فسخ نکاح به استناد عنن در دوران پیش از عروسی

رأی خلاصه جریان پرونده خانم س.ب. با وکالت خانم م.الف. و م.ح. به طرفیت آقای ن.ص. دادخواستی به خواسته فسخ نکاح و مطالبه مهریه با احتساب خسارات قانونی ازجمله هزینه دادرسی حق الوکاله م. ب. مبلغ پنجاه میلیون و یک صد هزار ریال در تاریخ 8/2/91 در محاکم عمومی حقوقی تهران مطرح نموده است که وکلای خ. د. م. دادخواست با استناد به سند نکاحیه 1965 مورخ 29/3/91 که عقد زوجیت بین موکلشان و خوانده با مهریه 314 عدد سکه تمام بهار آزادی منعقدشده است گفته اند بعد از عقد و برگزاری جشن عقد علی رغم تمکین موکل و تلاش برای برقراری رابطه زناشویی نامبرده متوجه ناتوانی جنسی خوانده شده و پس از مراجعه به پزشک و انجام آزمایشات، خوانده محترم از پیگیری درمان و امکان آن و ارائه جواب آزمایش به موکل استنکاف می نماید متأسفانه پس از مدتی خوانده محترم با مراجعه به دادگاه خانواده اقدام به ارائه دادخواست طلاق نموده اند که در حال حاضر در شعبه 202 دادگاه خانواده تحت کلاسه 9101560 در حال رسیدگی است لذا مستنداً به بند 2 ماده 1122 قانون مدنی و اینکه موکله از ناتوانی جنسی خوانده مطلع نبوده است بدواً با معرفی او به پزشکی قانونی جهت آزمایش و برای احراز ناتوانی جنسی وی صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح و پرداخت مهریه و خسارات دادرسی و حق الوکاله م. ا.. پرونده به شعبه 202 خانواده ارجاع شده است. دادگاه برای روز 23/12/91 وقت دادرسی تعیین نموده در لایحه ای که وکیل خوانده برای جلسه مذکور ارسال داشته است گفته است موکل در پرونده کلاسه 911581 که برای گواهی عدم امکان سازش داده زوجه بر این امر که هیچ گونه رابطه جنسی نداشته لذا وفق ماده 1092 قانون مدنی زوجه مستحق نصف مهریه مافی القباله م. ب. در خصوص فسخ نکاح به دلیل عدم توانایی جنسی شایان ذکر است که بعد از مراسم عقد زوجین از یکدیگر جداشده اند و بنا به گفته های خواهان محترم هیچ گونه روابط جنسی نداشته اند بنابراین فسخ نکاح به دلیل عدم توانایی جنسی فاقد وجاهت قانونی م. ب. در جلسه دادرسی مورخ 23/12/91 دادگاه ب. ت. ب. اینکه اخذ توضیح از زوجین ضرورت داشته و در جلسه حضور نداشته اند دستور تعیین وقت مجدداً صادر و طرفین را با وکلای شان دعوت نموده است وکیل ز. د. ل. ای از دادگاه خواسته است چون موکل در دسترس نیست تا جهت توضیح حاضر شود و خواسته موکل صدور گواهی عدم امکان سازش است تقاضای صدور حکم نسبت به خواسته مطروحه م. ا.. نیز در جلسه دادرسی مورخه 23/12/91 وکیل ز. گ. ا. پس از برگزاری مراسم جشن عقد علی رغم تمکین موکل زوج به علت عدم توانایی جنسی برای برقراری رابطه زناشویی با موکل قطع رابطه کرده است و اقدام به تقدیم دادخواست طلاق نموده است مستنداً به بند 2 ماده 1122 قانون مدنی صدور حکم بر فسخ نکاح و محکومیت خوانده به پرداخت مهریه م. ا. در جلسه 3/2/92 که اصحاب دعوی با وکلای خود حضورداشته اند ز. گ. ا. خواسته ام ب. ش. د. تقدیمی بوده چون زوج ناتوانی جنسی داشته صدور حکم به فسخ نکاح و مطالبه مهریه کامل م. ا. خ. گ. ا. در مورد ناتوانی جنسی قبول ندارم و حاضرم جهت آزمایش به پزشکی قانونی معرفی شوم دادخواست زوج به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش نیز که در تاریخ 4/11/91 به دادگاه تقدیم شده است پیوست است و دادگاه ظاهراً به هر دو دادخواست توأماً رسیدگی نموده است. در جلسه 3/2/92 دادگاه از پزشکی قانونی با معرفی زوج خواسته است در مورد عنین بودن زوج اعلام نظر نماید پزشکی قانونی در برگ 55 پرونده اعلام نموده است آقای ت.ص. در تاریخ 11/2/92 پس از ارائه گزارش آزمایش اسپرم و مشاوره با متخصص ارولوژی تاکنون به این مرکز مراجعه ننموده است و پاسخ مشاوره را ارائه نداده است و در معاینه از خانم س.ب. گفته است پرده بکارت وی از نوع حلقوی و بدون پارگی م. ب. (برگ 59 پرونده) دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه 92/898 در تاریخ 10/6/92 ب. ت. ب. اینکه زوج حاضر به انجام آزمایش نبوده است و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی در مورد زوجه که وی در تاریخ 21/5/92 مورد معاینه قرارگرفته و باکره بوده است صحت ادعای زوجه مبنی بر ناتوانی او در ایفای وظائف زناشویی را محرز و مسلم دانسته و مستنداً به مواد 1101 و بند 2 ماده 1122 قانون مدنی و مواد 198 و 515 و 57 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر فسخ نکاح بین زوجین و محکومیت زوج به پرداخت نصف مهریه معادل 157 عدد سکه بهار آزادی و پرداخت 000/806/1 ریال بابت حق الوکاله وکیل و پرداخت 000/075/1 ریال بابت هزینه دادرسی د. ح. زوجه صادر و اعلام نموده است در خصوص دعوی گواهی عدم امکان سازش مطروحه توسط زوج با عنایت به صدور حکم فسخ نکاح و مستنداً به ماده 1257 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی صادر نموده است از این رأی وکیل آقای ت.ص. تجدیدنظرخواهی نموده است تجدیدنظرخواهی او نسبت به حکم فسخ نکاح بوده و عمده اعتراض او این است که یک روز زندگی مشترک بین زوجین نبوده است همان شب عقد بدون هیچ علتی از هم دیگر جداشده اند و موکل به جهت آزمایشات انجام شده توسط خود او نرمال بوده و گواهی بر این امر نیز ارائه شده است و دلیلی بر عنین بودن وی وجود نداشته است امتناع موکل از انجام آزمایش در پزشکی قانونی به لحاظ اینکه انجام آزمایش با تزریق دو عدد آمپول بزرگ به آلت موجب وحشت او شده است بوده ولی موکل ناگزیر جهت تأیید این موضوع حاضر به انجام این مرحله از آزمایش نیز م. ب. نقض دادنامه بدوی را خواستار شده است پس از انجام تبادل لوایح پرونده به شعبه 60 تجدیدنظر استان تهران ارجاع شده است وکیل ز. د. ت. 4/8/92 گواهی پزشکی قانونی را که مبنی بر عدم عنن موکل او برگ دوم پرونده محاکماتی تجدیدنظر خطاب به شعبه 202 دادگاه خانواده (دادگاه بدوی) صادرشده است تقدیم نموده است دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه 92/1522 در تاریخ 8/8/92 با وصف اینکه زوجه تقاضای فسخ نکاح را به دلیل ناتوانی جنسی زوج نموده است و دلیل او عنن زوج بوده است و پزشکی قانونی در جواب استعلام دادگاه در تاریخ 20/7/92 یعنی پس از صدور دادنامه بدوی در نامه شماره 1519/م/14/1 به دادگاه اعلام نموده زوج عنن ندارد و از طرفی خیار فسخ طبق ماده 1131 قانون مدنی فوریت دارد و زوجه درحالی که رابطه زوجیت در تاریخ 29/3/91 برقرار شده در خارج از مهلت متعارف اقدام به تقدیم دادخواست برای فسخ نکاح نموده است رأی تجدیدنظر خواسته را نقض و مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به ردّ دعوی ت. ن. خ. صادر نموده است و در بخش صدور حکم بر بطلان دعوی طلاق چون مورد اعتراض قرار نگرفته است دادگاه خود را بی نیاز از اظهارنظر دانسته است. از این رأی اکنون دو وکیل مرحله تجدیدنظرخواهی ز. ب. ت. دادخواست فرجام خواهی نموده اند که خانم م.الف. وکیل پ. ی. د. و خانم م.ح. وکیل کارآموز خود را معرفی کرده که در خصوص فرجام خواهی خانم م.الف. به لحاظ داشتن سمت قانونی ضمن قرائت گزارش پرونده و لایحه فرجامی پرونده در شور قرار می گیرد. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم س.ب. با وکالت خانم م.الف. نسبت به دادنامه شماره 1522-92 مورخ 8/8/92 شعبه 60 دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب آن ضمن نقض دادنامه بدوی در مورد دعوی ف. خ. ب. خواسته صدور حکم بر فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی زوج فرجام خوانده حکم به ردّ دعوی ایشان صادر گردیده است وارد و موجه نمی باشد زیرا مرکز پزشکی قانونی منطقه غرب تهران طی شماره 15219/م/4/1 مورخ 20/7/92 پس از معاینه زوج فرجام خوانده صریحاً اعلام نموده که نامبرده در حال حاضر عنن ندارد و جهت انجام عمل مقاربت تفاهم زوجین ضرورت دارد و از طرفی چون زوجین حسب اظهارات وکلای آنان در مراحل دادرسی هنوز زندگی مشترک خود را عملاً آغاز ننموده اند و به اصطلاح عرفی هنوز در دوران عقد بسر می برند لذا صرف عدم مقاربت جنسی بین طرفین در این ایام نمی تواند دلیل قطعی بر ناتوانی جنسی زوج فرجام خوانده محسوب گردد بنابراین ادعای ف. خ. د. مورد عنین بودن زوج و ناتوانی جنسی وی متکی به ادله اثباتی نبوده ازاین رو دادنامه فرجام خواسته ب. ت. ب. استدلال منعکس در آن موجهاً و منطبق با دلایل موجود در پرونده و مآلاً منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال مؤثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. هم در حدی نیست که خدشه ای بر دادنامه مرقوم وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن ردّ فرجام خواهی ف. خ. مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشورـ مستشارـ عضو معاون عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی فسخ نکاح به استناد عنن در دوران پیش از عروسی در تاریخ 31 فروردین 1393، حکمی در خصوص درخواست فسخ نکاح و مطالبه مهریه از سوی زوجه علیه زوج صادر گردید. زوجه اعلام کرد که پس از عقد، به ناتوانی جنسی زوج پی برده و به همین جهت خواستار فسخ نکاح و پرداخت مهریه به میزان 314 عدد سکه تمام بهار آزادی و خسارات قانونی شد. دادگاه در مراحل دادرسی، با استناد به نظریه پزشکی قانونی مبنی بر عدم عنن زوج و عدم وقوع رابطه زناشویی، حکمی مبنی بر فسخ نکاح و پرداخت نصف مهریه صادر کرد. زوج به این حکم اعتراض کرده و ادعا نمود که هیچ رابطه‌ای نداشته و ناتوانی جنسی ندارد. با این حال، دادگاه تجدیدنظر ب. ت. ب. عدم وجود ادله کافی از سوی زوجه و تایید عدم عنن زوج، حکم بدوی را نقض و دعوی زوجه را رد کرد. زوجه پس از این تصمیم، به دیوان عالی کشور فرجام خواهی کرد. دیوان عالی کشور، پس از بررسی مستندات و دلایل ارائه شده، فرجام خواهی را غیرموجه دانسته و حکم تجدیدنظر را تایید کرد. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/01/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: صرف عدم مقاربت جنسی بین طرفین در ایام عقد و پیش از عروسی و شروع زندگی مشترک، نمی تواند دلیل قطعی بر عنن و ناتوانی جنسی زوج محسوب گردد. رای خلاصه جریان پرونده خانم س.ب. با وکالت خانم م.الف. و م.ح. به طرفیت آقای ن.ص. دادخواستی به خواسته فسخ نکاح و مطالبه مهریه با احتساب خسارات قانونی ازجمله هزینه دادرسی حق الوکاله م. ب. مبلغ پنجاه میلیون و یک صد هزار ریال در تاریخ 8/2/91 در محاکم عمومی حقوقی تهران مطرح نموده است که وکلای خ. د. م. دادخواست با استناد به سند نکاحیه 1965 مورخ 29/3/91 که عقد زوجیت بین موکلشان و خوانده با مهریه 314 عدد سکه تمام بهار آزادی منعقدشده است گفته اند بعد از عقد و برگزاری جشن عقد علی رغم تمکین موکل و تلاش برای برقراری رابطه زناشویی نامبرده متوجه ناتوانی جنسی خوانده شده و پس از مراجعه به پزشک و انجام آزمایشات، خوانده محترم از پیگیری درمان و امکان آن و ارائه جواب آزمایش به موکل استنکاف می‌نماید متاسفانه پس از مدتی خوانده محترم با مراجعه به دادگاه خانواده اقدام به ارائه دادخواست طلاق نموده‌اند که در حال حاضر در شعبه --- دادگاه خانواده تحت کلاسه --- در حال رسیدگی است لذا مستندا به بند 2 ماده 1122 قانون مدنی و اینکه موکله از ناتوانی جنسی خوانده مطلع نبوده است بدوا با معرفی او به پزشکی قانونی جهت آزمایش و برای احراز ناتوانی جنسی وی صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح و پرداخت مهریه و خسارات دادرسی و حق الوکاله م. ا.. پرونده به شعبه --- خانواده ارجاع شده است. دادگاه برای روز 23/12/91 وقت دادرسی تعیین نموده در لایحه ای که وکیل خوانده برای جلسه مذکور ارسال داشته است گفته است موکل در پرونده کلاسه --- که برای گواهی عدم امکان سازش داده زوجه بر این امر که هیچ گونه رابطه جنسی نداشته لذا وفق ماده 1092 قانون مدنی زوجه مستحق نصف مهریه مافی القباله م. ب. در خصوص فسخ نکاح به دلیل عدم توانایی جنسی شایان ذکر است که بعد از مراسم عقد زوجین از یکدیگر جداشده اند و بنا به گفته های خواهان محترم هیچ گونه روابط جنسی نداشته اند بنابراین فسخ نکاح به دلیل عدم توانایی جنسی فاقد وجاهت قانونی م. ب. در جلسه دادرسی مورخ 23/12/91 دادگاه ب. ت. ب. اینکه اخذ توضیح از زوجین ضرورت داشته و در جلسه حضور نداشته اند دستور تعیین وقت مجددا صادر و طرفین را با وکلای شان دعوت نموده است وکیل ز. د. ل. ای از دادگاه خواسته است چون موکل در دسترس نیست تا جهت توضیح حاضر شود و خواسته موکل صدور گواهی عدم امکان سازش است تقاضای صدور حکم نسبت به خواسته مطروحه م. ا.. نیز در جلسه دادرسی مورخه 23/12/91 وکیل ز. گ. ا. پس از برگزاری مراسم جشن عقد علی رغم تمکین موکل زوج به علت عدم توانایی جنسی برای برقراری رابطه زناشویی با موکل قطع رابطه کرده است و اقدام به تقدیم دادخواست طلاق نموده است مستندا به بند 2 ماده 1122 قانون مدنی صدور حکم بر فسخ نکاح و محکومیت خوانده به پرداخت مهریه م. ا. در جلسه 3/2/92 که اصحاب دعوی با وکلای خود حضورداشته اند ز. گ. ا. خواسته ام ب. ش. د. تقدیمی بوده چون زوج ناتوانی جنسی داشته صدور حکم به فسخ نکاح و مطالبه مهریه کامل م. ا. خ. گ. ا. در مورد ناتوانی جنسی قبول ندارم و حاضرم جهت آزمایش به پزشکی قانونی معرفی شوم دادخواست زوج به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش نیز که در تاریخ 4/11/91 به دادگاه تقدیم شده است پیوست است و دادگاه ظاهرا به هر دو دادخواست تواما رسیدگی نموده است. در جلسه 3/2/92 دادگاه از پزشکی قانونی با معرفی زوج خواسته است در مورد عنین بودن زوج اعلام نظر نماید پزشکی قانونی در برگ 55 پرونده اعلام نموده است آقای ت.ص. در تاریخ 11/2/92 پس از ارائه گزارش آزمایش اسپرم و مشاوره با متخصص ارولوژی تاکنون به این مرکز مراجعه ننموده است و پاسخ مشاوره را ارائه نداده است و در معاینه از خانم س.ب. گفته است پرده بکارت وی از نوع حلقوی و بدون پارگی م. ب. (برگ 59 پرونده) دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- در تاریخ 10/6/92 ب. ت. ب. اینکه زوج حاضر به انجام آزمایش نبوده است و ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی در مورد زوجه که وی در تاریخ 21/5/92 مورد معاینه قرارگرفته و باکره بوده است صحت ادعای زوجه مبنی بر ناتوانی او در ایفای وظائف زناشویی را محرز و مسلم دانسته و مستندا به مواد 1101 و بند 2 ماده 1122 قانون مدنی و مواد 198 و 515 و 57 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر فسخ نکاح بین زوجین و محکومیت زوج به پرداخت نصف مهریه معادل 157 عدد سکه بهار آزادی و پرداخت 1/806/000 ریال بابت حق الوکاله وکیل و پرداخت 1/075/000 ریال بابت هزینه دادرسی د. ح. زوجه صادر و اعلام نموده است در خصوص دعوی گواهی عدم امکان سازش مطروحه توسط زوج با عنایت به صدور حکم فسخ نکاح و مستندا به ماده 1257 قانون مدنی حکم بر بطلان دعوی صادر نموده است از این رای وکیل آقای ت.ص. تجدیدنظرخواهی نموده است تجدیدنظرخواهی او نسبت به حکم فسخ نکاح بوده و عمده اعتراض او این است که یک روز زندگی مشترک بین زوجین نبوده است همان شب عقد بدون هیچ علتی از هم دیگر جداشده اند و موکل به جهت آزمایشات انجام شده توسط خود او نرمال بوده و گواهی بر این امر نیز ارائه شده است و دلیلی بر عنین بودن وی وجود نداشته است امتناع موکل از انجام آزمایش در پزشکی قانونی به لحاظ اینکه انجام آزمایش با تزریق دو عدد آمپول بزرگ به آلت موجب وحشت او شده است بوده ولی موکل ناگزیر جهت تایید این موضوع حاضر به انجام این مرحله از آزمایش نیز م. ب. نقض دادنامه بدوی را خواستار شده است پس از انجام تبادل لوایح پرونده به شعبه --- تجدیدنظر استان تهران ارجاع شده است وکیل ز. د. ت. 4/8/92 گواهی پزشکی قانونی را که مبنی بر عدم عنن موکل او برگ دوم پرونده محاکماتی تجدیدنظر خطاب به شعبه --- دادگاه خانواده (دادگاه بدوی) صادرشده است تقدیم نموده است دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- در تاریخ 8/8/92 با وصف اینکه زوجه تقاضای فسخ نکاح را به دلیل ناتوانی جنسی زوج نموده است و دلیل او عنن زوج بوده است و پزشکی قانونی در جواب استعلام دادگاه در تاریخ 20/7/92 یعنی پس از صدور دادنامه بدوی در نامه شماره 1519 /م/ 14/1 به دادگاه اعلام نموده زوج عنن ندارد و از طرفی خیار فسخ طبق ماده 1131 قانون مدنی فوریت دارد و زوجه درحالی که رابطه زوجیت در تاریخ 29/3/91 برقرار شده در خارج از مهلت متعارف اقدام به تقدیم دادخواست برای فسخ نکاح نموده است رای تجدیدنظر خواسته را نقض و مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به ردّ دعوی ت. ن. خ. صادر نموده است و در بخش صدور حکم بر بطلان دعوی طلاق چون مورد اعتراض قرار نگرفته است دادگاه خود را بی نیاز از اظهارنظر دانسته است. از این رای اکنون دو وکیل مرحله تجدیدنظرخواهی ز. ب. ت. دادخواست فرجام خواهی نموده‌اند که خانم م.الف. وکیل پ. ی. د. و خانم م.ح. وکیل کارآموز خود را معرفی کرده که در خصوص فرجام خواهی خانم م.الف. به لحاظ داشتن سمت قانونی ضمن قرائت گزارش پرونده و لایحه فرجامی پرونده در شور قرار می‌گیرد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی خانم س.ب. با وکالت خانم م.الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 مورخ 8/8/92 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که به موجب آن ضمن نقض دادنامه بدوی در مورد دعوی ف. خ. ب. خواسته صدور حکم بر فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی زوج فرجام خوانده حکم به ردّ دعوی ایشان صادر گردیده است وارد و موجه نمی‌باشد زیرا مرکز پزشکی قانونی منطقه غرب تهران طی شماره 15219 /م/ 4/1 مورخ 20/7/92 پس از معاینه زوج فرجام خوانده صریحا اعلام نموده که نامبرده در حال حاضر عنن ندارد و جهت انجام عمل مقاربت تفاهم زوجین ضرورت دارد و از طرفی چون زوجین حسب اظهارات وکلای آنان در مراحل دادرسی هنوز زندگی مشترک خود را عملا آغاز ننموده‌اند و به اصطلاح عرفی هنوز در دوران عقد بسر می برند لذا صرف عدم مقاربت جنسی بین طرفین در این ایام نمی تواند دلیل قطعی بر ناتوانی جنسی زوج فرجام خوانده محسوب گردد بنابراین ادعای ف. خ. د. مورد عنین بودن زوج و ناتوانی جنسی وی متکی به ادله اثباتی نبوده ازاین رو دادنامه فرجام خواسته ب. ت. ب. استدلال منعکس در آن موجها و منطبق با دلایل موجود در پرونده و مآلا منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. هم در حدی نیست که خدشه ای بر دادنامه مرقوم وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن ردّ فرجام خواهی ف. خ. مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار- عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی