حضور درخواست‌کننده در جلسات، اقدام به صدور قرار ابطال دادخواست کرده و پرونده را به دادگاه ارجاع داده است. دادگاه با استناد به مواد قانونی و نظریه اداره حقوقی قوه قضائیه، درخواست طلاق را رد کرده و حکم به بطلان دعوی صادر نموده است. تجدیدنظرخواهی طرف درخواست‌کننده به دادگاه تجدیدنظر نیز با استناد به همان دلایل رد شده و حکم اولیه تایید گردیده است. در نهایت، دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و رعایت تشریفات دادرسی، اعتراض ف. خ. را وارد ندانسته و حکم دادگاه تجدیدنظر را تایید کرده است. رای دیوان عالی کشور بر اساس ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه زوجین درخواست طلاق توافقی نموده باشند در هنگام رسیدگی طرفین می‌توانند از دادخواست طلاق توافقی عدول کنند و دادگاه هم باید به آن ترتیب اثر دهد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1389/12/18 خانم م.الف. به وکالت از خانم ن.م. به استناد رونوشت برابر اصل سند ازدواج و سند سجلی دادخواستی به خواسته طلاق توافقی به طرفیت آقای ع.ع. تقدیم و چنین توضیح می دهد - خواهان و خوانده هیچ گونه تفاهم اخلاقی با یکدیگر نداشته اند و موکل با بذل کلیه حق وحقوق قانونی خود متفقا متقاضی طلاق توافقی بوده اند - لذا با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق توافقی را استدعا دارند پرونده جهت رسیدگی به شعبه سوم دادگاه خانواده بوشهر ارجاع می‌شود دادگاه در تاریخ 1389/01/21 با حضور زوجین تشکیل جلسه می دهد، زوجین اظهار داشتند مدت ده سال باهم ازدواج نمودیم و به علت عدم تفاهم اخلاقی قادر به ادامه زندگی نمی باشیم تقاضای طلاق توافقی را خواستاریم زوج به شرح لایحه ثبت شده شماره 220/90 - 21/2/90 به دادگاه اعلام می کند از توافق خود در خصوص طلاق خانم ن.م. منصرف شده ام و عدول کرده ام و خواهان ادامه زندگی با همسرم می باشم تقاضای مختومه شدن پرونده را دارد وکیل خ. ط. ل. ثبت شده شماره 221/90 - 21/2/90 که به دادگاه تقدیم نموده می نویسد ن. ب. ا. خوانده از ادامه روند رسیدگی منصرف شده است لذا به موجب همان دادخواست تقاضای رسیدگی به خواسته موکل مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش را دارد دادگاه پرونده را جهت برقراری صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع می دهد حوزه چهارم شورای حل اختلاف بوشهر پس از تشکیل جلسات و استماع اظهارات زوج سرانجام به علت عدم توفیق در صلح و سازش زوجین در تاریخ 16/7/90 ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 90 - ش 4 چنین رای می دهد، ن. ب. ا. خواهان علی رغم ابلاغ برای توضیح پیرامون دعوی خود به موجب اخطاریه صادره مورخ 14/4/90 و 9/5/90 و 18/5/90 دعوت و مشارٌالیه علی رغم ابلاغ و استحضار در محضر شورا حاضر نشده است و لایحه ای نیز ارسال ننموده‌اند لذا با موید ماده 95 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 قرار ابطال دادخواست مطروحه خواهان صادر و اعلام می‌دارد (حسب ظاهر قاضی حوزه چهارم شورای حل اختلاف بوشهر این رای را امضا ننموده است عضو ممیّز و اوراق پرونده) متعاقب آن قاضی شورای اختلاف به دفتر اعلام که پرونده مربوط به دادگاه است که جهت تکلیف سازش به شورا ارسال گردیده است بنابراین با هر نتیجه ای که به دست آمده می‌بایست پرونده به خود دادگاه ارسال و اعاده گردد به همین اعتبار پرونده به لحاظ اینکه امکان ایجاد صلح و سازش مقدور نگردیده به دادگاه عودت که در شعبه سوم دادگاه حقوقی بوشهر مطرح می‌شود شعبه مذکور قرار ارجاع امر به داوری را صادر می کند خانم س.الف. با تقدیم وکالت نامه ای خ. ر. ب. عنوان وکیل آقای ع.