فوریت در خیار فسخ نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده اقای ا. خ. ا. فرزند ج. اقا دادخواستی بطرفیت خانم ف. م. فرزند ا. و به خواسته فسخ نکاح تقدیم کرده و توضیح داده به موجب سند رسمی به شماره ۷۰۴۱ ۱۳۹۴/۶/۲۴ دفتر ازدواج شماره ۱۹۵اقلید خوانده را به عقد ازدواج دایمی خود دراورده ام اززمان وقوع عقد سه سال می گذرد و زندگی مشترک را شروع نکرده ایم در پرونده های طلاق و مهریه و اجرای احکام حکم جلب و به زندان گرفتن و توقیف اموال و پرداخت از حساب بانکی بعنوان نفقه و مهریه بنده قربانی مهریه و طلاق شده ام. دلایل ناسازگاری و عدم ارایه گواهی سلامت و دوشیزگی است.که زوجه امتناع نموده تکلیف مهریه را که غیر منطقی و نجومی وتصاعدی است.داور معین کند و مهر المثل معین شود. در این صورت بنده این ازدواج و این زوجه گران قیمت را نمیخواهم و فسخ نکاح را اعلام میکنم درمورد مهریه غبن صورت گرفته است. شعبه *در وقت مقرر با حضور زوجین تشکیل شده است.زوجه گواهی سازمان *را تقدیم دادگاه نموده و اظهار می دارد. در تاریخ ۱۳۹۴/۶/۲۴ بازوج عقد دایم نموده ام در همان نه روز اول با هم بوده ایم وارتباط داشته ایم و ازاله بکارتم هم در ان ایام اتفاق افتاده است.بنده متوجه این نشده بودم برخلاف تصور اشتباهی داشتم. در پرونده الزام به تمکین همین شعبه بیان داشته ام که بنده باکره هستم واز حق حبس استفاده می کنم که همین امر منجر به صدور حکم به بطلان الزام به تمکین شد ز. ا. د. هیچ گونه رابطه زناشویی با ایشان نداشته ام در پرونده *همین شعبه در ۹۵/۰۹/۲۴ ز. ا. د. ما رابطه زناشویی نداشته ایم و ایشان باکره است.تاکنون هم رابطه نداشته ایم به علت تخلف از شرط صفت ( باکره نبودن ) تقاضای فسخ نکاح را دارم. زوجه پیرو نظریه سازمان *معرفی تا اعلام شود. تاریخ دخول و ازاله بکارت در تاریخ ۱۳۹۴/۰۶/۲۴ لغایت ۹۴/۷/۲ بوده یا قبل از تاریخ مذکور یا بعد از ان بوده است. *در تاریخ ۱۳۹۷/۱۱/۱۳ ( صفحه ۳۱ پرونده ) پاسخ داده که پرده بکارت از نوع حلقوی دندانه دار و قابل اتساع مدخوله دارای ساییدگی با نسج التیامی در ناحیه ۳ و محو شدگی ناشی از ساییدگی با نسج التیامی در ناحیه ساعت ۸ تا ۱۰ م. ب.. از زمان ایجاد ان حداقل ۳ هفته م. ب.. ودر مورد تعیین تا ریخ دخول ب. ت. ب. گذشت زمان بیش از سه هفته درحال حاضر از نظر پزشکی مقدور نبوده ضمنا علایم فوق می تواند به دنبال دخول مکرر جسم سخت نظیر الت تناسلی در حال نعوظ ایجاد شده باشد. شعبه *به موجب رای شماره *۱۳۹۷/۱۱/۲۵ و با استدلال منعکس در رای در خصوص دعوی اقای ا. خ. ا. بطرفیت خانم ف. م. و به خواسته فسخ نکاح و بشرح فوق الذکر ادعای زوجه به متوجه نشدن ازاله بکارت ازجانب زوج را واهی و مردود دانسته و ب. ت. ب. اینکه منظور زوج جهت تحقق عقد متباینا بر باکره بودن زوجه بوده است.موضوع را مشمول ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی دانسته وحکم به فسخ نکاح واقعه فی مابین طرفین دعوی صادر کرده است. خانم ف. م. با وکالت خانم ر. ک. نسبت به دادنامه یاد شده تجدید نظر خواهی نموده است.که شعبه *پرونده را به دادگاه بدوی اعاده نموده است.تا در مورد زمان توجه وی به باکره نبودن زوجه از او تحقیق شود. که پرونده پس از تکمیل به دادگاه تجدید نظر ارسال و شعبه مذکور به موجب رای شماره *۱۳۹۸/۶/۲۸ تجدید نظر خواهی خانم ف. م. با وکالت خانم ر. ک. و بطرفیت اقای ا. خ. ا. و نسبت به دادنامه *۹۷/۱۱/۲۵ صادر شده از شعبه *مشعر بر فسخ نکاح را وارد دانسته زیرا خ. د. د. نخستین به دو دلیل متقاضی فسخ نکاح بوده ۱عدم ارایه گواهی سلامت دوشیزگی از ناحیه ت. ن. خ. ۲ تعیین مهریه به میزان غیر منطقی که اولا عدم ارایه گواهی بکارت از موارد فسخ نکاح نبوده و ثانیا تعیین میزان مهریه به صورت نامتعارف موجب فسخ نمی گردد. هرچند در اثنای رسیدگی ت. ن. خ. به سازمان *معرفی شده و مشخص شده که مدخوله م. ب.. لذا مدعی که ت. ن. خ. است.باید قانونا اثبات نماید. که زمان وقوع عقد نکاح وصف بکارت زایل بوده که این موضوع احراز نشده و سازمان *نیز قادر به تشخیص نمی باشد. و ب. ت. ب. وجود رابطه زناشویی ( عقد نکاح ) امکان ازاله بکارت ازناحیه زوج متحمل م. ب.. لذا دادگاه رای تجدید نظر خواسته را نقض و حکم بطلان دعوی خ.ان را صادر کرده است. اقای ا. خ. ا. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجامخواهی نموده که پس از پاسخ وکیل فرجامخوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است.لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و انجام مشاوره بشرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است.زیرا اولا استدلال دادگاه تجدید نظر *بشرح اولا عدم ارایه گواهی بکارت از موارد فسخ نکاح نیست ب. ت. ب. قید جمله ( ( دوشیزه ف. ) ) در سند رسمی ازدواج صحیح نیست زیرا بنای طرفین در ازدواج مذکور با قید صفت دوشیزه ، برای زوجه داشتن پرده بکارت بنا به عرف مسلم جامعه است.ودرج صفت مذکور از شرایط و صفات زوجه برای ازدواج م. ب.. ثانیا با درنظر گرفتن این امر که بموجب ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی خیار فسخ فوری است.ودر صورت علم به شرط مذکور ( حق فسخ ) وعدم استفاده ازان خیار یاد شده ساقط می گردد. و دادگاه های تجدید نظر رسیدگی ماهیتی می نمایند و اخذ توضیح و سوال از زوج در این مورد میبایست با رعایت تشریفات و مقررات قانون ایین دادرسی بعمل اید که ازجمله تعیین وقت رسیدگی برای اخذ توضیح در این خصوص با حضور زوج و زوجه م. ب.. تصمیم شماره ۸۰۰۷۴۰ ۹۸/۰۴/۱۱ دادگاه تجدید نظر برای ارسال پرونده به دادگاه نخستین صحیح نبوده و ضرورت دارد.شعبه *وقت رسیدگی تعیین وباقید ضرورت حضور طرفین دعوی ( زوج و زوجه ) در جلسه رسیدگی اززوج درمورد زمان اطلاع وی از فقدان شرط مذکور در زوجه سوال نموده و به دلایل او رسیدگی و پس از پاسخ زوجه در این خصوص و اینکه چرا زندگی مشترک زوجین شروع نشده و اختلاف انان در چه موضوعی بوده است.و ایا دلیلی دارد. که زوج از چه زمانی مطلع شده که وی فاقد صفت مذکور است.را استماع و سپس با ارجاع امر به واحد مددکاری اجتماعی سازمان بهزیستی در مورد انجام تحقیقات از زوجین در مورد جهات اختلاف زوجین وبستگان و نزدیکان انان و اینکه ایا از چه زمانی زوج درمورد اینکه زوجه فاقد صفت ( دوشیزه ) بوده مطلع بوده است.تحقیق و نظر خود را اعلام دارد. سپس دادگاه با دقت کافی در این مورد که زوج پس از اطلاع از موضوع و در فوریت عرفی اقدام به طرح دعوی نموده و اینکه ایا خیار به لحاظ عدم رعایت شرط فوریت ساقط شده یا خیر؟ رای مقتضی صادر نماید. بنا به جهات مذکور و به استناد شرط صریح ضمن عقد و ماده۱۱۳۱ قانون مدنی و بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف مواد۴۰۱و۴۰۵ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه *ارجاع می گردد. شعبه * رییس شعبه: م. ا. مستشار: ا. ک. ز. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی