مطالبه خسارت تأخیر درتأدیه سود سهام شرکت

رأی دادگاه بدوی به تاریخ 25/3/1390 آقای م.ر. و خانم ر.ب. به وکالت از صندوق بازنشستگی . . . د. ب. ط. ش. (سهامی عام) به خواسته پرداخت مبلغ شش میلیارد ریال سود مجمع عمومی عادی سال مالی منتهی به 29/3/1388 به انضمام خسارات تأخیر و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل را تقدیم این دادگاه کرده اند مختصر ادعا بر این اساس است که بر اساس گواهینامه نقل وانتقال سپرده سهام به شماره 9048114 و تأیید شرکت خوانده موکل مالک 043/741/22 سهم از سهام شرکت مذکور م. ب. به موجب مصوبه مجمع عمومی عادی سالیانه صورت های مالی منتهی به 29/12/1388 شرکت خوانده تصویب و سود مقرر موکل مبلغ ده میلیارد و دویست و سی وسه میلیون و چهارصد و شصت ونه هزار و سیصد و پنجاه ریال تعیین و مراتب برابر گواهینامه صادره کتباً به موکل اعلام و خوانده موظف بوده که مطابق ماده 240 قانون تجارت حداکثر تا هشت ماه از تاریخ مصوبه مجمع سود مقرر را دفعتاً واحده در وجه موکل تأدیه نماید که از سررسید انجام تعهد (1/1/1390) در چند فقره پرداخت ب. غ. از مبلغ 000/000/000/6 ریال را پرداخت کرده است لیکن از پرداخت مابقی علی رغم ارسال اظهارنامه امتناع ورزیده است بنابراین تقاضای اتخاذ تصمیم به شرح خواسته را دارد لیکن در جلسه اول دادرسی به موجب لایحه شماره 9013160 مورخ 21/8/1390 اعلام گردیده است که پس از تقدیم دادخواست مبادرت به تأدیه مبلغ 000/000/000/6 ریال شده است لیکن چون از تاریخ تصویب هیئت مدیره و هشت ماه قانونی کل پرداخت ها با تأخیر صورت پذیرفته است و شرح پرداخت به روش ذیل با تاریخ های اعلامی م. ب. تقاضای اتخاذ تصمیم به پرداخت خسارت پرداخت و همچنین خسارت دادرسی از باب هزینه ابطال و حق الوکاله وکیل را دارد که شرح پرداخت به روش ذیل با زمان تودیع م. ب. 1- مبلغ 000/000/000/1 در تاریخ 20/1/1390و 2- مبلغ 350/469/223/1 در تاریخ 3/2/1390و 3- مبلغ 000/000/000/1 ریال در مورخ 21/2/1390 و4- مبلغ 000/000/500 در مورخ 11/3/1390 و 5- مبلغ 000/000/500 ریال در مورخ 11/3/1390 مجموعاً به مبلغ 350/469/233/4 ریال و 6- به مبلغ 000/000/000/1 ریال در تاریخ 31/3/1390 و 7- مبلغ 000/000/000/1 ریال در مورخ 21/4/1390 و 8- مبلغ 000/000/500 ریال در تاریخ 21/4/1390 و 9- مبلغ 000/000/500 در تاریخ 21/4/1390 و 10- مبلغ 000/000/000/3 ریال در تاریخ 28/4/1390 (مجموعاً 000/000/000/6 ریال پرداخت شده است) در مقام دفاع آقای ع.الف. به وکالت از خوانده با تقدیم لوایح و دفاع حضوری اعلام نموده اند به استناد لوایح وکلای خواهان به وصول اصل وجه استناد نموده اند بنابراین دعوی مطالبه اصل وجه سالبه به انتفاء موضوع اعلام و به اظهارنامه ارسالی و تاریخ ابلاغ آن یعنی مورخ 4/3/90 توجه داده که در جهت واریز تتمه وجه (سود سهام) اعطای مهلت شده است بنابراین تأخیرهای اعلامی همکار محترم خویش را فاقد صحت اعلام کرده اند و ب. ت. ب. اینکه قبل از تاریخ فوق مطالبه ای صورت نپذیرفته است و گزارش های تأخیر را منطبق با واقع ندانسته اند و در این راستا به چک های تقدیمی توجه و دلالت داده اند و مطالبه خسارت تأخیر از سود سهام را خسارت از خسارت اعلام و آن را ربح و مرکب و غیرشرعی بیان نموده اند و مطابق قانون هم خسارت را صرفاً متوجه مهریه و چک با منشأ قانونی واجد اعتبار دانسته و مطالبه خواهان را مبتنی بر خلأ قانونی عنوان کرده اند و با استناد به ماده 520 قانون آیین دادرسی مدنی اثبات بلا واسطه بودن زیان ضروری دانسته و بر این اساس تقاضای ردّ دعوی خواهان را کرده اند دادگاه ب. ت. ب. اینکه مطالبه اصل خواسته به جهت پرداخت موضوعاً منتفی شده است و تا اولین جلسه دادرسی خواسته مطابق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مواجه با تغییر نحوه مطالبه و افزایش شده است تغییر به اعتباری تقلیل از حیث مطالبه و افزایش خواسته از بابت تأخیر در تأدیه پرداخت رقم 350/469/233/4 ریال و تأخیر مبلغ پرداختی به میزان 000/000/000/6 ریال ب. ت. ب. اینکه وقتی شرکت مصوب می نماید سود سهام را بدهد و بدهی آن مطابق اساسنامه و قانون تجارت مهلت هشت ماهه تعیین می گردد و با تعیین میزان استقرار دین از نوع وجه رایج با سررسید مشخص بر عهده مدیون مستقر می گردد و در حقوق ایران در مقام استقرار دین این مدیون است که می بایست با پرداخت وجه مجرای رفع اشتغال ذمه را فراهم کند و در صورت امتناع بستانکار و متعهدٌ له با تحویل آن به حاکم مطابق ماده 273 قانون مدنی مجرای رفع اشتغال ذمه و فراغت از تعهد را فراهم نماید و نکته دیگر آنکه مطالبه خسارت تأخیر در تأدیه ناشی از سود سهام با ربح مرکب متفاوت است و اصطلاح مطالبه خسارت از خسارت قیاسی نابجا در خصوص موضوع م. ب. و همان طور که اعلام گردید سود سهام ناشی از فعالیت شرکت و حاصل درآمد از محل سهام، اموال شرکت و فعالیت شرکت م. ب. و استناد به نظریه فقهای محترم شورای نگهبان در این زمینه فاقد مبنا بوده و م. ب. خصوصاً آنکه با روشی که بانک ها و تجارت در جامعه پیداکرده است اساساً نظریه مذکور در مقطع حاضر محلی از اعراب نداشته و ندارد در خصوص بلا واسطه بودن ورود ضرر هم توجیه به عمل آمده فاقد مبنای قانونی است لزوماً ضرر مذکور به فرض قبول ناشی از عمل غیر نیست و مستقیماً متوجه عملکرد خوانده دعوا است زیرا امتناع و استنکاف به عمل آمده موجب ورود آن است به ویژه آنکه این عدم پرداخت خواهان را مکلف به طرح دعوا، پرداخت هزینه دادرسی و استخدام وکلای محترم دادگستری و مشمول هزینه نموده است و ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی فاکتورها و شاخص های خاصی را بر امکان مطالبه خسارت تأخیر در تأدیه فراهم دیده است 1- بودن دین از نوع رایج 2- مطالبه دائن 3- تمکن مدیون 4- امتناع مدیون 5-تغییر شاخص قیمت از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار که زمان مطالبه صرفاً حکایت از طلب بستانکاری است والا معیار هنگام سررسید است شرکت خوانده هم متمکن بوده و امتناع وی هم محرز م. ب. بنابراین دادگاه ب. ت. ب. اینکه تاریخ سررسید 29/12/1389 بوده و تاریخ پرداخت ها هم مشخص شده است دادگاه خواسته خواهان با لحاظ مواعد پرداخت در خصوص خسارت تأخیر در تأدیه به مبلغ 982/560/827 ریال برای کل پرداخت ها و مبلغ 682/612/37 ریال هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل را وارد و ثابت تشخیص و با استناد به قاعده استصحاب دین و قاعده تسبیب و لاضرر لزوم جبران خسارت و مواد 1257-1258-1284-1286-1321-1324 قانون مدنی و 197-198-503-515-519-520-522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده دعوا به پرداخت مبالغ مذکور د. ح. خ. صادر و اعلام می دارد. حکم دادگاه حضوری و ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در مرجع محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 86 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ یزدانی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی صندوق بازنشستگی . . . با مدیریت م.الف. وکالت م.ر. به طرفیت ش. (سهامی عام) از دادنامه شماره 460 مورخ 10/5/91 شعبه محترم 86 دادگاه عمومی حقوقی تهران در آن قسمت که به موجب آن ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 682/612/37 ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله د. ح. ت. ن. خ. محکوم شده لیکن ت. ن. خ. مدعی است ب. ت. ب. مبلغ خواسته به میزان شش میلیارد ریال و ارقام افزایش یافته آن خسارت دادرسی می بایستی به نسبت مبلغ 000/040/120 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ 000/200/109 ریال بابت حق الوکاله منظور می گردد ب. ت. ب. اینکه خسارت دادرسی به عنوان فرع دعوی از اصل آنکه محکومٌ به م. ب. تبعیت می کند و خسارت مزبور تبعیتی از میزان خواسته و مورد ادعای خواهان مذکور ندارد لذا با دقت در محتویات پرونده ن. ب. ا. ت. ا. و اعتراض موجهی که نقض دادنامه را ایجاب نماید به عمل نیاورده و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایراد و اشکالی به دادنامه موصوف به نظر نمی رسد بنابراین به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته عیناً تأیید می گردد. این رأی قطعی است. رئیس شعبه 59 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه موسوی ـ نوروزی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مطالبه خسارت تأخیر درتأدیه سود سهام شرکت در تاریخ 30 فروردین 1393، دادگاه بدوی به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن، خواهان به نمایندگی از صندوق بازنشستگی، علیه خوانده (شرکت سهامی عام) به منظور دریافت مبلغ شش میلیارد ریال به عنوان سود مجمع عمومی عادی سال مالی منتهی به 29 خرداد 1388 و همچنین خسارات تاخیر، هزینه‌های دادرسی و حق‌الوکاله، اقامه دعوی کرد. خ. ب. ا. به گواهینامه نقل و انتقال سپرده سهام، ادعا کرد که مالک سهمی از شرکت خوانده است و طبق مصوبه مجمع عمومی، سودی تعیین شده که باید حداکثر تا هشت ماه پس از تصویب پرداخت می‌شد. در دفاعیات، خوانده به پرداخت بخشی از سود و عدم صحت ادعای تاخیر اشاره کرد و خواهان را متهم به عدم وجود مطالبه قبل از تاریخ معین نمود. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد 1257 تا 1324 قانون مدنی و مواد 197 تا 522 قانون آیین دادرسی مدنی، خواسته خ. ر. و. دانسته و خوانده را به پرداخت مبلغ 827/560/982 ریال به عنوان خسارت تاخیر و 37/612/682 ریال به عنوان هزینه دادرسی و حق‌الوکاله محکوم کرد. این حکم ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر بود. <br>در مرحله تجدیدنظر، صندوق بازنشستگی نسبت به هزینه‌های دادرسی و حق‌الوکاله اعتراض کرد و خواستار اصلاح مبلغ محکومیت شد؛ اما دادگاه تجدیدنظر با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی، ایرادات خواهان را غیرموجه دانسته و دادنامه بدوی را تایید کرد. این رای قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/01/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مطالبه خسارت تاخیر در تادیه سود سهام شرکت با ربح مرکب متفاوت است و اصطلاح مطالبه خسارت از خسارت قیاسی نابجا در خصوص موضوع است چرا که سود سهام حاصل فعالیت و درآمد شرکت است بنابراین در صورتی که شرکت در پرداخت سود تاخیر نماید، باید خسارت تاخیر تادیه را نیز پرداخت نماید. به تاریخ 1390/03/25 آقای م.ر. و خانم ر.ب. به وکالت از صندوق بازنشستگی... د. ب. ط. ش. (سهامی عام) به خواسته پرداخت مبلغ شش میلیارد ریال سود مجمع عمومی عادی سال مالی منتهی به 1388/03/29 به انضمام خسارات تاخیر و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل را تقدیم این دادگاه کرده اند مختصر ادعا بر این اساس است که بر اساس گواهینامه نقل وانتقال سپرده سهام به شماره 9048114 و تایید شرکت خوانده موکل مالک 043/741/22 سهم از سهام شرکت مذکور م. ب. به موجب مصوبه مجمع عمومی عادی سالیانه صورت های مالی منتهی به 1388/12/29 شرکت خوانده تصویب و سود مقرر موکل مبلغ ده میلیارد و دویست و سی وسه میلیون و چهارصد و شصت ونه هزار و سیصد و پنجاه ریال تعیین و مراتب برابر گواهینامه صادره کتبا به موکل اعلام و خوانده موظف بوده که مطابق ماده 240 قانون تجارت حداکثر تا هشت ماه از تاریخ مصوبه مجمع سود مقرر را دفعتا واحده در وجه موکل تادیه نماید که از سررسید انجام تعهد ( 1390/01/01 ) در چند فقره پرداخت ب. غ. از مبلغ 000/000/000/6 ریال را پرداخت کرده است لیکن از پرداخت مابقی علی رغم ارسال اظهارنامه امتناع ورزیده است بنابراین تقاضای اتخاذ تصمیم به شرح خواسته را دارد لیکن در جلسه اول دادرسی به موجب لایحه شماره 9013160 مورخ 1390/08/21 اعلام گردیده است که پس از تقدیم دادخواست مبادرت به تادیه مبلغ 000/000/000/6 ریال شده است لیکن چون از تاریخ تصویب هیات مدیره و هشت ماه قانونی کل پرداخت ها با تاخیر صورت پذیرفته است و شرح پرداخت به روش ذیل با تاریخ های اعلامی م. ب. تقاضای اتخاذ تصمیم به پرداخت خسارت پرداخت و همچنین خسارت دادرسی از باب هزینه ابطال و حق الوکاله وکیل را دارد که شرح پرداخت به روش ذیل با زمان تودیع م. ب. 1 - مبلغ 000/000/000/1 در تاریخ 1390/01/20 و 2 - مبلغ 350/469/223/1 در تاریخ 1390/02/03 و 3 - مبلغ 000/000/000/1 ریال در مورخ 1390/02/21 و 4 - مبلغ 500/000/000 در مورخ 1390/03/11 و 5 - مبلغ 500/000/000 ریال در مورخ 1390/03/11 مجموعا به مبلغ 350/469/233/4 ریال و 6 - به مبلغ 000/000/000/1 ریال در تاریخ 1390/03/31 و 7 - مبلغ 000/000/000/1 ریال در مورخ 1390/04/21 و 8 - مبلغ 500/000/000 ریال در تاریخ 1390/04/21 و 9 - مبلغ 500/000/000 در تاریخ 1390/04/21 و 10 - مبلغ 000/000/000/3 ریال در تاریخ 1390/04/28 (مجموعا 000/000/000/6 ریال پرداخت شده است) در مقام دفاع آقای ع.الف. به وکالت از خوانده با تقدیم لوایح و دفاع حضوری اعلام نموده‌اند به استناد لوایح وکلای خواهان به وصول اصل وجه استناد نموده‌اند بنابراین دعوی مطالبه اصل وجه سالبه به انتفاء موضوع اعلام و به اظهارنامه ارسالی و تاریخ ابلاغ آن یعنی مورخ 4/3/90 توجه داده که در جهت واریز تتمه وجه (سود سهام) اعطای مهلت شده است بنابراین تاخیرهای اعلامی همکار محترم خویش را فاقد صحت اعلام کرده اند و ب. ت. ب. اینکه قبل از تاریخ فوق مطالبه ای صورت نپذیرفته است و گزارش های تاخیر را منطبق با واقع ندانسته اند و در این راستا به چک های تقدیمی توجه و دلالت داده اند و مطالبه خسارت تاخیر از سود سهام را خسارت از خسارت اعلام و آن را ربح و مرکب و غیرشرعی بیان نموده‌اند و مطابق قانون هم خسارت را صرفا متوجه مهریه و چک با منشا قانونی واجد اعتبار دانسته و مطالبه خواهان را مبتنی بر خلا قانونی عنوان کرده اند و با استناد به ماده 520 قانون آیین دادرسی مدنی اثبات بلا واسطه بودن زیان ضروری دانسته و بر این اساس تقاضای ردّ دعوی خواهان را کرده اند دادگاه ب. ت. ب. اینکه مطالبه اصل خواسته به جهت پرداخت موضوعا منتفی شده است و تا اولین جلسه دادرسی خواسته مطابق ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی مواجه با تغییر نحوه مطالبه و افزایش شده است تغییر به اعتباری تقلیل از حیث مطالبه و افزایش خواسته از بابت تاخیر در تادیه پرداخت رقم 350/469/233/4 ریال و تاخیر مبلغ پرداختی به میزان 000/000/000/6 ریال ب. ت. ب. اینکه وقتی شرکت مصوب می‌نماید سود سهام را بدهد و بدهی آن مطابق اساسنامه و قانون تجارت مهلت هشت ماهه تعیین می‌گردد و با تعیین میزان استقرار دین از نوع وجه رایج با سررسید مشخص بر عهده مدیون مستقر می‌گردد و در حقوق ایران در مقام استقرار دین این مدیون است که می‌بایست با پرداخت وجه مجرای رفع اشتغال ذمه را فراهم کند و در صورت امتناع بستانکار و متعهدٌ له با تحویل آن به حاکم مطابق ماده 273 قانون مدنی مجرای رفع اشتغال ذمه و فراغت از تعهد را فراهم نماید و نکته دیگر آنکه مطالبه خسارت تاخیر در تادیه ناشی از سود سهام با ربح مرکب متفاوت است و اصطلاح مطالبه خسارت از خسارت قیاسی نابجا در خصوص موضوع م. ب. و همان طور که اعلام گردید سود سهام ناشی از فعالیت شرکت و حاصل درآمد از محل سهام، اموال شرکت و فعالیت شرکت م. ب. و استناد به نظریه فقهای محترم شورای نگهبان در این زمینه فاقد مبنا بوده و م. ب. خصوصا آنکه با روشی که بانک ها و تجارت در جامعه پیداکرده است اساسا نظریه مذکور در مقطع حاضر محلی از اعراب نداشته و ندارد در خصوص بلا واسطه بودن ورود ضرر هم توجیه به عمل آمده فاقد مبنای قانونی است لزوما ضرر مذکور به فرض قبول ناشی از عمل غیر نیست و مستقیما متوجه عملکرد خوانده دعوا است زیرا امتناع و استنکاف به عمل آمده موجب ورود آن است به ویژه آنکه این عدم پرداخت خواهان را مکلف به طرح دعوا، پرداخت هزینه دادرسی و استخدام وکلای محترم دادگستری و مشمول هزینه نموده است و ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی فاکتورها و شاخص های خاصی را بر امکان مطالبه خسارت تاخیر در تادیه فراهم دیده است 1 - بودن دین از نوع رایج 2 - مطالبه دائن 3 - تمکن مدیون 4 - امتناع مدیون 5 - تغییر شاخص قیمت از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار که زمان مطالبه صرفا حکایت از طلب بستانکاری است والا معیار هنگام سررسید است شرکت خوانده هم متمکن بوده و امتناع وی هم محرز م. ب. بنابراین دادگاه ب. ت. ب. اینکه تاریخ سررسید 1389/12/29 بوده و تاریخ پرداخت ها هم مشخص شده است دادگاه خواسته خواهان با لحاظ مواعد پرداخت در خصوص خسارت تاخیر در تادیه به مبلغ 982/560/827 ریال برای کل پرداخت ها و مبلغ 682/612/37 ریال هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل را وارد و ثابت تشخیص و با استناد به قاعده استصحاب دین و قاعده تسبیب و لاضرر لزوم جبران خسارت و مواد 1257 - 1258 - 1284 - 1286 - 1321 - 1324 قانون مدنی و 197 - 198 - 503 - 515 - 519 - 520 - 522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده دعوا به پرداخت مبالغ مذکور د. ح. خ. صادر و اعلام می دارد. حکم دادگاه حضوری و ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در مرجع محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - یزدانی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی صندوق بازنشستگی... با مدیریت م.الف. وکالت م.ر. به طرفیت ش. (سهامی عام) از دادنامه شماره --- مورخ 10/5/91 شعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی تهران در آن قسمت که به موجب آن ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ 682/612/37 ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله د. ح. ت. ن. خ. محکوم شده لیکن ت. ن. خ. مدعی است ب. ت. ب. مبلغ خواسته به میزان شش میلیارد ریال و ارقام افزایش یافته آن خسارت دادرسی می بایستی به نسبت مبلغ 120/040/000 ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ 109/200/000 ریال بابت حق الوکاله منظور می‌گردد ب. ت. ب. اینکه خسارت دادرسی به عنوان فرع دعوی از اصل آنکه محکومٌ به م. ب. تبعیت می کند و خسارت مزبور تبعیتی از میزان خواسته و مورد ادعای خواهان مذکور ندارد لذا با دقت در محتویات پرونده ن. ب. ا. ت. ا. و اعتراض موجهی که نقض دادنامه را ایجاب نماید به عمل نیاورده و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایراد و اشکالی به دادنامه موصوف به نظر نمی رسد بنابراین به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته عینا تایید می‌گردد. این رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه