ملاک تعیین صلاحیت مراجع کیفری

ملاک تعیین صلاحیت مراجع کیفری خ. م.: در تاریخ 10 فروردین 1395، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای که در شعبه هفتم دادگاه کیفری استان مازندران مورد رسیدگی قرار گرفته بود، رسیدگی نمود. در این پرونده، متهم به اتهام ارتکاب جرائم متعددی از جمله زنا و تجاوز به عنف به چندین زن محکوم گردید. شاکی‌ها به تفصیل از ارتباطات غیرشرعی و تعرضات متهم به خود شکایت کردند و مستندات شامل پیامک‌ها و اظهارات شاکی‌ها در پرونده موجود بود. متهم اتهامات را انکار کرده و وکیل وی به عدم شرایط احصان موکلش استناد نمود، اما دادگاه این ادعا را رد کرده و مجازات رجم را برای متهم صادر کرد. در ادامه، وکیل متهم درخواست تجدیدنظر و اعاده دادرسی را به دیوان عالی کشور ارائه نمود که به دلیل تکرار مطالب قبلی و عدم انطباق با جهات اعاده دادرسی، رد گردید. دیوان عالی کشور نیز با تایید حکم اولیه، قرار رد اعاده دادرسی را صادر کرده و بر عدم وجود دلایل کافی برای تغییر حکم تاکید کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/10 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شرط خروج مرتکب زنا از شرایط احصان،وجود تقارن زمانی بین ارتکاب زنا و معاذیر احصان است.در موارد ارتکاب جرائم حدی و تعزیری از جنس واحد،سقوط مجازات تعزیری منوط به وحدت واقعه و یا وحدت بزه دیده در جرائم ارتکابی نیست.چنانچه متهم مرتکب جرایم حدی و تعزیری از یک جنس نسبت به بزه دیدگان متعدد شده باشد،مجازات تعزیری ساقط شده و تنها مجازات حدی اجرا می‌گردد. -*توضیح: به نظر می‌رسد رای اشتباه بوده و استنباط قاضی از ماده 135 و تبصره آن صحیح نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/01/10 خلاصه جریان پرونده مطابق دادنامه شماره --- - 1393/11/25 صادره از شعبه هفتم دادگاه کیفری استان مازندران آقای ه. ب.خ. وکیل دادگستری و استاد دانشگاه که دارای همسر دائمی به نام خانم س. م. بوده است به اتهام ارتکاب جرائم متعدد محکوم به مجازات شده است بدین شرح که خانم ز. الف. کارمند اجرای احکام دادسرای س متولد 1360 دانشجوی رشته حقوق که متاهل نیز بوده است به لحاظ ارتباطی که با وکلا داشته و توسط حفاظت اطلاعات دادگستری کشف گردیده است با جعل سند از اجرای احکام قطعی خودداری می‌کرده و بدون اجرای حکم پرونده را بایگانی می کرده است و با متهم ه. ب. نیز ارتباط داشته است و به زنا با وی اقرار کرده و با هماهنگی حفاظت اطلاعات و دادسرا متهم ه. ب. پس از خارج شدن همسر خانم ز ا از منزل حدود ساعت 8 صبح به منزل آنها مراجعه کرده و در حالی که خود را برای ارتکاب زنا لخت کرده با ورود مامورین دستگیر شده است که نحوه دستگیری وی به طور مشروح در پرونده محاکماتی مضبوط است خانم مذکور توضیح داده است که ایشان یعنی ه. ب. استاد درس... در دانشگاه... بوده و پس از طرح سوالی در کلاس از اینجانب خواستند تا در خصوص سوال مطروحه بررسی به عمل آورده و نتیجه را به او اطلاع دهم و پس از چندین تماس و ارسال پیامک خواستار دوستی با اینجانب شدند و دو مرتبه برای رساندن جزوه ای که در کلاس تدریس می کرد به دفتر کار وی مراجعه نمودم که منشی ایشان حضور داشتند و بار سوم تقاضای ملاقات در منزل را نمود و ایشان به... آمده و مرا به منزل خود برد و همسر ایشان در محل کار و فرزندانش در مدرسه بودند اولین بار در منزلش به من تجاوز نمود و در دفعات بعد به زور و با تهدید شوکر و اسپری فلفل در محل کارش با من از پشت رابطه نامشروع داشت وقتی میگفتم درد دارم میگفت برایم لذت بخش تر است تعداد دقیق دفعات تجاوز را نمی دانم 3 بار در منزل خودش و یکبار در باغ پدرش و چندین بار در دفتر کارش با من زنا داشته است بار اول با رضایت به منزل ایشان رفتم ولی دفعات بعد با زور و اجبار و تهدید بود مشخصات و جزئیات محل وقوع جرم را که متهمه توضیح داده با تحقیق مامورین با محل های جرم مطابقت داشته است متن پیامک های بین طرفین که مطالب جنسی و حاکی از روابط جنسی آنان بوده در صفحات 311 و 312 و 314 و 317 پرونده محاکماتی موجود است متهمه مذکور مدعی اکراه به زنا از طرف متهم ه. ب. شده است و وکیل او مدعی عدم شرایط احصان موکله اش به علت عدم ارضا از طرف شوهرش گردیده است و ضمن ابراز توبه و پشیمانی مدعی شده که او توسط ه. ب. تهدید حیثیتی می شد و از ترس تن به زنا می داده است و به عنف مورد تجاوز قرار گرفته است (مشروح جریان در پرونده و رای صادره منعکس م. ب.) 2 - خانم … به نام ح. گ. به شرح صفحات 167 تا 169 پرونده ضمن شکایت از ه. ب. توضیح داده است که من متاهل هستم برای اصلاح شناسنامه فرزندم به وکیل نیاز داشتم به آقای ه. ب. مراجعه کردم با او به سمت شهر گ. رفتیم وارد خانه ای شدیم که کسی نبود ایشان با کمال جسارت و وقاحت بدنم را لمس می نمود وقتی با اعتراضم روبرو شد با وسایل شوک دهنده تهدیدم کرد و به زور لباسم را در آورد و با بی شرمی تمام علیرغم گریه و التماسم به اینکه شوهر دارم در اوج گریه و عذاب من به مقاصد شوم خود رسید و به زور از جلو او را مورد تجاوز قرار داده است (ص 200 ) متهم ه. ب. در بازجویی و تحقیق از وی در صفحات 391 تا 395 پرونده اظهار ندامت کرده است. 3 - شاکیه سوم به نام س.خ. ج. در صفحات 205 و 206 تا 209 پرونده با شکایت شوهرش س. ر. خود متهم به داشتن رابطه نامشروع با ه. ب. بوده اظهار داشته که او در دفتر کارش با زور و قدرت لباس از تنم در آورد و به هدف شیطانی خود رسید و متن پیامک های ارسالی بین طرفین حاکی از مواقعه متعدد آنان بوده که منتهی به حاملگی و سقط جنین شده است (صفحات 54 تا 98 پرونده) 4 - خانم … به نام ح. الف. در شکوائیه ای به شرح صفحات 143 و 144 پرونده اظهار داشته است در رابطه با حقوق کارگرانم در شورای حل اختلاف و دادگستری پرونده هایی داشتم که توسط یکی از آشنایان به ه. ب. معرفی شدم و به دفترشان مراجعه کردم که در یک مورد ایشان با حرکات و افعال زشت و لمس بدنم خواستار مقصود شیطانی خود بود و در دادگاه نیز همین مطالب را بیان کرده است 5 - در پی دستگیری آقای ه. ب. خانم ش. ش. ساکن تهران شغل کارمند به شرح صفحات 224 و 225 اظهار داشته که در پرونده مربوط به طلاق خود و مهریه و اجرت المثل و حضانت فرزندش از او 14 میلیون تومان حق الوکاله دریافت کرده است ولی رفتار و کارهایش طوری بوده که احساس کردم قصد دارد صمیمی شود ایشان در تهران به منزلم آمد ولی من در جلو منزل رهایش کردم او قصد داشت در منزلم بماند ولی چون تماس تلفنی و پیامک های نامربوط و غیرشرعی او را دیده بودم از حضور او در منزل می ترسیدم ولی به هر حال مرا راضی کرد که به منزل بیاید پس از مدتی شروع به کار بردن الفاظ ناشایست نمود و بدنم را لمس کرد ناراحت شدم و احساس ناامنی کردم با فرزندم منزل را ترک کردم و خانه را در اختیار ایشان قرار دادم واقعا برای من جای تعجب بود که یک وکیل دادگستری و استاد دانشگاه و مدرس حقوق که مردم توقع احقاق حق از آنها دارند جان و مال و ناموس خود را برای تشریفات قانونی به آنها اعتماد می کنند مورد سوءاستفاده و تعرض اخلاقی به موکل خود قرار دهد متهم ه. ب. گفته است همسرم از خانواده محترم شهدا بوده در صورت اطلاع او مشکلات شدیدی برایم حادث می‌شود و خانواده ام از هم می پاشد تقاضای عفو و بخشش و ابراز ندامت کرده است و گفته است غلط کردم توبه می کنم. در بازرسی از وی یک عدد افشانه غیرمجاز کشف شده است و اقرار به ارتباط غیرشرعی با خانم‌های شاکی نموده است و پیامک های ارسالی خود را صرفا در حدود پیامک مدعی شده و منکر هر گونه رابطه جنسی گردیده و گفته است که جنبه تخیلی و روانی داشته علاوه بر افشانه پتویی که بنا به توضیح خانم‌های شاکی از آن متهم ب در دفتر کارش موقع اعمال ننگین خود پهن می کرده است و کاندوم هایی که به کار می برده کشف شده و محل هایی که جزئیات آن را شکات توضیح می دادند تطبیق داشته است وکیل مدافع متهم به نام آقای ر ش در دفاع از ه. ب مدعی شده است که بچه موکلش مریض بوده و همسرش سه شیفت کار می کرده و در دسترس موکلش نبوده و آلرژی شدید داشته و از شرایط احصان و زنای محصن خارج م. ب. دادگاه اظهارات خانم م. همسر متهم ه. ب. در رابطه با بیماری آلرژی و عدم دسترسی شوهرش ناشی از تلقینی بودن مطالب با هماهنگی وکیل مدافع متهم برای نجات او از مجازات زنای محصنه و فاقد اعتبار تشخیص داده