مسئولیت متصدی حمل و نقل هوایی

رأی دادگاه بدوی شرکت ن. م. با وکالت آقایان (ع. ر.) و (س. ق.) به طرفیت شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی. و شرکت د. ا .گ. ف. دعوی مطالبه مبلغ (000/000/150) تومان و خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه را اقامه نمود، دادگاه اظهارات وکلای محترم متداعیین دعوا را استماع نمود و به دلایل و مدارک و لوایح تقدیمی آنان توجه کرد، اولاً؛ دعوا توجّهی به خ. ر. د. ندارد؛ زیرا خ. ر. د. فورواردر است که به نمایندگی از متصدّی حمل عمل نموده است و به استناد ماده 89 ناظر به بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خ. ن. ب. خ. ر. د. صادر و اعلام می-نماید. ثانیاً؛ نسبت به خ. ر. ا. که متصدی حمل است [طبق] مقررات کنوانسیون ورشو و اصلاحات ناظر بر آن [که] حاکم بر روابط حمل و نقل هوایی است دعوا وارد می‌باشد؛ زیرا ایرادات واردشده به استناد ماده 88 قانون آیین دادرسی مدنی مردود اعلام شده است و با ارجاع امر به کارشناس خبره، به لحاظ عدم وجود کارشناس رسمی دادگستری، محرز شد که کالای مورد خسارت در دمای 12درجه سانتیگراد نگهداری شده است که عامل و مبنای ورود خسارت م. ب. و برای حمل چنین کالایی رعایت نکات فنی و ایمنی به نحوی که برای حمل این نوع از کالاها لازم است جزء شروط بنایی و لاینفک حمل آن برای هر حمل کننده متعارف و معقول است و عدم رعایت آن در حکم ورود خسارت عمدی به کالای مورد حمل است هرچند اقدام عملی و مستقیم از سوی متصدی حمل جهت از بین بردن کالا طبق نظر کارشناس احراز نشد؛ زیرا در صورت اخیر وبا اتلاف عمدی مال غیر یا تخریب آن جنبه کیفری موضوع حاکم می‌شود و هر رفتار غیر متعارف و غیر معقول یا هر تلاش متعارضی که لازمه محل مناسب کالا است انجام نشود، در حکم عمد است لذا به استناد بند 1 ماده 25 کنوانسیون ورشو و به استناد مواد 198، 519 و522 قانون آیین دادرسی مدنی و اینکه در نتیجه برابری خسارت ارزی وارد شده به خواهان با مبلغ ریالی آن مبلغی بیش از خواسته خواهان حاصل می‌شود؛ دادگاه دعوی خواهان را محمول بر صحّت و متکی بردلیل تشخیص می‌دهد و حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ (000/000/150) تومان به عنوان اصل خواسته و مبلغ (000/952/34) ریال و حق‌الوکالۀ وکیل خواهان ط. ت. و پرداخت خسارت تأخیر تأدیه طبق شاخص تورّم اعلامی از سوی بانک مرکزی از تاریخ 25/2/87 تا روز پرداخت اصل وجه مذکور د. ح. خ. صادر و اعلام می‌نماید. حکم صادر شده حضوری است و ظرف مدت بیست-روز‌‌پس‌از ابلاغ قابل تجدیدنظر‌ در دادگاه‌ تجدیدنظر ‌استان‌ است. رییس شعبه 27 دادگاه عمومی حقوقی تهران - کلانتریان رأی دادگاه تجدیدنظر استان شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به طرفیت شرکت (ن. م.) با وکالت آقایان (ع. ر.) و (س. ق.) نسبت به دادنامه شماره 0167-31/2/90 شعبه 27 دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظر خواهی کرده است. بر اساس دادنامه موصوف، دعوی ت. ن. خ. به خواسته مطالبه مبلغ (000/000/150) تومان بابت خسارات وارده به کالا در اثر حمل، اجمالاً با این استدلال که چون شرکت ت. ن. خ. درحمل کالاهای موضوع دعوی رعایت نکات فنی و ایمنی را نکرده و عدم رعایت آن در حکم ورود خسارت عمدی است با تمسک به بند 1 ماده 25 کنوانسیون ورشو، مورد پذیرش قرارگرفته، حکم بر محکومیت شرکت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ (000/000/150) تومان بابت اصل خواسته به انضمام خسارت دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ 25/2/87 تا روز پرداخت د. ح. ت. ن. خ. صادر شده است. دادگاه دلایل و جهات ذیل را در انشای رأی مورد توجه قرار می‌دهد: 1- محموله مبحوثٌ عنه که داروی بیهوشی بوده، ازسوی ت. ن. خ. به عنوان متصدّی حمل و نقل از کشور هلند به ایران حمل گردیده است، 2- متصدّی حمل و نقل از شرایط نگهداری محموله آگاهی داشته و می‌دانسته که محموله می‌بایست در درجه حرارت 2 تا 8 درجه نگهداری شود، 3- ب. ت. ب. اطلاعات مندرج در دستگاه ثبت دما (data logger) که به طور اتفاقی درکارتن‌ها ازسوی شرکت تولید-کننده داروها جاسازی گردید در تاریخ 8/11/86 شرایط نگهداری محموله نامطلوب بوده و در آن تاریخ دچار یخ‌زدگی و فساد شده است و ب. ت. ب. اهمیت سلامت کامل داروها برای بیماران و عوارض جبران ناپذیراستفاده از داروهای بیهوشی فاسد، هیچ‌کدام ازمحموله‌ها قابل استفاده نبوده است. 4 - مستندات مضبوط در پرونده حکایت از آن دارد که یخ‌زدگی محموله در زمان نگهداری آن صورت گرفته و تاریخ اعلام به ت. ن. خ. جهت تحویل کالا یک روز بعداز آن یعنی در مورخ 9/11/86 بوده است. 5- ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. به عنوان متصدّی حمل و نقل از شرایط نگهداری محموله آگاهی کامل داشته عدم رعایت آن که ممکن است مستند به قصور یا تقصیر باشد از موجبات ایجاد ضمان برای آن شرکت و تحقق مسئولیت مدنی برای جبران خسارات وارده م. ب.. 6- مهلت چهارده روزه مندرج در کنوانسیون ورشو برای صاحب کالا درمورد خسارات وارده به کالا ناظر به عیوب و خساراتی است که عرفا امکان کشف آن وجود داشته و در مانحن‌فیه که در زمان ترخیص کالا و حتی بعد از آن و تا قبل از اعلام شرکت تولیدکننده که پس از بررسی محموله محتوی دستگاه ثبت دما صورت گرفته امکان احراز سلامت یا فساد محموله وجود نداشته، انقضای مدت چهارده روز مسقط حق مطالبه خسارت نمی‌باشد. 7- [در] حمل ونقل بین‌المللی بارنامه درحکم قرارداد فی‌مابین م. ب. و رعایت شرایط مندرج در بارنامه برای طرفین ضروری بوده و مفاد آن برای آنان لازم-الاتباع است. به موجب مفاد ظهر بارنامه محموله متنازعٌ‌فیه، چنانچه فروشنده از قبل ارزش بیشتری برای محموله اظهار نکند محدودیت مسئولیت برای متصدی حمل و نقل، (250) فرانک طلای‌ فرانسه ‌برای ‌هر کیلوگرم‌ تقریبا‌ً معادل (20) دلار آمریکا در هر کیلوگرم بر اساس (22/42) دلار برای هر اونس طلاست و چون در مانحن‌فیه، در بارنامه، ارزش کالا درج نگردیده مسئولیت متصدی حمل و نقل به ازای هر کیلوگرم بیست دلار در مجموع بابت 3140 کیلوگرم (وزن محموله) (800/62) دلار م. ب. اینک با بررسی مجموع محتویات پرونده و مطالعه لوایح تقدیمی وکلای