مسئولیت ضامن صادرکننده چک در فرض عدم رعایت مهلت‌ها

رأی دادگاه بدوی درخصوص دعوی آقای ….ر. به طرفیت 1ـ آقای م.ص. با وکالت خانم ن.ش. 2ـ آقای م.ح. با وکالت خانم ….پ. به خواسته مطالبه وجه چک به مبلغ 000/000/210 ریال، به انضمام مطالبه خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه که خواهان اظهار داشتند: «به موجب کپی مصدق 3 فقره چک تقدیمی به شماره های: ... و ... و ... به تاریخ های 13/11/1390 و 3/12/1390 و 2/6/1391 همگی عهده بانک پ. شعبه ...، اینجانب مبلغ 210000000 ریال از خواندگان به نحو تضامن طلبکارم. (خ. ر. د. به عنوان ضامن ظهر چک ها را امضا نموده است) که نامبردگان با وصف مراجعات مکرر و حلول اجل و سر رسید از تأدیه و پرداخت آن خودداری می کنند، فلذا مستنداً به مواد 198 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و 310 قانون تجارت رسیدگی و صدور حکم محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته به میزان 210000000 ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی و هزینه دادرسی د. ح. اینجانب م. ا..»; درخصوص دعوی خ. ن. ب. خوانده ردیف اول، ن. ب. ا. وجود اصل چک و گواهی عدم پرداخت صادره از بانک محال علیه در ید خواهان، ظهور در اشتغال ذمه خوانده به میزان وجه مرقوم داشته و دعوی مطروحه و مستندات آن، مصون از تعرض خوانده باقیمانده است، لذا دادگاه با استصحاب بقاء دین بر ذمه خوانده، دعوی خواهان را مقرون به واقع تشخیص و با استناد مواد 198 و 515 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و مواد 310 و 313 قانون تجارت، حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 000/000/210 ریال بابت اصل خواسته و مبلغ 000/359/4 ریال بابت هزینه دادرسی و پرداخت حق الوکاله وکیل ط. ت. و نیز پرداخت خسارت تأخیر تأدیه راجع به اصل خواسته از تاریخ 11/11/1391، گواهینامه عدم پرداخت وجه چک مرقوم لغایت اجرای دادنامه بر مبنای تغییر شاخص اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، د. ح. خ. صادر و اعلام می نماید. و اما درخصوص دعوی خ. ب. ط. خوانده ردیف دوم، ن. ب. ا. به موجب گواهی های عدم پرداخت مطالبه وجه چک بیش از پانزده روز انجام شده است و خوانده با امضاء ظهر چک شمول مقررات ماده 315 قانون تجارت می گردد. لذا دعوی به طرفیت خوانده حاضر صحیح نبوده و دادگاه به استناد بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوی صادر و اعلام می نماید. رأی صادره نسبت به خ. ر. ا. غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه و سپس ظرف بیست روز دیگر قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 110 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ حیدری رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ….ر. نسبت به آن قسمت از دادنامه شماره 254 مورخ 8/2/92 صادره از شعبه 110 دادگاه عمومی تهران که به موجب آن قرار رد دعوی او در مطالبه مبلغ به 000/000/210 ریال به جهت عدم توجه دعوی صادر شده است، وارد و موجه م. ب.. زیرا دعوی متوجه ت. ن. خ. م. ب. و اگر ثابت شود که امضاء ظهر سند به عنوان ضمانت بوده است، ظهرنویس مسئولیت پرداخت خواهد داشت و انقضاء مهلت 15 روز قانونی، موجب عدم مسئولیت ضامن چک نمی باشد و آن مهلت صرفاً در مورد ظهرنویس انتقال م. ب.. لذا دادگاه با پذیرش تجدیدنظرخواهی، مستنداً به ماده 353 و 348 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن نقض قرار مذکور، پرونده را جهت ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می کند. این رأی قطعی است. رئیس شعبه 3 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه ذکائی ـ مرادی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مسئولیت ضامن صادرکننده چک در فرض عدم رعایت مهلت ها موضوع این پرونده به دعوی مطالبه وجه چک به مبلغ 210,000,000 ریال مربوط می‌شود. خواهان ادعا کرده است که خواندگان به رغم سررسید چک‌های صادره و مراجعات متعدد، از پرداخت وجه خودداری کرده‌اند. بر اساس مواد 198 و 310 قانون آیین دادرسی و قانون تجارت، خواهان درخواست محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته و خسارات دادرسی را مطرح کرده است. <br>دادگاه بدوی با استناد به اصل چک و گواهی عدم پرداخت، دعوی خ. ن. ب. یکی از خواندگان را معتبر تشخیص داده و حکم به محکومیت وی به پرداخت مبلغ اصلی و خسارات دادرسی صادر کرده است. اما نسبت به دیگر خوانده، به دلیل انقضای مهلت قانونی 15 روزه، دعوی را رد کرده است. <br>در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با پذیرش تجدیدنظرخواهی خواهان، قرار رد دعوی را نقض کرده و پرونده را به دادگاه بدوی برای ادامه رسیدگی اعاده نموده است. این رای بر اساس مواد 353 و 348 قانون آیین دادرسی مدنی صادر و قطعی گردیده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/05/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم مطالبه وجه چک در مهلت پانزده روز از تاریخ صدور چک، مانع از طرح دعوا علیه کسی که به عنوان ضامن صادرکننده پشت سند را امضا کرده است نیست و رعایت مهلت مذکور صرفا در دعوای علیه ظهرنویس موثر است. در خصوص دعوی آقای ….ر. به طرفیت 1 - آقای م.ص. با وکالت خانم ن.ش. 2 - آقای م.ح. با وکالت خانم ….پ. به خواسته مطالبه وجه چک به مبلغ 210/000/000 ریال، به انضمام مطالبه خسارات دادرسی و تاخیر تادیه که خواهان اظهار داشتند: «به موجب کپی مصدق 3 فقره چک تقدیمی به شماره های:... و... و... به تاریخ های 1390/11/13 و 1390/12/03 و 1391/06/02 همگی عهده بانک پ. شعبه...، اینجانب مبلغ 210000000 ریال از خواندگان به نحو تضامن طلبکارم. (خ. ر. د. به عنوان ضامن ظهر چک ها را امضا نموده است) که نامبردگان با وصف مراجعات مکرر و حلول اجل و سر رسید از تادیه و پرداخت آن خودداری می کنند، فلذا مستندا به مواد 198 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و 310 قانون تجارت رسیدگی و صدور حکم محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته به میزان 210000000 ریال به انضمام کلیه خسارات قانونی و هزینه دادرسی د. ح. اینجانب م. ا..»; در خصوص دعوی خ. ن. ب. خوانده ردیف اول، ن. ب. ا. وجود اصل چک و گواهی عدم پرداخت صادره از بانک محال علیه در ید خواهان، ظهور در اشتغال ذمه خوانده به میزان وجه مرقوم داشته و دعوی مطروحه و مستندات آن، مصون از تعرض خوانده باقیمانده است، لذا دادگاه با استصحاب بقاء دین بر ذمه خوانده، دعوی خواهان را مقرون به واقع تشخیص و با استناد مواد 198 و 515 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و مواد 310 و 313 قانون تجارت، حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 210/000/000 ریال بابت اصل خواسته و مبلغ 4/359/000 ریال بابت هزینه دادرسی و پرداخت حق الوکاله وکیل ط. ت. و نیز پرداخت خسارت تاخیر تادیه راجع به اصل خواسته از تاریخ 1391/11/11 ، گواهینامه عدم پرداخت وجه چک مرقوم لغایت اجرای دادنامه بر مبنای تغییر شاخص اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، د. ح. خ. صادر و اعلام می‌نماید. و اما در خصوص دعوی خ. ب. ط. خوانده ردیف دوم، ن. ب. ا. به موجب گواهی های عدم پرداخت مطالبه وجه چک بیش از پانزده روز انجام شده است و خوانده با امضا ظهر چک شمول مقررات ماده 315 قانون تجارت می‌گردد. لذا دعوی به طرفیت خوانده حاضر صحیح نبوده و دادگاه به استناد بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره نسبت به خ. ر. ا. غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه و سپس ظرف بیست روز دیگر قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - حیدری رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ….ر. نسبت به آن قسمت از دادنامه شماره --- مورخ 8/2/92 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که به موجب آن قرار رد دعوی او در مطالبه مبلغ به 210/000/000 ریال به جهت عدم توجه دعوی صادر شده است، وارد و موجه م. ب.. زیرا دعوی متوجه ت. ن. خ. م. ب. و اگر ثابت شود که امضا ظهر سند به عنوان ضمانت بوده است، ظهرنویس مسئولیت پرداخت خواهد داشت و انقضاء مهلت 15 روز قانونی، موجب عدم مسئولیت ضامن چک نمی‌باشد و آن مهلت صرفا در مورد ظهرنویس انتقال م. ب.. لذا دادگاه با پذیرش تجدیدنظرخواهی، مستندا به ماده 353 و 348 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن نقض قرار مذکور، پرونده را جهت ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی اعاده می کند. این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه