فسخ نکاح به دلیل عدم اعلام ازدواج سابق زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ف.ر. د. ب. ط. همسرش خانم ب.غ. به خواسته صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح به لحاظ تدلیس زوجه (قبلاً یکبار ازدواج نموده و اعلام نکرده) با احتساب کلیه خسارات دادرسی تقدیم ریاست محترم دادگستری بناب نموده و توضیح داده که، در تاریخ 13/6/89 با خوانده ازدواج دائم نمودم. هنگام عقد نکاح اعلام نمودند که خوانده قبلاً ازدواج ننموده است. بعداً متوجه شدیم که مشارالیها در تاریخ 6/3/88 با فردی به نام ج.ک. عقد ثبتی و دائم نموده بود که نهایتاً در تاریخ 21/3/88 منجر به طلاق شده که گواهی ها و رونوشت های مربوطه تقدیم می گردد. [هم چنین زوجه] در تاریخ 25/3/88 شناسنامه قبلی خود را تعویض نموده و شناسنامه جدید اخذ کرده است و با استناد به پرونده کیفری تدلیس که کیفرخواست صادر شده، تقاضای رسیدگی نموده است. پرونده در تاریخ 24/2/90 ثبت و به شعبه اول دادگاه ارجاع، وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شده اند. در جلسه 4/6/90 دادگاه خ. خ. ر. ب. ش. د. و لایحه تقدیمی وکیل خود اعلام و وکیل خوانده (با حضور خوانده) اظهار داشت: موکله موضوع ازدواج قبلی را به خواهان و خانواده اش گفته و بر این امر حاضر است در دادگاه محترم سوگند یاد کند که خواهان تماماً از موضوع قبلی مطلع بوده است. ثانیاً موکله با خواهان در یک کوچه 300 متری زندگی می کنند و از همدیگر شناخت کاملی داشته و دارند و ماده 1128 ق.م محقق نشده است. خواهان صرف همسایگی را کافی بر اطلاع ندانسته و مستند خود را سند ازدواج معرفی کرده و اطلاع خود را از طریق همسایه ها دانسته است. دادگاه قرار ملاحظه پرونده استنادی از شعبه 101 جزایی بناب را صادر و با وصول آن، خلاصه پرونده فریب در ازدواج را که به لحاظ عدم احراز سوءنیت تبرئه شده است و در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده، در پرونده کاری منعکس نموده است. پس از تشکیل جلسه مورخ 10/12/90 دادگاه و استماع اظهارات طرفین، دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و ب. ت. ب. مراتب، زوجه از اتهام فریب در ازدواج و ب. ت. ب. مفاد پرونده استنادی و کیفیت اظهارات زوج به عنوان شاکی که قدر متیقن عالم به قضیه و وجود حق فسخ برای خود بوده، لیکن به فوریت عمل نکرده است، لذا حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام نموده است. آقای ج.ر. به وکالت از آقای ف.ر. نسبت به دادنامه شماره 01340ـ 11/12/90 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی بناب، تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه اول دادگاه تجدیدنظر تبریز به موضوع رسیدگی و با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده است. آقای ج.ر. به وکالت از آقای ف.ر. نسبت به دادنامه شماره 00378ـ22/3/91 صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر آذربایجان شرقی، فرجام خواهی نموده و با تکرار مطالب قبلی و فرض گرفتن ذکر نداشتن سابقه ازدواج در سند رسمی به شرط ضمن عقد، به شرح لایحه، تقاضای نقض دادنامه فرجام خواسته را نموده است. وکیل ف. خ. د. پاسخ ف. خ. را فاقد مدرک و دلیل جدید دانسته و تقاضای ابرام دادنامه صادره را نموده است. پس از تبادل لوایح که عنداللزوم در وقت شور قرائت خواهد شد، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و مآلاً به این شعبه ارجاع گردیده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. اوراق و محتویات پرونده و مفاد دادخواست و لوایح تقدیمی طرفین و نظر به این که در تحقق ماده 1128 قانون مدنی ف. خ. (زوج) دلیل و بینه ای دال بر تصریح یا ابتناء عقد بر ذکر شرط مورد خواسته در وقت اجرای صیغه نکاح، ابراز نگردیده و سکوت زوجه یا ولی وی در خصوص ازدواج سابق با دیگری از عیوب موجب خیار و تدلیس مجوز فسخ نکاح نمی باشد و در مانحن فیه، عدم اطلاع زوج از این موضوع به اثبات نرسیده، بلکه از محتویات پرونده استفاده می شود که زوج و خانواده اش از ازدواج سابق مطلع بوده اند. به علاوه بر فرض تحقق تدلیس نیز فوریت خیار فسخ، موضوع ماده 1131 قانون مدنی رعایت نشده است. بنا به مراتب، دادنامه فرجام خواسته را مطابق با موازین تشخیص و با رد فرجام خواهی به استناد ماده 370 ق.آ.د.م دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. رئیس شعبه 26 دیوان عالی کشور ـ مستشار انصاری ـ مجتهدزاده فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی فسخ نکاح به دلیل عدم اعلام ازدواج سابق زوجه در تاریخ 7 فروردین 1392، دادنامه‌ای در خصوص دعوای فسخ نکاح صادر گردید. خ. ب. ا. به تدلیس مدعی شد که زوجه به دلیل عدم افشای ازدواج قبلی، درخواست فسخ نکاح و جبران خسارات دادرسی را مطرح کرده است. وی ادعا نمود که زوجه در زمان عقد نکاح، اعلام کرده که قبلاً ازدواج نکرده است، در حالی که بررسی‌ها نشان داد ز. د. ت. 6 خرداد 1388 با فرد دیگری ازدواج کرده و سپس طلاق گرفته است. در دفاعیات، وکیل ز. ا. د. که موکلش موضوع ازدواج قبلی را به خواهان و خانواده‌اش اطلاع داده و خواهان از این موضوع آگاه بوده است. در نهایت، دادگاه ب. ت. ب. عدم احراز سوءنیت و آگاهی خواهان از ازدواج قبلی، دعوی را رد و حکم به بطلان آن صادر کرد. درخواست تجدیدنظر خواهان نیز در دادگاه تجدیدنظر رد و حکم اولیه تایید شد. در مرحله فرجام‌خواهی، دیوان عالی کشور با استناد به مواد 1128 و 1131 قانون مدنی و عدم ارائه دلیل کافی از سوی خواهان، دادنامه تجدیدنظر را تایید و فرجام‌خواهی را رد نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/01/07 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: سکوت زوجه یا ولی وی در خصوص ازدواج سابق مشارالیها با دیگری، از عیوب موجب خیار و تدلیس مجوز فسخ نکاح نمی‌باشد. رای خلاصه جریان پرونده آقای ف.ر. د. ب. ط. همسرش خانم ب.غ. به خواسته صدور حکم مبنی بر فسخ نکاح به لحاظ تدلیس زوجه (قبلا یکبار ازدواج نموده و اعلام نکرده) با احتساب کلیه خسارات دادرسی تقدیم ریاست محترم دادگستری بناب نموده و توضیح داده که، در تاریخ 13/6/89 با خوانده ازدواج دائم نمودم. هنگام عقد نکاح اعلام نمودند که خوانده قبلا ازدواج ننموده است. بعدا متوجه شدیم که مشارالیها در تاریخ 6/3/88 با فردی به نام ج.ک. عقد ثبتی و دائم نموده بود که نهایتا در تاریخ 21/3/88 منجر به طلاق شده که گواهی ها و رونوشت های مربوطه تقدیم می‌گردد. [هم چنین زوجه] در تاریخ 25/3/88 شناسنامه قبلی خود را تعویض نموده و شناسنامه جدید اخذ کرده است و با استناد به پرونده کیفری تدلیس که کیفرخواست صادر شده، تقاضای رسیدگی نموده است. پرونده در تاریخ 24/2/90 ثبت و به شعبه اول دادگاه ارجاع، وقت رسیدگی تعیین و طرفین دعوت شده اند. در جلسه 4/6/90 دادگاه خ. خ. ر. ب. ش. د. و لایحه تقدیمی وکیل خود اعلام و وکیل خوانده (با حضور خوانده) اظهار داشت: موکله موضوع ازدواج قبلی را به خواهان و خانواده اش گفته و بر این امر حاضر است در دادگاه محترم سوگند یاد کند که خواهان تماما از موضوع قبلی مطلع بوده است. ثانیا موکله با خواهان در یک کوچه 300 متری زندگی می کنند و از همدیگر شناخت کاملی داشته و دارند و ماده 1128 ق.م محقق نشده است. خواهان صرف همسایگی را کافی بر اطلاع ندانسته و مستند خود را سند ازدواج معرفی کرده و اطلاع خود را از طریق همسایه ها دانسته است. دادگاه قرار ملاحظه پرونده استنادی از شعبه --- جزایی بناب را صادر و با وصول آن، خلاصه پرونده فریب در ازدواج را که به لحاظ عدم احراز سوءنیت تبرئه شده است و در دادگاه تجدیدنظر تایید شده، در پرونده کاری منعکس نموده است. پس از تشکیل جلسه مورخ 10/12/90 دادگاه و استماع اظهارات طرفین، دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و ب. ت. ب. مراتب، زوجه از اتهام فریب در ازدواج و ب. ت. ب. مفاد پرونده استنادی و کیفیت اظهارات زوج به عنوان شاکی که قدر متیقن عالم به قضیه و وجود حق فسخ برای خود بوده، لیکن به فوریت عمل نکرده است، لذا حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام نموده است. آقای ج.ر. به وکالت از آقای ف.ر. نسبت به دادنامه شماره --- - 11/12/90 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی بناب، تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه اول دادگاه تجدیدنظر تبریز به موضوع رسیدگی و با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. آقای ج.ر. به وکالت از آقای ف.ر. نسبت به دادنامه شماره --- - 22/3/91 صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر آذربایجان شرقی، فرجام خواهی نموده و با تکرار مطالب قبلی و فرض گرفتن ذکر نداشتن سابقه ازدواج در سند رسمی به شرط ضمن عقد، به شرح لایحه، تقاضای نقض دادنامه فرجام خواسته را نموده است. وکیل ف. خ. د. پاسخ ف. خ. را فاقد مدرک و دلیل جدید دانسته و تقاضای ابرام دادنامه صادره را نموده است. پس از تبادل لوایح که عنداللزوم در وقت شور قرائت خواهد شد، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و مآلا به این شعبه ارجاع گردیده است. رای شعبه دیوان عالی کشور رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار انصاری - مجتهدزاده