فسخ نکاح به دلیل افسردگی زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده در مورخه ۹۸/۷/۱ خواهان ( ع. ر. ر. ) در دعوای فسخ نکاح به طرفیت خانم ز. س. اربط ادعا نمودند که در مورخه ۹۸/۴/۱۶ با خوانده و با مهریه ی ۱۴ سکه طلا ازدواج دائم نموده است. و حدود یک ماه قبل زندگی مشترک را اغاز اما زوجه دارای بیماری بوده که ان را از وی مخفی نموده است. بیماری زوجه بدین شرح م. ب.. هنگام بیدار شدن از خواب گریه می کند این امر همیشگی است. جهت درمان به روانپزشک مراجعه نمودند و متوجه شدم که زوجه این مریضی را از ۱۵ سال پیش داشته و دارو مصرف می کند. فلذا به استناد ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح ستون خواسته را دارند. با ارجاع پرونده به شعبه *و تعیین وقت دادرسی برای روز *، زوجین در دادگاه حاضر ، زوج با اشاره به مطالب دادخواست ، اضافه نمودند: … ایشان پس از ازدواج و عروسی ایشان را بردم دکتر ( ر. پزشک ) دکتر … ۱۵ سال مریض بوده و به شما نگفته ، ایشان دارو مصرف می کند و بنده پس از یک یا دو هفته پس از شروع زندگی ایشان را بردم دکتر. ایشان نصف شب مرا بیدار کرد و گفت من می ترسم و … احساس می کنم که بدون دارو نمی تواند زندگی کند. بنده یک پسر ۱۶ ساله دارم. که از همسر اولم دارم. ایشان وقتی از خواب بیدار می شود. گریه نیز می کند و فراموشی نیز دارد. و یک بار نیز ابگرمکن را خاموش کرده بود. بنده با ایشان فقط ۴۰ روز زندگی مشترک داشته ام …. ( خ. ا. د. ) بنده حرف های ایشان را قبول ندارم. بنده از شوهر اولم افسردگی بعد از زایمان دارم. و افسردگی من زیاد شد. چون فرزند م را از من گرفتند … … در زمان خواستگاری من گفتم قرص مصرف می کنم و ایشان گفتند اشکالی ندارد.دادگاه در ادامه رسیدگی زوجین را به پزشکی قانونی معرفی و استعلام می نماید. که بیماری زوجه چیست؟ و ایا ارز موارد فسخ نکاح م. ب.. یا خیر؟ این مرکز از زوجه معاینه روانپزشکی و ارزیابی روانشناختی معمول و پاسخ دادند: … نامبرده دچار برخی علایم بیماری افسردگی است.که می تواند باعث علایمی مثل اضطراب و بی حوصلگی گردد. لازم است.نامبرده تحت ویزیت منظم روان پزشک باشد. مورد ذکر شده در صورت درمان مناسب باعث مشکل یا اختلال در زندگی زناشویی نمی گردد. جهت بهبود روابط زوجین نیز توصیه می گردد. وی به همراه همسرش به زوج درمانگر معرفی گردند. ( ص۱۵ ) این مرکز راجع به زوج پاسخ دادند: به استناد ارزیابی روانشناختی انجام شده ومعاینه بالینی ، ن. دره دچار برخی علایم بی ثباتی هیجانی و علایم خلقی است.که می تواند باعث اختلالاتی در روابط زوجین گردد. لازم است.وی تحت نظر روانپزشک باشد. همچنین جهت بهبودی روابط زوجین توصیه می شود. نامبرده به همراه همسرش به مدت ۶ ماه تحت درمان توسط زوج درمانگر باشند. ( ص۱۶ ) پزشکی قانونی البرز در پاسخ بعدی اعلام داشتند: … اختلال نامبرده ( خانم ز. س. اربط ) از نوع بیماری افسردگی است.که ازمصادیق جنون و فسخ نکاح نمی باشد. ( ص۱۹ ) دادگاه بنا به بررسی های مزبور ، ختم دادرسی را اعلام و پس از کسب نظر قاضی مشاور خانواده ، که نظر به رد دعوای خواهان داده است ، طی دادنامه مشاره *دعوای خ. ر. و. تشخیص نداده و حکم بر بطلان ان صادر می نماید. این رای در مورخه ۹۸/۱۲/۲۷ به طرفین ابلاغ و زوج در مورخه ۹۹/۱/۹ از این رای تجدیدنظرخواهی می نماید. پرونده به شعبه *ارجاع و این شعبه طی دادنامه شماره *با این استدلال: … با عنایت به اینکه ماده ۴۳۸ قانون مدنی تدلیس عبارت است.