مطالبه خسارت مازاد بر سقف تعهد بیمه‌گر

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی تقدیمی آقای ….ح. و خانم م.د. با وکالت آقای م.پ. به‌طرفیت صندوق جبران خسارت بدنی به خواسته مطالبه خسارت به مبلغ 416/190/476 ریال و خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه، دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات خواهان و باعنایت به احراز فوت آقای م.الف. در اثر حادثه تصادف فیمابین متوفی و آقای ع.د. و با عنایت به احراز تقصیر آقای ع.د. حسب نظریه کارشناس راهنمایی و رانندگی و با تحدید وراث مرحوم به خ. ه. و نیز با عنایت به بیمه بودن اتومبیل مقصر براساس بیمه نامه شماره ... مورخ 1391/10/2 و با عنایت به دفاعیات بلاوجه نماینده خوانده، چرا که به رغم آن که ماده 10 قانون اصلاح تاکنون بیمه اجباری از ورود خسارت بدنی مازاد بر سقف تعهدات بیمه‌گر نامی نبرده است، اما با ذکر عبارت «به بطور کلی»، خسارتهای بدنی خارج از شرایط بیمه نامه به استثناء مواد مصرح در ماده 227 و در مانحن فیه هم صندوق را ملزم به جبران خسارات جبران نشده قرار داده است؛ چرا که از یک سو حادثه موجب فوت، از مصادیق ماده 7 قانون فوق نیست و از سوی دیگر ماده 4 این قانون و تبصره آن مستلزم تعهد بیمه‌گر به پرداخت خسارت مازاد بر سقف تعهدات بند ج در بیمه نامه نیست. با عنایت به مراتب فوق‌الذکر، دعوی خ. ر. و. دانسته و حکم بر محکومیت صندوق به پرداخت مبلغ 416/190/476 ریال بابت مابه‌التفاوت مبلغ پرداختی توسط بیمه‌گر و دیه اعلامی در سال زمان اجرای حکم، می‌نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی تهران - اسماعیلی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی صندوق جبران خسارت بدنی با مدیریت آقای ع.ج. نسبت به دادنامه شماره1279 مورخ 1392/11/30 صادره از شعبه 4 دادگاه عمومی تهران که بموجب آن و در مورد دعوی آقای ….ح. و خانم م.د. به‌خواسته مطالبه خسارت به مبلغ416190476ریال حکم به محکومیت صندوق به پرداخت مبلغ فوق صادرگردیده است، دادگاه باعنایت به ملاحظه اوراق و محتویات پرونده و مفاد لایحه تجدیدنظرخواه، آن را درخور پذیرش می‌داند. زیرا به دلالت سابقه مطروحه و تصویر دادنامه شماره 871 مورخ 1390/9/22 شعبه 101 دادگاه عمومی شهرستان دنا، آقای ع.و. فرزند ج. به اتهام بی‌احتیاطی در رانندگی با وسیله نقلیه منجر به فوت مرحوم م.الف، به پرداخت یک فقره دیه کامل مرد مسلمان د. ح. اولیاء دم متوفی آقای ….ح. و خانم م.د. محکوم و از حیث جنبه عمومی و بی احتیاطی نیز به پرداخت ده میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس محکومیت یافته و دادنامه عیناً در شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویراحمد تأیید و قطعیت یافته و نهایتاً شصت میلیون تومان معادل% 63/5 دیه کامل در سال 91 به وراث متوفی، براساس سقف تعهدات بیمه‌ای، پرداخت گردیده است و ت. ن. خ. مابه التفاوت دیه فوق‌الذکر را از صندوق مطالبه نموده است. در حالیکه اولاً:پرداخت دیه بعهده جانی بوده و درصورتیکه دارای بیمه باشد، به میزان تعهدات، از بیمه دیه پرداخت گردیده و باقیمانده را باید مقصر حادثه پرداخت نماید، مگر اینکه اعسار خود را ثابت نماید و موجبی جهت پرداخت از صندوق جبران خسارت بدنی بوجود نمی‌آید. ثانیاً: بموجب ماده 10 قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی، دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث، موارد پرداخت صندوق فوق مشخص گردیده و مواردی از آن استثناء گردیده که در ماده 7 قانون فوق احصاء گردیده و بموجب بند 4 آن، خسارت ناشی از محکومیت جزائی از شمول پرداخت صندوق خارج گردیده است. بنابراین ب. ت. ب. اینکه خواسته مورد مطالبه، باقیمانده دیه فوق‌الاشعار بوده و مشمول پرداخت‌های آن صندوق نمی‌گردد، فلذا دادگاه دادنامه صادره را مطابق با موازین قانونی و موجه تشخیص نداده و به استناد ماده 358 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن نقض آن با استناد به ماده 197 قانون مرقوم و ماده 1257 از قانون مدنی، حکم بر بی‌حقی ت. ن. خ. صادرمی‌نماید. رأی صادره قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 31 دادگاه تجدیدنظر استان تهران شریعتی - افشار فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مطالبه خسارت مازاد بر سقف تعهد بیمه گر در تاریخ 16 آذر 1393، دادگاه بدوی به دعوی علیه صندوق جبران خسارت بدنی با خواسته مطالبه خسارت به مبلغ 416,190,476 ریال رسیدگی نمود. دادگاه با تایید فوت متوفی به واسطه تصادف و تقصیر راننده مقصر، حکمی مبنی بر محکومیت صندوق به پرداخت مبلغ مذکور صادر کرد. این حکم بر اساس ماده 10 قانون اصلاح بیمه اجباری و با استناد به عدم وجود محدودیت در پرداخت خسارت‌های مازاد بر سقف تعهدات بیمه‌گر صادر گردید. در مرحله تجدیدنظر، صندوق جبران خسارت بدنی به رای بدوی اعتراض کرد. دادگاه تجدیدنظر پس از بررسی مستندات، به این نتیجه رسید که پرداخت دیه به عهده جانی است و صندوق مسئولیتی در قبال مابه‌التفاوت دیه ندارد. لذا، دادگاه با استناد به ماده 10 و بند 4 ماده 7 قانون اصلاح بیمه اجباری، رای بدوی را نقض و حکم بر بی‌حقی صادر نمود. این رای قطعی م. ب.. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/09/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: پرداخت خسارت دیه مازاد بر سقف تعهد بیمه گر، در فرض محکومیت جزایی، بر عهده جانی بوده و از شمول تعهدات صندوق جبران خسارت بدنی خارج است. در خصوص دعوی تقدیمی آقای ….ح. و خانم م.د. با وکالت آقای م.پ. به‌طرفیت صندوق جبران خسارت بدنی به خواسته مطالبه خسارت به مبلغ 416/190/476 ریال و خسارات دادرسی و تاخیر تادیه، دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات خواهان و باعنایت به احراز فوت آقای م.الف. در اثر حادثه تصادف فیمابین متوفی و آقای ع.د. و با عنایت به احراز تقصیر آقای ع.د. حسب نظریه کارشناس راهنمایی و رانندگی و با تحدید وراث مرحوم به خ. ه. و نیز با عنایت به بیمه بودن اتومبیل مقصر براساس بیمه نامه شماره... مورخ 1391/10/02 و با عنایت به دفاعیات بلاوجه نماینده خوانده، چرا که به رغم آن که ماده 10 قانون اصلاح تاکنون بیمه اجباری از ورود خسارت بدنی مازاد بر سقف تعهدات بیمه‌گر نامی نبرده است، اما با ذکر عبارت «به به طور کلی»، خسارتهای بدنی خارج از شرایط بیمه نامه به استثناء مواد مصرح در ماده 227 و در مانحن فیه هم صندوق را ملزم به جبران خسارات جبران نشده قرار داده است؛ چرا که از یک سو حادثه موجب فوت، از مصادیق ماده 7 قانون فوق نیست و از سوی دیگر ماده 4 این قانون و تبصره آن مستلزم تعهد بیمه‌گر به پرداخت خسارت مازاد بر سقف تعهدات بند ج در بیمه نامه نیست. با عنایت به مراتب فوق‌الذکر، دعوی خ. ر. و. دانسته و حکم بر محکومیت صندوق به پرداخت مبلغ 416/190/476 ریال بابت مابه‌التفاوت مبلغ پرداختی توسط بیمه‌گر و دیه اعلامی در سال زمان اجرای حکم، می‌نماید. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - اسماعیلی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی صندوق جبران خسارت بدنی با مدیریت آقای ع.ج. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1392/11/30 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که به موجب آن و در مورد دعوی آقای ….ح. و خانم م.د. به‌خواسته مطالبه خسارت به مبلغ 416190476 ریال حکم به محکومیت صندوق به پرداخت مبلغ فوق صادرگردیده است، دادگاه باعنایت به ملاحظه اوراق و محتویات پرونده و مفاد لایحه تجدیدنظرخواه، آن را درخور پذیرش می‌داند. زیرا به دلالت سابقه مطروحه و تصویر دادنامه شماره --- مورخ 1390/09/22 شعبه --- دادگاه عمومی شهرستان دنا، آقای ع.و. فرزند ج. به اتهام بی‌احتیاطی در رانندگی با وسیله نقلیه منجر به فوت مرحوم م.الف، به پرداخت یک فقره دیه کامل مرد مسلمان د. ح. اولیاء دم متوفی آقای ….ح. و خانم م.د. محکوم و از حیث جنبه عمومی و بی احتیاطی نیز به پرداخت ده میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس محکومیت یافته و دادنامه عینا در شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویراحمد تایید و قطعیت یافته و نهایتا شصت میلیون تومان معادل% 63/5 دیه کامل در سال 91 به وراث متوفی، براساس سقف تعهدات بیمه‌ای، پرداخت گردیده است و ت. ن. خ. مابه التفاوت دیه فوق‌الذکر را از صندوق مطالبه نموده است. در حالی که اولا:پرداخت دیه به عهده جانی بوده و در صورتی که دارای بیمه باشد، به میزان تعهدات، از بیمه دیه پرداخت گردیده و باقیمانده را باید مقصر حادثه پرداخت نماید، مگر اینکه اعسار خود را ثابت نماید و موجبی جهت پرداخت از صندوق جبران خسارت بدنی بوجود نمی‌آید. ثانیا: به موجب ماده 10 قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی، دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث، موارد پرداخت صندوق فوق مشخص گردیده و مواردی از آن استثناء گردیده که در ماده 7 قانون فوق احصاء گردیده و به موجب بند 4 آن، خسارت ناشی از محکومیت جزایی از شمول پرداخت صندوق خارج گردیده است. بنابراین ب. ت. ب. اینکه خواسته مورد مطالبه، باقیمانده دیه فوق‌الاشعار بوده و مشمول پرداخت‌های آن صندوق نمی‌گردد، فلذا دادگاه دادنامه صادره را مطابق با موازین قانونی و موجه تشخیص نداده و به استناد ماده 358 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن نقض آن با استناد به ماده 197 قانون مرقوم و ماده 1257 از قانون مدنی، حکم بر بی‌حقی ت. ن. خ. صادرمی‌نماید. رای صادره قطعی است. رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران