قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
مصوب 1402/03/30
فصل اول : کلیات
ماده 1 - اختصارات و اصطلاحات بکاررفته در این قانون، در معانی مشروح ذیل است :
الف - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
ب - هیات عالی: هیات عالی بانک مرکزی
پ - رییس کل: رییس کل بانک مرکزی
ت - معاون سیاستگذاری پولی: معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی
ث - معاون تنظیم گری و نظارت: معاون تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی
ج - شورای فقهی: شورای فقهی بانک مرکزی
چ - عملیات بانکی: دریافت سپرده از اشخاص حقیقی یا حقوقی و اعطای تسهیلات یا ایجاد اعتبار
ح - موسسه اعتباری: اشخاص حقوقی که با مجوز بانک مرکزی یا به موجب قانون، تحت عنوان «بانک» یا «موسسه اعتباری غیربانکی» به انجام عملیات بانکی مبادرت می نمایند .
خ - خدمات بانکی: مجموعه اقداماتی غیر از عملیات بانکی، نظیر صدور ضمانتنامه و گشایش اعتبار اسنادی که موسسه اعتباری می تواند در چهارچوب قوانین مربوط به مشتریان ارایه دهد و در قبال آن کارمزد دریافت کند .
د - بانکداری اسلامی: الگوی خاصی از بانکداری است که در آن، عملیات و خدمات بانکی در چهارچوب اهداف نظام اسلامی و سازگار با شریعت و موازین اسلامی تنظیم می گردد .
ذ - شبکه بانکی: مجموعه موسسات اعتباری که به موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی به انجام عملیات بانکی اشتغال دارند .
ر - اشخاص تحت نظارت: کلیه موسسات اعتباری، صندوقهای قرض الحسنه، تعاونیهای اعتبار و سایر موسسات سپرده پذیر، شرکتهای واسپاری (لیزینگ)، صرّافی ها، شرکتهای مدیریت داراییهای موسسات اعتباری، شرکتهای اعتبارسنجی ارایه دهنده خدمات به موسسات اعتباری و سایر اشخاصی که به انجام عملیات یا ارایه خدمات بانکی و ارایه ابزارهای پرداخت، اشتغال دارند، در این قانون، با عنوان «اشخاص تحت نظارت» یاد می شوند. تشخیص مصادیق، بر عهده بانک مرکزی است .
ز - اشخاص مرتبط: اشخاص حقیقی یا حقوقی که با «اشخاص تحت نظارت» واجد رابطه مالکیتی موثر، شراکت تجاری، نمایندگی (اعم از نمایندگی قراردادی، قانونی و قضایی) یا مدیریتی بوده یا دارای قرابت نسبی یا سببی (طبقه اول یا درجه یک از طبقه دوم) با سهامداران موثر یا مدیرانِ «اشخاص تحت نظارت» باشند. تشخیص مصادیق، بر عهده بانک مرکزی است .
ژ - گزیر: مجموعه اقداماتی که تحت راهبری بانک مرکزی به منظور صیانت از منافع عموم و حفظ ثبات مالی در خصوص موسسات اعتباری که با ناترازی مواجه شده یا در معرض ورشکستگی قرار گرفته اند، در چهارچوب قانون، اجراء می شود .
س - بازسازی: مجموعه اقداماتی که «اشخاص تحت نظارت» باید حسب درخواست بانک مرکزی در چهارچوب این قانون و به منظور بازیابی سلامت مالی یا بهبود شاخصهای احتیاطی خود انجام دهند .
ش - سهامدار موثر: سهامداری که به تشخیص بانک مرکزی، یک یا چند عضو هیات مدیره «شخص تحت نظارت» به تنهایی توسط او انتخاب می شود .
ص - نظام پرداخت: مجموعه ابزارها، نهادها، فرایندها و فناوری هایی که در چهارچوب قوانین مربوط، به منظور پرداخت وجه معاملات و بازپرداخت دیون بکار گرفته می شود .
ض - رمزپول: نوعی پول رقومی (دیجیتال) رمزنگاری شده است که در بستر پایگاه داده اشتراکی به صورت متمرکز (با محوریت بانک مرکزی) یا غیرمتمرکز ایجاد و به صورت غیرمتمرکز مبادله میشود .
ماده 2 - اهداف این قانون عبارت است از :
الف - کمک به تحقق اهداف و احکام اقتصادی مندرج در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به ویژه بند (5) اصل چهل و سوم (43) و سیاست های کلی نظام به ویژه بندهای (1) و (9) سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی
ب - افزایش استقلال بانک مرکزی در بکارگیری ابزارهای قانونی مورد نیاز برای تحقق اهداف مندرج در ماده (3) این قانون
پ - افزایش توان نظارت بانک مرکزی بر «اشخاص تحت نظارت »
ت - ارتقای سلامت، اثربخشی و پاسخگویی شبکه بانکی
ث - مدیریت اعتبارات و تنظیم جریان نقدینگی کشور، به منظور هدایت تسهیلات و اعتبارات در جهت توسعه زیرساخت های کشور و تامین مالی پایدار و عادلانه واحدهای اقتصادی و خانوارها و جلوگیری از توزیع و انباشت غیرقانونی ثروت
فصل دوم : مسوولیت، اهداف، وظایف و اختیارات
ماده 3 -
الف - مسوولیت استقرار بانکداری اسلامی و پیگیری اجرای قوانین مرتبط با بخش پولی و بانکی بر عهده بانک مرکزی است .
ب - بانک مرکزی باید اهداف زیر را با رعایت سیاستهای کلی نظام موضوع اصل یکصد و دهم (110) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران محقق کند :
1 - مهار (کنترل) تورم
2 - ثبات و سلامت شبکه بانکی و سایر «اشخاص تحت نظارت »
3 - حمایت از رشد اقتصادی و اشتغال
4 - کمک به حفظ و ارتقای ارزش پول ملی
5 - کمک به تحقق عدالت اجتماعی
ماده 4 - وظایف و اختیارات بانک مرکزی با رعایت قوانین مربوط به شرح زیر است :
الف - وظایف :
1 - جلوگیری از بروز تخلف توسط «اشخاص تحت نظارت» و تنبیه «اشخاص تحت نظارت» متخلف
2 - تنظیم گری نظام پرداخت کشور
3 - ایجاد زیرساخت های فنی لازم برای تحقق اهداف بانک مرکزی از جمله تشکیل پایگاه(های) جامع جمع آوری و تحلیل داده
4 - توسعه نهادهای تضمین و توثیقِ موردنیاز در عملیات و خدمات بانکی
5 - ایجاد زیرساختهای بانکی لازم برای تسهیل مبادلات خارجی کشور
6 - ایجاد زیرساخت های موردنیاز و انجام پیگیری های لازم برای انعقاد پیمانهای پولی دو یا چندجانبه با سایر کشورها
7 - ایجاد و تقویت زمینه ها، ابزارها و نهادهای لازم برای تامین مالی بانکی خُرد فراگیر
8 - ایجاد زمینه لازم برای گسترش تعاون عمومی و سنت قرض الحسنه از طریق توسعه موسسات قرض الحسنه و ترویج وقف و حبس پول
9 - جلوگیری از صوری سازی عقود اسلامی و رفع موانع موجود در اجرای آن عقود
10 - تکمیل و به روزرسانی الگوی عملیاتی بانکداری اسلامی با استفاده از مراکز علمی حوزوی و دانشگاهی و تهیه پیش نویس لوایح لازم در این زمینه
11 - برنامه ریزی و تمهید مقدمات موردنیاز برای دسترسی عادلانه عموم خانوارها و بنگاهها و مناطق مختلف کشور به تسهیلات و خدمات بانکی
12 - توسعه روشهای تامین مالی بانکی زنجیره تولید
13 - تنظیم گری در حوزه رمزپول ها و نظارت بر مبادله آنها در چهارچوب قوانین مربوط
14 - گسترش و تنظیم گری فناوری نوین مالی (فین تک ) فعال در حوزه نقل و انتقال پول و ابزارهای پرداخت
15 - پایش مستمر وضعیت اقتصاد کشور و انتشار گزارشهای فصلی در خصوص میزان تحقق اهداف بانک مرکزی
16 - پایش مستمر عملکرد «اشخاص تحت نظارت» و تهیه گزارش های فصلی در زمینه میزان همسویی آنها با اهداف بانک مرکزی
17 - ارایه مشاوره به دولت و مجلس شورای اسلامی در خصوص طرحها و لوایح مرتبط با اهداف، وظایف و اختیارات بانک مرکزی
18 - ایفای نقش به عنوان بانکدار انحصاری دولت و موسسات اعتباری
19 - ایفای نقش نظارتی مصرح در قوانین مربوط به صادرات و واردات طلا و معاملات طلای شمش و مسکوک
20 - نگهداری و مدیریت ذخایر بین المللی کشور نظیر ارز و طلا
21 - تحکیم حکمرانی پول ملی از طریق نظارت موثر بر آن
22 - ایفای نقش نظارتی مصرح در قوانین مرتبط با ورود و خروج ارز و پول رایج کشور
23 - نگهداری جواهرات ملی
ب - اختیارات :
1 - بکارگیری ابزارهای سیاست های ارزی و پولی
2 - خرید و فروش طلا و ارز با هدف مدیریت بازار و حفظ ارزش ذخایر بین المللی کشور
3 - طراحی و انتشار انواع اوراق مالی و خرید و فروش آنها و سایر اوراق بهادار به منظور مدیریت (کنترل) حجم نقدینگی و اعتبارات
4 - انتشار انواع اسکناس، مسکوک و پول رقومی (دیجیتال) بانک مرکزی (سی.بی.دی.سی )
5 - دریافت کارمزد در برابر ارایه خدمات در چهارچوب دستورالعملهای مصوب هیات عالی
6 - مشارکت و عضویت در نهادهای پولی و سازمانهای بین المللی با رعایت اصول هفتاد و هفتم (77)، یکصد و بیست و پنجم (125) و یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
7 - انجام عملیات بانکی و تبادل خدمات بانکی با موسسات اعتباری خارجی و نهادهای پولی بین المللی
8 - همکاری با بانک مرکزی سایر کشورها
9 - ایجاد شعبه یا نمایندگی در داخل یا خارج از کشور
10 - ایجاد و توسعه بازارهای متشکل ارز و رمز پول های مجاز
11 - ایجاد و اداره موسسات آموزشی و پژوهشی مرتبط با وظایف بانک مرکزی در چهارچوب قوانین و ضوابط مربوط
تبصره 1 - تصمیم گیری در خصوص جواز یا عدم جواز نگهداری و مبادله انواع رمزپول در چهارچوب قانون برعهده هیات عالی است .
تبصره 2 - سهام بانک مرکزی در شرکتهای تابعه یا وابسته به بانک مرکزی که مشمول گروه دو ماده (2) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 8 /11 / 1386 با اصلاحات و الحاقات بعدی هستند، به عنوان سهام ممتاز، تلقی شده و تعیین اعضای هیات مدیره و مدیرعامل و کلیه اختیارات مدیریتی شرکتهای مزبور با بانک مرکزی است. بانک مرکزی مکلف به جبران ضرر وزیان ناشی از اجرای این حکم نسبت به سهامدارانی که قبل از لازم الاجرا شدن این حکم، سهامدار شرکتهای مذکور بوده اند، می باشد و در صورت درخواست آنان، موظف به خرید سهام آنها با جبران کاهش ارزش ناشی از اجرای این تبصره است. رعایت مواد (2) و (3) قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی در مورد شرکتهای تابعه یا وابسته به بانک مرکزی الزامی است .
فصل سوم : ساختار
ماده 5 - ارکان بانک مرکزی عبارت است از :
1- مجمع عمومی
2- هیات عالی
3- هیات عامل
4- هیات نظار
5- شورای فقهی
مبحث اول - مجمع عمومی
ماده 6 -
الف - اعضای مجمع عمومی بانک مرکزی عبارتند از :
1 - رییس جمهور (رییس مجمع )
2 - وزیر امور اقتصادی و دارایی
3 - رییس سازمان برنامه و بودجه کشور
4 - دو نفر از وزرا به انتخاب هیات وزیران
تبصره - دو نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به انتخاب مجلس به عنوان ناظر (بدون حق رای؛ یک نفر از بین اعضای کمیسیون اقتصادی و یک نفر از بین اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات) و رییس کل بانک مرکزی به عنوان دبیر (بدون حق رای) در جلسات مجمع شرکت میکنند .
ب - وظایف مجمع عمومی بانک مرکزی به شرح زیر است :
1 - انتخاب اعضای هیات نظار به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی
2 - بررسی و تصویب صورتهای مالی بانک مرکزی
3 - اتخاذ تصمیم نسبت به گزارش های هیات نظار
4 - تصویب بودجه و تفریغ بودجه بانک مرکزی با رعایت اصول پنجاه و دوم (52) و پنجاه و پنجم (55) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
5 - سایر وظایفی که به موجب این قانون بر عهده مجمع عمومی بانک مرکزی قرار داده شده است .
مبحث دوم - هیات عالی
ترکیب هیات عالی
ماده 7 -
الف - اعضای هیات عالی عبارتند از :
1 - رییس کل (رییس هیات عالی )
2 - وزیر امور اقتصادی و دارایی
3 - رییس سازمان برنامه و بودجه کشور
4 - دو نفر اقتصاددان متخصص در زمینه سیاستگذاری پولی و ارزی
5 - دو نفر متخصص در حوزه بانکداری (یک نفر در زمینه حقوق بانکی و یک نفر در زمینه امور مالی )
6 - معاون سیاستگذاری پولی
7 - معاون تنظیم گری و نظارت
8 - دادستان کل کشور
دو نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی مقرر در تبصره بند «الف» ماده (6) این قانون به عنوان ناظر (بدون حق رای) در جلسات هیات عالی شرکت میکنند. این افراد، مشمول قواعد مدیریت تعارض منافع هستند .
تبصره - اعضای موضوع اجزای (1)، (4)، (5)، (6) و (7) این بند باید تسلط کافی به مبانی بانکداری اسلامی و روشهای اجرای آن داشته باشند .
ب - رییس کل مطابق ترتیبات مذکور در مصوبه 24 /8 /1393 مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص نحوه اداره بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توسط رییس جمهور منصوب و عزل می شود. همچنین رییس کل علاوه بر شرط مذکور در تبصره بند «الف» این ماده باید از کفایت علمی و تجربی و سایر شرایط مذکور در مصوبه یادشده برخوردار باشد .
پ - اعضای موضوع اجزای (4) و (5) بند «الف» این ماده به پیشنهاد رییس کل و تایید و حکم رییس جمهور منصوب می شوند و عزل آنان نیز قبل از اتمام مدت حکم، به پیشنهاد رییس کل و تایید رییس جمهور امکان پذیر است .
ت - دوره مسوولیت اعضای موضوع اجزای (4) و (5) بند «الف» این ماده به مدت پنج سال م. ب. و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. به منظور ثبات بخشی به سیاست های پولی کشور، در اولین دوره اجرای این قانون، حکم یکی از دو عضوِ یادشده برای مدت دو سال و نیم و حکم عضو دیگر برای مدت پنج سال صادر می شود. در دوره های بعدی، احکام همه اعضا، پنج ساله خواهد بود . در صورت فوت، استعفا یا عزل هر یک از اعضای موضوع اجزای (4) و (5) جایگزین وی باید ظرف یک ماه تعیین شود. حکم عضو جایگزین برای باقی مانده دوره عضو متوفی، مستعفی یا معزول صادر می شود .
ث - اعضای موضوع جزء (4) بند «الف» این ماده باید مدرک دکتری علوم اقتصادی داشته و از دانش کافی در زمینه اقتصاد کلان و سیاستگذاری پولی و ارزی و حداقل ده سال تجربه مرتبط برخوردار باشند .
ج - اعضای موضوع جزء (5) بند «الف» این ماده باید از شرایط اختصاصی زیر برخوردار باشند :
1 - عضو متخصص در زمینه حقوق بانکی: داشتن مدرک دکتری در رشته حقوق با گرایش مرتبط و حداقل ده سال تجربه مرتبط
2 - عضو متخصص در امورمالی: داشتن مدرک دکتری در یکی از رشتههای علوم اقتصادی، مالی، بانکداری یا حسابداری و حداقل ده سال تجربه مرتبط
چ - اعضای موضوع اجزای (4) و (5) بند «الف» این ماده باید به صورت تمام وقت در خدمت بانک مرکزی بوده و نمیتوانند شغل یا سمت موظف یا غیرموظف اعم از مدیریتی، کارشناسی یا مشاوره ای در بخش دولتی یا غیردولتی داشته باشند. این ممنوعیت شامل موارد مستثنی شده ذیل اصل یکصد و چهل و یکم (141) قانون اساسی نمی شود. حقوق و مزایای اعضای یادشده مطابق حقوق و مزایای مقامات موضوع بند «ج» ماده (71) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8 /7 /1386 توسط بانک مرکزی پرداخت می شود .
تبصره - در صورتی که عضو هیات عالی مستخدم رسمی یا پیمانی هر یک از دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری باشد، دستگاه موظف است بلافاصله پس از صدور حکم عضویت وی در هیات عالی، او را به بانک مرکزی مامور نموده و هرگونه افزایش در حقوق قانونی، از جمله ارتقاء، افزایش حقوق سنواتی، افزایش گروه، رتبه و سایر موارد را در طول دوره ماموریت اعمال کند .
ح - اعضای موضوع اجزای (4)، (5)، (6) و (7) بند «الف» این ماده باید واجد شرایط عمومی زیر باشند :
1 - وثاقت، امانت، اعتقاد و التزام عملی به اسلام، ولایت فقیه، نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی
2 - تابعیت جمهوری اسلامی ایران و نداشتن تابعیت مضاعف یا پروانه اقامت دایم در کشور خارجی برای خود، همسر و فرزندان تحت تکفل
3 - داشتن حُسن شهرت و توانایی انجام وظایف
4 - نداشتن سابقه محکومیت کیفری موثر و محکومیت قطعی به جرایم اقتصادی
5 - نداشتن سابقه محکومیت قطعی انتظامی به مجازاتهای مذکور در بندهای «د»، «و» و «ی» ماده (9) قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب7 /9 /1372
وظایف هیات عالی
ماده 8 - وظایف هیات عالی با رعایت قوانین مربوط به شرح زیر است :
1 - تعیین سیاست های پولی، ارزی و اعتباری بانک مرکزی و تصویب ابزارهای موردنیاز اجرای سیاست پولی در چهارچوب اسناد بالادستی ذی ربط
2 - تصویب برنامه های اجرایی که توسط رییس کل برای تحقق اهداف بانک مرکزی پیشنهاد می شود .
3 - نظارت بر عملکرد هیات عامل بانک مرکزی
4 - اتخاذ تصمیم در خصوص تعیین هیات سرپرستی موقت بازسازی و گزیر موسسات اعتباری متخلف یا در معرض خطر
5 - اجازه تاسیس و تعطیلی شعب، نمایندگیها، موسسات و شرکتهای تابعه بانک مرکزی در چهارچوب قوانین و مقررات مرتبط
6 - اتخاذ تدابیر لازم برای مدیریت نقدینگی و هدایت تسهیلات و اعتبارات بانکی در جهت تحقق هدف مذکور در جزء (3) بند «ب» ماده (3) این قانون
7 - اظهارنظر درباره بودجه سالانه بانک مرکزی
8 - اتخاذ تصمیم در خصوص انتشار یا از گردش خارج نمودن انواع اسکناس و مسکوک و سایر انواع پول ملی
9 - اتخاذ تصمیم در مورد تعیین سقف نرخ سود سپرده های سرمایه گذاری و تسهیلات مبتنی بر عقود با بازدهی معین
10 - اتخاذ تصمیم در مورد نرخ کارمزد تسهیلات قرض الحسنه معادل هزینه پرداخت تسهیلات
11 - اتخاذ تصمیم در مورد نرخ کارمزد انواع خدمات بانکی متناسب با هزینه تمام شده خدمات
12 - اتخاذ تصمیم در خصوص اعطای اعتبار به صندوق ضمانت سپرده ها
13 - تصویب استانداردهای حسابداری، حسابرسی و گزارشگری مالی بانک مرکزی و «اشخاص تحت نظارت» برای پیشنهاد به مرجع قانونی تدوین استانداردهای یادشده
14 - بررسی و تصویب گزارش های رییس کل، قبل از ارایه به مجلس شورای اسلامی و مجمع عمومی بانک مرکزی
15 - بررسی و تصویب گزارشهای دوره های بانک مرکزی قبل از انتشار
16 - تعیین حدود مجاز نگهداری و نقل و انتقال اسکناس، مسکوک و ابزارهای پرداخت مشابه، از جمله چکهای تضمین شده، توسط اشخاص حقیقی و حقوقی و واریز یا برداشت نقدی از طریق موسسات اعتباری
17 - نظارت بر حُسن اجرای سیاستهای پولی، ارزی و اعتباری در تحقق و انطباق با مسوولیت، اهداف و وظایف بانک مرکزی
ماده 9 -
الف - جلسات هیات عالی با حضور دو سوم اعضا رسمیت مییابد و تصمیمات آن با رای موافق اکثریت مطلق آرای اعضای حاضر اتخاذ میگردد .
ب - دبیرخانه هیات عالی در حوزه قایم مقام رییس کل مستقر می شود. قایم مقام رییس کل به عنوان دبیر هیات عالی (بدون حق رای) در جلسات شرکت می کند .
پ - قرارگرفتن موضوعات در دستور هیات عالی منوط به موافقت رییس کل است. موضوعات مرتبط با بندهای (3) و (17) ماده (8) این قانون از این قاعده مستثنی است. هر یک از اعضای هیات عالی می تواند موضوعات مرتبط با بندهای یادشده را برای طرح در جلسه به دبیرخانه هیات عالی اعلام کند .
ت - جلسات هیات عالی حداقل دو بار در ماه تشکیل میشود. جلسات فوق العاده هیات عالی به درخواست رییس کل یا حداقل دو عضو دیگر هیات عالی تشکیل میشود .
ث - اعضای هیات عامل و سایر اشخاص ذی ربط با موضوع جلسه، به تشخیص رییس کل، میتوانند بدون حق رای در جلسات هیات عالی شرکت کنند .
نشست ویژه سیاستگذاری پولی و ارزی
ماده 10 -
الف - رییس کل موظف است اولین جلسه هیات عالی در هر فصل را با عنوان «نشست ویژه سیاستگذاری پولی و ارزی»، به بررسی اثربخشی سیاستهای پولی، ارزی و اعتباری اجرا شده بانک مرکزی اختصاص دهد. کلیه تصمیمات معطوف به سیاستگذاری پولی، ارزی و اعتباری که به تشخیص رییس کل بر فضای کسب و کار کشور تاثیر جدی خواهد داشت، صرفاً باید در این نشستها اتخاذ شود .
رییس کل، وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور باید در این نشستها شرکت کنند. روسای اتاقهای «بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران»، «تعاون ایران» و «اصناف ایران» الزاماً باید برای شرکت در نشستهای ویژه سیاستگذاری پولی و ارزی و استماع نظرات آنان دعوت شوند. شرکت روسای اتاقهای یادشده در نشستهای ویژه هیاتعالی، منوط به رعایت بندهای «الف»، «ب»، «ت»، «ث» و «خ» ماده (60) این قانون است. همچنین رییس کل میتواند افراد دیگری از بخش دولتی، تعاونی یا خصوصی و یا کارشناسان مستقل را به منظور اطلاع از نظرات مشورتی آنان به صورت موردی با رعایت قواعد محرمانگی موضوع ماده (11) این قانون برای حضور در نشستهای ویژه سیاستگذاری دعوت کند .
نشستهای فوق العاده سیاستگذاری پولی و ارزی در خارج از زمان های مقرر در صدر این بند، به درخواست رییس کل، وزیر امور اقتصادی و دارایی یا حداقل دو نفر از اعضای هیات عالی برای تبادل نظر در موضوع موردنظر درخواست کنندگان و در صورت ضرورت، اتخاذ تصمیم در باره آن موضوع تشکیل میشود .
ب - رییس کل موظف است حداقل سه روز قبل از برگزاری نشست ویژه سیاستگذاری (غیر از نشستهای فوق العاده)، گزارش عملکرد بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور در دوره مورد گزارش را در اختیار اعضای اصلی و ناظر هیات عالی قرار دهد. گزارش رییس کل باید مشتمل بر فصل های زیر باشد :
1 - تغییرات حجم و رشد نقدینگی، پایه پولی و اجزای آن و روند نرخهای سود در دوره مورد گزارش
2 - عملکرد بانک مرکزی، نقش دولت و شبکه بانکی در رابطه با ثبات یا تغییرات سطح عمومی قیمتها
3 - عملکرد بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور در مجموع و هریک از موسسات اعتباری به تفکیک، در زمینه ثبات و سلامت شبکه بانکی کشور
4 - عملکرد بانک مرکزی، شبکه بانکی کشور در مجموع و هر یک از موسسات اعتباری به تفکیک در زمینه حمایت از رشد اقتصادی و اشتغال، گسترش زیرساختها، توسعه فناوری و افزایش صادرات کشور
5 - مطالبات، بدهی ها و تعهدات خارجی کشور، وضعیت بازار ارز و عملکرد بانک مرکزی در زمینه حفظ و ارتقای ارزش پول ملی و بهبود تراز پرداخت ها
6 - ارزیابی نتایج و پیامدهای سیاستها و اقدامات مصوب در نشستهای قبلی،.پیش بینی وضعیت آتی و پیشنهادهای رییس کل برای اجرا در دوره پیش رو هیات عالی میتواند پس از بحث و بررسی، گزارش رییس کل را عیناً تایید یا اصلاحات لازم را در آن اعمال کند. نظرات متفاوت اعضای هیات عالی، روسای اتاقها و سایر مدعوین که به تصویب اکثریت اعضای حاضر هیات عالی نرسیده، در صورت درخواست آنان به صورت جداگانه به متن گزارش الصاق میشود. مصوبات نشستهای ویژه سیاستگذاری به همراه مستندات و منضمات آن باید ظرف سه روز کاری توسط رییس کل برای مقام معظم رهبری، رییس جمهور، رییس مجلس شورای اسلامی، رییس قوه قضاییه، وزیر امور اقتصادی و دارایی و روسای کمیسیونهای اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی ارسال شود. اطلاع رسانی عمومی درباره مذاکرات و تصمیمات نشستهای ویژه سیاستگذاری صرفاً توسط رییس کل صورت میگیرد .
قواعد افشاء و محرمانگی
ماده 11 -
الف - اصل در مذاکرات و مصوبات هیات عالی و سایر ارکان بانک مرکزی، غیرمحرمانه بودن و انتشار عمومی آنهاست. بانک مرکزی موظف است مشروح مذاکرات و مصوبات هیات عالی را نهایتاً تا ده روز کاری پس از برگزاری جلسه از طریق پایگاه اطلاع رسانی خود منتشر کند .
ب - موارد زیر از انتشار عمومی مستثنی هستند :
1 - موضوعات موثر بر امنیت ملی و اسرار حاکمیتی
2 - اطلاعاتی که افشای آنها مصداق نقض حریم خصوصی یا اسرار تجاری اشخاص حقیقی یا حقوقی باشد .
3 - مذاکرات و تصمیماتی که انتشار آنها قبل از نهایی شدن میتواند مورد سوء استفاده قرار بگیرد .
پ - دستورالعمل مربوط به قواعد محرمانگی در بانک مرکزی مشتمل بر نحوه انتشار مذاکرات و مصوبات و شرایط و زمانبندی خروج مصوبات محرمانه از قید محرمانگی، به پیشنهاد هیات عالی به تصویب مجمع عمومی بانک مرکزی رسیده و بر روی پایگاه اطلاع رسانی بانک مرکزی قرار میگیرد. تشخیص موارد محرمانه و غیرقابل انتشار در چهارچوب دستورالعمل مذکور با رییس کل است .
ت - اعضای ارکان و کارکنان و کارگزاران بانک مرکزی و سایر اشخاص مطلع نباید اطلاعات محرمانه دولت، بانک مرکزی و «اشخاص تحت نظارت» را جز به موجب قانون یا حکم دادگاه افشا کنند .
شوراهای تخصصی هیات عالی
ماده 12 - شورا های تخصصی هیات عالی عبارتند از :
1 - شورای سیاستگذاری پولی و ارزی
2 - شورای تنظیم گری و نظارت بانکی
ماده 13 -
الف - اعضای شورای سیاستگذاری پولی و ارزی عبارتند از :
1 - قایم مقام رییس کل (رییس )
2 - معاون سیاستگذاری پولی (دبیر )
3 - معاون ارزی رییس کل
4 - اعضای موضوع جزء (4) بند «الف» ماده (7) این قانون
5 - اعضایی از هیات عامل که رییس کل عضویت آنان را در این شورا لازم می داند .
6 - سه نفر کارشناس مسلط به اقتصاد کلان و سیاست پولی با مدرک دکتری علوم اقتصادی و حداقل ده سال سابقه کاری مرتبط و معتبر ترجیحاً از میان مدیران و کارشناسان بانک مرکزی به انتخاب رییس کل .
7 - دو نفر متخصص امور ارزی با معرفی رییس کل
تبصره 1 - اعضای موضوع اجزای (6) و (7) این بند برای مدت دو سال انتخاب می شوند و انتخاب مجدد ایشان بلامانع است. افراد یادشده، در صورتی که قبل از صدور حکم عضویت، در استخدام بانک مرکزی نبوده باشند، به صورت غیرموظف در جلسات شورا شرکت می کنند .
تبصره 2 - اعضای موضوع اجزای (6) و (7) باید حایز شرایط مندرج در جزء (1) بند «ح» ماده (7) این قانون باشند .
ب - وظایف شورای سیاستگذاری پولی و ارزی عبارت است از :
1 - آماده سازی دستورکار و پیش نویس مصوبات هیات عالی در موضوعات مرتبط با سیاست های پولی و ارزی بانک مرکزی
2 - ارزیابی اثربخشی سیاستهای پولی و ارزی بانک مرکزی و ارایه گزارش به هیات عالی
3 - پایش مستمر عملکرد موسسات اعتباری از حیث همراهی با اهداف و سیاست های اعلام شده بانک مرکزی و ارایه پیشنهادات تشویقی یا تنبیهی لازم به هیات عالی
4 - انجام سایر اموری که توسط هیات عالی یا رییس کل ارجاع میشود .
ماده 14 -
الف - اعضای شورای تنظیم گری و نظارت بانکی عبارتند از :
1 - قایم مقام رییس کل (رییس )
2 - معاون تنظیم گری و نظارت (دبیر )
3 - معاون حقوقی رییس کل
4 - اعضای موضوع جزء (5) بند «الف» ماده (7) این قانون
5 - اعضایی از هیات عامل که رییس کل عضویت آنان را در این شورا لازم می داند .
6 - سه نفر کارشناس مسلط به حقوق بانکی و موضوعات مرتبط با تنظیم گری و نظارت بانکی با مدرک دکتری مرتبط و حداقل ده سال سابقه کار مرتبط و معتبر، ترجیحاً از میان مدیران و کارشناسان بانک مرکزی به انتخاب رییس کل .
تبصره 1 - اعضای موضوع جزء (6) این بند برای مدت دو سال انتخاب می شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. افراد یادشده، در صورتی که قبل از صدور حکم عضویت، در استخدام بانک مرکزی نبوده باشند، به صورت غیرموظف در جلسات شورا مزبور شرکت می کنند .
تبصره 2 - اعضای موضوع اجزای (5) و (6) باید حایز شرایط مندرج در جزء (1) بند «ح» ماده (7) این قانون باشند .
ب - وظایف شورای تنظیم گری و نظارت بانکی عبارت است از :
1 - آماده سازی دستورکار و پیش نویس مصوبات هیات عالی در موضوعات مرتبط با تنظیم گری و نظارت بانکی
2 - ارزیابی اثربخشی تصمیمات بانک مرکزی در حوزه تنظیم گری و نظارت بانکی و ارایه گزارش به هیات عالی
3 - پایش مستمر عملکرد «اشخاص تحت نظارت» از جهت تمکین به دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی در خصوص حفظ سلامت و ثبات شبکه بانکی و ارایه پیشنهادات تشویقی یا تنبیهی لازم به هیات عالی
4 - انجام سایر اموری که توسط هیات عالی یا رییس کل ارجاع میشود .
مبحث سوم - هیات عامل
ماده 15 -
الف - رییس کل، قایم مقام و معاونان رییس کل، اعضای هیات عامل بانک مرکزی را تشکیل می دهند .
ب - قایم مقام رییس کل با پیشنهاد رییس کل و تایید و حکم رییس جمهور منصوب و عزل می شود .
تبصره - قایم مقام رییس کل باید واجد شرایط مذکور در بند «ب» و جزء (1) بند «ح» ماده (7) این قانون باشد .
پ - اجرای کلیه وظایف و بکارگیری اختیارات بانک مرکزی در این قانون، در چهارچوب مصوبات هیات عالی بر عهده هیات عامل است. همچنین هیات عامل مکلف به اجرای سایر اموری است که از سوی هیات عالی یا رییس کل ارجاع می گردد. مصوبات هیات عامل پس از تایید رییس کل، معتبر خواهد بود .
ماده 16 - رییس کل، بالاترین مقام اجرایی بانک مرکزی است و مسوولیت اداره بانک مرکزی و اجرای این قانون و مقررات مربوط به آن را برعهده دارد. رییس کل، عهده دار کلیه امور اجرایی بانک مرکزی می باشد و در چهارچوب مصوبات هیات عالی در قبال اقدامات بانک مرکزی به رییس جمهور پاسخگوست .
همچنین رییس کل با رعایت قوانین مربوط، عهده دار وظایف زیر است :
1 - نصب و عزل معاونان و مدیران بانک مرکزی
2 - سخنگویی بانک مرکزی و هیاتعالی
3 - نمایندگی بانک مرکزی در کلیه مراجع رسمی داخلی و خارجی
4 - امضای قرارداد و توافقنامه به نمایندگی از بانک مرکزی
5 - طرح دعوی در مراجع رسمی داخلی و خارجی
6 - طراحی ساختار داخلی بانک مرکزی در چهارچوب این قانون و ارایه آن به هیات عالی جهت تصویب
7 - پیشنهاد بودجه سالانه بانک مرکزی به هیات عالی
8 - سایر وظایف محوله از سوی هیات عالی
تبصره 1 - رییس کل میتواند حق امضا و یا بخشی از وظایف اجرایی خ. ر. ب. قایم مقام، معاونان، مدیران و کارکنان بانک مرکزی تفویض کند. تفویض وظایف و حق امضا نافی مسوولیت وی نیست .
تبصره 2 - اختیارات قایم مقام رییس کل بجز مواردی که در این قانون تصریح شده است، از طرف رییس کل تعیین میشود و در صورت غیبت، استعفا یا فوت رییس کل تا زمان تعیین جایگزین، قایم مقام دارای کلیه اختیارات و وظایف رییس کل م. ب. .
مبحث چهارم - هیات نظار
ماده 17 -
الف - هیات نظار مرکب از سه عضو حسابرس از میان حسابرسان خبره مطلع در امور بانکی با داشتن حداقل ده سال سابقه مرتبط و دو عضو اقتصاددان متخصص بانکداری است که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تایید مجمع عمومی بانک مرکزی برای مدت دو سال انتخاب می شوند. رییس هیات از میان اقتصاددانان عضو هیات توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی انتخاب می شود. اعضای هیات نظار باید واجد شرایط مندرج در جزء (1) بند «ح» ماده (7) این قانون باشند .
ب - وظایف هیات نظار به شرح زیر است :
1 - حسابرسی صورتهای مالی بانک مرکزی و تهیه گزارش های مربوط
2 - رسیدگی به دارایی ها و بدهی های بانک مرکزی حداقل هر سه ماه یک بار و تهیه گزارش تغییرات
3 - تهیه گزارش های ادواری و موردی در رابطه با عملکرد بانک مرکزی از لحاظ انطباق با قوانین و مقررات
4 - تفریغ بودجه بانک مرکزی
پ - رییس هیات نظار موظف است گزارش های مصوب هیات نظار را برای اعضای مجمع عمومی بانک مرکزی و اعضای هیات عالی ارسال کند .
ت - نمایندگان ناظر مجلس در مجمع عمومی بانک مرکزی می توانند حداقل 48 ساعت قبل از برگزاری مجمع، گزارش خود را در ارتباط با گزارش های ارایه شده توسط هیات نظار به دبیرخانه مجمع عمومی ارسال نمایند تا در دستور کار مجمع قرار گیرد. رییس کل موظف است امکان دسترسی هیات نظار به تمامی اطلاعات و اسناد و مدارک بانک مرکزی را فراهم کند .
ث - رییس کل موظف است نسخه ای از کلیه تصمیمات، اسناد و گزارش های مرتبط با عملکرد بانک مرکزی را بلافاصله پس از تهیه یا تصویب به هیات نظار تسلیم نماید .
ج - اعضای هیات نظار نمیتوانند شغل یا سمت موظف یا غیرموظف اعم از مدیریتی، کارشناسی یا مشاوره ای در بخش دولتی یا غیردولتی داشته باشند. این ممنوعیت شامل موارد مستثنی شده ذیل اصل یکصد و چهل و یکم (141) قانون اساسی نمی شود .
حقوق و مزایای اعضای هیات نظار مطابق حقوق و مزایای مقامات موضوع بند «ج» ماده (71) قانون مدیریت خدمات کشوری توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی پرداخت می شود. همچنین هزینه استفاده از خدمات حساب رسانی که حسب تشخیص رییس هیات نظار استفاده از خدمات آنها برای انجام ماموریت های هیات نظار ضروری است، توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی پرداخت می شود. سایر هزینه های هیات نظار، مشتمل بر هزینه های اداری و پشتیبانی، توسط بانک مرکزی تامین خواهد شد .
چ - بانک مرکزی موظف است با درخواست رییس هیات نظار، فضای مناسب، امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی موردنیاز هیات را تامین کند .
ح - آیین نامه داخلی هیات نظار توسط رییس هیات تهیه شده و به تصویب مجمع عمومی می رسد .
مبحث پنجم - شورای فقهی
ماده 18 - برای حصول اطمینان از عدم مغایرت تصمیمات بانک مرکزی درباره نوع قراردادهای مورد استفاده در عملیات بانکی (سپرده گیری، پرداخت تسهیلات و ایجاد اعتبار) با موازین شرع، شورای فقهی بانک مرکزی با ترتیبات زیر تشکیل می شود :
الف - شورای فقهی متشکل از افراد زیر است :
1 - پنج فقیه (مجتهد متجزی در حوزه فقه معاملات و صاحب نظر در مسایل پولی و بانکی )
2 - قایم مقام رییس کل
3 - معاونان تنظیم گری و نظارت و حقوقی رییس کل
4 - یک نفر اقتصاددان متخصص در بانکداری اسلامی به انتخاب رییس کل
5 - یک نفر حقوقدان متخصص در بانکداری اسلامی به انتخاب رییس کل
6 - یک نفر از مدیران عامل بانکهای کشور به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی
اعضای موضوع اجزای (1)، (4) و (5) این بند برای مدت پنج سال منصوب می شوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است. همچنین اعضای موضوع اجزای (3) تا (6) باید واجد شرایط مندرج در جزء (1) بند «ح» ماده (7) این قانون باشند .
تبصره - رییس کل می تواند هر موقع لازم بداند در جلسه شورای فقهی با حق رای (در موضوعات غیرفقهی) شرکت کند .
ب - حکم اعضای حقیقی شورای فقهی توسط رییس کل صادر می شود .
پ - فقهای عضو شورای فقهی به پیشنهاد مشترک مدیر حوزههای علمیه کشور و رییس کل به شورای نگهبان معرفی و با تایید اکثریت فقهای آن شورا انتخاب میشوند .
ت - رییس و نایب رییس شورای فقهی از میان فقهای عضو شورا با رای اکثریتِ اعضا برای مدت دو سال انتخاب میشوند .
ث - جلسات شورای فقهی با حضور رییس یا نایب رییس شورا و حداقل دو نفر دیگر از فقهای عضو شورا رسمیت مییابد. مصوبات فقهیِ شورا با رای موافق سه نفر از فقهای عضو شورا معتبر است و اعضای غیرفقیه در موضوعات فقهی حق رای ندارند .
ج - یک نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اولویت آشنایی با اقتصاد و بانکداری اسلامی به پیشنهاد کمیسیون اقتصادی و انتخاب مجلس شورای اسلامی به عنوان عضو ناظر و بدون حق رای در جلسات شورای فقهی شرکت میکند .
چ - رییس کل موظف است تصمیمات مذکور در صدر این ماده را قبل از ابلاغ، به شورای فقهی ارسال و نظر آن شورا را از حیث عدم مغایرت با شرع دریافت کند. همچنین رییس کل باید اشخاص تحت نظارت را مکلف کند نوع قراردادهای مورد استفاده خود برای انجام عملیات بانکی را که سابقاً به تایید شورای فقهی نرسیده، قبل از اجرا به تایید آن شورا برسانند. فتوای معیار در مصوبات شورا، آرای فقهی ولی فقیه است و در صورت نبود فتوای ولی فقیه، به روشی که ولی فقیه تعیین میکند، عمل میشود .
مهلت اظهار نظر شورا در موارد فوق ده روز است. در صورتی که این فرصت برای رسیدگی و اظهارنظر کافی نباشد، مهلت مذکور با اعلام رییس شورای فقهی ده روز دیگر اضافه میشود. مواردی که مطابق این قانون به شورای فقهی ارجاع شده است، پس از اعلام نظر شورا مبنی بر عدم مغایرت با موازین شرعی یا گذشت مهلت های مذکور در این بند، مانعی برای اجرا نخواهد داشت .
ح - مصوبات شورای فقهی به رییس کل ابلاغ میشود و لازم الرعایه است .
خ - ایجاد شورای فقهی در بانک مرکزی، نافی وظایف و اختیارات فقهای شورای نگهبان در اصل چهارم (4) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیست .
د - شورای فقهی دارای دبیرخانه ای است که با استفاده از نیروی انسانی و امکانات موجود بانک مرکزی ایجاد می شود و دبیر آن از بین افراد آشنا با بانکداری اسلامی به پیشنهاد رییس شورای فقهی و پس از تایید اکثریت اعضای شورا، با حکم رییس کل برای مدت دو سال منصوب میشود و انتخاب مجدد وی بلامانع است. ساختار دبیرخانه و شرح وظایف آن با پیشنهاد شورای فقهی به تصویب مجمع عمومی میرسد و توسط رییس کل ابلاغ میشود .
ذ - چگونگی نظارت فقهی موضوع این ماده در چهارچوب مفاد این ماده و ساختارهای نظارتی بانک مرکزی، توسط دبیر شورا پیشنهاد و پس از تصویب در شورای فقهی، توسط رییس کل ابلاغ میشود .
ر - بانک مرکزی موظف است مشروح مذاکرات و مصوبات شورای فقهی را بر پایگاه اطلاع رسانی خود قرار داده و برای عموم منتشر نماید. در مواردی که به تشخیص اعضای شورا (اعم از فقیه و غیرفقیه) انتشار عمومی موضوعی مستلزم نقض حریم خصوصی افراد بوده یا واجد ملاحظات امنیتی باشد، آن موضوع قابل انتشار نخواهد بود .
فصل چهارم : گسترش اشراف اطلاعاتی و توسعه وظایف و اختیارات نظارتی
ماده 19 -
الف - بانک مرکزی موظف است «اشخاص تحت نظارت» را به اعمال قواعد نرم افزاری و فرایندهای موردنظر بانک مرکزی در سامانه های داخلی خود مکلف نموده و از این طریق بر عملیات «اشخاص تحت نظارت»، به ویژه موسسات اعتباری و نقل و انتقال وجه توسط آنها نظارت کند .
ب - تراکنش هایی که مبلغ آنها از حدی که متناسب با وضعیت اشخاص حقیقی و حقوقی توسط هیات عالی تعیین می شود، بیشتر باشد، تنها در صورتی قابل انجام است که شناسه یکتای صورتحساب الکترونیکی مربوط (موضوع بند «ث» ماده (1) قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 21 /7 /1398) درکاربرگ (فرم) درخواست انتقال وجه در سامانه حاکمیتی بانک مرکزی ثبت شده باشد. در موارد نبود صورتحساب الکترونیکی، باید «بابت» یا «انگیزه» انتقال دهنده از انتقال وجه، توسط وی در کاربرگ (فرم) درخواست انتقال وجه در سامانه حاکمیتی مورد نظر ثبت شده و به تایید انتقال گیرنده برسد .
تبصره - دستورالعمل تعیین حدود تراکنش های موضوع این بند، متناسب با اطلاعات اقتصادی، هویتی و سایر اطلاعات مربوط، برای هر تراکنش و مجموع تراکنش های هر شخص در بازه های زمانی معین، به تصویب هیات عالی می رسد .
ماده 20 -
الف - کلیه موسسات اعتباری موظفند سامانههای عملیاتی خود را مطابق الگوی ابلاغی بانک مرکزی به گونه ای تنظیم کنند که هرگونه تغییر در موارد زیر بلافاصله و به صورت برخط برای بانک مرکزی و کلیه اعضای هیات مدیره، هیات عامل و مدیران ذی ربط موسسه اعتباری قابل مشاهده باشد :
1 - مانده سپرده ها، به تفکیک انواع سپرده
2 - مانده تسهیلات اعطایی، به تفکیک انواع تسهیلات
3 - مانده کل تعهدات پذیرفته شده به نفع اشخاص به تفکیک نوع تعهدات
4 - مانده تسهیلات و تعهدات کلان، به تفکیک جاری، سررسید گذشته، معوق، مشکوک الوصول و امهال شده
5 - مانده تسهیلات اعطایی و تعهدات پذیرفته شده به نفع «اشخاص مرتبط» به تفکیک جاری، سررسید گذشته، معوق، مشکوک الوصول و امهال شده
6 - صورت تفصیلی تسهیلات و تعهدات مربوط به مصادیق اشخاص مذکور در اجزای (4) و (5) این بند به همراه نرخ سود و وثایق دریافتی در هر مورد، به تفکیک جاری، سررسید گذشته، معوق، مشکوک الوصول و امهال شده
7 - مانده تسهیلات اعطایی به دولت، شرکتهای دولتی و سایر دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری به تفکیک جاری، سررسیدگذشته، معوق، مشکوک الوصول و امهال شده
8 - جمع مطالبات غیرجاری به تفکیک سررسید گذشته، معوق، مشکوک الوصول و نسبت مطالبات غیرجاری به کل مطالبات موسسه اعتباری
9 - میزان تسهیلات غیرجاری امهال شده
10 - مانده بدهی به بانک مرکزی به تفکیک سرفصل های مربوط
11 - مانده مطالبات از بانک مرکزی به تفکیک سرفصل های مربوط
12 - مانده بدهی به سایر موسسات اعتباری، به صورت سرجمع و تفکیک شده
13 - مانده مطالبات از سایر موسسات اعتباری، به صورت سرجمع و تفکیک شده
14 - میانگین و بالاترین نرخ سود پرداخت شده به سپرده گذاران در یکسال گذشته
15 - میانگین و بالاترین نرخ سود تسهیلات اعطا شده در یکسال گذشته
16 - نسبت کفایت سرمایه موسسه اعتباری
17 - نسبتهای نقدینگی موسسه اعتباری به تفکیک انواع
18 - میزان سهام موسسه اعتباری در بنگاههای اقتصادی به تفکیک
19 - ذخایر عمومی و اختصاصی مطالبات مشکوک الوصول به تفکیک انواع و تغییرات آنها
20 - دارایی، بدهی و تعهدات ارزی موسسه اعتباری و تغییرات آن
21 - فهرست دارایی های موسسه اعتباری (غیر از تسهیلات )
22 - مانده اوراق مالی اسلامی به تفکیک دولتی و غیردولتی
تبصره - دستورالعمل سایر شاخصهای احتیاطی و نظارتی توسط بانک مرکزی تهیه و به تصویب هیات عالی می رسد .
ب - نحوه محاسبه و حدود مجاز هر یک از موارد فوق توسط هیات عالی تعیین می شود. بانک مرکزی موظف است ظرف شش ماه، دستورالعمل نحوه محاسبه و حدود مجاز شورای موضوع این ماده را که به تصویب هیات عالی رسیده است، به موسسات اعتباری ابلاغ کند .
پ - موسسات اعتباری موظفند با اعمال قواعد و فرایندهای موردنظر بانک مرکزی در سامانه های داخلی خود و با استفاده از سامانه های حاکمیتیِ بانک مرکزی، از عدم انجام موارد زیر اطمینان حاصل کنند :
1 - پرداخت تسهیلات کلان یا پذیرش تعهدات کلان بدون رعایت حدود و دستورالعمل های مربوط
2 - پرداخت تسهیلات یا پذیرش تعهدات به نفع «اشخاص مرتبط» با موسسه اعتباری، بدون رعایت حدود و دستورالعمل های مربوط
3 - پرداخت تسهیلات یا پذیرش تعهدات به اتکای منابع غیرواقعی و ناپایدار به تشخیص بانک مرکزی که موجب کمبود نقدینگی و نیاز موسسه اعتباری به استفاده از منابع بانک مرکزی، خارج از حدود مجاز مذکور در ماده (45) این قانون شود .
4 - تملک انواع دارایی حقیقی شامل املاک و مستغلات و دارایی مالی شامل سهام و سایر اوراق بهادار فراتر از حدود مصوب هیات عالی
ت - اعضای هیات مدیره، هیات عامل، مدیران، کارکنان و سهامداران موثر موسسه اعتباری و سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی که در کتمان، بیش اظهاری یا کم اظهاری اقلام اطلاعاتی موضوع این ماده دخیل بوده اند، به تمام یا برخی از مجازاتهای درجه چهار موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی مصوب 1 /2 /1392 محکوم میشوند .
ث - در صورت مطالبه بانک مرکزی، موسسات اعتباری موظفند ریز داده های لازم برای محاسبه نسبتهای موضوع این ماده را در چهارچوبی که بانک مرکزی تعیین می کند، در اختیار آن بانک قرار دهند .
ج - شرکتهای ارایه دهنده خدمات فناوری اطلاعات و مدیران سامانه های عملیاتیِ موسسات اعتباری موظفند قواعد محاسبه شاخصهای احتیاطی موضوع این ماده و سایر موارد اعلامیِ بانک مرکزی را در سامانه های عملیاتی موسسات اعتباری اعمال کنند. مدیران شرکتهای ارایه دهنده خدمات فناوری اطلاعات به موسسات اعتباری و مدیران سامانه های عملیاتیِ آنها که از اجرای حکم موضوع این بند و سایر الزامات نظارتی بانک مرکزی تخلف کنند، به مجازات های درجه چهار موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می شوند .
چ - بانک مرکزی موظف است با استفاده از اطلاعاتی که به موجب این ماده دریافت می کند و سایر اطلاعات دریافتی از موسسات اعتباری، مانده تسهیلات و تعهدات کلان هر «ذی نفع واحد» و مانده تسهیلات و تعهدات «اشخاص مرتبط» با هریک از موسسات اعتباری را به تفکیک اشخاص، به همراه نرخ سود، مدت بازپرداخت، دوره تنفس، وضعیت بازپرداخت (جاری، سررسید گذشته، معوق یا مشکوک الوصول) و نوع و میزان وثیقه دریافت شده، از طریق پایگاه اطلاع رسانی خود در دسترس عموم قرار داده و به روزرسانی نماید. تعریف و شرایط ذی نفع واحد همان است که در تبصره (1) ماده (5) قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی برای مالک واحد عنوان شده است .
فصل پنجم : افزایش توان نظارتی بانک مرکزی
ماده 21 - بانک مرکزی موظف است اقدامات حاکمیتی موضوع این فصل را در موارد زیر با استفاده از ساختار و ترتیباتی که در مواد بعد بیان می شود، پیگیری نماید :
1 - رسیدگی به تخلفات «اشخاص تحت نظارت» و اعمال مجازات های قانونی در مورد آنها
2 - رسیدگی به اختلافات «اشخاص تحت نظارت» با یکدیگر و دعاوی حقوقی مشتریان و سایر ذی نفعان علیه «اشخاص تحت نظارت» و بالعکس
3 - پیگیری جرایم پولی و بانکی
تبصره - رییس کل در چهارچوب این قانون و مصوبات هیات عالی، نماینده تام الاختیار بانک مرکزی در کلیه موارد فوق است و می تواند اختیارات نظارتی خ. ر. ب. هریک از معاونانش تفویض کند. وظایف و اختیاراتی که در قانون برای معاونان رییس کل پیش بینی شده، نافی اختیارات و مسوولیت رییس کل نیست .
مبحث اول - رسیدگی به تخلفات «اشخاص تحت نظارت» و اعمال مجازات های قانونی در مورد آنها
ماده 22 - به منظور رسیدگی به تخلفات «اشخاص تحت نظارت» یا مدیران و سهامداران موثر آنها از قوانین، مقررات و تصمیمات بانک مرکزی شامل دستورالعملها و بخشنامه ها و نیز برای رسیدگی به کلیه اعتراضات موسسات اعتباری از جمله در خصوص تعلیق یا لغو مجوز، تعیین هیات سرپرستی موقت و گزیر موسسه اعتباری و تصمیمات موضوع مواد (27)، (28) و (29) این قانون، هیات انتظامی بدوی و تجدیدنظر به شرح زیر در بانک مرکزی تشکیل می شود :
الف - هیات انتظامی بدوی بانک مرکزی متشکل از سه نفر کارشناس خبره بانکی با حداقل ده سال تجربه مفید مرتبط است که به پیشنهاد رییس کل، توسط هیات عالی برای مدت دو سال انتخاب می شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است .
ب - هیات انتظامی تجدیدنظر بانک مرکزی متشکل از پنج نفر به شرح زیر است :
1. یک قاضی مسلط به قوانین و مقررات پولی و بانکی با حداقل پانزده سال تجربه قضایی مفید و مرتبط با انتخاب رییس قوه قضاییه .
2. چهار نفر کارشناس خبره بانکی با حداقل پانزده سال تجربه مفید مرتبط که به پیشنهاد رییس کل، توسط هیات عالی برای مدت دو سال انتخاب می شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است .
پ - رییس هیات انتظامی بدوی و هیات انتظامی تجدیدنظر بانک مرکزی توسط رییس کل از میان اعضای همان هیات انتخاب می شود. رییس هیات انتظامی بانک مرکزی می تواند از اشخاص مطلع برای شرکت در جلسات هیات دعوت به عمل آورد .
ت - معاون تنظیم گری و نظارت با حفظ مسوولیت، به عنوان دادستان هیات انتظامی بانک مرکزی تعیین می شود و بدون حق رای در جلسات هیات انتظامی بدوی و تجدیدنظر بانک مرکزی شرکت میکند .
ث - دبیرخانه هیات انتظامی بانک مرکزی در حوزه معاونت تنظیم گری و نظارت تشکیل می شود. ترتیب رسیدگی به تخلفات و صدور و ابلاغ اوراق و احکام انتظامی، اخذ دفاعیات و ترتیبات درخواست تجدیدنظر از آراء و تصمیمات، طرز رسیدگی مجدد و اجرای احکام انتظامی و شرایط عزل و نصب و انتصاب مجدد و جلوگیری از تعارض منافع اعضا، به موجب ضوابطی خواهد بود که به پیشنهاد بانک مرکزی به تصویب هیات عالی میرسد .
ج - آرای هیات انتظامی بدوی و تجدیدنظر بانک مرکزی در صورت عدم اعتراض محکوم علیه، یا دادستان انتظامی بانک مرکزی یا اشخاص ثالث متضرر ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رای، قطعی و لازم الاجراست .
چ - آرای هیات انتظامی تجدیدنظر بانک مرکزی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، انحصاراً در شعبه قضایی ویژه ای که در دیوان عدالت اداری توسط رییس قوه قضاییه به ترتیب زیر ایجاد میشود، قابل تجدیدنظرخواهی است :
1. شعبه قضایی ویژه موضوع این بند، متشکل از سه قاضی مسلط به امور پولی و بانکی با حداقل پانزده سال تجربه رسیدگی به پرونده های اقتصادی، پولی و بانکی است که توسط رییس قوه قضاییه برای مدت سه سال منصوب می شوند و انتصاب مجدد آن ها بلامانع است .
رییس شعبه قضایی ویژه موضوع این بند توسط رییس قوه قضاییه از میان قضات عضو انتخاب میشود .
2. جلسات شعبه قضایی ویژه موضوع این بند باید با حضور هیات کارشناسی تشکیل شود. هیات مذکور متشکل از پنج نفر افراد خبره مورد وثوق با حداقل پانزده سال تجربه مفید در حوزه های اقتصادی، پولی و بانکی هستند که به پیشنهاد رییس کل و تایید رییس قوه قضاییه، برای مدت سه سال تعیین می شوند و انتخاب مجدد آن ها بلامانع است .
3. جلسات شعبه قضایی ویژه موضوع این بند با حضور اکثریت قضات و اکثریت اعضای هیات کارشناسی تشکیل می شود. ملاک صدور رای، رای حداقل دو نفر از قضات عضو شعبه است و نظرات کارشناسان مشورتی م. ب.. در متن رای صادره باید نظرات این کارشناسان درج گردد و در صورتی که رای صادره با نظر اکثریت کارشناسان عضو هیات مخالف باشد، لازم است دلایل عدم پذیرش نظر اکثریت کارشناسان، در متن رای صادره به صراحت بیان شود .
4. شعبه قضایی موضوع این بند صرفاً به تقاضاهای تجدیدنظرخواهی از آرای هیات انتظامی تجدیدنظر بانک مرکزی رسیدگی می کند و موظف است رسیدگی به تقاضاهای واصله را به فوریت انجام دهد. آرای شعبه قضایی موضوع این بند، قابل تجدیدنظرخواهی، ابطال، توقف، فرجام خواهی و رسیدگی مجدد، در هیچ مرجع دیگری (به جز اعمال ماده 477) نمی باشد .
تبصره - رییس قوه قضاییه در صورت ضرورت و جهت رسیدگی سریع تر به پروندهها، میتواند شعب دیگری را با ترتیبات مذکور در این بند ایجاد نماید .
ح - صدور دستور موقت یا حکم توقف نسبت به تصمیماتی که بانک مرکزی در مقام ناظر حوزه پول و بانک اتخاذ می کند، توسط مراجع قضایی و غیرقضایی مجاز نمی باشد .
- رسیدگی به موارد صدر این ماده انحصاراً از طریق سازو کار مذکور در این ماده انجام میشود .
ماده 23 -
الف - انجام موارد زیر از سوی «اشخاص تحت نظارت» یا سهامداران موثر و مدیران آنها تخلف محسوب میشود. معاون تنظیم گری و نظارت در مقام دادستان انتظامی بانک مرکزی موظف است در صورت مشاهده هر یک از تخلفات، اعمال تنبیهات مذکور در بند «ب» این ماده را از هیات انتظامی درخواست کند :
1 - تخلف از احکام این قانون و سایر قوانین مربوط و نیز تخلف از مقررات و تصمیمات بانک مرکزی شامل دستورالعمل ها و بخشنامه ها
2 - تخلف از شرایط و ضوابط مجوزهای صادرشده بانک مرکزی یا نقض هر یک از شرایط و ضوابطی که مجوزهای مذکور بر اساس آنها صادر شده است .
3 - تخلف از مفاد اساسنامه شخص تحت نظارت
4 - تخلف از تعهدات ارایه شده به بانک مرکزی در مورد انجام اقدامات اصلاحی
5 - هرگونه رفتار «شخص تحت نظارت» که به تشخیص معاون تنظیم گری و نظارت می تواند به ناترازی وی یا سایر «اشخاص تحت نظارت» یا اخلال در نظام پرداخت کشور منتهی شود .
6 - عدم رعایت ضوابط تنظیم و نگهداری صحیح دفاتر، حسابها، اطلاعات و صورتهای مالی مطابق با مقررات و دستورالعمل های ابلاغی بانک مرکزی و عدم ارایه به موقع، صحیح و کامل دادهها، اطلاعات، صورتهای مالی و گزارشها به بانک مرکزی
7 - مشارکت حقوقی یا سرمایه گذاری مستقیم و بنگاهداری موسسه اعتباری خارج از ضوابط و حدودی که بانک مرکزی با رعایت و در چهارچوب قوانین اعلام می کند .
8 - خودداری از ارایه اطلاعات در مواردی که «شخص تحت نظارت» مکلف به ارایه آن بوده و خودداری از آن به موجب قانون تخلف محسوب شده باشد .
9 - جلوگیری از اعمال نظارت بانک مرکزی یا اخلال در آن از طریق اقداماتی نظیر جلوگیری از حضور بازرسان، ارایه اطلاعات و آمار اشتباه و گمراه کننده، ارایه اطلاعات ناقص، تعلل و تاخیر در ارایه اطلاعات خواسته شده
10 - بکارگیری افراد به عنوان عضو هیات مدیره و هیات عامل و یا سایر مناصبی که حسب قانون یا مقررات، نیازمند تاییدیه هستند، بدون کسب تاییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای از بانک مرکزی یا مرجع مربوط
تبصره - حکم این جزء مانع رعایت قانون نحوه انتصاب اشخاص در مشاغل حساس مصوب 10 /7 /1401 در مواردی که مشمول قانون مذکور میشوند، نیست .
11 - توقف فعالیت بدون عذرموجه
12 - ارایه خدمت به اشخاصی که به موجب این قانون یا سایر قوانین، ارایه خدمت به آنها ممنوع است .
13 - عدم اجرای درخواست های صندوق ضمانت سپرده ها در مواردی که به موجب این قانون یا قوانین دیگر به صندوق اختیار داده شده است .
14 - عدم رعایت سقفهای مذکور در بندهای (9)، (10) و (11) ماده (8) این قانون
ب - هیات انتظامی میتواند ب. ت. ب. نوع تخلف و متناسب با آن، «شخص تحت نظارت» متخلف را به یک یا چند مورد زیر محکوم کند :
1 - اخطار کتبی به «شخص تحت نظارت» متخلف یا هریک از سهامداران موثر و مدیران آن
2 - سلب صلاحیت موقت یا دایم هریک از سهامداران موثر و مدیران «شخص تحت نظارت »
3 - اعمال جریمه نقدی برای سهامداران موثر «شخص تحت نظارت» تا سقف پانصد میلیارد (500.000.000.000) ریال یا ده درصد (10%) ارزش روز سهام آنها یا پنج برابر میزان تخلف، هر کدام که بیشتر باشد .
4 - اعمال جریمه نقدی برای مدیران «شخص تحت نظارت» تا سقف پنجاه میلیارد (50.000.000.000) ریال یا پنج برابر میزان تخلف هرکدام که بیشتر باشد .
5 - انفصال موقت یا دایم هر یک از اعضای هیات مدیره، هیات عامل یا مدیران «شخص تحت نظارت» از خدمات دولتی و عمومی
6 - اعمال محدودیت یا ممنوعیت در خصوص توزیع سود یا اندوخته بین سهامداران موثر توسط «شخص تحت نظارت» تا سقف پنج سال .
7 - سلب حق رای سهامدار موثر متخلف
8 - سلب حق تقدم ناشی از افزایش سرمایه «شخص تحت نظارت» برای سهامدار موثر متخلف
9 - تعلیق مجوز «اشخاص تحت نظارت» متخلف حداکثر به مدت سه سال
10 - لغو مجوز «اشخاص تحت نظارت» متخلف
ماده 24 -
الف - معاون تنظیم گری و نظارت علاوه بر انجام وظیفه به عنوان دادستان انتظامی بانک مرکزی، وظایف و اختیارات زیر را بر عهده دارد :
1 - صدور، تعلیق، تمدید و لغو مجوز «اشخاص تحت نظارت» در چهارچوب قوانین مربوط
تبصره - صدور، تعلیق، تمدید و لغو مجوز موسسات اعتباری توسط معاون تنظیم گری و نظارت مستلزم اخذ موافقت هیاتعالی است .
2 - نظارت بر حُسن اجرای مقررات توسط «اشخاص تحت نظارت» و ارایه گزارش به رییس کل و هیات عالی
3 - اعلان عمومی و به روزرسانی فهرست «اشخاص تحت نظارت »
4 - پایش مستمر شاخصهای ثبات و سلامت بانکی و ارایه گزارش به رییس کل و هیات عالی
5 - راهبری فرایند بازسازی و گزیر موسسات اعتباری
6 - انجام سایر وظایفی که از طرف رییس کل یا هیات عالی به معاون تنظیم گری و نظارت ارجاع میشود .
ب - هر یک از اعضای هیات عامل حسب مورد موظفند دستورالعمل هایی را که برای اعمال اختیارات نظارتی بانک مرکزی لازم تشخیص می دهند، تهیه کنند. دستورالعمل های یادشده در صورت موافقت رییس کل، در دستور شورای تنظیم گری و نظارت بانکی قرار خواهد گرفت .
ماده 25 - ارتکاب موارد زیر توسط «اشخاص تحت نظارت» تخلف محسوب شده و بانک مرکزی می تواند متخلف را راساً به ترتیب مذکور در این ماده جریمه کند. مبلغ جریمه ب. ت. ب. شرایط وقوع تخلف و شدت و اهمیت آن و میزان همکاری قبلی «شخص تحت نظارت» با بانک مرکزی، به تشخیص رییس کل، کاهش می یابد :
1 - در مواردی که «شخص تحت نظارت» در ارسال گزارش های مورد درخواست بانک مرکزی تعلل کند؛ به ازای هر روز تاخیر حداکثر ده میلیارد (10.000.000.000) ریال
2 - در مواردی که انجام و ثبت تراکنش باید از ترتیبات خاصی پیروی کند و «شخص تحت نظارت» ترتیبات مزبور را رعایت نکند؛ به ازای هر تراکنش تا مبلغ یکصد میلیون (100.000.000) ریال
3 - در مواردی که «شخص تحت نظارت» موظف به راهاندازی سامانه جدید، نسخه گذاری سامانههای موجود و یا افزایش و یا تغییر در قابلیتهای آنها شده باشد و تکلیف موردنظر را انجام ندهد؛ به ازای هر روز تاخیر تا مبلغ ده میلیارد (10.000.000.000) ریال
4 - در صورتی که سامانه های داخلی «شخص تحت نظارت» که به سامانه های حاکمیتی بانک مرکزی متصل هستند، دچار اختلال شده و موجب تراکنش غیرموفق در سامانههای حاکمیتی شوند؛ به ازای هر تراکنش ناموفق تا مبلغ یک میلیون (1.000.000) ریال
تذکر 1 - اعمال جریمه های موضوع این ماده منحصر به مواردی است که مصوب هیات عالی یا هیات عامل بانک مرکزی بوده و توسط رییس کل یا یکی از اعضای هیات عامل بانک مرکزی ابلاغ شده باشد .
تذکر 2 - « اشخاص تحت نظارت» که به موجب این ماده مشمول جریمه نقدی شده و مستنداتی دال بر عدم تقصیر خود دارند، میتوانند به دبیرخانه هیات انتظامی بانک مرکزی مراجعه و مستندات خود را تسلیم کنند. هیات انتظامی موظف است مطابق ترتیبات مذکور در ماده (22) این قانون به مستندات ارایه شده از سوی «شخص تحت نظارت» رسیدگی کند. در صورتی که عدم تقصیر وی احراز شود، بانک مرکزی موظف است علاوه بر استرداد کل مبالغ برداشت شده از حسابهای «شخص تحت نظارت»، زیان وارده به وی را نیز مطابق رای هیات انتظامی جبران کند .
تذکر 3 - اعمال جریمه های موضوع این ماده، نافی سایر اقدامات تنبیهی پیش بینی شده در این قانون و سایر قوانین نمیباشد .
ماده 26 - معاون تنظیم گری و نظارت برای تحقق بخشیدن به هدف مذکور در جزء (2) بند «ب» ماده (3) این قانون، میتواند با تشخیص خود و پس از اطلاع به رییس کل، حسب مورد اقدامات نظارتی موضوع مواد (27) تا (32) این قانون را انجام داده یا موسسات اعتباری را به انجام آنها ملزم نماید. تصمیمات بانک مرکزی پس از ابلاغ، لازم الاجراست .
اقدامات اکتشافی
ماده 27 - چنانچه عملیات موسسه اعتباری متضمن احتمال ارتکاب تخلف توسط آن موسسه یا ایجاد بی ثباتی در شبکه بانکی باشد، معاون تنظیم گری و نظارت میتواند اقدامات زیر را انجام دهد :
1 - دستور تهیه صورتهای مالی میان دوره های توسط موسسه اعتباری
2 - اعزام حسابرس ویژه به موسسه اعتباری جهت تهیه گزارشهای حسابرسی ویژه مورد نظر معاون تنظیم گری و نظارت
3 - انتصاب ناظر مقیم در موسسه اعتباری
اقدامات پیشگیرانه
ماده 28 - چنانچه معاون تنظیم گری و نظارت در نتیجه اقدامات اکتشافی یا از طرق دیگر تشخیص دهد که موسسه اعتباری از حدود مجاز شاخصهای مذکور در ماده (20) این قانون تخلف کرده، یا در آستانه تخلف از آنها قرار دارد، میتواند پس از کسب موافقت رییس کل، موسسه اعتباری را با رعایت تناسب ملزم به اجرای تمام یا بخشی از اقدامات پیشگیرانه زیر کند :
1 - الزام هیات مدیره به تغییر تمام یا بخشی از اعضای هیات عامل
2 - الزام مجمع عمومی به تغییر تمام یا بخشی از اعضای هیات مدیره
3 - افزایش حدود ذخیره مطالبات مشکوک الوصول
4 - کاهش یا ممنوعیت توزیع سود و ممنوعیت توزیع اندوخته بین سهامداران
5 - اصلاح ترکیب داراییها و بدهیها
6 - توقف یا تحدید عملیات یا فعالیتهای پر مخاطره
7 - افزایش داراییهای نقد یا بهبود کیفیت نقد شوندگی داراییها
8 - ارتقای نظام حاکمیت شرکتی و نظارت (کنترل) های داخلی
9 - محدودکردن هزینههای عملیاتی
10 - محدودکردن اعطای تسهیلات یا ایجاد تعهدات
11 - ممنوعیت یا محدودیت در انجام برخی از خدمات یا عملیات بانکی
12 - ممنوعیت پرداخت پاداش به مدیران موسسه اعتباری
13 - تشدید شاخصهای احتیاطی مذکور در بند «الف» ماده (20) این قانون
تبصره - اعمال محدودیتهای مذکور در اجزای (1)، (2)، (4) و (13) این ماده منوط به تصویب هیات عالی است .
اقدامات اصلاحی
ماده 29 - در صورتی که معاون تنظیم گری و نظارت اقدامات پیشگیرانه را کافی نداند، می تواند پس از کسب موافقت رییس کل، موسسه اعتباری را ملزم کند تا ظرف یک ماه برنامه بازسازی خود را که قبلاً به تایید شورای تنظیم گری و نظارت بانکی رسیده است، به موقع به اجرا بگذارد؛ یا حسب درخواست معاون تنظیم گری و نظارت، برنامه بازسازی خود را اصلاح و پس از تایید، اجرا نماید. در صورتی که ظرف مهلت مقرر برنامه بازسازی موسسه اعتباری به بانک مرکزی ارایه نشود یا برنامه ارایه شده به تایید شورای تنظیم گری و نظارت نرسد، معاون تنظیم گری و نظارت، برنامه بازسازی موسسه اعتباری موردنظر را راساً تهیه و جهت تصویب به شورای مزبور ارایه مینماید .
برنامه بازسازی می تواند مشتمل بر تمام یا بخشی از اقدامات زیر باشد :
1 - فروش بخشی از داراییها
2 - افزایش سرمایه با سلب حق تقدم از سهامداران یا بدون آن با تصویب هیات عالی
3 - افزایش اندوخته ها و ذخایر
4 - کاهش شعب یا محدودیت در توسعه آن
5 - فروش شرکتهای تابعه
6 - تبدیل مطالبات حال شده سهامداران به سرمایه
7 - تبدیل بدهی های تبعی غیرسپردهای به سهام
8 - تغییر سهامداران موثر از طریق الزام ایشان به کاهش سهام خود با تصویب هیات عالی
تنبیه 1 - در صورتی که موسسه اعتباری که به موجب این ماده ملزم به افزایش سرمایه شده است، دولتی باشد، دولت موظف است منابع مورد نیاز برای افزایش سرمایه موسسه اعتباری مورد نظر را در لایحه اصلاحیه قانون بودجه همان سال یا لایحه بودجه سال بعد با تخصیص صد درصد (100%) پیش بینی کند. در صورتی که دولت به این حکم عمل نکرده یا پیشنهاد دولت مورد موافقت مجلس قرار نگیرد، افزایش سرمایه موسسات اعتباری دولتی موضوع این تبصره از محل عایدی دولت از سود خالص بانک مرکزی با رعایت اصل پنجاه و سوم (53) قانون اساسی انجام خواهد شد .
تنبیه 2 - در صورتی که به تشخیص معاون تنظیم گری و نظارت، تایید رییس کل و تصویب دوسوم اعضای هیات عالی، اجرای برخی از اقدامات اصلاحی مذکور در برنامه بازسازی موسسه اعتباری، مقدم بر انجام اقدامات پیشگیرانه، ضرورت داشته باشد، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است موسسه اعتباری را ملزم به اجرای اقدامات اصلاحی موردنظر نماید .
تعیین هیات سرپرستی موقت برای موسسه اعتباری
ماده 30 - چنانچه موسسه اعتباری از اجرای اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی استنکاف کرده یا حسب تشخیص معاون تنظیم گری و نظارت، آنها را به طور کامل یا موثر اجرا نکند، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است پیشنهاد سلب اختیار از مجمع عمومی، هیات مدیره و هیات عامل موسسه اعتباری را پس از تایید رییس کل به هیات عالی ارایه کند. در صورت تصویب هیات عالی، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است برای موسسه اعتباری موردنظر هیات سرپرستی موقت تعیین کند .
نصب هیات سرپرستی موقت برای موسسات اعتباری تابع ترتیبات زیر است :
1 - معاون تنظیم گری و نظارت موظف است ظرف حداکثر پنج روز کاری پس از لازم الاجرا شدن مصوبه هیات عالی، هیات سرپرستی موقت را به رییس کل پیشنهاد و پس از موافقت رییس کل، حکم وی را صادر نماید و مراتب را به نحو مقتضی برای درج در روزنامه رسمی کشور ارسال کند. معاونان موسسه اعتباری تحت سرپرستی به پیشنهاد رییس هیات سرپرستی موقت با حکم معاون تنظیم گری و نظارت منصوب میشوند. همچنین معاون تنظیم گری و نظارت مجاز است با موافقت رییس کل نسبت به عزل هیات سرپرستی موقتِ موسسه اعتباری تحت سرپرستی اقدام کند .
2 - پس از انتصاب هیات سرپرستی موقت، کلیه وظایف و اختیارات هیات مدیره و هیات عامل به هیات سرپرستی موقت منتقل شده و اعضای هیات مدیره و هیات عامل برکنار میشوند. همچنین در طول مدتی که موسسه اعتباری توسط هیات سرپرستی موقت اداره میشود، اختیارات مجمع عمومی عادی و فوق العاده موسسه اعتباری توسط هیات عالی اعمال خواهد شد .
3 - مدت سرپرستی حداکثر یک سال است. هیات عالی میتواند با پیشنهاد رییس کل، مدت سرپرستی را برای دو دوره دیگر تمدید کند. تمدید بیش از دو دوره منوط به تصویب دوسوم اعضای هیات عالی است .
4 - از تاریخ قطعی شدن انتصاب هیات سرپرستی موقت، اقدامات و دستورات هیات مزبور در چهارچوب این قانون و مقررات و دستورات ابلاغی بانک مرکزی برای سهامداران، بستانکاران، سپرده گذاران، بدهکاران، مدیران و کارکنان موسسه اعتباری تحت سرپرستی لازم الاتباع است .
5 - چنانچه رییس کل در هر مرحله از دوره ای که موسسه اعتباری توسط هیات سرپرستی موقت اداره می شود، به این نتیجه برسد که شاخصهای ناظر به وضعیت سرمایه و نقدینگی موسسه اعتباری به شرایط مطلوب برگشته است، باید مراتب را به هیات عالی گزارش کند. در صورت تایید گزارش رییس کل توسط هیات عالی، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است با دعوت از سهامداران موسسه اعتباری و تشکیل مجمع عمومی، مدیریت موسسه اعتباری را به مدیران منتخب مجمع منتقل نماید .
6 - هیات سرپرستی موقت متشکل از حداقل سه یا پنج عضو است که از بین افراد خبره بانکی صاحب صلاحیت، مورد وثوق، امین و دارای پنج سال تجربه مدیریت ارشد بانکی انتخاب می شوند. معاون تنظیم گری و نظارت با تایید
رییس کل یک نفر از اعضای هیات سرپرستی موقت را به عنوان رییس هیات و یک نفر دیگر را به عنوان نایب رییس منصوب می کند. وظایف و اختیارات رییس هیات مدیره و مدیرعامل موسسه اعتباری به رییس هیات سرپرستی موقت منتقل می شود .
7 - در صورت ورود موسسه اعتباری به فرایند گزیر، اختیارات و وظایف هیات سرپرستی موقت به مدیر گزیر منتقل می شود. سایر اختیارات و وظایف مدیر گزیر در حدود قوانین به تصویب هیات عالی می رسد و مدیر گزیر بر اساس اختیارات و وظایف محوله در مقابل هیات عالی پاسخگوست. به منظور پیشبرد اجرای فرایند گزیر، مدیر گزیر می تواند برای هر یک از موسسات اعتباری فرایند گزیر، هیات اجرای گزیر منصوب نماید. هیات اجرای گزیر متشکل از سه یا پنج نفر متخصص بانکیِ مورد وثوق، امین و دارای حداقل ده سال سابقه کاری مرتبط و آشنا با روشهای گزیر خواهد بود .
ماده 31 - هیات سرپرستی موقت علاوه بر کلیه وظایف و اختیاراتی که در اساسنامه موسسه اعتباری برای هیات مدیره و هیات عامل پیش بینی شده است، وظایف و اختیارات زیر را دارا م. ب. :
الف - وظایف :
1 - استفاده از کلیه ظرفیتهای قانونی برای خاتمه دادن یا اعمال تغییر در قراردادهایی که به تشخیص هیات سرپرستی موقت، ثبات و سلامت موسسه اعتباری را در معرض مخاطره قرار داده است .
2 - بررسی کلیه قراردادها، عملیات و اقدامات مهمی که در موسسه اعتباری تحت سرپرستی انجام و به تشخیص هیات سرپرستی موقت و تایید معاون تنظیم گری و نظارت منجر به وارد آمدن خسارت عمده به موسسه اعتباری شده است؛ مشتمل بر :
2-1- فروش داراییهای ثابت موسسه اعتباری به قیمتهایی پایین تر از قیمت بازار و یا هدیه دادن آنها
2-2- خرید دارایی ثابت موسسه اعتباری به قیمتهایی بالاتر از قیمت بازار
2-3- اعطای تسهیلات به اشخاص فاقد صلاحیت اعتباری
2-4- پرداخت پاداش به مدیران موسسه اعتباری و توزیع سود ما بین سهامداران در شرایطی که سود و پاداش توزیع شده متناسب با سوددهی واقعی موسسه اعتباری نبوده است .
2-5- اقداماتی که ظن ارتکاب اختلاس، سوءاستفاده و غصب اموال موسسه اعتباری در آن وجود داشته باشد .
2-6- اعطای تخفیفات، امتیازات یا ترجیحات خاص برای برخی مشتریان که در شرایط مشابه به سایر مشتریان اعطا نمیگردیده است .
2-7- اعطای تسهیلات به «اشخاص مرتبط» یا قبول تعهدات به نفع آنها به صورت مستقیم یا با واسطه بدون رعایت الزامات و مقررات قانونی
2-8- ارزیابی وثایق تودیع شده نزد موسسه اعتباری بیشتر از ارزش واقعی آنها
تبصره - هیات سرپرستی موقت موظف است در صورت احراز وقوع شرایط مندرج در این جزء، ابطال قراردادهای یادشده و جبران خسارت وارده را از مرجع قضایی ذی صلاح درخواست کند. مرجع قضایی مزبور باید ب. ت. ب. موارد اهم لازم الرعایه، به این دعاوی به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی کند .
3 - شناسایی مدیران، سهامداران موثر و کارکنان موسسه اعتباری تحت سرپرستی که مسوول اقدامات موضوع اجزای (1) و (2) این بند بوده اند، تهیه اظهارنامه علیه آنان و مطالبه جبران فوری خسارات وارده به موسسه اعتباری
تبصره - رییس هیات سرپرستی موقت موظف است همزمان از مرجع ذی صلاح، اعمال اقدامات تامینی نظیر ممنوعیت خروج از کشور را علیه این اشخاص درخواست نماید. چنانچه اشخاص یادشده ظرف مدت مذکور در اظهارنامه اقدام به جبران خسارات ننمایند، رییس هیات سرپرستی موقت موظف به طرح دعوی علیه آنان م. ب.. دادگاه یا هیات رسیدگی به اختلافات بانکی حسب مورد موظف است با رعایت موارد اهم لازمالرعایه به این دعاوی به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی کند .
4 - سایر اموری که توسط معاون تنظیم گری و نظارت به هیات سرپرستی موقت ابلاغ میشود .
ب - اختیارات :
1 - تعلیق حق برداشت سپرده «اشخاص مرتبطِ» موسسه اعتباری مازاد بر مبلغ سپرده ضمانت شده توسط صندوق ضمانت سپردهها تا زمان تعیین تکلیف موسسه اعتباری
2 - تعلیق حق برداشت سپرده سایر سپرده گذاران مازاد بر ده برابر مبلغ سپرده ضمانت شده توسط صندوق ضمانت سپرده ها حداکثر به مدت دو سال با اذن هیاتعالی
تبصره - سپرده گذارانی که بدهی حال شده به موسسه اعتباری دارند علاوه بر محدودیت های اجزای (1) و (2) این بند، حق برداشت سپرده آنها تا سقف مانده بدهی حال شده آنان تعلیق میشود .
3 - تهیه گزارش ارزیابی کیفیت داراییها و اصلاح صورتهای مالی به منظور شفاف شدن میزان و کیفیت داراییها در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط
4 - خاتمه دادن به خدمت برخی از کارکنان موسسه اعتباری تحت سرپرستی با حفظ کلیه حقوق قانونی آنان با رعایت قوانین مربوط
5 - بکارگیری اشخاص مورد وثوق و امین در موسسه اعتباری تحت سرپرستی به صورت موقت
6 - پیشنهاد گزیر موسسه اعتباری
ماده 32 - پس از انتصاب هیات سرپرستی موقت :
الف - هرگونه اقدام و فعالیت موسسه اعتباری تحت سرپرستی که بدون اذن یا اجازه مستقیم یا غیرمستقیم هیات سرپرستی موقت انجام شود، ملغی الاثر و باطل است .
ب - مدیران موسسه اعتباری تحت سرپرستی باید تمامی داراییها، اسناد، دفاتر، نرم افزارها و بانکهای اطلاعاتی، مُهرها و تمامی اطلاعات مربوط به عملیات و فعالیت موسسه اعتباری تحت سرپرستی را در اختیار هیات سرپرستی موقت قرار دهند؛ به گونهای که معاون تنظیم گری و نظارت از آغاز اداره موسسه اعتباری توسط هیات سرپرستی موقت اطمینان حاصل نماید. همچنین کلیه افرادی که تا پنج سال قبل از تعیین هیات سرپرستی موقت در موسسه اعتباری تحت سرپرستی مسوولیت داشته یا مشغول بکار بودهاند، موظفند بنا به درخواست هیات سرپرستی موقت با وی همکاری نموده و اسناد، مدارک و اطلاعات لازم را در اختیار وی قرار دهند. فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است با درخواست هیات سرپرستی موقت و حکم دادستان، همکاری لازم را برای در اختیارگرفتن مدیریت ساختمانها، املاک، داراییها، تجهیزات، دفاتر و اسناد موسسه اعتباری تحت سرپرستی انجام دهد .
پ - هزینههای مرتبط با سرپرستی از محل منابع قابل تصرف شرعی موسسه اعتباری تحت سرپرستی تامین میشود .
ت - بانک مرکزی مسوول تصمیمات و اقدامات اعضای هیات سرپرستی موقت است و اعضای هیات مذکور به بانک مرکزی پاسخگو هستند. اعضای هیات سرپرستی موقت به واسطه تصمیمات و اقداماتی که در چهارچوب این قانون انجام داده اند، طرف دعوی قرار نمی گیرند؛ مگر در مواردی که موضوع دعوی، انتساب جرم باشد .
ث - اشخاصی که از تصمیمات و اقدامات هیات سرپرستی موقت متضرر شده اند، می توانند با رعایت بند «ت» این ماده، به هیات انتظامی بانک مرکزی شکایت کنند. هیات انتظامی بانک مرکزی موظف است به دعاوی مطروحه مطابق ترتیبات مذکور در ماده (22) این قانون رسیدگی کند .
گزیر موسسه اعتباری
ماده 33 - چنانچه رییس کل در دوره ای که موسسه اعتباری توسط هیات سرپرستی موقت اداره می شود یا قبل از آن، به این نتیجه برسد که شاخص های ناظر به وضعیت سرمایه و نقدینگی موسسه اعتباری قابل اصلاح نمیباشد، موظف است پیشنهاد گزیر موسسه اعتباری را به هیات عالی ارایه کند. در صورت تصویب پیشنهاد رییس کل توسط هیات عالی، موسسه اعتباری با ترتیبات زیر وارد مرحله گزیر میشود :
1 - مدیریت گزیر موسسات اعتباری برعهده «صندوق ضمانت سپرده ها» است. صندوق ضمانت سپرده ها موظف است ظرف حداکثر پنج روز کاری پس از لازم الاجرا شدن مصوبه هیات عالی، فرایند گزیر موسسه اعتباری موردنظر را آغاز نموده و با کمترین هزینه مالی و اجتماعی و با هدف صیانت و رعایت غبطه سپردهگذاران، به ویژه سپرده گذاران خُرد و سایر ذینفعان گزیر موسسه اعتباری موردنظر را مطابق قانون به انجام برساند .
2 - اعطای تسهیلات جدید، صدور ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی و افتتاح حساب توسط موسسه اعتباری تحت گزیر، مجاز نمیباشد. در عین حال، مدیر گزیر موظف است در چهارچوب مصوبات هیات عالی، فعالیتهای اصلی موسسه اعتباری را که عدم انجام آن در دوران گزیر به تشخیص هیات عالی منجر به ایجاد بی ثباتی مالی میگردد، تا زمان خاتمه فرایند گزیر، ادامه دهد .
تبصره 1 - در دو سال نخست اجرای این قانون، هیات عالی میتواند اجرای مصوبات خود را که ناظر به تعیین هیات سرپرستی موقت برای موسسات اعتباری یا گزیر آنها است، صرفاً در مورد موسسات اعتباری که دستورات بانک مرکزی را به طور کامل رعایت کنند، تعلیق نماید .
تبصره 2 - مدیر گزیر می تواند در چهارچوب این قانون، نسبت به پیشنهاد موارد زیر به هیاتعالی اقدام نماید :
1 - فروش یا واگذاری تمام یا بخشی از داراییها و بدهیهای موسسه اعتباری در حال گزیر به موسسه اعتباری دیگر
2- انتقال باقیمانده داراییها و بدهیهای موسسه اعتباری در حال گزیر به یک «موسسه اعتباری انتقالی »
ردیف -3#تبدیل بخشی از بدهیهای ضمانت نشده موسسه اعتباری در حال گزیر به سهام در چهارچوب قوانین مربوط
4 - ادغام موسسه اعتباری در حال گزیر در یک موسسه اعتباری دیگر با تایید مجمع عمومی موسسه اعتباری ادغام شونده
5 - انحلال موسسه اعتباری در حال گزیر
تبصره 3 - منظور از «موسسه اعتباری انتقالی» در تبصره (2)، موسسه اعتباری است که با مجوز بانک مرکزی و به منظور مدیریت بهتر دارایی ها و بدهی های موسسه اعتباری تحت گزیر، به صورت موقت (با طول عمر حداکثر سه سال) توسط مدیر گزیر تاسیس می شود .
ماده 34 - در صورتی که موسسه اعتباری نسبت به مصوبه هیات عالی مبنیبر تعیین هیات سرپرستی موقت یا گزیر معترض باشد، میتواند اعتراض خود را ظرف سه روز کاری از زمان ابلاغ، به دبیرخانه هیات انتظامی بانک مرکزی تسلیم نماید. هیات انتظامی بانک مرکزی موظف است ظرف یک هفته نسبت به اعتراض واصله، رسیدگی و اقدام به صدور رای نماید. مهلت رسیدگی و صدور رای، با اعلام رییس هیات انتظامی بانک مرکزی به رییس کل، تا سه روز دیگر قابل تمدید است. سایر ترتیبات رسیدگی به اعتراض های موضوع این ماده، مشابه ترتیبات مذکور در ماده (22) این قانون است .
مبحث دوم - رسیدگی به اختلافات «اشخاص تحت نظارت» با یکدیگر و دعاوی حقوقی مشتریان و سایر ذی نفعان علیه «اشخاص تحت نظارت» و بالعکس
ماده 35 -
الف - اختلافات حقوقیِ «اشخاص تحت نظارت» با یکدیگر و با مشتریان آنها و سایر اشخاص ذی ربط، که مرتبط با موضوع فعالیت مصرّح در اساسنامه «اشخاص تحت نظارت» باشد، توسط شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی رسیدگی میشود. شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی با استفاده از امکانات و نیروی انسانی موجود قوه قضاییه و در محدوده امکانات آن قوه در مراکز استان ها و شهرهای پرجمعیت تشکیل می شود. شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی شامل شعب بدوی و تجدیدنظر هستند .
ب - بانک مرکزی می تواند با تایید هیاتعالی، کارشناسانی را برای ارایه مشاوره به قضات شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی به رییس قوه قضاییه معرفی کند. کارشناسان مذکور، از طریق روسای کل دادگستری استان ها به شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی معرفی می شوند. قضات شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی موظفند قبل از انشای رای، نظر کارشناس یا کارشناسان معرفی شده به شعبه را استعلام کنند و در صورتی که رای آنان خلاف نظر کارشناس یا کارشناسان معرفی شده باشد، باید در متن رای خود، دلایل رد نظر کارشناسی را تصریح نمایند .
پ - شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی از حیث دادرسی و هزینه دادرسی تابع قوانین مربوط هستند .
ت - حق الزحمه کارشناسان موضوع این ماده توسط هیاتعالی تعیین و از محل بودجه بانک مرکزی پرداخت می شود .
ث - کارشناسان مذکور در بند «ب» این ماده نباید هیچ گونه رابطه مالکیتی، مدیریتی یا مشاوره ای با «شخص تحت نظارتِ» طرف دعوی داشته باشند .
ج - « اشخاص تحت نظارتِ» مشمول قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1 /9 /1384 باید برای رسیدگی به اختلافات فیمابین خود، به هیات داوری موضوع ماده (36) قانون یادشده مراجعه و طرح دعوی نمایند .
مبحث سوم - پیگیری جرایم پولی و بانکی
ماده 36 - دادسرای ویژه جرایم پولی و بانکی موظف است به کلیه جرایم موضوع این قانون با شکایت بانک مرکزی یا اشخاص دیگر رسیدگی کند. سایر جرایمی که در دیگر قوانین، عنوان یا محتوای جرم پولی و بانکی داشته باشد، مشمول این حکم خواهد بود .
ماده 37 -
الف - انجام هرگونه عملیات بانکی، ارایه انواع خدمات بانکی، صرافی، واسپاری (لیزینگ) و مانند آن و نیز ایجاد و ثبت «اشخاص تحت نظارت»، ایجاد شعبه، باجه یا نمایندگی و هر نوع فعالیت در نظام پرداخت، صرفاً با مجوز بانک مرکزی و در چهارچوب مقررات مصوب هیات عالی با رعایت قانون اصلاح مواد (1) و (7) قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 15 /11 /1399 و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار مصوب 24 /12 /1400 مجاز است .
همچنین انجام عملیات و ارایه خدمات بانکی از طریق پایگاههای اینترنتی، برنامههای کاربردی بر بستر تلفن همراه و مشابه آن، بجز مواردی که با تصویب هیات عالی از دریافت مجوز معاف میباشد، منوط به کسب مجوز از بانک مرکزی است. اقدام به فعالیتهای مذکور در این ماده بدون کسب مجوز، جرم تلقی می شود. بانک مرکزی موظف است اسامی و اطلاعات کلیه «اشخاص تحت نظارت» مجاز را به طرق مقتضی از جمله درج در پایگاه اطلاع رسانی خود اعلام عمومی نموده و به اطلاع فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و قوه قضاییه برساند. فرماندهی مزبور به عنوان ضابط قضایی موظف است فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی را که اقدام به فعالیت های مذکور در صدر این بند می کنند اما نام آنها در فهرست اعلامی بانک مرکزی وجود ندارد، بدون نیاز به دستور مقام قضایی متوقف کند .
وزارت اطلاعات و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظفند در صورت اطلاع از انجام فعالیتهای مذکور در صدر این بند توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی بدون کسب مجوز از بانک مرکزی، مراتب را بلافاصله به معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی و دادستان مرکز استان کتباً گزارش نمایند .
فعالیت صندوق های قرض الحسنه کوچک که بدون ثبت رسمی و داشتن شخصیت حقوقی و بدون اعلام عمومی و تبلیغات، فعالیت می کنند، نظیر صندوق های قرض الحسنه خانوادگی، نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ندارد. تشخیص مصادیق بر اساس معیارهای اخیر الذکر بر عهده بانک مرکزی است .
ب - بانک مرکزی موظف است علیه اشخاصی که بدون اخذ مجوز، به انجام فعالیتهایی که مستلزم اخذ مجوز از بانک مرکزی است مبادرت می کنند، نزد دادسرای ویژه جرایم پولی و بانکی اقامه دعوی کند .
پ - اشخاصی که بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی مبادرت به اقدامات مذکور در بند «الف» این ماده نمایند، به شرح زیر مجازات می شوند :
1 - چنانچه مرتکب شخص حقیقی باشد، علاوه بر الزام به بازپرداخت وجوهی که دریافت آنها مستلزم اخذ مجوز از بانک مرکزی است و پرداخت جزای نقدی حداکثر معادل دو برابر وجوه مزبور به مجازات درجه پنج یا شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم میگردد .
2 - چنانچه با ایجاد شخص حقوقی اقدام به انجام اعمال مجرمانه موضوع بند «الف» این ماده شده باشد، علاوه بر انحلال شخص حقوقی ایجادشده، اعضای هیات مدیره، هیات عامل، مدیران و سهامداران موثر شخص حقوقی به مجازات درجه پنج یا شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می شوند. این افراد در قبال خسارات وارده به اشخاص ثالث مسوولیت تضامنی خواهند داشت. جرایم موضوع این ماده، از جرایم پولی و بانکی محسوب میگردد .
ت - قوه قضاییه موظف است شعب ویژه دادسرا و دادگاه رسیدگی به جرایم پولی و بانکی را دایر کند. شعب یادشده موظفند به شکایات بانک مرکزی، با رعایت موارد اهم لازم الرعایه خارج از نوبت رسیدگی کنند .
ماده 38 - ارایه هرگونه خدمت به اشخاصی که بدون مجوز بانک مرکزی اقدام به فعالیتهای مذکور در بند «الف» ماده (37) این قانون مینمایند، ممنوع است. همچنین، استفاده آگاهانه کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی از خدمات اشخاصی که بدون مجوز مبادرت به فعالیتهای مذکور در بند «الف» ماده (37) این قانون میکنند، ممنوع م. ب.. شخص حقیقی یا وکیل یا نماینده حقوقی شخص حقوقیِ مرتکب، به یک یا چند مورد از مجازاتهای درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد .
تبصره - منظور از «خدمت» در این ماده، هرگونه خدمتی است که تداوم فعالیت غیرقانونی اشخاص یادشده در حوزه پولی و بانکی را امکان پذیر می سازد .
ماده 39 -
الف - نشر هر نوع آگهی یا اطلاعیه یا اقدام تبلیغی از طریق هر نوع رسانه (دولتی، خصوصی، داخلی یا خارجی) اعم از نشریات و مطبوعات الکترونیکی و غیرالکترونیکی، دیداری یا شنیداری، به نفع اشخاصی که به فعالیتهای مذکور در بند «الف» ماده (37) بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی اشتغال دارند، ممنوع است .
تخلف رسانهها از این حکم مستوجب جریمه تا میزان ده برابر درآمد ناشی از تبلیغ صورت گرفته یا سقف جزای نقدی درجه سه موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی، هر کدام که بیشتر باشد، خواهد بود .
ب - بانک مرکزی موظف است بر محتوای تبلیغات مربوط به «اشخاص تحت نظارت» دارای مجوز نظارت کند. کلیه رسانه ها و اشخاص حقیقی یا حقوقی متولی امور تبلیغاتی موظفند به محض ابلاغ کتبی بانک مرکزی، تبلیغات مورد نظر را متوقف نمایند. تخلف رسانه ها از این حکم مستوجب جریمه تا میزان ده برابر درآمد ناشی از تبلیغ صورت گرفته یا سقف جزای نقدی درجه سه موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی، هر کدام که بیشتر باشد، خواهد بود. در خصوص تخلف رسانه های دولتی یا وابسته به دستگاههای اجرایی، بالاترین مقام مسوول (به تشخیص دادگاه) به انفصال از خدمات دولتی از یک تا پنج سال محکوم میشود. رعایت اصول پنجاه و هفتم (57)، یکصد و دهم (110) و یکصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اجرای احکام این ماده الزامی است .
ماده 40 - هرگونه انتشار خبر کذب درخصوص «اشخاص تحت نظارت» توسط رسانه ها یا سایر اشخاص، به قصد اضرار ب. غ. یا تشویش اذهان عمومی، جرم محسوب و مشمول مجازات های موضوع ماده (698) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) مصوب 2 /3 /1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی میشود. همچنین مرتکب با شکایت «شخص تحت نظارتِ» ذی نفع، به جبران خسارت مادی و معنوی وارده به وی محکوم میشود .
ماده 41 - فعالیت در سمتهای عضو هیات مدیره یا عضو هیات عامل «اشخاص تحت نظارت» بدون داشتن تاییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای از بانک مرکزی ممنوع و در حکم تصرف غیرقانونی در وجوه و اموال عمومی است. اشخاص مذکور و نیز سهامداران موثر «اشخاص تحت نظارت» که مشمول ماده (1) قانون اصلاح قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 22 /3 /1397 هستند و صلاحیت آنها به تایید بانک مرکزی نرسیده باشد، علاوه بر مجازات قانونی مربوط، به پرداخت جزای نقدی تا مبلغ یک میلیارد (1.000.000.000) ریال به ازای هر روز تخلف محکوم میشوند .
ماده 42 -
الف - بانک مرکزی مکلف است موارد مظنون به پولشویی را به همراه اطلاعات مربوط، به مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی گزارش نموده و پس از تایید آن مرکز، نسبت به مسدودنمودن حساب اشخاص مظنون به پولشویی و محدودسازی ارایه خدمات بانکی به آنها اقدام کند. مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است براساس رویه های داخلی خود و حداکثر ظرف دو روز کاری، نسبت به تایید یا عدم تایید گزارش بانک مرکزی اقدام نماید. اشخاصی که حساب آنها به موجب این بند مسدود می شود، می توانند اعتراض خ. ر. ب. بانک مرکزی تسلیم کنند. اعتراض وارده، حداکثر ظرف سه روز کاری از زمان ثبت اعتراض، در شورایی با حضور نماینده دادستان کل کشور، نماینده رییس کل و نماینده رییس مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی رسیدگی می شود. در صورتی که مستندات ارایه شده، توسط اکثریت اعضای شورا کافی تشخیص داده شود، بانک مرکزی موظف است نسبت به رفع مسدودی حساب و محدودیت های اعمال شده اقدام کند، در غیر اینصورت پرونده متقاضی به دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پولی و بانکی ارسال می شود. دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پولی و بانکی موظف است حداکثر ظرف یک هفته نسبت به تداوم یا رفع مسدودی حساب موردنظر و سایر محدودیت های اعمال شده، تصمیم گیری نماید. حکم این بند نافی وظایف و اختیارات مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی مصرح در قانون مبارزه با پولشویی مصوب 2 /11 /1386 نیست. بانک مرکزی موظف است در صورت عدم اتخاذ تصمیم در مهلت زمانی مقرر در این بند توسط شورا یا دادسرا از حساب اشخاص، رفع مسدودی نماید. اعضای کارگروه باید امین و مورد وثوق بوده و از تخصص و خبرویت کافی برخوردار باشند .
ب - رییس کل موظف است اسامی اشخاصی را که با استفاده از اطلاعات موجود در سامانه های حاکمیتی بانک مرکزی، مظنون به اخلال در بازار پول، ارز یا فلزات گرانبها تشخیص داده می شوند، به دادستانی کل کشور ارسال و پس از تایید دادستان کل کشور، به کلیه «اشخاص تحت نظارت» ابلاغ کند .
ارایه هرگونه خدمت توسط «اشخاص تحت نظارت» به اشخاصی که نام آنان در فهرست موضوع این بند قرار دارد، جرم تلقی شده و مستوجب حداقل یکی از مجازات های تعزیری درجه چهار موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی است. پرونده اشخاص مزبور، همزمان توسط دادستان کل کشور به دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پولی و بانکی ارسال می شود. دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پولی و بانکی موظف است حداکثر ظرف یک هفته نسبت به تداوم یا رفع محدویت های اعمال شده تصمیم گیری نماید. در صورت عدم اتخاذ تصمیم مبنیبر تداوم یا رفع محدودیت توسط دادسرا بانک مرکزی موظف است محدودیت های اعمال شده را رفع نماید .
تبصره - منظور از «خدمت» در این ماده، هرگونه خدمتی است که تداوم فعالیت غیرقانونی اشخاص یادشده در حوزه پولی و بانکی را امکان پذیر می سازد .
پ - بانک مرکزی میتواند بدهی قطعی اشخاص حقیقی و حقوقی به موسسات اعتباری را که حداقل دو ماه از تاریخ سررسید آن گذشته باشد و قطعی بودن آن به تایید رییس هیات بدوی رسیدگی به اختلافات بانکی رسیده باشد از محل وجوهی که آن اشخاص نزد سایر موسسات اعتباری دارند، برداشت و به حساب موسسه اعتباری بستانکار واریز نماید. همچنین در مواردی که به تشخیص بانک مرکزی و تایید رییس هیات بدوی رسیدگی به اختلافات بانکی، وجوه موجود در حساب شخص ثالث، متعلق به بدهکار بوده باشد، بانک مرکزی موظف است به درخواست موسسه اعتباری بستانکار، موجودی حساب مزبور را تا سقف بدهی قطعی بدهکار مسدود و همزمان، پرونده را به هیات رسیدگی به اختلافات بانکی که نسبت به صدور دستور مسدودی اقدام کرده ارسال کند. حداکثر زمان مسدودی، یک ماه و در صورت اعتراض و ارجاع پرونده به هیات تجدیدنظر، دو ماه است. در صورتی که در مهلت های یادشده، حکم قطعی مبنی بر تعلق وجوه موردنظر به شخص بدهکار صادر نشده باشد، بانک مرکزی موظف به رفع مسدودی حساب است. در صورتی که بدهکار مدعی شود موجودی حساب وی نزد سایر موسسات اعتباری که توسط بانک مرکزی برداشت شدهاست، متعلق به وی نیست، می تواند به هیات انتظامی بانک مرکزی مراجعه و اعتراض کند. در صورتی که هیات مزبور رای به صحت ادعای او بدهد، موسسه اعتباری بستانکار موظف است بلافاصله وجوه برداشت شده را به حساب وی مسترد نماید .
