فوریت خیار فسخ

فوریت خیار فسخ خ. م.: در تاریخ 26 شهریور 1393، دادگاه بدوی به دعوای یک شرکت تعاونی تخصصی با خواسته فسخ مبایعه‌نامه‌ای به تاریخ 15 مرداد 1385 و مطالبه خسارات دادرسی رسیدگی کرد. خواهان ادعا نمود که زمین مورد معامله را بر اساس وکالت‌نامه‌ای از اتحادیه تعاونی‌های مصرف به طرف مقابل واگذار کرده و با تحقق شرط فسخ، درخواست تنفیذ فسخ را مطرح کرده است. دادگاه بدوی با استناد به عدم مالکیت خواهان بر پلاک ثبتی و فقدان اختیارات لازم برای فسخ، دعوی را غیرقابل استماع اعلام و خواهان را به پرداخت خسارات دادرسی محکوم کرد. در مرحله تجدیدنظر، تجدیدنظرخواهی طرف مقابل مورد بررسی قرار گرفت و دادگاه با تاکید بر عدم اعتبار حق فسخ و عدم ارائه دلایل کافی برای اثبات فسخ، دادنامه بدوی را نقض و دعوی ت. ن. خ. را رد کرد. این رای قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: حق فسخ ناشی از تخلّف طرف قرارداد از اجرای تکالیف قراردادی، باید در مهلتی که عرفا معقول باشد اعمال گردد و اِلّا فسخ موثر نخواهد بود. رای دادگاه بدوی در خصوص دادخواست شرکت تعاونی مادر تخصص خ. به شماره ثبت 143985 با رئیس هیات مدیره ای آقای ت.م. و مدیر عاملی آقای ف.ص. و با وکالت آقای ش.م. به طرفیت آقای ….م. به خواسته صدور حکم مبنی بر فسخ مبایعه نامه مورخه 15/5/85 به انضمام خسارات دادرسی با این توضیح که شرکت خواهان برابر وکالت نامه تفویضی از سوی اتحادیه تعاونیهای مصرف کارکنان سازمان ج. یک قطعه زمین به مساحت 000/20 مترمربع از پلاک --- فرعی از --- اصلی بخش --- تهران را به خوانده واگذار و سپس با تحقق شرط فسخ موضوع ماده 5 قرارداد منعقده فیمابین از مرجع قضایی تقاضای تنفیذ فسخ مبایعه نامه را نموده که نهایتا پس از طی مراحل بدوی و تجدیدنظر با درخواست اعمال مقررات ماده 18 اصلاحی قانون تشکیل دادگاهای عمومی و انقلاب موضوع اختلاف نزد شعبه --- دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران مطرح که منجر به صدور دادنامه --- - 8/3/90 گردیده که برابر رای اخیرالذکر صرف نظر از تحقق شرط فسخ ب. ت. ب. اینکه اولا پلاک مورد تنازع در مالکیت رسمی اتحادیه مصرف کارکنان سازمان ج. بوده و شرکت تعاونی مادر تخصص خ. (خواهان همین پرونده) هیچ گونه مالکیت رسمی در پلاک ثبتی ندارد و ثانیا به موجب مبایعه نامه مورخه 15/5/85 شرکت مادر تخصصی خ. به عنوان وکیل مالک مبادرت به انجام معامله با آقای ….م. نموده و در وکالت نامه تفویضی فاقد اختیار فسخ معامله از سوی مالک و مراجعه به محاکم دادگستری بوده لذا طرح دعوی فسخ برخلاف اختیارات تفویض شده بوده و دعوی قابلیت استماع نداشته و ثانیا الزام شرکت مادر تخصصی به تنظیم سند رسمی انتقال وجاهت نداشته چراکه هیچ گونه مالکیت رسمی نسبت به پلاک مورد معامله نداشته است لذا دعوی الزام به تنظیم سند رسمی به عنوان دعوی متقابل مطروحه از ناحیه آقای ….