نقش مهاجرت زوج در تحقق عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: خانم … با وکالت اقای خ. ب. به طرفیت همسرش اقای م. م. در تاریخ ۱۳۹۷/۷/۲۶ دادخواستی بخواسته صدور حکم طلاق بعلت عسروحرج باستناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و ماده ۲۶ قانون حمایت خانواده بدادگستری *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.خ. د. ت. خواسته اعلام کرده است.خوانده همواره در طول زندگی مشترک سوی رفتار داشته و مشکلات عدیده ای را برای خواهان ایجاد نموده است.خواهان دادنامه محکومیت خوانده به تحمل حبس به جهت حمل و نگهداری یک قبضه سلاح جنگی کلاشینک و فشنگ های مربوطه و نیز دادنامه اخذ اجازه ازدواج مجدد خوانده را ضمیمه دادخواست نموده است.در جلسه مورخ ۹۷/۱۰/۱۶ وکلا طرفین بدون حضور موکلین اظهارات خود را بیان نموده اند وکیل خ. ب. ا. به قول وکیل خ. گ. ا..خوانده در خارج از کشور بسر می برد و ب. ت. ب. اخذ حکم ازدواج مجدد و زندگی در خارج از کشور علاقه ای به موکل ندارد. وکیل زوج در پاسخ گفته او بدلیل علاقه به همسر دادخواست تمکین و سپس ازدواج مجدد داده است.و علت اختلاف فی مابین خانواده های دو طرف می باشند دادگاه قرار ارجاع بداوری صادر نموده است.داور خ. ا. ک. است.ادامه این زندگی مشترک امکان پذیر نیست لذا پیشنهاد طلاق را اعلام کرده است.داور زوج مخالفت وی را با طلاق اعلام نموده است.در جلسه مورخ ۹۸/۳/۲۱ دادگاه که صرفا با حضور وکلای طرفین تشکیل گردیده است.مطالب خواسته و دفاعیات وکیل خوانده تکرار گردیده است.در جلسه مورخ ۹۸/۶/۶ دادگاه خواهان به همراه وکیل خود شرکت نموده و در توضیح خواسته خود اظهار داشته است.در سال ۱۳۸۸عقد کردیم و در سال ۱۳۸۹ عروسی کردیم و تا سال ۱۳۹۴ هم باهم بودیم و یک دختر ۷ ساله به نام ا. داریم و نزد پدرش است.خودش شکاک شد و خودش من را از منزل بیرون کرد قبلا کتک کاری می کرد و اخلاق خوبی نداشت س- چه مدت است.که به خارج از کشور رفته است. ج- من از او خبر ندارم. وکیل ز. گ. ا..ایشان در محل حضور ندارد. و خارج از کشور است.و از جلسات قبل در خارج م. ب.. و در *ازدواج هم کرده است. وکیل خ. گ. ا..می خواهم افرادی که سمت دارند در جلسه حضور داشته باشند چون خطر جانی برای افراد وجود دارد. موکل بنده با خواهان مشکل ندارد. و دلیل جدایی انها دعوای بین موکل و خانواده همسرش است.…. در بحث تیراندازی چنین چیزی نیست و افتراء است.…. در خصوص سلاح کلاش هست و مشمول عفو شده است.و قرار نیست با هر محکومیت حکم طلاق صادر شود. موکل در *هم کذب است.و ایشان روزانه به صورت تلفنی با همسرش در ارتباط هست وکیل خ. گ. ا..خوانده حکم ازدواج مجدد گرفته و ازدواج کرده است.درخواست استعلام ویزای ایشان را دارم. چه روز هایی در *حضور داشته است.و سوابق کیفری وی اخذ گردد. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بشرح دادنامه شماره ۰۸۶۳ مورخ ۱۳۹۸/۶/۱۲ پس از درج خلاصه اظهارات خواهان و دفاعیات وکیل خوانده با اعلام اینکه خواهان دلیل و مدرکی که وقوع ادامه عسروحرج شدید و غیرقابل تحمل باشد. ارائه ننموده و خانواده در اسلام دارای قداست است.و حفظ ان ضروری است.خواسته خواهان را محمول بر صحت تشخیص نداده و مستندا به ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام نموده است.با اعتراض و تجدیدنظرخواهی وکیل زوجه پرونده در شعبه *رسیدگی گردیده است.در جلسه مورخ ۹۹/۲/۲۰ دادگاه تجدیدنظر نیز زوج حاضر نشده است.وکیل ز. گ. ا..موکلم به جهت کار به کشور *رفته است.و به دلیل شیوع بیماری کرونا نتوانست به *بیاید چون اجازه تردد به او نمی دهند. ز. گ. ا..شوهرم به *رفته و زن دیگر اختیار نموده و صاحب فرزند شده و مرا رها کرده است.از سال ۱۳۹۴ از هم جدا هستیم فرزند مشترک نزد برادرشوهرم م. ب.. و ملاقاتی با بچه ندارم. چون نمی گذارند. وکیل وی نیز مطالب را تکرار نموده است.وکیل زوج نیز دفاعیات قبلی را تکرار نموده است.دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه فرجام خواسته با این استدلال که زوجه در خصوص کتک کاری و ترک انفاق پرونده کیفری تشکیل نداده و زوج محکومیتی ندارد. و با اشاره به محکومیت به تمکین زوجه و حکم ازدواج مجدد زوج ادعای زوجه و وکیل او را ثابت ندانسته و با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است.سپس با فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده بدیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش ج. ق. عضو ممیز اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۰۱۳۱ – ۱۳۹۹/۲/۳۱ فرجامخواسته مشاوره نموده به شرح اتی اقدام به صدور رای می نماید. رای شعبه دادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر بدلیل نقص تحقیقاتی قابل تایید نمی باشد. زیرا در خصوص ترک زندگی و اقامت در کشور *و ازدواج مجدد زوج و صاحب فرزند شدن وی در *تحقیق نشده است.زیرا در صورت صحت این موضوع که عدم شرکت زوج در جلسات دادگاه قرینه ان است.و بلاتکلیف رها شدن زوجه به مدت ۴ سال قطعا عسروحرج او محرز خواهد بود و دیگر خانواده ای وجود نخواهد داشت تا دادگاه محترم بدوی به جهت قداست و ضرورت حفظ ان حکم به بطلان دعوی صادر نماید. و بحکم ایه ۱۲۹ سوره مبارکه نسا که معلقه و بلاتکلیف رها شدن زن مورد نهی خداوند است.می بایست زوجه از این وضعیت نجات یابد بنابراین باستناد بند ۵ ماده ۳۷۱ و شق الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید. پس از اعاده پرونده شعبه *با اعطای نیابت بدادگاه بدوی درخواست تحقیقات محلی توسط مرجع انتظامی از اهالی محل سکونت زوج و محل سکونت زوجه نموده است.که نتیجه تحقیقات حاکی از این است.که زوج ۵ الی ۶ سال است.که به کشور *رفته و نزدیک ۴ سال است.که در کشور *ازدواج مجدد نموده است.که حاصل ان دو فرزند دختر ۲/۵ ساله و پسر ۶ ماهه م. ب.. و هم اکنون در *سکونت دارد. و حدود ۲ سال است.که به *مراجعت ننموده است. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بموجب دادنامه شماره ۹۶۰۷ مورخ ۱۴۰۰/۳/۲۲ پس از درج خلاصه ای از پرونده و سیر رسیدگی عسر وحرج زوجه را در ادامه زندگی مشترک احراز و پس از نقض دادنامه بدوی به استناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره الحاقی ان و بند ۳ ماده ۱۱۴۵ و ماده ۱۱۷۴ همان قانون و مواد ۲۶ الی ۳۳ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ زوج را به مطلقه نمودن زوجه محکوم نموده است.سپس با فرجامخواهی وکلای زوج پرونده بدیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح فرجامی در صورت لزوم هنگام شور قرائت خواهدگردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۹۶۰۷ ۱۴۰۰/۳/۲۲ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی رای شعبه فرجامخواهی اقای م. م. با وکالت ن. ح. و ج. خ. ف. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *به شماره صدرالاشاره که بموجب ان پس از نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *با احراز عسر و حرج فرجامخوانده حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق زوجه صادر نموده است.وارد نمی باشد. دادنامه فرجامخواسته ب. ت. ب. مهاجرت زوج به کشور *و ازدواج در ان کشور و بلاتکلیف رها شدن زوجه برابر مقررات قانونی صحیحا صادر گردیده است.وکلای ف. خ. مطلب موجه و مستندی که موجب نقض ان گردد. ابراز ننموده اند از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایرادی در ان ملاحظه نمی گردد. بنابراین باستناد مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد فرجامخواهی دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا۴۰۰/۷/۲۶ شعبه * رییس: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی نقش مهاجرت زوج در تحقق عسر و حرج در تاریخ 25 مهر 1400، دیوان عالی کشور حکمی صادر کرد که موضوع آن درخواست طلاق به دلیل عسروحرج بود. خواهان ادعا کرد که رفتارهای نامناسب و مشکلات متعدد خوانده، ادامه زندگی مشترک را برای او دشوار کرده و به دلیل محکومیت خوانده به حبس و ازدواج مجدد او، ادامه زندگی غیرممکن است. دادگاه بدوی با بررسی ادله ارائه‌شده، درخواست خواهان را به دلیل عدم ارائه دلایل کافی رد کرد. پس از تجدیدنظرخواهی، دادگاه تجدیدنظر نیز با تاکید بر عدم اثبات ادعاهای خواهان، حکم بدوی را تایید نمود. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و عدم انجام تحقیقات کافی درباره وضعیت زندگی خوانده و ازدواج مجدد او، حکم به نقض دادنامه بدوی و ارجاع مجدد پرونده به دادگاه بدوی صادر کرد. پس از انجام تحقیقات محلی و تایید وضعیت عسروحرج، دادگاه بدوی بر اساس مواد 1130 و 1145 قانون مدنی، حکم به طلاق صادر کرد. در نهایت، دیوان عالی کشور با تایید حکم دادگاه بدوی، فرجام‌خواهی خوانده را رد و دادنامه فرجام‌خواسته را تایید نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1400/07/25 پیام: مهاجرت زوج به خارج از کشور و از دواج مجدد در آن کشور ضمن بلاتکلیف رها شدن زوجه از موارد تحقق عسر و حرج است. رای خلاصه جریان پرونده خانم … با وکالت اقای خ. ب. به طرفیت همسرش اقای م. م. در تاریخ 1397/07/26 دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به علت عسروحرج به استناد ماده 1130 قانون مدنی و ماده 26 قانون حمایت خانواده بدادگستری *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.خ. د. ت. خواسته اعلام کرده است.خوانده همواره در طول زندگی مشترک سوی رفتار داشته و مشکلات عدیده ای را برای خواهان ایجاد نموده است.خواهان دادنامه محکومیت خوانده به تحمل حبس به جهت حمل و نگهداری یک قبضه سلاح جنگی کلاشینک و فشنگ های مربوطه و نیز دادنامه اخذ اجازه ازدواج مجدد خوانده را ضمیمه دادخواست نموده است.در جلسه مورخ 97/10/16 وکلا طرفین بدون حضور موکلین اظهارات خود را بیان نموده‌اند وکیل خ. ب. ا. به قول وکیل خ. گ. ا..خوانده در خارج از کشور بسر می برد و ب. ت. ب. اخذ حکم ازدواج مجدد و زندگی در خارج از کشور علاقه ای به موکل ندارد. وکیل زوج در پاسخ گفته او بدلیل علاقه به همسر دادخواست تمکین و سپس ازدواج مجدد داده است.و علت اختلاف فی مابین خانواده های دو طرف می‌باشند دادگاه قرار ارجاع بداوری صادر نموده است.داور خ. ا. ک. است.ادامه این زندگی مشترک امکان پذیر نیست لذا پیشنهاد طلاق را اعلام کرده است.داور زوج مخالفت وی را با طلاق اعلام نموده است.در جلسه مورخ 98/3/21 دادگاه که صرفا با حضور وکلای طرفین تشکیل گردیده است.مطالب خواسته و دفاعیات وکیل خوانده تکرار گردیده است.در جلسه مورخ 98/6/6 دادگاه خواهان به همراه وکیل خود شرکت نموده و در توضیح خواسته خود اظهار داشته است.در سال 1388 عقد کردیم و در سال 1389 عروسی کردیم و تا سال 1394 هم باهم بودیم و یک دختر 7 ساله به نام ا. داریم و نزد پدرش است.خودش شکاک شد و خودش من را از منزل بیرون کرد قبلا کتک کاری می کرد و اخلاق خوبی نداشت س- چه مدت است.که به خارج از کشور رفته است. ج- من از او خبر ندارم. وکیل ز. گ. ا..ایشان در محل حضور ندارد. و خارج از کشور است.و از جلسات قبل در خارج م. ب.. و در *ازدواج هم کرده است. وکیل خ. گ. ا..می خواهم افرادی که سمت دارند در جلسه حضور داشته باشند چون خطر جانی برای افراد وجود دارد. موکل بنده با خواهان مشکل ندارد. و دلیل جدایی انها دعوای بین موکل و خانواده همسرش است.…. در بحث تیراندازی چنین چیزی نیست و افتراء است.…. در خصوص سلاح کلاش هست و مشمول عفو شده است.و قرار نیست با هر محکومیت حکم طلاق صادر شود. موکل در *هم کذب است.و ایشان روزانه به صورت تلفنی با همسرش در ارتباط هست وکیل خ. گ. ا..خوانده حکم ازدواج مجدد گرفته و ازدواج کرده است.درخواست استعلام ویزای ایشان را دارم. چه روز هایی در *حضور داشته است.و سوابق کیفری وی اخذ گردد. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1398/06/12 پس از درج خلاصه اظهارات خواهان و دفاعیات وکیل خوانده با اعلام اینکه خواهان دلیل و مدرکی که وقوع ادامه عسروحرج شدید و غیرقابل تحمل باشد. ارائه ننموده و خانواده در اسلام دارای قداست است.و حفظ ان ضروری است.خواسته خواهان را محمول بر صحت تشخیص نداده و مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام نموده است.با اعتراض و تجدیدنظرخواهی وکیل زوجه پرونده در شعبه *رسیدگی گردیده است.در جلسه مورخ 99/2/20 دادگاه تجدیدنظر نیز زوج حاضر نشده است.وکیل ز. گ. ا..موکلم به جهت کار به کشور *رفته است.و به دلیل شیوع بیماری کرونا نتوانست به *بیاید چون اجازه تردد به او نمی دهند. ز. گ. ا..شوهرم به *رفته و زن دیگر اختیار نموده و صاحب فرزند شده و مرا رها کرده است.از سال 1394 از هم جدا هستیم فرزند مشترک نزد برادرشوهرم م. ب.. و ملاقاتی با بچه ندارم. چون نمی گذارند. وکیل وی نیز مطالب را تکرار نموده است.وکیل زوج نیز دفاعیات قبلی را تکرار نموده است.دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه فرجام خواسته با این استدلال که زوجه در خصوص کتک کاری و ترک انفاق پرونده کیفری تشکیل نداده و زوج محکومیتی ندارد. و با اشاره به محکومیت به تمکین زوجه و حکم ازدواج مجدد زوج ادعای زوجه و وکیل او را ثابت ندانسته و با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است.سپس با فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش ج. ق. عضو ممیز اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1399/02/31 فرجامخواسته مشاوره نموده به شرح اتی اقدام به صدور رای می‌نماید. دادنامه صادره از شعبه *به شماره فوق الذکر بدلیل نقص تحقیقاتی قابل تایید نمی‌باشد. زیرا در خصوص ترک زندگی و اقامت در کشور *و ازدواج مجدد زوج و صاحب فرزند شدن وی در *تحقیق نشده است.زیرا در صورت صحت این موضوع که عدم شرکت زوج در جلسات دادگاه قرینه ان است.و بلاتکلیف رها شدن زوجه به مدت 4 سال قطعا عسروحرج او محرز خواهد بود و دیگر خانواده ای وجود نخواهد داشت تا دادگاه محترم بدوی به جهت قداست و ضرورت حفظ ان حکم به بطلان دعوی صادر نماید. و به حکم ایه 129 سوره مبارکه نسا که معلقه و بلاتکلیف رها شدن زن مورد نهی خداوند است.می‌بایست زوجه از این وضعیت نجات یابد بنابراین به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید. پس از اعاده پرونده شعبه *با اعطای نیابت به دادگاه بدوی درخواست تحقیقات محلی توسط مرجع انتظامی از اهالی محل سکونت زوج و محل سکونت زوجه نموده است.که نتیجه تحقیقات حاکی از این است.که زوج 5 الی 6 سال است.که به کشور *رفته و نزدیک 4 سال است.که در کشور *ازدواج مجدد نموده است.که حاصل ان دو فرزند دختر 2/5 ساله و پسر 6 ماهه م. ب.. و هم اکنون در *سکونت دارد. و حدود 2 سال است.که به *مراجعت ننموده است. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1400/03/22 پس از درج خلاصه ای از پرونده و سیر رسیدگی عسر وحرج زوجه را در ادامه زندگی مشترک احراز و پس از نقض دادنامه بدوی به استناد ماده 1130 قانون مدنی و تبصره الحاقی ان و بند 3 ماده 1145 و ماده 1174 همان قانون و مواد 26 الی 33 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 زوج را به مطلقه نمودن زوجه محکوم نموده است.سپس با فرجامخواهی وکلای زوج پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح فرجامی در صورت لزوم هنگام شور قرائت خواهد گردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1400/03/22 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. فرجامخواهی اقای م. م. با وکالت ن. ح. و ج. خ. ف. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *به شماره صدرالاشاره که به موجب ان پس از نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *با احراز عسر و حرج فرجامخوانده حکم به الزام ف. خ. ب. طلاق زوجه صادر نموده است.وارد نمی‌باشد. دادنامه فرجامخواسته ب. ت. ب. مهاجرت زوج به کشور *و ازدواج در ان کشور و بلاتکلیف رها شدن زوجه برابر مقررات قانونی صحیحا صادر گردیده است.وکلای ف. خ. مطلب موجه و مستندی که موجب نقض ان گردد. ابراز ننموده‌اند از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایرادی در ان ملاحظه نمی گردد. بنابراین به استناد مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن رد فرجامخواهی دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می‌نماید./ا 400/7/26