از عملیاتی که موجب فریب طرف عقد شود. وقوع تدلیس مستلزم تحقق انجام عمل از جانب مدلس است.که در قضیه مورد اختلاف تحقق ان منتفی م. ب.. و همان گونه که در مسیله ۱۴ ص ۲۹۶ ج ۲ تحریر الوسیله حضرت ا. ر. ا. علیه تصریح شده است: لیس من التدلیس الموجب اللخیار سکوت الزوجه للخیار و اولی بذلک سکوتهما عن فقد صفه الکمال مع اعتقاد الزوج وجودها . لذا با فرض صحت اظهارات زوج در مورد فقدان سلامت زوجه ، وجود تدلیس منوط به اشتراط وصف سلامت ولو به صورت متباینا از جانب طرفین خواهد بود. لذا در مورد موضوع بیماری زوجه به لحاظ اینکه فی نفسه از موارد فسخ نکاح نیست و سکوت زوجه در این باره نیز تدلیس تلقی نمی شود. …. رای بدوی را تایید می نماید. پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور ، جهت رسیدگی فرجامی به این شعبه ارجاع گردید. لوایح طرفین هنگام شور قرائت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است. اعضای هیات پس از قرائت گزارش عضو ممیز اقای ح. م. و اوراق پرونده مشاوره نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور در تایید دادنامه فرجام خواسته شماره *باید اعلام داشت مطابق مادتین ۱۱۲۱ و ۱۱۲۳ قانون مدنی ، عیوبی که موجب فسخ نکاح از جانب زوج می گردد. عبارتست از: ۱ جنون۲ قرن۳ جذام۴ برص۵ افضای۶ زمین گیری ۷ نابینایی از هردوچشم. بیماری که در این پرونده اعلام شده ، افسردگی م. ب.. و ضمن اینکه بیماری مذکور قابل درمان و کنترل م. ب.. ، از عیوب مصرحه در مادتین مذکور نمی باشد. لذا در ماهیت امر دعوای ف. خ. ا. ع. ر. ر. وارد و صادق نمی باشد. و از حیث رعایت اصول و تشریفات دادرسی ایراد موثری مشهود نمی باشد. لهذا مستندا به مواد ۳۹۶و ۳۷۰ قانون ایین دادرسی مدنی سال ۷۹ رای فرجام خواسته ابرام و پرونده قضایی اعاده می گردد. شعبه * رییس: ح. ح. مستشار: ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی فسخ نکاح به دلیل افسردگی زوجه در تاریخ 1 مهر 1398، در دعوای فسخ نکاح، خواهان اعلام کرد که در تاریخ 16 اردیبهشت 1398 با مهریه 14 سکه طلا ازدواج کرده و درخواست فسخ نکاح را به استناد ماده 1128 قانون مدنی به دلیل بیماری روانی زوجه که از وی مخفی مانده، مطرح کرده است. خواهان ادعا نمود که زوجه دارای علائم افسردگی بوده و این بیماری را به مدت 15 سال پنهان کرده است. در دفاعیات، زوجه به افسردگی پس از زایمان اشاره کرد و ادعا نمود که در زمان خواستگاری در مورد مصرف دارو اطلاع داده است. <br>دادگاه با ارجاع به پزشکی قانونی، نظر کارشناسان را دریافت کرد که تایید کردند بیماری زوجه از نوع افسردگی است و این بیماری در زمره جنون و دلایل فسخ نکاح نمی‌باشد. دادگاه در نهایت دعوای خواهان را رد و حکم به بطلان آن صادر کرد. خواهان به رای صادره تجدیدنظر کرد، اما شعبه تجدیدنظر نیز با استناد به مواد 438، 1121 و 1123 قانون مدنی، وجود تدلیس را منتفی دانسته و رای بدوی را تایید کرد. پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شد و دیوان نیز با تاکید بر اینکه بیماری افسردگی از عیوب مصرحه در قانون نیست و قابل درمان است، رای شعبه تجدیدنظر را تایید و پرونده را به مرجع قضایی اعاده نمود. رای شعبه دیوان عالی کشور