است و خانم م. مدارکی که مربوط به تقارن با جرائم ارتکابی شوهرش باشد نداشته است و قادر به ارائه آن نبوده است لذا دادگاه با احراز زنای محصن متهم ه. ب و نحوه دستگیری او و حصول علم از طریق متعارف (با عنوان محرز و مسلم است) به استناد مواد 160 و 211 و 225 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 حکم به رجم وی صادر کرده است یکی از مستشاران شعبه دادگاه اقدامات وی را از مصادیق افساد فی الارض دانسته است رسیدگی با اعلام جرم دادستان محل و برابر مقررات انجام گرفته است و در خصوص اتهام دیگر ه. ب دائر بر ارتکاب اعمال منافی عفت با خانم ها ش. ش. و ح. الف. ب. ت. ب. ارتکاب جرائم حدی و تعزیری به استناد تبصره ماده 135 قانون مذکور با این استدلال که جرم حدی و تعزیری از یک جنس باشد مجازات تعزیری ساقط می‌گردد به استناد ماده 637 قانون مجازات بخش تعزیرات حکم به سقوط مجازات تعزیری صادر کرده است و خانم‌های یاد شده را که مکره بوده اند تبرئه نموده است و خانم‌ها ح. گ.، م. الف. و ح. گ. از شکات وی را به لحاظ عدول آنها از اقاریر قبلی و اقرار کمتر از نصاب شرعی به استناد ماده 232 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 هر یک را به تحمل 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم کرده است و خانم س.خ. ج. را که با همسرش آقای س. ج اختلاف و متارکه داشته به لحاظ شبهه در شرایط احصان او به جرم زنای غیرمحصنه به تحمل صد ضربه شلاق حدی محکوم کرده است و خانم ع. م. را با پذیرش توبه و سقوط حد زنا از مجازات حدی تبرئه کرده و در خصوص اتهام خانم ز ا که پرونده دیگر به کلاسه --- داشته به لحاظ رسیدگی به جرائم متعدد او در یک محکمه پرونده مفتوح مانده است و وکیل آقای ه. ب. به نام ر.ش. درخواست تجدیدنظر از رای مذکور از طرف موکل خود کرده است و شعبه --- دیوان عالی کشور با تهیه گزارش مشروح و مبسوط از جریان پرونده با رد تجدیدنظر خواهی نامبرده مطابق دادنامه شماره --- - 1394/04/23 رای دادگاه کیفری استان را تائید کرده است سپس آقای ح. ع. به وکالت از طرف آقای ه. ب. با تمسک به تهیه مستنداتی برای اثبات عدم شرایط احصان موکلش که همان مطالب تلقینی مردود شده از طرف دادگاه و در واقع دفاع مجدد م. ب. تقاضای اعاده دادرسی کرده بود که در این شعبه ( 36 دیوان عالی کشور) قبلا مطابق دادنامه شماره --- - 1394/09/25 مردود اعلام شده است و وکیل مذکور مجددا با تقدیم کپی همان لایحه تقاضای اعاده دادرسی قبلی خود با همان مدارک و مستندات و گواهی شورای اسلامی ب. مبنی بر عدم تمکین زوجه موکلش و استشهادیه و مطالبی که قبلا دادگاه شرایط احصان را احراز کرده است مجددا از دیوان عالی کشور تقاضای اعاده دادرسی کرده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر رسیدگی قانونی را درخواست می‌نمایم در خصوص دادنامه شماره --- - 1393/11/25 شعبه هفتم دادگاه کیفری استان مازندران مشاوره نموده چنین رای می دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور صرف نظر از ایراد ماهوی در دادنامه فوق الذکر که با پذیرش ادعای خانم‌ها ح. الف. و ش. ش. در مورد تجاوز به عنف از طرف متهم آقای ه. ب. دادگاه هر دو نفر را تبرئه کرده است و تصریح بر اینکه دلیلی خلاف ادعای آنان نیست به طور ضمنی مورد تجاوز به عنف قرار گرفتن آنان را مورد تائید قرار داده است لیکن در خصوص اتهام تجاوز به عنف ه. ب. که تلازم با برائت آنان دارد اظهارنظری نکرده است و از باب افساد فی الارض نیز موضوع مسکوت مانده است درخواست اعاده دادرسی مجدد آقای ح. ع. برای نجات موکلش از مجازات شرعی با تمسک به جهاتی که قبلا در دادگاه کیفری استان مازندران مورد بررسی و حصول علم قضات از حیث شرایط احصان وی قرار گرفته و در این شعبه نیز مطابق دادنامه شماره --- - 1394/09/25 رد شده است موجه نیست زیرا تکرار مطالبی است که قبلا رسیدگی شده است و با هیچ یک از جهات اعاده دادرسی مقرر در ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد و قرار رد اعاده دادرسی وی صادر می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور ابراهیم بهنام اصل - محمد سلیمانی - فتوت نصیری سوادکوهی