فصل ششم : اجرای سیاست های پولی و ارزی
ماده 43 - بانک مرکزی میتواند برای تحقق اهداف سیاستهای پولی خود، از انواع ابزارهای سیاست پولی مصوب هیات عالی در قالب قوانین موجود، استفاده کند. طراحی و بکارگیری ابزارهای سیاست پولی از حیث احکام شرعی باید به تایید شورای فقهی برسد .
ماده 44 -
الف - نظام ارزی کشور، «شناور مدیریت شده» است و هدف مذکور در جزء (4) بند «ب» ماده (3) این قانون، باید در چهارچوب این نظام ارزی و با لحاظ رقابت پذیری اقتصاد کشور و تقویت تولید ملی پیگیری شود. بانک مرکزی موظف است بازار ارز را به گونه ای مدیریت کند که با حفظ ارزش پول ملی، نوسانات نرخ ارز، کاهش یابد. بانک مرکزی می تواند برای تحقق سیاست های ارزی خود، در بازار ارز مداخله و اقدام به خرید یا فروش ارز یا اوراق مالی مبتنی بر ارز نماید. هرگونه خرید و فروش ارز، طلا و اوراق مالی مبتنی بر آنها توسط بانک مرکزی باید به نرخ بازار مورد تایید بانک مرکزی یا در فاصله ای مشخص از آن که توسط هیات عالی تعیین می شود، انجام گیرد .
ب - بانک مرکزی میتواند ارزهای عرضه شده توسط دولت و دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری را خریداری نموده یا عاملیت فروش آن را بر عهده بگیرد .
پ - در مواردی که بانک مرکزی ارز متعلق به دولت یا دستگاههای اجرایی را خریداری می کند، نباید پیش از در اختیارگرفتن ارز، معادل ریالی آن را پرداخت کند. پذیرش و عاملیت خرید یا فروش ارزهای متعلق به دولت از سوی موسسه اعتباری در چهارچوب مصوبات هیات عالی مجاز است .
ت - در مواردی که بانک مرکزی عاملیت فروش ارزهای متعلق به دولت یا دستگاههای اجرایی را بر عهده می گیرد، نباید پیش از در اختیار گرفتن ارز، اقدام به فروش آن کند .
ث - بانک مرکزی موظف است ذخایر ارزی خود را مدیریت کند. ضوابط حاکم بر میزان، ترکیب و کیفیت نگهداری ذخایر ارزی به گونه ای که با اهداف بانک مرکزی متعارض نبوده و در عین حال سبد ارزی در اختیار بانک مرکزی، با در نظر گرفتن شرایط و مقتضیات کشور، بیشترین امنیت، نقدشوندگی و بازدهی و کمترین خطرپذیری (ریسک) ممکن را داشته باشد، توسط هیات عالی تعیین میشود .
ج - با رعایت قوانین مربوط روشهای مجاز برای مدیریت ذخایر ارزی توسط بانک مرکزی عبارت است از :
1 - خرید و فروش ارز و اوراق بهادار مبتنی بر ارز
2 - دریافت یا اعطای تسهیلات ارزی
3 - خرید و فروش شمش، طلای مسکوک و سایر فلزات گرانبها
4 - خرید و فروش اسناد خزانه و سایر اوراق بهادار منتشر یا تضمین شده توسط دولتهای خارجی یا نهادهای بین المللی
5 - افتتاح و نگهداری حساب نزد نهادهای مالی بین المللی، بانکهای مرکزی و موسسات اعتباری خارجی
6 - افتتاح حساب برای نهادهای مالی بین المللی، بانکهای مرکزی و موسسات اعتباری خارجی
7 - استفاده از سایر روشهای مورد تایید هیات عالی
چ - بانک مرکزی موظف است ضمن رعایت سیاست های کلی نظام و قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی، با هدف افزایش تاب آوری اقتصاد کشور، زمینه های لازم برای انعقاد پیمانهای پولی دو یا چندجانبه را فراهم کند .
ح - دستورالعمل های ناظر بر انتشار ابزارهای مالی مبتنی بر ارز و مشتقات ارزی پس از تصویب هیات عالی، توسط بانک مرکزی ابلاغ و همزمان برای شورای عالی بورس ارسال می شود. دستورالعمل های مذکور برای کلیه اشخاص ذی ربط، از جمله ارکان، تشکلهای خود انتظام، نهادهای مالی، ناشران و سایر فعالان در بازار اوراق بهادار لازم الرعایه است. ابزارهای مالی موضوع این بند در چهارچوب مصوبات شورای عالی بورس و ضوابط اعلامی سازمان بورس و اوراق بهادار قابل معامله است .
فصل هفتم : رابطه مالی بانک مرکزی با موسسات اعتباری
ماده 45 -
الف - سقف روزانه و هفتگی اضافه برداشت هر موسسه اعتباری برای تسویه حساب های فی مابین خود با بانک مرکزی یا سایر موسسات اعتباری، ب. ت. ب. سیاست پولی و نظارتی بانک مرکزی و وضعیت مالی موسسه اعتباری، توسط هیات عالی تعیین می شود .
ب - در صورتی که میزان اضافه برداشت موسسه اعتباری از منابع بانک مرکزی در چهار روز کاری متوالی از سقف روزانه، یا در چهار هفته متوالی از سقف هفتگی بیشتر باشد، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است ضمن اخطار به موسسه اعتباری، بلافاصله موضوع را به اطلاع رییس کل رسانده و در اولین جلسه عادی یا فوق العاده هیات عالی مطرح کند. هیات عالی پس از استماع گزارش معاون تنظیم گری و نظارت میتواند با درخواست موسسه اعتباری متقاضی، مبنیبر دریافت تسهیلات اضطراری موافقت کند یا رییس کل را مکلف نماید تا برای موسسه اعتباری موردنظر هیات سرپرستی موقت تعیین کند. در مواردی که هیات عالی به استناد این بند رییس کل را موظف به تعیین هیات سرپرستی موقت برای موسسه اعتباری می کند، حکم مذکور در ماده (34) این قانون مجری نخواهد بود .
پ - سررسید تسهیلات اضطراری موضوع بند «ب» این ماده حداکثر سی روز است .
ت - در صورتی که هیات عالی با اعطای تسهیلات اضطراری موافقت کند، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است ضمن مطالبه برنامه بازسازی از موسسه اعتباری متقاضی، در صورت نیاز برای حصول اطمینان در آن موسسه، ناظرِ مقیم منصوب کند .
ث - معاون تنظیم گری و نظارت موظف است پیش از انقضای مدت تسهیلات اضطراری، گزارشی از وضعیت موسسه اعتباری موردنظر برای تصمیم گیری به رییس کل و هیات عالی ارایه کند. هیات عالی پس از استماع گزارش معاون تنظیم گری و نظارت میتواند تسهیلات موضوع این بند را برای نخستین بار با رای موافق دوسوم و برای بار دوم، با رای موافق سه چهارم اعضا تمدید نماید. تمدید تسهیلات مزبور بیشتر از دو نوبت مجاز نیست .
ماده 46 - بانک مرکزی مجاز است در ازای دریافت اوراق منتشر یا تضمین شده توسط دولت یا بانک مرکزی، تسهیلات کوتاه مدت به موسسات اعتباری اعطا کند. سقف زمانی تسهیلات موضوع این ماده نود روز و قابل تمدید است .
تبصره - به منظور تحقق هدف مذکور در جزء (2) بند «ب» ماده (3) این قانون، موسسات اعتباری موظفند همواره به میزانی که هیات عالی تعیین میکند، داراییهای نقد یا شبه نقد (سهل البیع) مانند اوراق منتشر یا تضمین شده توسط دولت یا بانک مرکزی و سایر داراییهایی که با تصویب هیات عالی شبه نقد (سهل البیع) محسوب میشود را در ترازنامه خود نگهداری نمایند. در صورتی که نسبت داراییهای نقد یا شبه نقد (سهل البیع) موسسه اعتباری نسبت به کل دارایی موسسه از میزان تعیین شده توسط هیات عالی کمتر شود، معاون تنظیم گری و نظارت موظف است ضمن اخطار به موسسه اعتباری، اقدامات پیشگیرانه موضوع ماده (28) این قانون را آغاز کند .
ماده 47 -
الف - بانک مرکزی موظف است به پیشنهاد شورای سیاستگذاری پولی و ارزی و تصویب هیات عالی، موسسات اعتباری را که در چهارچوب اسناد بالادستی توسعه اقتصادی کشور، در زمینه تامین مالی طرحهای توسعه ای، فعال سازی زنجیره های تولید، گسترش زیرساختها، توسعه دانش و فناوری، ایجاد اشتغال، توسعه زیرساخت های تولید مسکن و افزایش صادرات فعالیت موثر داشتهاند، از طریق ارایه تسهیلات بلندمدت و خطوط اعتباری، مورد حمایت قرار دهد. پیشنهاد اعطای تسهیلات و خطوط اعتباری موضوع این ماده، صرفاً در نشستهای ویژه سیاستگذاری پولی و ارزی، با حضور رییس کل، وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور قابل طرح بوده و تصویب آن مستلزم موافقت دوسوم اعضای هیات عالی است .
ب - بانک مرکزی میتواند علاوه بر اوراق منتشر یا تضمین شده توسط دولت یا بانک مرکزی، سایر داراییهای موسسه اعتباری یا طرح (پروژه) هایی که توسط موسسه اعتباری از این محل تامین مالی می شوند را مشروط به اینکه طرح (پروژه) قابلیت تقویم و توثیق داشته باشد به نسبت پیشرفت طرح (پروژه) با تصویب هیات عالی به عنوان وثیقه تسهیلات یا خطوط اعتباری موضوع این ماده قبول کند. هیات عالی موظف است در هنگام بررسی تقاضای موسسه اعتباری، گزارش
رییس کل موضوع اجزای (3) و (4) بند «ب» ماده (10) این قانون درخصوص عملکرد موسسه اعتباری را مدنظر قرار دهد .
پ - نرخ سود تسهیلات و خطوط اعتباری موضوع این ماده به پیشنهاد شورای سیاستگذاری پولی و ارزی و تصویب هیات عالی، ب. ت. ب. گزارش رییس کل، موضوع اجزای (3) و (4) بند «ب» ماده (10) این قانون در خصوص عملکرد موسسه اعتباری و میزان همسویی موسسه اعتباری موردنظر با اهداف و سیاستهای بانک مرکزی، تعیین می شود .
ت - در صورتی که شاخصهای نظارتی و احتیاطی موسسه اعتباری به استناد گزارش رییس کل موضوع جزء (3) بند «ب» ماده (10) این قانون در حدود قابل قبول باشد، هیات عالی میتواند موسسه اعتباری را در خصوص تامین مالی طرح (پروژه)های مذکور در بند «الف» این ماده، از شمول برخی از دستورالعملهای نظارتی یا احتیاطی مستثنی نماید .
فصل هشتم : روابط بانک مرکزی با دولت و مجلس شورای اسلامی
ماده 48 - بانک مرکزی موظف است با درخواست وزیر امور اقتصادی و دارایی و در چهارچوب مقررات مصوب هیات عالی امور زیر را انجام دهد :
الف - انعقاد موافقتنامه پرداخت در اجرای قراردادهای پولی، مالی، بازرگانی و حمل و نقل بین دولت و سایر کشورها که مطابق اصول هفتاد و هفتم (77) و یکصد و بیست و پنجم (125) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران منعقد شده باشد .
ب - عرضه اوراق بهادار ریالی و ارزی به نمایندگی دولت در بازارهای داخلی و بینالمللی
تبصره1 - اجرای این ماده نباید موجب ایجاد تعهدات مالی برای بانک مرکزی شود .
تبصره2 - بانک مرکزی نباید اوراق منتشر یا تضمین شده توسط دولت یا شرکتهای دولتی را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در بازار (عرضه) اولیه خریداری کند .
ماده 49 -
الف - کلیه حسابهای بانکی اعم از ریالی و ارزی دولت و دستگاههای موضوع ماده (29) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 14 /12 /1395 و مستثنیات آن، صرفاً از طریق خزانهداری کل کشور و نزد بانک مرکزی افتتاح و نگهداری میشود. دستگاههای یادشده موظفند کلیه دریافتها (اعم از اینکه از محل بودجه عمومی دولت، بودجه اختصاصی و یا سایر محلها تامین شده باشد) و پرداختهای خود را فقط از طریق حسابهای افتتاح شده نزد بانک مرکزی انجام دهند .
ب - دولت و کلیه اشخاص مذکور در بند «الف» این ماده موظفند آخرین وضعیت مطالبات، بدهی ها و تعهدات خارجی خود را در چهارچوب دستورالعملی که به تصویب هیات عالی میرسد، به بانک مرکزی اطلاع دهند. اطلاع بانک مرکزی از بدهیهای خارجی دولت یا اشخاص حقیقی و حقوقی به هیچ وجه به معنی تضمین و یا بازپرداخت آنها توسط بانک مرکزی نمیباشد .
پ - رییس کل موظف است در گزارش موضوع جزء (5) بند «ب» ماده (10) این قانون، آخرین وضعیت مطالبات، بدهی ها و تعهدات خارجی دولت و دستگاههای اجرایی را به اطلاع مقامات مذکور در فراز پایانی آن ماده رسانده و پیشنهادهای لازم را ارایه کند .
ماده 50 -
الف - بانک مرکزی میتواند با رعایت اصول پنجاه و دوم (52) و پنجاه و سوم (53) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به دولت تنخواه پرداخت نموده یا اوراق مالی قابل معامله در بازار سرمایه که از سوی خزانه و با سررسید تا پایان همان سال منتشرشده را در عرضه اولیه از دولت خریداری کند. دولت موظف است تنخواه دریافتی را حداکثر تا پایان همان سال تسویه کند .
ب - مجموع مانده تنخواه دریافت شده دولت یا اوراق دولتی کوتاه مدت خریداری شده در عرضه اولیه (موضوع بند «الف» این ماده) در سال اول اجرای این قانون نباید از سه درصد (3%) بودجه عمومی مصوب دولت در همان سال تجاوز کند. سقف مزبور از سال دوم به بعد سالانه نیم واحد درصد (5 /0 %) کاهش می یابد تا حداکثر به یک درصد (1%) برسد .
پ - در صورت عدم تسویه ریالی تنخواه در مهلت مقرر در بند «الف» این ماده، پرداخت هرگونه تنخواه جدید به دولت توسط بانک مرکزی ممنوع است .
ماده 51 - رییس کل، نماینده جمهوری اسلامی ایران در صندوق بینالمللی پول و سایر نهادهای پولی بین المللی است. انجام کلیه وظایف و اعمال اختیاراتی که به موجب قانون اجازه مشارکت دولت ایران در مقررات کنفرانس منعقده در برتِن وودز مربوط به تاسیس صندوق و بانک بین المللی مصوب 6 /10 /1324 به بانک ملی ایران واگذار شدهاست، با رعایت قوانین و موازین شرعی با بانک مرکزی میباشد .
ماده 52 -
الف - دولت باید در تهیه پیش نویس لوایح، تصویبنامهها و برنامههای اقتصادی و مالی از جمله عملیات ارزی، بودجه ریزی و تامین مالی بخش عمومی از داخل و خارج و تضامین آن، با بانک مرکزی مشورت کند .
ب - رییس کل میتواند بدون حقرای در جلسات هیات وزیران شرکت کند .
پ - بانک مرکزی موظف است نظرات کارشناسی خود را در خصوص طرحها و لوایحی که سطح عمومی قیمتها، ارزش پول ملی و وضعیت نظام بانکی را تحت تاثیر قرار می دهد، به مجلس شورای اسلامی ارایه کند .
ت - رییس کل موظف است نظر هیات عالی در خصوص آثار لوایح تقدیمی دولت به مجلس شورای اسلامی، از جمله لوایح برنامه پنجساله توسعه و لوایح بودجه سالانه بر هر یک از اهداف مذکور در بند «ب» ماده (3) این قانون را کتباً به رییس جمهور اعلام کند. نظرات بانک مرکزی در این خصوص، به پیوست لایحه موردنظر به مجلس شورای اسلامی ارسال می شود. همچنین رییس کل موظف است نظر هیات عالی در خصوص آثار طرحها و پیشنهادهای نمایندگان بر اهداف مذکور در بند «ب» ماده (3) این قانون را کتباً به رییس مجلس شورای اسلامی اعلام کند .
ماده 53 -
الف - رییس کل موظف است در اردیبهشت و آبان هر سال، گزارش عملکرد و برنامههای بانک مرکزی مشتمل بر سیاستهای پولی، ارزی و اعتباری، نظارت بانکی، تحولات اقتصادی، دلایل انحراف احتمالی نرخ تورم و سایر متغیرهای هدف از پیش بینیهای ارایه شده در گزارش قبلی، عملکرد بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور در حمایت از تولید، اشتغال و رشد اقتصادی و وضعیت سلامت و ثبات نظام بانکی را که بهتصویب هیات عالی رسیده است، به صورت مکتوب به رییس و نمایندگان مجلس شورای اسلامی ارایه و بخشهای غیرمحرمانه آن را برای اطلاع عموم منتشر نماید .
ب - در صورت درخواست هیات رییسه مجلس، رییس کل موظف است برای تبیین گزارش موضوع بند «الف» این ماده در صحن مجلس حضور یابد .
فصل نهم : سیاستهای رسانهای و اطلاع رسانی
ماده 54 -
الف - بانک مرکزی موظف است از ابزارهای ارتباطی مناسب برای مدیریت انتظارات و تحقق اهداف مندرج در ماده (3) این قانون استفاده کند. سیاستهای رسانهای و اطلاع رسانی بانک مرکزی به پیشنهاد رییس کل به تصویب هیات عالی میرسد. مسوولیت اعلام سیاستها و مواضع بانک مرکزی در چهارچوب سیاستهای رسانهای و اطلاع رسانی مصوب، با رییس کل است .
ب - بانک مرکزی موظف است حداقل ماهی یکبار، آمارهای اقتصادی و اطلاعات نظام بانکی را در چهارچوب مقررات مصوب هیات عالی، برای عموم منتشر کند .
پ - بانک مرکزی موظف است صورتهای مالی و شاخصهای عملکردی «اشخاص تحت نظارت» را در بازههای زمانی مشخص در چهارچوب مقررات مصوب هیات عالی، برای عموم منتشر کند .
ت - حداقل یکبار در سال صورتهای مالی بانک مرکزی پس از ارایه گزارش حسابرسی هیات نظار و تصویب مجمع عمومی بانک مرکزی با رعایت قواعد محرمانگی برای عموم منتشر میشود .
تبصره - موارد غیرقابل انتشار، بر اساس قواعد و ترتیبات مذکور در ماده (11) این قانون معین میشود .
فصل دهم : شخصیت حقوقی و سرمایه
ماده 55 -
الف - بانک مرکزی دارای شخصیت حقوقی و مالی مستقل است و با ترتیباتی که در این قانون و در موارد مسکوت در این قانون، در سایر قوانین پیش بینی شده، اداره می شود .
ب - مرکز اصلی بانک مرکزی در تهران است. بانک مرکزی میتواند با موافقت هیات عالی در داخل و خارج از کشور شعبه یا دفتر نمایندگی دایر کند، یا به اشخاص حقیقی یا حقوقی برای انجام امور غیرحاکمیتی که به تشخیص هیات عالی قابل واگذاری و برون سپاری است، نمایندگی اعطا کند .
پ - سال مالی بانک مرکزی از ابتدای فروردین هرسال آغاز میشود و در پایان اسفند همان سال خاتمه مییابد .
ت - انحلال بانک مرکزی فقط به موجب قانون امکان پذیر است .
ماده 56 -
الف - سرمایه بانک مرکزی متشکل از سرمایه پرداخت شده، اندوخته قانونی، مازاد حاصل از ارزیابی خالص داراییهای خارجی و سایر اندوختههای احتیاطی است. داراییهای بانک مرکزی در برابر تعهدات دولت، قابل واگذاری، ترهین یا مصادره نمیباشد .
