لزوم ثبت رسمی معاملات خودرو

ب. ت. ب. اینکه موجب ماده 46 قانون ثبت اسناد و املاک، اصل بر اختیاری بودن ثبت اسناد است مگر در مواردی که خود قانونگذار تصریح به الزام متعاملین به ثبت اسناد معاملات آنها نماید، که در ماده 29 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389، قانونگذار نقل و انتقال خودرو را موکول به ثبت معامله نزد دفاتر اسناد رسمی نموده است، اگرچه ماده 20 آیین‌نامه مقرر مذکور نیز مبین این تکلیف است و نیز نظریه مشورتی شماره 2910/94/07مورخ 26/10/1394 اداره کل حقوقی قوه قضائیه، برگ سبز را براساس ماده 1278 قانون مدنی یک سند رسمی می‌داند ولی ب. ت. ب. حکم ماده 29 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، نقل و انتقال خودرو را موکول به تنظیم سندرسمی نزد دفاتر اسناد رسمی می‌داند، اگرچه رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 421/422 مورخ 1/7/92 و رای صادره از شورای عالی ثبت و نیز رای شماره 9420/2251 مورخ 22/4/1394 کمیسیون وحدت رویه سردفتران نیز که در راستای بند 2 ماده 66 قانون دفاتراسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران، نیز همگی موید این بحث هستند. بنابراین ب. ت. ب. اینکه از شهریور1392 به بعد تمام اسناد نقل و انتقال خودرو که در دفاتر اسناد رسمی ثبت می‌گردد، درسامانه الکترونیکی اداره ثبت سوابق آنها وجود دارد، در پاسخ به قسمت اخیر سوال، محاکم در صورت طرح دعوای الزام به تنظیم سندرسمی می‌بایست مراتب نقل و انتقالات سابق رسمی انجام شده نسبت به خودرو متنازع فیه را از دفتر توسعه نرم افزار و خدمات الکترونیک اداره ثبت اسناد و املاک کل کشور استعلام نمایند. (لازم به ذکراست چون این سامانه با قوه قضائیه لینک نیست باید دستی استعلام شود). لذا محاکم با عنایت به اینکه تعویض پلاک عمدتاً از مواردی است که خصوصیت انتظامی دارد و وظیفه راهنمایی و رانندگی است ولی معاملات و عقود خصوصیت حقوقی دارند و طبق مقررات ثبتی، ثبت این ماهیت‌های حقوقی برعهده دفاتر اسناد رسمی گذاشته شده است، زمانی حکم به محکومیت خوانده دعوا خواهند داد که سند محضری سابق خودرو به نام خوانده باشد.