م. هم طبق رای شعبه --- تجدیدنظر استان تهران قابلیت استماع نداشته است، درحال حاضر و برابر پرونده مفتوح نزد این شعبه ملاحظه می‌شود خواهان متعاقبا اقدام به خریداری پلاک متنازع فیه از اتحادیه تعاونی های مصرف کارکنان سازمان ج. نموده که برابر اسناد موجود در پرونده و ملاحظه پاسخ استعلام ثبتی به شماره 837 - 8/2/92 تمامی شش دانگ یک قطعه زمین محصور به مساحت 000/20 مترمربع به شماره ثبتی 312 فرعی از --- اصلی مفروز باقیمانده از پلاک فرعی مزبور از اصلی مذکور واقع در حسین آباد بخش --- تهران به موجب سند 51218 مورخه 21/10/90 دفترخانه... تهران به شرکت تعاونی تولیدی توزیعی شرکت تخصصی خ. منتقل شده است و بر همین مبنا خواهان به جهت داراشدن سمت و با استناد به شرط مندرج در ماده 5 مبایعه نامه مورخه 15/5/85 با این توضیح که خوانده مکلف بوده پنجاه درصد مبلغ معامله را نقدا و الباقی را در مورخه 15/6/85 و زمان حضور در دفترخانه رسمی پرداخت نماید که برابر گواهی 3016 مورخه 19/7/85 دفتر اسناد رسمی... تهران عدم حضور (عدم آمادگی برای پرداخت الباقی ثمن معامله) خوانده مورد تایید واقع گردیده است و چون توافق گردیده است در صورت عدم پرداخت الباقی ثمن معامله بهر دلیل، فروشنده حق فسخ دارد و با توجه با اینکه به دلالت سند رسمی موجود در اختیار خواهان، آن شرکت مالک رسمی پلاک ثبتی متنازع فیه و جانشین مالک قبلی با تمامی حقوق و تعهدات آن است و نظر به ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310/12/26 که مقرر داشته همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی را که ملک به اسم او ثبت گردیده و یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده است مالک خواهد شناخت و اصالت و اعتبار سند رسمی تقدیمی خواهان محرز و مسلم م. ب. و لذا حق استفاده از شرط فسخ مندرج در ماده 5 مبایعه نامه مورخ 15/5/85 نیز همراه تمام حقوق قانونی به مالک جدید (خواهان) منتقل می‌گردد و نیز ب. ت. ب. اینکه خوانده در استفاده از حق خود برای اعمال شرط مندرج در ماده 9 همان قرارداد مبنی بر تقدیم درخواست کتبی جهت واگذاری ملک مورد معامله به شخص ثالث (فرزند خود) نمی توانسته موجبات ضرر دیگری را فراهم نماید چراکه برابر اصل چهلم قانون اساسی هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار ب. غ. قرار دهد که درخواست مورخه 11/6/85 خریدار(خوانده) جهت انتقال ملک به شخص دیگر در فاصله 3 روز مانده با تاریخ انتقال رسمی و حضور در دفترخانه( 15/6/85 ) مفهوم اعمال حق به وسیله اضرار ب. غ. را متبادر به ذهن می‌نماید چراکه به طورمعمول فلسفه شروطی از قبیل آنچه در ماده 9 قرارداد آمده است احتمال عدم توان مالی خریدار جهت پرداخت الباقی ثمن معامله است که در مانحن فیه این اتفاق نیفتاده و خریدار تقاضای انتقال به فرزند صغیر خود را داشته که دلالت بر این دارد که او (خریدار) قادر به تامین الباقی ثمن معامله نیز بوده لیکن تقاضای واگذاری به ثالث آن هم با اوصاف مذکور راجع به شخص ثالث موردنظر و زمان و تاریخ تقدیم درخواست می توانسته باهدف ایجاد تاخیر در پرداخت الباقی ثمن معامله باشد که مفهوم دیگر آن اضرار ب. غ. است. از طرف دیگر خوانده مدعی شده است شرکت خواهان با وصول چک 254272 - 15/5/85 عهده بانک سپه در تاریخ 23/7/85 از فسخ عدول نموده که این ایراد هم وارد نیست چراکه وصول آن با لحاظ تبدیل تعهد به اعتبار منشاء دین بوده و چک موصوف یکی از سه فقره چک مربوط به بخش اولیه ثمن معامله بوده است.النهایه دادگاه با عنایت به احراز سمت و مالکیت رسمی خواهان پرونده و فراهم بودن شرایط تحقق فسخ موضوع ماده 5 مبایعه نامه متعاقدین و گواهی صادره از دفترخانه... تهران و اینکه صرف فراهم کردن الباقی ثمن با وصف عدم پرداخت به فروشنده دلیل بر پرداخت تلقی نمی شود لذا دادگاه مستند به مواد 219 ، 220 ، 223 ، 231 و 239 قانون مدنی و مواد 502 ، 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی دعوای شرکت را وارد و ثابت تشخیص داده حکم به تایید و تنفیذ فسخ مبایعه نامه مورخه 15/5/85 فیمابین طرفین پرونده صادر و خوانده را به پرداخت خسارات دادرسی اعم از هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل درحدود تعرفه قانونی د. ح. خ. محکوم می‌نماید و در خصوص دادخواست متقابل آقای ….م. اصالتا ولایتا از طرف فرزند خود آقای ع. م.به طرفیت 1 )-اتحادیه تعاونیهای مصرف کارکنان سازمان ج. و 2 )-شرکت تعاونی کارکنان مادر تخصصی خ. مبنی بر الزام به تنظیم سند رسمی انتقال و ایفای تعهدات مندرج در بندهای 9 و 11 مبایعه نامه و مطالبه خسارات ناشی از عدم انجام تعهدات و خسارت تاخیر و... که به جهت عدم رفع نقص، عدم ابطال تمبر هزینه دادرسی، با قرار ردّ دفتر مواجه گردیده است دادگاه خود را مواجه با تکلیف نمی داند.رای صادره حضوری بوده و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ نزد محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران قابل تجدیدنظرخواهی م. ب.. دادرس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی کهریزک - رحمانی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ….م. به طرفیت شرکت نسبت به دادنامه شماره --- - 92/12/17 شعبه دوم دادگاه عمومی بخش کهریزک وارد است. به موجب دادنامه مذکور حکم به تایید و تنفیذ فسخ مبایعه نامه مورخه 85/5/15 و پرداخت خسارت دادرسی د. ح. ت. ن. خ. صادرشده که به دلایل ذیل قابل تایید نمی‌باشد: اولا: اقدام ت. ن. خ. در اعمال حق فسخ با ارسال اظهارنامه به جهت نداشتن اعتبار حق فسخ در زمان آن اقدام که عنوان وکالت از مالک را داشته به دلالت دادنامه شماره --- - 8/3/90 در پرونده 891033 این دادگاه بی اعتبار و کان لم یکن گردیده است. ثانیا ً ت. ن. خ. دلیلی بر اعمال اختیار فسخ پس از انتقال مالکیت رسمی مورد معامله در یک فرجه زمانی عرفی معقول حاصل از تخلف ت. ن. خ. از تکالیف قراردادی (عدم پرداخت تتمه ثمن) ابراز نداشته و در دادخواست نخستین نیز وکیل ت. ن. خ. خواسته را صدور حکم بر فسخ مبایعه 15/5/85 عنوان داشته است که با توجه اینکه اعمال و اختیار حق فسخ از وظایف و توانایی های دارنده حق خیار فسخ محسوب می‌گردد و آنچه در دادگاه قابل تایید دارد است صحت و شرایط اعمال اراده و فسخ معامله م. ب. بنابراین دادنامه تجدیدنظرخواسته که بدون توجه به خواسته و عدم اتکاء دعوی به دلیلی بر اثبات اعلام اراده فسخ و تحقق فسخ قبل از دعوی صادرشده را به استناد مواد 2 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و ب. ت. ب. استدلال فوق قرار ردّ دعوی نخستین ت. ن. خ. را صادر و اعلام می‌دارد این رای قطعی است. مستشاران شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران کریمی - قیصری