طرفین و استماع اظهارات آنان در جلسه دادرسی اولاً؛ د. ا. م. ایراد موجّه و مدللی که مؤثر در نقض و بی‌اعتباری اساس دادنامه معترضٌ-عنه باشد اقامه نگردیده است، ثانیاً؛ رأی دادگاه بدوی مِن‌حیث-المجموع موافق مقررات قانونی و مستنداًت پرونده صادر شده لیکن میزان محکوم به ب. ت. ب. توضیحات فوق‌الاشعار (بند7) مستلزم اصلاح م. ب.. بنابه مراتب مذکور به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی و با رعایت ماده 351 قانون مرقوم، ضمن رد اعتراض و اصلاح مبلغ مورد حکم به معادل ریالی (800/62) دلارآمریکا که در زمان اجرای حکم قابل محاسبه است. دادنامه تجدید نظرخواسته با اصلاحیه مذکور و به اعتبار نتیجه تأیید و استوار می‌گردد. این رأی قطعی است. رئیس شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه دو بحری- نورزاد فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مسئولیت متصدی حمل و نقل هوایی موضوع این پرونده به دعوی مطالبه مبلغ 150,000,000 تومان به همراه خسارات دادرسی و تاخیر تادیه اختصاص دارد که از سوی یک شرکت به طرفیت یک شرکت هواپیمایی و یک شرکت دیگر مطرح شده است. دادگاه بدوی با استناد به ماده 89 و بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی، دعوی را نسبت به خوانده دوم رد نموده و نسبت به خوانده اول، با استناد به کنوانسیون ورشو، دعوی را وارد دانسته و حکمی به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ خواسته به همراه خسارات صادر کرده است. در مرحله تجدیدنظر، ت. ن. خ. به عدم رعایت نکات فنی و ایمنی در حمل کالا اشاره کرده و ادعا نموده که خسارت ناشی از یخ‌زدگی محموله بوده است. دادگاه تجدیدنظر ب. ت. ب. مستندات و اطلاعات موجود، حکم بدوی را تایید کرده، اما مبلغ محکومیت را ب. ت. ب. محدودیت مسئولیت متصدی حمل و نقل اصلاح و به معادل ریالی 800/62 دلار آمریکا تغییر داده است. بر اساس ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، این رای قطعی و غیرقابل تجدیدنظر م. ب.. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/06/21 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم رعایت نکات ایمنی و فنی که موجب فساد محموله شود از سوی متصدی حرفه ای حمل و نقل هوایی که شرایط نگهداری کالا به اطلاع او رسیده است، تقصیر در حکم عمد م. ب. و موجب مسئولیت وی است. شرکت ن. م. با وکالت آقایان (ع. ر.) و (س. ق.) به طرفیت شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی. و شرکت د. ا.گ. ف. دعوی مطالبه مبلغ ( 150/000/000 ) تومان و خسارات دادرسی و تاخیر تادیه را اقامه نمود، دادگاه اظهارات وکلای محترم متداعیین دعوا را استماع نمود و به دلایل و مدارک و لوایح تقدیمی آنان توجه کرد، اولا؛ دعوا توجّهی به خ. ر. د. ندارد؛ زیرا خ. ر. د. فورواردر است که به نمایندگی از متصدّی حمل عمل نموده است و به استناد ماده 89 ناظر به بند 4 ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خ. ن. ب. خ. ر. د. صادر و اعلام مینماید. ثانیا؛ نسبت به خ. ر. ا. که متصدی حمل است [طبق] مقررات کنوانسیون ورشو و اصلاحات ناظر بر آن [که] حاکم بر روابط حمل و نقل هوایی است دعوا وارد می‌باشد؛ زیرا ایرادات واردشده به استناد ماده 88 قانون آیین دادرسی مدنی مردود اعلام شده است و با ارجاع امر به کارشناس خبره، به لحاظ عدم وجود کارشناس رسمی دادگستری، محرز شد که کالای مورد خسارت در دمای 12 درجه سانتیگراد نگهداری شده است که عامل و مبنای ورود خسارت م. ب. و برای حمل چنین کالایی رعایت نکات فنی و ایمنی به نحوی که برای حمل این نوع از کالاها لازم است جزء شروط بنایی و لاینفک حمل آن برای هر حمل کننده متعارف و معقول است و عدم رعایت آن در حکم ورود خسارت عمدی به کالای مورد حمل است هرچند اقدام عملی و مستقیم از سوی متصدی حمل جهت از بین بردن کالا طبق نظر کارشناس احراز نشد؛ زیرا در صورت اخیر وبا اتلاف عمدی مال غیر یا تخریب آن جنبه کیفری موضوع حاکم می‌شود و هر رفتار غیر متعارف و غیر معقول یا هر تلاش متعارضی که لازمه محل مناسب کالا است انجام نشود، در حکم عمد است لذا به استناد بند 1 ماده 25 کنوانسیون ورشو و به استناد مواد 198 ، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و اینکه در نتیجه برابری خسارت ارزی وارد شده به خواهان با مبلغ ریالی آن مبلغی بیش از خواسته خواهان حاصل می‌شود؛ دادگاه دعوی خواهان را محمول بر صحّت و متکی بردلیل تشخیص می‌دهد و حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ ( 150/000/000 ) تومان به عنوان اصل خواسته و مبلغ ( 34/952/000 ) ریال و حق‌الوکاله وکیل خواهان ط. ت. و پرداخت خسارت تاخیر تادیه طبق شاخص تورّم اعلامی از سوی بانک مرکزی از تاریخ 25/2/87 تا روز پرداخت اصل وجه مذکور د. ح. خ. صادر و اعلام می‌نماید. حکم صادر شده حضوری است و ظرف مدت بیستروز‌پس‌از ابلاغ قابل تجدیدنظر‌ در دادگاه‌ تجدیدنظر ‌استان‌ است. رییس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - کلانتریان رای دادگاه تجدیدنظر استان شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به طرفیت شرکت (ن. م.) با وکالت آقایان (ع. ر.) و (س. ق.) نسبت به دادنامه شماره --- - 31/2/90 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظر خواهی کرده است. بر اساس دادنامه موصوف، دعوی ت. ن. خ. به خواسته مطالبه مبلغ ( 150/000/000 ) تومان بابت خسارات وارده به کالا در اثر حمل، اجمالا با این استدلال که چون شرکت ت. ن. خ. درحمل کالاهای موضوع دعوی رعایت نکات فنی و ایمنی را نکرده و عدم رعایت آن در حکم ورود خسارت عمدی است با تمسک به بند 1 ماده 25 کنوانسیون ورشو، مورد پذیرش قرارگرفته، حکم بر محکومیت شرکت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ ( 150/000/000 ) تومان بابت اصل خواسته به انضمام خسارت دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 25/2/87 تا روز پرداخت د. ح. ت. ن. خ. صادر شده است. دادگاه دلایل و جهات ذیل را در انشای رای مورد توجه قرار می‌دهد: 1 - محموله مبحوثٌ عنه که داروی بیهوشی بوده، ازسوی ت. ن. خ. به عنوان متصدّی حمل و نقل از کشور هلند به ایران حمل گردیده است، 2 - متصدّی حمل و نقل از شرایط نگهداری محموله آگاهی داشته و می‌دانسته که محموله می‌بایست در درجه حرارت 2 تا 8 درجه نگهداری شود، 3 - ب. ت. ب. اطلاعات مندرج در دستگاه ثبت دما (data logger) که به طور اتفاقی درکارتن‌ها ازسوی شرکت تولیدکننده داروها جاسازی گردید در تاریخ 8/11/86 شرایط نگهداری محموله نامطلوب بوده و در آن تاریخ دچار یخ‌زدگی و فساد شده است و ب. ت. ب. اهمیت سلامت کامل داروها برای بیماران و عوارض جبران ناپذیراستفاده از داروهای بیهوشی فاسد، هیچ‌کدام ازمحموله‌ها قابل استفاده نبوده است. 4 - مستندات مضبوط در پرونده حکایت از آن دارد که یخ‌زدگی محموله در زمان نگهداری آن صورت گرفته و تاریخ اعلام به ت. ن. خ. جهت تحویل کالا یک روز بعداز آن یعنی در مورخ 9/11/86 بوده است. 5 - ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. به عنوان متصدّی حمل و نقل از شرایط نگهداری محموله آگاهی کامل داشته عدم رعایت آن که ممکن است مستند به قصور یا تقصیر باشد از موجبات ایجاد ضمان برای آن شرکت و تحقق مسئولیت مدنی برای جبران خسارات وارده م. ب.. 6 - مهلت چهارده روزه مندرج در کنوانسیون ورشو برای صاحب کالا در مورد خسارات وارده به کالا ناظر به عیوب و خساراتی است که عرفا امکان کشف آن وجود داشته و در مانحن‌فیه که در زمان ترخیص کالا و حتی بعد از آن و تا قبل از اعلام شرکت تولیدکننده که پس از بررسی محموله محتوی دستگاه ثبت دما صورت گرفته امکان احراز سلامت یا فساد محموله وجود نداشته، انقضای مدت چهارده روز مسقط حق مطالبه خسارت نمی‌باشد. 7 - [در] حمل ونقل بین‌المللی بارنامه در حکم قرارداد فی‌مابین م. ب. و رعایت شرایط مندرج در بارنامه برای طرفین ضروری بوده و مفاد آن برای آنان لازمالاتباع است. به موجب مفاد ظهر بارنامه محموله متنازعٌ‌فیه، چنانچه فروشنده از قبل ارزش بیشتری برای محموله اظهار نکند محدودیت مسئولیت برای متصدی حمل و نقل، ( 250 ) فرانک طلای‌ فرانسه ‌برای ‌هر کیلوگرم‌ تقریبا‌ً معادل ( 20 ) دلار آمریکا در هر کیلوگرم بر اساس ( 22/42 ) دلار برای هر اونس طلاست و چون در مانحن‌فیه، در بارنامه، ارزش کالا درج نگردیده مسئولیت متصدی حمل و نقل به ازای هر کیلوگرم بیست دلار در مجموع بابت 3140 کیلوگرم (وزن محموله) ( 800/62 ) دلار م. ب. اینک با بررسی مجموع محتویات پرونده و مطالعه لوایح تقدیمی وکلای طرفین و استماع اظهارات آنان در جلسه دادرسی اولا؛ د. ا. م. ایراد موجّه و مدللی که موثر در نقض و بی‌اعتباری اساس دادنامه معترضٌعنه باشد اقامه نگردیده است، ثانیا؛ رای دادگاه بدوی مِن‌حیثالمجموع موافق مقررات قانونی و مستندات پرونده صادر شده لیکن میزان محکوم به ب. ت. ب. توضیحات فوق‌الاشعار (بند 7 ) مستلزم اصلاح م. ب.. بنابه مراتب مذکور به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی و با رعایت ماده 351 قانون مرقوم، ضمن رد اعتراض و اصلاح مبلغ مورد حکم به معادل ریالی ( 800/62 ) دلارآمریکا که در زمان اجرای حکم قابل محاسبه است. دادنامه تجدید نظرخواسته با اصلاحیه مذکور و به اعتبار نتیجه تایید و استوار می‌گردد. این رای قطعی است.