مرجع صالح جهت رسیدگی به تقسیم ترکه

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ع. الف. س. دادخواستی بطرفیت وراث مرحوم م. الف. س. ( ر. - ث. - م. - م. همگی الف. س. ) به خواسته تقسیم ترکه مرحوم م. الف. س. شامل ملک مسکونی 3 طبقه و یکباب مغازه در هشتگرد در پلاک ثبتی ... اصلی از ... فرعی را تسلیم دادگستری هشتگرد نموده و خلاصتاً گفته مرحوم مورث در تاریخ 91/6/10 در محل اقامت دائمی خود فوت و خواهان و خواندگان ورثه حین الفوت می باشند و ماترک فیمابین ورثه تقسیم نگردیده و یکی از وراث از ملک استفاده به نفع خود مینماید ، با استناد به مادتین 300 و 317 قانون امور حسبی استدعای صدور حکم بشرح خواسته نموده است ، خواهان : 1- کپی شناسنامه و کارت ملی خود - 2- کپی انحصار وراثت شماره 1038-91/11/29 صادره قاضی شورا در شورای حل اختلاف حوزه یک هشتگرد را که بموجب آن گواهی شده شادروان م. آ الف. س. در تاریخ 91/6/10 فوت و ر. و ع. و ث. و م. و م. را فرزندان وی اعلام کرده است را پیوست عرضحال خود نموده اند ، با ارجاع مورّخ 94/3/30 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد متصدی رسیدگی به پرونده شده و طرفین را به دادرسی دعوت مینماید ، جلسه مورّخ 94/6/11 با حضور خواهان و آقای م. الف. (وکیل خوانده بنام ر. الف. س. ) و در غیاب سایر خواندگان تشکیل و خ. خ. خ. را بشرح دادخواست تقدیمی تکرار و وکیل خوانده حاضر در جلسه اجمالاً اظهار داشته با عنایت به اینکه ملک مورد دعوی دارای سند رسمی م. ب. میبایست خواهان محترم جهت درخواست افراز و تقسیم به اداره ثبت مراجعه و در صورت گواهی عدم افراز لزوماً به دادگاه مراجعه نماید و از دادگاه تقاضای ردّ دعوی خواهان مینماید ، با استعلام آخرین وضعیت ثبتی ملک و مالک ، اداره ثبت ساوجبلاغ طی پاسخ 4/154628-94/10/13 خلاصتاً اعلام داشته 6 دانگ یکباب خانه و مغازه بمساحت 218/40 مترمربع بموجب رأی هیئت حل اختلاف از مالکیت وراث الف. گ. بنام م. الف. س. ثبت و سند صادر شد و در ادامه مکاتبات و اقدامات معموله پیرامون ملک متنازع فیه را تشریح و با وصف اینکه لازمه تفکیک ، پایان کار و سند مالکیت م. ب. موارد مربوط به چگونگی اجرا یا عدم اجراء رأی شعبه سوم حقوقی در الزام به تنظیم سند قطعی را توضیح داده است ، خواهان متعاقباً لایحه داده و اجمالاً گفته اگر چه ملک دارای سند مالکیت ثبتی است و برابر عمومات قانون افراز می بایست در حوزه ثبتی محل وقوع ملک افراز و تقسیم گردد ، لیکن بلحاظ اینکه این املاک قهراً و بموجب ارث حالت اشاعه بین وراث پیدا نموده و به جهت ترافعی بودن و اختلاف فیمابین وراث این موضوع منصرف از صلاحیت حوزه ثبتی است ، از اینرو میبایست برابر صلاحیت عام محاکم و مستنداً به ماده 300 قانون امور حسبی در دادگاه عمومی محل وقوع ملک رسیدگی گردد و نظریه مشورتی 7/8083-75/2/24 اداره حقوقی قوه قضائیه را مؤید ادعای خود اعلام کرده است ، دادرس دادگاه بدوی در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده با اعلام ختم دادرسی رأی خود را طی شماره 896-94/11/17 انشاء نموده است ، بموجب دادنامه موصوف دادگاه پس از ذکر مشخصات طرفین و مقدمات رأی ، با ن. ب. ا. درخواست تقسیم ملک مشاع به معنای درخواست افراز آن است و اینکه طبق ماده یک قانون افراز املاک مشاع مصوب 75/8/22 