م. معرفی می کند و طی لایحه ای به دادگاه می نویسد خواهان (زوجه) در هیچ یک از جلسات حاضر نگردیده و عملا از پیگیری درخواست منصرف شده است برخلاف آنچه در دادخواست در خصوص بذل مهریه و حقوق نیز قید گردیده ایشان مهریه خود را بعد از درخواست طلاق توافقی مطالبه نموده که در همین شعبه رسیدگی و منجر به صدور حکم قطعی محکومیت موکل به پرداخت مهریه گردیده است همچنین موکل نیز درخواست تمکین نموده که به موجب دادنامه قطعی صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر زوجه ملزم به تمکین گردیده است تقاضای رسیدگی دارد دادگاه در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1391/04/28 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات خواهان چنین رای می دهد: وکیل خوانده چنین بیان داشته آنچه بدیهی است اینکه در طلاق توافقی هر دو زوجین باید در تمام مراحل و تا آخرین مرحله نهایی رسیدگی بر توافق خود باقی باشند.... برگشت هرکدام از زوجین از توافق به مصلحت خانواده م. ب. پس با عدول از توافق موجبی برای طلاق نمی‌باشد.... و نهایتا با تاکید بر نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه در مورد اثر انصراف هرکدام از زوجین در مرحله بدوی و اولیه رسیدگی به طلاق توافق درخواست ردّ دعوی خواهان را نموده است علی ایحال بنا به مراتب مذکور و نیز به شرح اظهارات وکلای زوجین و موجه دانستن دفاعیات وکیل خوانده با این توضیح که در مانحن فیه هیچ موجبی برای صدور حکم طلاق وجود ندارد ب. ت. ب. مفهوم و ملاک قاعده فقهی الطلاق بید من اخذ بالساق و اینکه شرعا و قانونا زوجه در موارد محدود و منحصری می‌تواند درخواست طلاق نماید (یا به صورت توافقی یا خلع و مبارات مشروط به پذیرش مال بذل شده توسط زوج یا اثبات عسر و حرج به نحوی که ادامه زندگی غیرممکن باشد) و در این مورد درخواست طلاق زوجه منطبق با هیچ کدام از این موارد نمی‌باشد واِلا زوج موافق با صدور طلاق به نحو توافقی نمی‌باشد ثانیا اینکه مراتب از مصادیق خلع و مبارات نیز نمی‌باشد النهایه دادگاه دعوی مطروحه را وارد و ثابت ندانسته و مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی و مفهوم مخالف مقررات مربوط به طلاق حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می‌نماید پس از ابلاغ رای صادره و تجدیدنظرخواهی خانم ن.م. با وکالت خانم م.الف. شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان بوشهر نسبت به موضوع رسیدگی و در تاریخ 1391/12/20 با حضور وکیل ت. ن. خ. و ت. ن. خ. و وکیل وی تشکیل جلسه می دهد و پس از استماع اظهارات آنان و نیز تعیین وقت دادرسی دیگر و اخذ توضیحات بعدی آنان و همچنین ملاحظه دادنامه قطعی شماره 97 - 1391/02/07 مبنی بر الزام زوجه به تمکین از زوج نهایتا ختم رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1392/02/29 چنین استدلال می کند دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و اینکه زوج بر سر طلاق به صورت توافقی منصرف شده که با این وضعیت امکان رسیدگی به طلاق توافقی وجود نداشته و از طرف دیگر دلیل و مدرکی دال بر اثبات احراز خواسته زوجه برای درخواست و خواسته طلاق خلع و مبارات نیز موجود نبوده بنا به مراتب دادنامه تجدیدنظر خواسته منطبق با موازین شرعی و قانونی صادرشده دلیل و مدرکی که بتواند موجبات نقض آن را فراهم نماید از ناحیه ت. ن. خ. به عمل نیامده و به رای صادره از حیث صحت مبانی استدلال و رعایت تشریفات آیین دادرسی ایراد و اشکال وارد نمی‌باشد بنابراین ضمن اعلام مردود بودن تجدیدنظرخواهی با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه‌های عمومی و انقلاب دادنامه تجدیدنظر خواسته تایید می‌گردد این رای در تاریخ 1392/04/27 ابلاغ و خانم ن.م. در تاریخ 1392/05/12 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام خواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می‌گردد مشروح مفاد لوایح طرفین به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض ف. خ. خانم ن.م. نسبت به رای شماره --- - 1392/02/29 صادره از شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان بوشهر ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگی های به عمل آمده وارد نیست رای دادگاه بنا به جهات و دلایل منعکس در آن و رعایت تشریفات دادرسی مغایرتی با موازین قانونی ندارد فلذا ضمن ردّ اعتراض مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام و پرونده ارسال می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار طیبی - حیدری