تقسیم و افراز املاک مشاع که جریان ثبتی آن خاتمه یافته با واحد ثبتی محل وقوع ملک است و با عنایت به اینکه آنچه خواهان بعنوان مال مشاع تقاضای تقسیم آنرا داشته ملکی م. ب. که حسب استعلام و پاسخ ثبتی واصله ...... جریان ثبتی آن خاتمه و برای آن سند صادر شده ، لهذا آن دادگاه صلاحیتی برای رسیدگی به درخواست تقسیم آن ندارد و اینکه این موضوع نیز مورد ایراد وکیل احد از خواندگان قرار گرفته با استناد به ماده یک قانون مارالذکر قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی واحد ثبتی شهرستان هشتگرد صادر و آنرا قطعی اعلام و در اجرای ماده 28 قانون آئین دادرسی مدنی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به شعبه 22 دیوان عالی کشور و ثبت آن به کلاسه 940236/22 گزارش پرونده بنحو فوق توسط عضوممیز تهیه گردیده است .هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور قرار شماره 896-94/11/17 صادره شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد که طی آن رسیدگی به دعوی تقدیمی خانم ع. الف. س. به طرفیت سایر ورّاث مرحوم م. الف. س. به خواسته تقسیم ترکه مورث شامل یکباب ملک مسکونی 3 طبقه و یک واحد مغازه واقع در پلاک ثبتی ... اصلی از ...فرعی واقع در هشتگرد که بنا به مستنبط از ماده یک قانون افراز و فروش املاک مشاع در صلاحیت رسیدگی واحد ثبتی مربوطه تشخیص گردیده است ، ضمن مطالعه اوراق و امعان نظر جامع پرونده ، آنرا در خور و شایسته تأیید نمی داند ، برابر پاسخ ثبتی مضبوط در پرونده ، مالکیت طلق مرحوم مورث در ملک مورد درخواست ، بشرح مذکور در آن نامه مورد تأیید واقع و خواهان بعنوان احد از وراث با ادّعای عدم توافق و اعلام وجود اختلاف وراث متقاضی تقسیم ملک موروثی بعنوان ترکه از دادگاه شده است ، هر چند جریان ثبتی ملک به شرح منعکس در نامه ثبت خاتمه یافته و ملک طلق مرحوم مورث بوده ، بواسطه فوت مالک مذکور قهراً در مالکیت مشاعی وراث واقع گردیده که این امر متفاوت از املاک مشاعی موضوع ماده اوّل قانون افراز و فروش املاک مشاع بوده و با وصف اینکه خواهان در چگونگی و نحوه تقسیم مدعی تحقق اختلاف شده ناگزیر از رجوع به دادگاه برای تقسیم م. ب. ، بنا به مراتب و بر اساس مفاد رأی وحدت رویه شماره 719 مورّخ 90/3/20 هیئت عمومی دیوان عالی کشور و مستنداً به ماده 28 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض قرار صادره پرونده جهت ادامه رسیدگی به مرجع ارسال کننده ( شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد ) اعاده میگردد . شعبه بیست و دوّم دیوان عالی کشور رئیس شعبه : جنتی عضومعاون : حضرتی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مرجع صالح جهت رسیدگی به تقسیم ترکه در تاریخ 30 فروردین 1395، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای با خواسته تقسیم ترکه شامل یک ملک مسکونی و یک مغازه در هشتگرد رسیدگی نمود. خ. ب. ا. به مواد 300 و 317 قانون امور حسبی، ادعا کرد که وراث در زمان فوت به صورت مشاع مالکیت داشته و ملک مورد نظر تقسیم نشده است. طرف مقابل نیز به عدم صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به این درخواست بر اساس ماده 1 قانون افراز و فروش املاک مشاع اشاره و خواستار رد دعوی گردید. دادگاه بدوی با استناد به پاسخ اداره ثبت و عدم صلاحیت خود، قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و استدلال‌های طرفین، قرار صادره را نقض و پرونده را برای ادامه رسیدگی به دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد اعاده نمود. این تصمیم بر اساس رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 20/3/90 و ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه خواسته خواهان تقسیم ترکه با ادعای عدم توافق و اعلام وجود اختلاف بین وراث همراه باشد، هر چند که جریان ثبتی ملک خاتمه یافته باشد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه عمومی است. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و دوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/01/30 - 09 : 49 قاضی: سعید جنتی قاضی: احمد حضرتی خانم ع. آزورسندیسی د. ب. ط. وراث مرحوم م. آزورسندیسی (ر. - ث. - م. - م. همگی آزورسندیسی) به خواسته تقسیم ترکه مرحوم م. آزورسندیسی شامل ملک مسکونی 3 طبقه و یکباب مغازه در هشتگرد در پلاک ثبتی --- اصلی از 1289 فرعی را تسلیم دادگستری هشتگرد نموده و خلاصتا گفته مرحوم مورث در تاریخ 91/6/10 در محل اقامت دائمی خود فوت و خواهان و خواندگان ورثه حین الفوت می‌باشند و ماترک فیمابین ورثه تقسیم نگردیده و یکی از وراث از ملک استفاده به نفع خود مینماید، با استناد به مادتین 300 و 317 قانون امور حسبی استدعای صدور حکم به شرح خواسته نموده است، خواهان: 1 - کپی شناسنامه و کارت ملی خود - 2 - کپی انحصار وراثت شماره 1038 - 91/11/29 صادره قاضی شورا در شورای حل اختلاف حوزه یک هشتگرد را که به موجب آن گواهی شده شادروان م. آزورسندیسی در تاریخ 91/6/10 فوت و ر. و ع. و ث. و م. و م. را فرزندان وی اعلام کرده است را پیوست عرضحال خود نموده اند، با ارجاع مورّخ 94/3/30 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد متصدی رسیدگی به پرونده شده و طرفین را به دادرسی دعوت مینماید، جلسه مورّخ 94/6/11 با حضور خواهان و آقای … (وکیل خوانده به نام ر. آزورسندیسی) و در غیاب سایر خواندگان تشکیل و خ. خ. خ. را ب. ش. د. تقدیمی تکرار و وکیل خوانده حاضر در جلسه اجمالا اظهار داشته با عنایت به اینکه ملک مورد دعوی دارای سند رسمی م. ب. میبایست خواهان محترم جهت درخواست افراز و تقسیم به اداره ثبت مراجعه و در صورت گواهی عدم افراز لزوما به دادگاه مراجعه نماید و از دادگاه تقاضای ردّ دعوی خواهان مینماید، با استعلام آخرین وضعیت ثبتی ملک و مالک، اداره ثبت ساوجبلاغ طی پاسخ 4/154628 - 94/10/13 خلاصتا اعلام داشته 6 دانگ یکباب خانه و مغازه به مساحت 218/40 مترمربع به موجب رای هیات حل اختلاف از مالکیت وراث آرمناک گورگیان به نام م. آزورسندیسی ثبت و سند صادر شد و در ادامه مکاتبات و اقدامات معموله پیرامون ملک متنازع فیه را تشریح و با وصف اینکه لازمه تفکیک، پایان کار و سند مالکیت م. ب. موارد مربوط به چگونگی اجرا یا عدم اجراء رای شعبه سوم حقوقی در الزام به تنظیم سند قطعی را توضیح داده است، خواهان متعاقبا لایحه داده و اجمالا گفته اگر چه ملک دارای سند مالکیت ثبتی است و برابر عمومات قانون افراز می‌بایست در حوزه ثبتی محل وقوع ملک افراز و تقسیم گردد، لیکن به لحاظ اینکه این املاک قهرا و به موجب ارث حالت اشاعه بین وراث پیدا نموده و به جهت ترافعی بودن و اختلاف فیمابین وراث این موضوع منصرف از صلاحیت حوزه ثبتی است، از اینرو میبایست برابر صلاحیت عام محاکم و مستندا به ماده 300 قانون امور حسبی در دادگاه عمومی محل وقوع ملک رسیدگی گردد و نظریه مشورتی 7/8083 - 75/2/24 اداره حقوقی قوه قضائیه را موید ادعای خود اعلام کرده است، دادرس دادگاه بدوی در وقت فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده با اعلام ختم دادرسی رای خود را طی شماره 896 - 94/11/17 انشاء نموده است، به موجب دادنامه موصوف دادگاه پس از ذکر مشخصات طرفین و مقدمات رای، با ن. ب. ا. درخواست تقسیم ملک مشاع به معنای درخواست افراز آن است و اینکه طبق ماده یک قانون افراز املاک مشاع مصوب 75/8/22 تقسیم و افراز املاک مشاع که جریان ثبتی آن خاتمه یافته با واحد ثبتی محل وقوع ملک است و با عنایت به اینکه آنچه خواهان به عنوان مال مشاع تقاضای تقسیم آن را داشته ملکی م. ب. که حسب استعلام و پاسخ ثبتی واصله...... جریان ثبتی آن خاتمه و برای آن سند صادر شده، لهذا آن دادگاه صلاحیتی برای رسیدگی به درخواست تقسیم آن ندارد و اینکه این موضوع نیز مورد ایراد وکیل احد از خواندگان قرار گرفته با استناد به ماده یک قانون مارالذکر قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی واحد ثبتی شهرستان هشتگرد صادر و آن را قطعی اعلام و در اجرای ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به شعبه --- دیوان عالی کشور و ثبت آن به کلاسه --- گزارش پرونده به نحو فوق توسط عضو ممیز تهیه گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد. قرار شماره --- - 94/11/17 صادره شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد که طی آن رسیدگی به دعوی تقدیمی خانم ع. آزورسندیسی به طرفیت سایر ورّاث مرحوم م. آزورسندیسی به خواسته تقسیم ترکه مورث شامل یکباب ملک مسکونی 3 طبقه و یک واحد مغازه واقع در پلاک ثبتی --- اصلی از 1289 فرعی واقع در هشتگرد که بنا به مستنبط از ماده یک قانون افراز و فروش املاک مشاع در صلاحیت رسیدگی واحد ثبتی مربوطه تشخیص گردیده است، ضمن مطالعه اوراق و امعان نظر جامع پرونده، آن را در خور و شایسته تایید نمی داند، برابر پاسخ ثبتی مضبوط در پرونده، مالکیت طلق مرحوم مورث در ملک مورد درخواست، به شرح مذکور در آن نامه مورد تایید واقع و خواهان به عنوان احد از وراث با ادّعای عدم توافق و اعلام وجود اختلاف وراث متقاضی تقسیم ملک موروثی به عنوان ترکه از دادگاه شده است، هر چند جریان ثبتی ملک به شرح منعکس در نامه ثبت خاتمه یافته و ملک طلق مرحوم مورث بوده، بواسطه فوت مالک مذکور قهرا در مالکیت مشاعی وراث واقع گردیده که این امر متفاوت از املاک مشاعی موضوع ماده اوّل قانون افراز و فروش املاک مشاع بوده و با وصف اینکه خواهان در چگونگی و نحوه تقسیم مدعی تحقق اختلاف شده ناگزیر از رجوع به دادگاه برای تقسیم می‌باشد، بنا به مراتب و بر اساس مفاد رای وحدت رویه شماره 719 مورّخ 90/3/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور و مستندا به ماده 28 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض قرار صادره پرونده جهت ادامه رسیدگی به مرجع ارسال کننده (شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی هشتگرد) اعاده میگردد.