ب - بانک مرکزی موظف است سالانه پنجاه درصد (50%) سود خالص قبل از مالیات خ. ر. ب. حساب اندوخته قانونی منظور کند و باقیمانده را پس از کسر بخشی از سود جهت منظور نمودن به اندوخته احتیاطی که به پیشنهاد رییس کل بانک و تصویب مجمع عمومی تعیین خواهد شد و پس از اجرای حکم مذکور در تبصره (1) ماده (29) این قانون به دولت پرداخت کند. پرداخت سود توسط بانک مرکزی به دولت قبل از تصویب صورتهای مالی بانک مرکزی و قبل از اجرای تبصره مذکور ممنوع است. همچنین، هر سه سال یکبار پنجاه درصد (50%) موجودی حساب اندوخته قانونی باید صرف افزایش سرمایه بانک مرکزی شود .
پ - اگر بانک مرکزی در نتیجه عملیات خود در طول سال مالی متحمل زیان شود، زیان مزبور باید از محل حساب اندوخته قانونی تامین شود. اگر میزان حساب اندوخته قانونی برای پوشش کل زیان کافی نباشد، دولت باید ظرف سی روز از زمان تصویب صورتهای مالی توسط مجمع عمومی بانک مرکزی، به میزان کسری، اوراق بهادار دولتی (سند بدهی دولت به بانک مرکزی) در اختیار بانک مرکزی قرار دهد .
تبصره 1 - اوراق موضوع این ماده قابل عرضه در بازار و واگذاری ب. غ. نیست و در صورت سودآوری بانک مرکزی در سالهای بعد، متناسباً به دولت عودت داده میشود .
تبصره 2 - اوراق موضوع این ماده و اوراق موضوع بند «پ» ماده (57) این قانون از حدود و مقررات مربوط به انتشار اوراق بهادار دولتی در قوانین برنامه و بودجههای سنواتی مستثنی است .
ماده 57 -
الف - تغییرات سالانه ارزش خالص ذخایر بین المللی بانک مرکزی اعم از طلا، حق برداشت مخصوص (اس.دی.آر)، ارز یا سایر داراییهای خارجی بانک مرکزی برحسب ریال، در «حساب تسعیر داراییها و بدهیهای خارجی بانک مرکزی» ثبت میشود .
ب - چنانچه حساب تسعیر داراییها و بدهیهای خارجی بانک مرکزی بستانکار شود، مانده حساب مزبور قابل برداشت نیست و در پایان همان سال مالی به حساب اندوخته قانونی بانک مرکزی منتقل میشود .
پ - در صورتی که بانک مرکزی در نتیجه تغییرات ارزش داراییها و بدهیهای خارجی خود برحسب ریال در دوره مورد گزارش با زیان مواجه شده باشد و مانده حساب تسعیر داراییها و بدهیهای خارجی بانک مرکزی برای پوشش زیان کافی نباشد، باقیمانده زیان از محل حساب اندوخته قانونی برداشت میشود. چنانچه مانده حساب اندوخته قانونی نیز برای پوشش زیان کافی نباشد، دولت باید ظرف سی روز از زمان تصویب صورتهای مالی توسط مجمع عمومی بانک مرکزی، اوراق بهادار دولتی (سند بدهی دولت به بانک مرکزی) به میزان باقیمانده زیان، در اختیار بانک مرکزی قراردهد. اوراق مزبور در صورت افزایش مانده حساب تسعیر داراییها و بدهیهای خارجی بانک مرکزی یا حساب اندوخته قانونی در سالهای بعد، به دولت عودت داده میشود .
ت - مانده حساب تسعیر داراییها و بدهیهای خارجی بانک مرکزی، سود محقق شده نیست و مشمول مالیات نمیباشد .
فصل یازدهم : پول و نظام پرداخت
ماده 58 -
الف - واحد پول جمهوری اسلامی ایران، ریال است .
ب - امتیاز انتشار پول رایج کشور منحصراً در اختیار بانک مرکزی است .
پ - انتشار اسکناس، مسکوک و سایر انواع پول رسمی جمهوری اسلامی ایران توسط بانک مرکزی در چهارچوب دستورالعملی خواهد بود که به تصویب هیات عالی میرسد .
ت - فقط پول رایج که در تاریخ تصویب این قانون در جریان بوده و یا طبق قانون انتشار مییابد، رواج قانونی داشته و به مبلغ اسمی، قوه اِبراء دارد .
ث - تسویه هرگونه دین و یا بدهی فقط با پول رایج کشور امکانپذیر است، مگر آنکه قانون، شیوه دیگری را تعیین کرده یا با رعایت مقررات، ترتیب دیگری بین بدهکار و بستانکار توافق شده باشد .
ج - انجام عملیات تسویه بین موسسات اعتباری در شبکه بانکی کشور منحصراً برعهده بانک مرکزی است .
چ - مبلغ و مشخصات ظاهری و فنی انواع پول های رسمی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رییس کل و تصویب هیات عالی تعیین میشود .
ح - اسکناس های منتشرشده بانک مرکزی با امضای رییس کل و وزیر امور اقتصادی و دارایی معتبر خواهدبود .
خ - شرایط و ترتیبات جایگزین نمودن اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پولهای رسمی جمهوری اسلامی ایران با اسکناس ها، مسکوکات و سایر انواع پول که از جریان خارج میشوند به وسیله هیات عالی تعیین میشود. معادل ارزش اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پول خارج از جریان که صاحبان آنها در مهلت مقرر برای تبدیل آن مراجعه نکرده اند، به حساب درآمدهای بانک مرکزی منظور میشود .
د - تعهد بانک مرکزی در مقابل اسکناس ها، مسکوکات و سایر انواع پول های رسمی منتشر یا ایجاد شده توسط بانک مرکزی، منحصر به پرداخت پول رایج کشور است .
ذ - اسکناسها و مسکوکات مجعول یا تقلبی مکشوفه در سراسر کشور، برای امحاء باید در اختیار بانک مرکزی قرار گیرد .
ر - کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط به انواع پولهای رسمی منتشر یا ایجاد شده توسط بانک مرکزی، متعلق به بانک مرکزی است. از تاریخ اجرای این قانون انجام هرگونه تبلیغ تجاری بر روی اسکناس و مسکوک یا استفاده از طرح و مشخصات ویژه انواع پولهای رسمی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی است .
ماده 59 - مسوولیت انحصاری ابلاغ دستورالعمل های مورد نیاز درحوزه نظامهای پرداخت، فناوریهای نوین مالی مرتبط با ابزارهای پرداخت و رمزپول و همچنین نهادهای فعال در این حوزهها بر عهده بانک مرکزی است. نهادهای فعال در زمینه های یادشده «اشخاص تحت نظارت» بانک مرکزی تلقی شده و تاسیس و فعالیت آنها منوط به اخذ مجوز از بانک مرکزی است. همچنین این نهادها موظفند حسب درخواست بانک مرکزی، کلیه اطلاعات، آمار و اسناد خ. ر. ب. ترتیب موردنظر بانک مرکزی در اختیار آن بانک قرار دهند .
فصل دوازدهم : مدیریت تعارض منافع در بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور
ماده 60 - اعضای مجمع عمومی، هیات عالی و شوراهای تخصصی ذیل آن، هیات عامل، هیات نظار، شورای فقهی، هیات انتظامی، مدیران و سایر کارکنان موثر بانک مرکزی به تشخیص هیات نظار مشمول احکام زیر هستند :
الف - در ابتدا و انتهای دوره مسوولیت، باید «کاربرگ عدم تعارض منافع» را تکمیل نموده و به رییس هیات نظار تحویل دهند. رییس هیات نظار موظف است کاربرگ های تکمیل شده را برای رییس قوه قضاییه ارسال کند .
اطلاعات زیر باید در کاربرگ عدم تعارض منافع درج گردد :
1 - فهرست داراییهای خود، همسر و فرزندان در زمان آغاز مسوولیت در بانک مرکزی
2 - فعالیتهای اقتصادی، مالی، تجاری و مشاغل تمام وقت یا پاره وقت خود، همسر و فرزندان در پنج سال گذشته
ب - در صورتی که انجام امور محوله و شرکت در جلسات و رای گیری ها به نوعی مرتبط با منافع خود فرد یا بستگان درجه یک او باشد، باید موضوع را قبلاً به صورت مکتوب به رییس هیات نظار اعلام نماید .
پ - افراد مذکور در صدر این ماده که طبق قانون باید به صورت تمام وقت در خدمت بانک مرکزی باشند، نمی توانند همزمان شغل یا سمت موظف یا غیرموظف اعم از مدیریتی، کارشناسی یا مشاوره ای در بخش دولتی یا غیردولتی داشته باشند. این ممنوعیت شامل موارد مستثنی شده ذیل اصل یکصد و چهل و یکم (141) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نمی شود .
ت - اشخاص موضوع این ماده و همسر و فرزندان آنها نباید سهامدار موثر، عضو هیات مدیره، هیات عامل یا مشاور «اشخاص تحت نظارت» باشند .
ث - در صورتی که والدین، پدربزرگ، مادربزرگ، همسرِ فرزند، فرزند فرزند، برادر یا خواهر اشخاص مذکور در صدر این ماده با یکی از «اشخاص تحت نظارت» دارای ارتباط مدیریتی یا مشاوره ای بوده یا سهامدار موثر آنها باشند، شخص مزبور موظف است موضوع را کتباً به رییس هیات نظار اطلاع دهد .
ج - انجام کار دایم یا موقت برای «اشخاص تحت نظارت» یا ارایه هرگونه خدمت به آنها، توسط اعضای هیات عالی، هیات عامل و هیات های انتظامی پس از پایان دوره عضویت آنها به مدت سه سال و برای سایر اشخاص موضوع این ماده به مدت دو سال ممنوع است. در صورت عدم دریافت حقوق از محل دیگر یا عدم دریافت مستمری بازنشستگی، بانک مرکزی موظف است به این افراد حقوقی معادل میانگین دریافتی آنها در سال پایانی پرداخت کند. دریافت حقوق از محل دیگر جرم محسوب می شود و مجرم به پرداخت پنج برابر مبالغ دریافتی از بانک مرکزی پس از پایان خدمت، محکوم می گردد .
تبصره - مدیران و کارکنان سایر دستگاههای نظارتی که حسب تشخیص هیات نظار در سه سال آخر قبل از بازنشستگی یا پایان خدمت مستقیماً با «اشخاص تحت نظارت» در ارتباط بوده اند نمی توانند به مدت سه سال، با آنها رابطه کاری اعم از مدیریتی، مشاوره ای و مانند آن برقرار کنند. مرتکب، به تمام یا بخشی از مجازاتهای درجه چهار موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می شود .
چ - در صورتی که معلوم شود افراد موضوع این ماده در زمان تصدی مسوولیت در بانک مرکزی یا طی دوره ممنوعیتِ پس از پایان مسوولیت، با «اشخاص تحت نظارت» همکاری داشته اند، علاوه بر الزام به پرداخت کلیه حقوق و مزایای دریافتی در دوران مسوولیت و ممنوعیت، به مجازات درجه چهار موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می شوند .
ح - مقررات مربوط به برقراری رابطه مالی (مانند سپرده گذاری، دریافت تسهیلات، دریافت ضمانتنامه و گشایش اعتبار اسنادی) فی مابین افراد موضوع این ماده، همسر و فرزندان آنها و شرکتهایی که افراد موضوع این ماده، همسر یا فرزندان آنها مدیر یا سهامدار موثر آن شرکتها هستند، با «اشخاص تحت نظارت»، توسط رییس کل تهیه می شود و به تصویب مجمع عمومی می رسد .
خ - اشخاص موضوع این ماده موظفند ضمن رعایت مقررات مذکور در بند «ح» این ماده، هرگونه رابطه مالی خود، همسر و فرزندانشان با «اشخاص تحت نظارت» و نیز هرگونه رابطه مالی شرکتهایی که آنها، همسر یا فرزندانشان مدیر یا سهامدار موثر آن شرکتها هستند را با «اشخاص تحت نظارت» که مبلغ آن از مبلغی که هیات نظار در ابتدای هر سال تعیین می کند، بیشتر باشد، به هیات نظار اعلام کنند. عدم اعلام موارد فوق در صورت اطلاع، جرم محسوب و مرتکب به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی محکوم می گردد .
د - در صورت احراز تخلف در عمل به احکام بندهای «الف» تا «ث» این ماده توسط هیات نظار، شخص متخلف به پرداخت پنج برابر حقوق و مزایای دریافتی از زمان وقوع تخلف محکوم میشود .
فصل سیزدهم : سایر مقررات
ماده 61 - هرگونه دعوی که منشا آن اقداماتی باشد که بانک مرکزی بهموجب اختیارات قانونی خود انجام میدهد، قابل طرح علیه کارکنان بانک مرکزی نبوده و باید به طرفیت بانک مرکزی صورت پذیرد. در مواردی که به تشخیص مرجع قضایی، اقدامات نظارتی بانک مرکزی خارج از چهارچوب قوانین و مقررات بوده و موجب ایراد خسارت به «اشخاص تحت نظارت» یا اشخاص ثالث شده باشد، خسارت وارده توسط بانک مرکزی جبران میشود. در صورتی که ایراد خسارت به «اشخاص تحت نظارت» یا اشخاص ثالث، با تشخیصِ مرجع قضایی، ناشی از تقصیر مدیران یا کارکنان بانک مرکزی باشد، حسب مورد از طریق هیات رسیدگی به تخلفات اداری یا دستگاه قضایی به ادعای مطروحه علیه آنان رسیدگی خواهد شد .
ماده 62 -
الف - کلیه وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی از جمله شرکتهای دولتی مستلزم ذکر نام و نهادهای عمومی غیردولتی، قوه قضاییه، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، مکلف به همکاری با بانک مرکزی برای اجرای این قانون هستند. دستگاههای یادشده موظفند با رعایت قوانین و مقررات مربوط به محرمانگی اطلاعاتی را که به تشخیص هیات عالی برای انجام وظایف بانک مرکزی لازم است، در اختیار آن بانک قرار دهند. مستنکف، به انفصال از خدمت از یک تا پنج سال محکوم میشود. در اجرای حکم این بند رعایت اصول پنجاه و هفتم (57) و یکصد و دهم (110) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران الزامی است .
ب - « اشخاص تحت نظارت» موظفند اطلاعات مورد درخواست بانک مرکزی را در چهارچوبی که بانک مرکزی تعیین می کند، در اختیار آن بانک قرار دهند. هریک از اعضای هیات مدیره و هیات عامل «شخص تحت نظارت» که از ارایه اطلاعات مورد درخواست بانک مرکزی خودداری کند، از مسوولیت عزل و به مجازات حداکثر یک سال حبس محکوم خواهد شد .
پ - بانک مرکزی موظف است اطلاعاتی را که به موجب قوانین، موظف به ارایه آنها به سایر دستگاهها از جمله واحد اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور است، به صورت موثر در اختیار آن دستگاهها قرار دهد. استنکاف از اجرای این حکم توسط هریک از مدیران یا کارکنان بانک مرکزی موجب انفصال از خدمت تا پنج سال خواهد شد .
ماده 63 - انجام اقدامات زیر توسط بانک مرکزی ممنوع است :
الف - تضمین بدهیهای دولت، شرکتهای دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی یا هر شخص دیگر یا اعطای تسهیلات به آنان، جز در مواردی که در این قانون مجاز شده است .
تبصره - تضمین بدهیهای خارجی دولت که با تصویب مجلس شورای اسلامی ایجاد شده پس از اخذ وثیقه کافی به تشخیص هیات عالی بلامانع است .
ب - اعطای تسهیلات یا خطوط اعتباری به موسسات اعتباری بدون اخذ وثیقه کافی
پ - اقدام به افتتاح حساب و انجام عملیات بانکی برای اشخاصی که به موجب قانون یا به حکم دادگاه افتتاح حساب و انجام عملیات بانکی برای آنها ممنوع است .
ت - انجام فعالیت اقتصادی و تجاری صرفاً به قصد کسب سود یا انجام ندادن تکالیف قانونی صرفاً به دلیل ورود هزینه یا زیان مالی یا غیرمالی
ماده 64 - احکام این قانون بر کلیه «اشخاص تحت نظارت» اعم از خصوصی، تعاونی، دولتی و عمومی غیردولتی حاکم است .
ماده 65 - جریمههای نقدی مذکور در این قانون، در پایان تیرماه هرسال، متناسب با شاخص بهای کالاها و خدمات مصرف کننده اعلامی از سوی بانک مرکزی، توسط هیات عالی تعدیل میگردد. وجوه ناشی از اعمال جریمه نقدی علیه «اشخاص تحت نظارتِ» متخلف، به حساب درآمد عمومی واریز شده و دولت موظف است با پیش بینی آن در بودجه سالانه، معادل آن را از طرف خزانه داری کل به حساب صندوق ضمانت سپردهها واریز نماید. بانک مرکزی موظف است گزارش عملکرد این ماده مشتمل بر میزان جرایم تعدیل شده و میزان وجوه ناشی از اعمال جریمه نقدی را در مرداد ماه هر سال به مجلس شورای اسلامی ارایه نماید .
ماده 66 - هرگونه تغییر یا اصلاح ضمنی این قانون، باید با ذکر شناسه تخصصی آن باشد .
ماده 67 -
الف - این قانون، اصلاح قانون پولی و بانکی کشور مصوب 18 /4 /1351 با اصلاحات و الحاقات بعدی است. از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، مواد (1) تا (17)، بندهای «ب»، «ج» و «د» ماده (18)، مواد (19) تا (26)، (39)، (40) و (42) تا (44) قانون مذکور، نسخ میشود .
کلیه وظایف و اختیاراتی که در قوانین برای شورای پول و اعتبار تعیین شده به هیات عالی منتقل می شود .
ب - این قانون شش ماه پس از ابلاغ به رییس جمهور لازم الاجراست. رییس کل موظف است در مهلت یادشده، دستورالعمل های اجرایی مورد نیاز را به تصویب هیات عالی برساند. دستورالعمل هایی که قبلاً توسط بانک مرکزی ابلاغ شده، مشروط بر اینکه به تشخیص رییس کل با مفاد این قانون معارض نباشد، همچنان لازم الاجرا خواهد بود .
قانون فوق مشتمل بر شصت و هفت ماده و چهل تبصره در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ 30 /3 /1402 مجلس شورای اسلامی، تصویب و در تاریخ 17 /8 /1402 از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام با تایید تبصره (2) ماده (4) و اصلاح بند «الف» ماده (7) و مواد (18)، (22) و (66) موافق با مصلحت نظام تشخیص داده شد .
محمدباقر قالیباف
موارد مرتبط 130
آرای مرتبط 40
-
رأی
استناد
به این صفحه
رای شماره 140331390000249368 مورخ 1403/02/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
…1395 و ماده 44 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402 «در اجرای…
-
رأی
استناد
به این صفحه
الف) شماره پرونده : 0300234 شماره دادنامه سیلور: 140431390000573213 تاریخ: 1404/03/06
…های توسعه کشور و قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، اختیارات خاصی را در…
-
رأی
استناد
به این صفحه
بخش های بازنگری و اصلاح شده از مجموع مقررات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
…این اختیارات در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نیز، مورد تأیید قرار گرفته…
-
رأی
استناد
به این صفحه
دادنامه 140431390000573730 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری — 1404/03/06 — ابطال بند ب نرخ سود تسهیلات مورد انتظار عقود مشارکتی مورخ 1401/11/10 به شماره 280373/01
…قسمت (ب) ماده 4 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402 این…
-
رأی
استناد
به این صفحه
الف) شماره پرونده : 0300307-0300308 شماره دادنامه سیلور: 140431390001879088 تاریخ:1404/07/28
…1.مطابق جزء 2 بند الف ماده 4 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
رأی
استناد
به این صفحه
دادنامه 140431390002103124 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری — 1404/08/19 — ابطال عبارت " سایر دستورالعمل های مورد نیاز به استثنای مواردی که به تشخیص رییس کل جهت تصویب به هیات عالی…
…در بند ب ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به رییس کل…
-
رأی
استناد
به این صفحه
ابلاغ نظر شورای عالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره 201-27 مورخ 1399/12/18 در خصوص «نرخ تسعیر دارایی ها و بدهی های ا
…از طرفی به موجب تبصره 1 ماده 58 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
رأی
استناد
به این صفحه
دادنامه 140431390002812198 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری — 1404/10/30 — ابطال دستورالعمل ایجاد محدودیت در ارایه خدمات بانکی برای عدم ایفای تعهد صادر کنندگان مصوب هجدهمین جلسه هیات…
…با عنایت به ماده (8) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ناظر بر وظایف…
-
رأی
استناد
به این صفحه
خدمات معاف از مالیات بانک ها
…2) مطابق بند ح ذیل ماده یک قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
رأی
استناد
به این صفحه
دادنامه 1405313900000149594 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری — 1405/01/30 — ابطال بخشنامه های شماره 375517 و 127785/02 اداره مطالعات و مقررات بانکی در خصوص ممنوعیت سپرده های بانکی
…ضمن این که مطابق تصریح ماده (19) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ، این…
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاریخ دادنامه : 1403/2/4
…1395 و ماده 44 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402 «در…
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاریخ دادنامه: 1404/10/9
…بند (ب) ماده 4 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اختیارات بانک مرکزی را…
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاریخ دادنامه: 1404/12/5
…3- وفق بند (20) و (22) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
رأی
استناد
به این صفحه
تاریخ دادنامه: 1405/3/5
…3- ضمن این که مطابق تصریح ماده (19) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
رأی
استناد
به این صفحه
رأی شماره 128894 هیئت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان...
…2) مطابق بند ح ذیل ماده یک قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
رأی
هماستناد
رای شماره 28 مورخ 1401/01/17 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2675 مورخ 1401/10/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 659 مورخ 1398/09/30 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002432083 مورخ 1403/10/11 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 3170 مورخ 1400/12/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 49 مورخ 1401/01/30 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 991 مورخ 1401/12/20 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390000199136 مورخ 1402/01/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1420 مورخ 1400/12/15 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه: 1403/10/11
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
۱۴۰۱/۱۰/۱۳ : تاریخ تصویب
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
تاریخ دادنامه: 1402/1/29
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
آیین نامه اجرایی بند (و) تبصره (١٧) ماده واحده قانون بودجه سال ١۴۰١ کل کشور
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
آیین نامه اجرایی ماده (۵) قانون جهش تولید مسکن
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۶۵۹ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۳۰ هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری به موجب بند (الف) تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۹۷ کل کشور دولت مکلف شده حقوق و مزایای مستمر گروه های مختلف حقوق بگیر شاغل دستگاه های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه و اعضای هیأت علمی و قضات
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۱۴۲۰ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۵ هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال تبصره ۱ ماده ۲ آیین نامه اجرایی جزءهای ۱و ۲ بند الف ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور مصوب هیأت وزیران)
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۱۷ هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۶ مصوبه شماره ۱۴۸۹۶/ت۵۵۳۱۳ هـ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۱۶ هیأت وزیران)
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۴۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۳۰ هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال افزایش غیر قانونی ۵۰ درصدفوق العاده جذب کارکنان وزارت اطلاعات ( تصویب نامه شماره ۹۹۷۶۹/ت ۵۷۷۴۵ ه مورخ ۱۳۹۹ هیأت وزیران)
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۹۹۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۰ هیأت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری(مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال دفترچه راهنمای آزمون استخدامی کادر اداری قوه قضاییه مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۰)
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001509155 مورخ 1403/06/27 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2558 مورخ 1400/09/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002331013 مورخ 1402/09/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 142031390003146412 مورخ 1402/12/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 3272 و 3273 مورخ 1400/12/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266 مورخ 1400/11/17 هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی
نظریات مشورتی 10
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1403/931 مورخ 1403/12/12
…همچنین، بر اساس مواد قانونی مختلف از جمله ماده 64 قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1403/221 مورخ 1403/05/21
…ثانیاً، با رعایت حکم مقرر در بند «ث» ماده 58 قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1402/368 مورخ 1402/11/11
…همچنین، بند «ث» ماده 58 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به عنوان جایگزین…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1403/897 مورخ 1403/12/19
…موضوع استعلام درباره تعیین صلاحیت رسیدگی به پروندههای مرتبط با ماده 35 قانون…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1402/804 مورخ 1403/02/01
…حکم مقرردر بند «ث» ماده 58 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1403/261 مورخ 1403/05/19
…بر این اساس، خواهشمند است با توجه به ماده 67 قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه مشورتی شماره 7/1404/70 مورخ 1404/03/13
…وفق بند «الف» ماده 42 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402 بانک…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه 7/1404/305 — 1404/08/24
…به موجب بند »الف« ماده 42 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ، 1402…
-
نظریهٔ مشورتی
استناد
به این صفحه
نظریه 7/1404/419 — 1404/11/28
…مرکزی )موضوع ماده 22 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب (1402 یا هیأتهای…
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1403/886 — 1404/06/26
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
مواد مرتبط 30
-
استناد
از این صفحه
ماده 29 — قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400 -1396)
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
-
استناد
از این صفحه
ماده 2 — قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 1386/11/08
ماده 2 قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم 44 قانون
-
استناد
از این صفحه
ماده 3 — قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی مصوب 1386/11/08
مواد 2 و 3 قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم 44 قانون
-
استناد
به این صفحه
ماده 8 — قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403/03/01
…به اعتراض مؤسسه اعتباری به تشخیص بانک مرکزی، در چهارچوب ماده (۲۲) قانون بانک…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه نحوه تأسیس و فعالیت شرکتهای اعتبار سنجی مصوب 1403/09/28
…شرکتهای اعتبار سنجی تحتنظارت بانک مرکزی موضوع بند (ر) ماده (۱٪) قانون…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (29) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها مصوب 1403/11/03
…مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی اوراق مالی اسلامی مصوب 1404/02/13
…بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی ماده (5) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها مصوب 1404/01/31
…2ـ قانون بانک مرکزی: قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402. 3ـ شورا…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی بند (ت) ماده (29) قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها (تسهیل ورود سرمایه خارجی) مصوب 1404/02/28
…مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی ماده (7) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها (موضوع اموال و دارایی های قابل توثیق) مصوب 1404/02/30
…مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی ماده (23) قانون تأمین مالی تولید و زیر ساختها (موضوع توسعه روشهای تأمین مالی مبتنی بر پیش فروش یا خرید اعتباری کالاها و خدمات) مصوب 1404/04/22
…مؤسسه اعتباری موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی ماده (39) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها مصوب 1402(شرایط و روش های اوراق بهادارسازی اموال و دارایی ها) مصوب 1405/02/15
…هر نوع رمزدارایی، به جز رمزپول (موضوع بند (ض) ماده (1) قانون بانک مرکزی…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — دستورالعمل تدوین، تصویب، اجرا و نظارت بر طرح های پیشران، موضوع جزء (2) بند (ت) ماده (33)، بندهای (الف) و (ت) ماده (48)، بندهای (ت) و (ث) ماده (99)، بند (خ) ماده (107) و جزء (25) ما
…موسسات اعتباری (موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 3 — قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/03
…پول موضوع بند «ض» ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۳۰…
-
استناد
به این صفحه
ماده 3 — قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی مصوب 1404/04/08
…پول موضوع بند «ض» ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ؛ رمزارز نوعی…
-
استناد
به این صفحه
ماده 11 — قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان
…جزء (3) بند «الف» ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران :
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی بند 2 تبصره 4 ماده 34 اصلاحی قانون ثبت مصوب 1404/10/09
…مؤسسه اعتباری موضوع بند (ج) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی بند(ب) ماده (10)، ماده (12) و بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (24) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران
…بانک و موسسه اعتباری غیربانکی موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
استناد
به این صفحه
ماده 2 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…ثروت مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فصل دوم: مسئولیت، اهداف…
-
استناد
به این صفحه
ماده 3 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…اجتماعی مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فصل دوم: مسئولیت، اهداف…
-
استناد
به این صفحه
ماده 53 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فصل نهم: سیاستهای رسانه…
-
استناد
به این صفحه
ماده 57 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فصل یازدهم: پول و نظام…
-
استناد
به این صفحه
ماده 59 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فصل دوازدهم: مدیریت تعارض منافع…
-
استناد
به این صفحه
ماده 67 — قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۴۰۲/۰۳/۳۰)
…مالی و تجاری قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توضیحات قانون فوق مشتمل بر…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها
…مؤسسات اعتباری موضوع بند «ح» ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (29) قانون تامین مالی تولید و زیرساخت ها موضوع تسهیل و اعطای اقامت به متقاضیان سپرده گذاری یا سرمایه گذاری ارزی و ریالی
…موسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
استناد
به این صفحه
ماده 7 — بخشنامه بانک مرکزی در خصوص مواد مرتبط با تکالیف و وظایف معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی در «قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران» (مصوب 1403/03/01 مجلس شورای ا
…بند «ب» ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محکوم میشود. بند…
-
استناد
به این صفحه
ماده 7 — بخشنامه بانک کشاورزی در خصوص بخشنامه ابلاغی بانک مرکزی با موضوع مواد مرتبط با تکالیف و وظایف معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی در «قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی
…بند «ب» ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محکوم میشود. بند…
-
استناد
به این صفحه
ماده 15 — بخشنامه بانک مرکزی در خصوص آییننامه پرداخت تسهیلات به کارکنان موسسات اعتباری (مصوب ۱۴۰۳/۱۱/۲۱)
…مجازات های مقرر در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین و…
-
استناد
به این صفحه
ماده 13 — بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل اجرایی فروش و اجاره مجدد دارایی ها»
تخطی از مفاد این دستورالعمل موجب اعمال مجازات های مقرر در قانون بانک مرکزی…
مقرراتِ مرتبط 40
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل اجرایی فروش و اجاره مجدد دارایی ها»
…ماده 13 - تخطی از مفاد این دستورالعمل موجب اعمال مجازات های مقرر در قانون…
-
آییننامه
در اجرای
به این صفحه
آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (29) قانون تامین مالی تولید و زیرساخت ها موضوع تسهیل و اعطای اقامت به متقاضیان سپرده گذاری یا سرمایه گذاری ارزی و ریالی
…موسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص اصلاحات دستورالعمل اجرایی عملیات پولی و بانکی در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران
…پس از ابلاغ «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران»، دستورالعمل مزبور از حیث مطابقت…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص آییننامه پرداخت تسهیلات به کارکنان موسسات اعتباری
…مجازات های مقرر در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین و…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
برنامه افزایش سرمایه بانک های دولتی و چگونگی تامین منابع مورد نیاز برای اجرای این برنامه
…ج - عایدی دولت از سود خالص بانک مرکزی موضوع تبصره (1) ماده (29) قانون…
-
آییننامه
در اجرای
به این صفحه
نظامنامه رمزارز اعم از ایجاد رمزارز ملی و ساماندهی کاربری رمزارزهای جهانروا
…الف» ماده 4 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، بر عهده بانک مرکزی…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک کشاورزی در خصوص بخشنامه ابلاغی بانک مرکزی با موضوع مواد مرتبط با تکالیف و وظایف معاونت تنظیم گری و نظارت بانک مرکزی در «قانون برنام
…ب» ماده ( 23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محکوم می شود. بند…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک کشاورزی بانک درخصوص بخشنامه ابلاغی بانک مرکزی با موضوع اهم مواد مرتبط با تکالیف و وظایف نظارتی شبکه بانکی کشور در قانون بانک مرکزی جمهوری
…شبکه بانکی کشور در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1402/03/30…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/1/27 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان برنامه و بودجه کشور (با همکاری وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران) و به ا
…بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در رابطه با شیوه نامه اجرایی کارت رفاهی متصل به اوراق گامدر چارچوب سیاست اعتباری مبتنی بر توسعه ابزارهای تامین مالی زنجیره تامین و به استناد بند (11) تفاهم نامه
…بند (الف) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/03/30…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در رابطه با ابلاغ ضوابط ارایه خدمات تامین مالی زنجیره تولید توسط مؤسسه اعتباری پیرو ابلاغ «دستورالعمل ارایه خدمات تأمین مالی زنجیره تأمین توسط مؤسسات اعتباری» طی
…بند (الف) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/03/30…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/2/10 به پیشنهاد شماره 80/228366 مورخ 1403/12/16 وزارت امور اقتصادی و دارایی (با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت ا
…مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/2/24 به پیشنهاد شورای ملی تأمین مالی (موضوع نامه شماره 80/16394 مورخ 1404/2/7 وزارت امور اقتصادی و دارایی) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمه
…مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
شیوه نامه گزارش دهی اطلاعات دارایی های ارزی و جریان درآمدهای ارزی تحت مالکیت (موضوع جزء (1) بند (الف) ماده (11) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران)همانگونه که اس
…شامل اشخاص موضوع بند (الف) ماده (49) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، بانک…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/03/18 به پیشنهاد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و تأیید هیات عالی بانک مرکزی و به استناد جزء (5-2) بند (ب) و بند (پ
…هیات موضوع بند (7) ماده (30) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که توسط…
-
تصویبنامه
در اجرای
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/4/11 به پیشنهاد شورای ملی تأمین مالی و به استناد ماده (23) قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت ها مصوب 1402، آیین نامه اجرایی ماده مذکور را به شرح زیر تصویب ک
…مؤسسه اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران»پیرو بخشنامه شماره 04/84180 مورخ 1404/04/16 ، موضوع ابلاغ اصلاحیه «دستورال
…بند (الف) ماده (44) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و جزء (2) بند…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل نحوه احراز و لغو تأییدیه صلاحیت عمومی و حرفه ای مدیران شرکت های صرافی با سلام؛
…مندرج در ماده (41) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که اشعار می دارد…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/06/12 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی (با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور و صندوق توسعه ملی) و به استن
…بند (12) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 بانک مرکزی…
-
بخشنامه
استناد
به این صفحه
ابلاغ «ضوابط اجرایی ناظر بر الزامات افتتاح و نگهداری حساب های سپرده ریالی اشخاص حقیقی در مؤسسات اعتباری»با سلام؛
…بند "پ" ماده (15) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» مصوب سال 1402 و…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی درخصوص ابلاغ «شیوه نامه گزارش دهی اطلاعات دارایی های ارزی و جریان درآمدهای ارزی تحت مالکیت (موضوع جزء (1) بند (الف) ماده (11) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت ج
…شامل اشخاص موضوع بند (الف) ماده (49) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص اصلاح بندهای (12) و (13) قسمت «ک» (دستورالعمل ضمانت نامه های ارزی ) و قسمت «ل» (ترتیبات نحوه تأمین ارز بابت مصارف ارزی مرتبط با تسهیلات ارزی) متناظر با ص
…انتظامی موضوع ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402/03…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل آیین نامه اجرایی صدور مجوز تأسیس و فعالیت صندوقهای تضمین غیردولتی شورای ملی تأمین مالی در جلسه مورخ 1404/05/06، با استناد به جزء 2 -4) و جزء (7) بند (ب) ماده 2 قانون تأم
…مؤسسه اعتباری موضوع بند (ج) ماده 1 قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل تأسیس، فعالیت، انحلال و نظارت بر کارگزاران رمزپول فهرست مطالب
…24)، (59) و (64) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، «چارچوب سیاست گذاری و…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل تأسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباری»، مصوب سی و ششمین نشست مورخ 1404/5/14 هیات عالی بانک مرکزی و «دستورالعمل تأسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات
…مرتکب، مشمول مجازات های مرتبط مقرر در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران می…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل تأسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباری توسعه ای» مصوب چهلمین جلسه مورخ 1404/7/1هیات عالی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با سلام؛احتراماً، پیرو بخشنامه شماره
…مؤسسات اعتباری و همچنین قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، قانون پولی و بانکی…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل ناظر بر حساب امانی و خدمات بانکی مرتبط با آن با سلام و احترام؛
…به استناد جزء (2) بند (الف) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ارسال نظر اکثریت شورای عالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره 6-201 مورخ 1404/06/29 مربوط به قانون ارزش افزوده مصوب 1400 به پیوست نظر اکثریت اعض
…طبق بند (ج) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402، تعریف…
-
تصویبنامه
در اجرای
به این صفحه
اصلاح آیین نامه اجرایی ماده (14) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی موضوع تصویب نامه شماره 92986/ت57101هـ مورخ 1398/07/22هیات وزیران در جلسه 1404/07/27 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و
…مواد (23) و (25) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402، قانون بازار…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل احراز مدیران لیزینگ، تعاونی اعتبار، صندوق قرض الحسنه و مدیریت دارایی با سلام؛
…در اجرای ماده (41) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» مصوب 1402/03/30…
-
دستورالعمل
در اجرای
به این صفحه
دستورالعمل حسابداری قرارداد مشارکت مدنی (ریالی) با سلام؛
…بند (الف) ماده (23) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» نیز مورد اشاره واقع…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص ابلاغ «دستورالعمل اجرایی نحوه تشکیل و فعالیت هیات انتظامی بانک مرکزی»با سلام؛احتراماً، همان گونه که مستحضرید؛ وفق مفاد ماده (22) قانون بانک مرکزی، «رسیدگ
…رود: 1- 1 - قانون: قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران؛ 1- 2 - بانک مرکزی…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل نحوه محاسبه نسبت خالص دارایی های ثابت مؤسسات اعتباری»با سلام؛احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 02/20713 مورخ 1402/2/4 موضوع ابلاغ اص
…بند (پ) ماده (20) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» و به استناد بند…
-
تصویبنامه
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسه 1404/9/23 به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و با همکاری وزارت دادگستری و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد بند (2) تبصره (4) ماده (34) اصلاحی قانو
…مؤسسه اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
ابلاغ ماده (2) شیوه نامه تعیین سقف اعتبار مجاز صدور چک مصوب هیات عالی به شبکه بانکی کشور مبنی بر لزوم استعلام گزارش اعتباری پیشرفته چک اشخاص متقاضی صدور دسته چکاحتراماً، همانگونه ک
…جمله مفاد مندرج در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402 می…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی درخصوص اصلاح بخش چهارم مجموعه مقررات ارزی «تسهیلات ارزی و ضمانتنامه های ارزی» پیرو بخشنامه های شماره 04/198357 مورخ 1404/08/08 و 04/164565 مورخ 1404/07/08 در خصو
…انتظامی موضوع ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402/03…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص ابلاغ دستورالعمل ساختار و تشکیلات مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم توسط مرکز اطلاعات مالی وزارت امور اقتصادی و داراییبا سلام؛احتراماً، در اجرای تبص
…مقررات مرتبط از جمله قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1402 خواهد…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی در خصوص «دستورالعمل نحوه تبادل اطلاعات مؤسسات اعتباری با بانک مرکزی»با سلام؛
…ایران. 1- 2 - قانون: قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/03/30…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی درخصوص ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران» مورخ 1404/10/20پیرو بخشنامه شماره 04/114308 مورخ 1404/05/16، موضوع ابلاغ ا
…بند (الف) ماده (44) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و جزء (2) بند…
-
بخشنامه
در اجرای
به این صفحه
بخشنامه بانک مرکزی درخصوص «ابلاغ دستورالعمل عرضه اوراق مرابحه ارزی» پیرو نامه عمومی شماره 04/33947 مورخ 1404/02/13 در خصوص «ارسال دستورالعمل عرضه اوراق مرابحه ارزی»، به پیوست تصویر
…ماده 8) به استناد جزء (1) بند (ج) ماده (44) قانون بانک مرکزی جمهوری…
نکتههای مرتبط 10
-
استناد
به این صفحه
ماده 1 - عنوان باب اول قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/3 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن به «اشخاص مشمول و تعاریف» اصلاح می ‏شود .
…پول موضوع بند «ض» ماده (1) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران…
-
در اجرای
به این صفحه
ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل شناسایی درآمد مؤسسات اعتباری» مصوب جلسه مورخ 1404/03/20 هیات عالی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با سلام؛
…ماده 37- تخطی از مفاد این دستورالعمل موجب اعمال مجازات های مقرر در «قانون…
-
در اجرای
به این صفحه
اصلاحیه دستورالعمل اجرایی تأسیس، فعالیت و نظارت بر شرکت های تعاونی اعتباربا سلام؛
…ماده 41-تخطی از مفاد این دستورالعمل موجب اعمال مجازات های مقرر در قانون…
-
در اجرای
به این صفحه
احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 283729/03 مورخ 1403/11/21 در خصوص ابلاغ «آیین نامه پرداخت تسهیلات به کارکنان مؤسسات اعتباری» و با عنایت به تنفیذ جزء (7) بند (ث) تبصره (13) قانون بودجه
…مجازات های مقرر در قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سایر قوانین و…
-
استناد
به این صفحه
کارت رفاهی متصل به اوراق گام چنانچه مستحضرید، ابزار "کارت رفاهی متصل به اوراق گام" در چارچوب تأمین مالی زنجیره تولید با هدف تأمین مالی خانوار و حمایت همزمان از بخش تولید، طراحی گرد
…جزء (الف) ماده (4) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 30 خرداد ماه…
-
در اجرای
به این صفحه
ابلاغ اصلاحیه «دستورالعمل تأیید صلاحیت و عزل یا هر گونه تغییر مدیران ارشد و اعضای کمیته های ریسک، حسابرسی داخلی و رعایت قوانین و مقررات (تطبیق) مؤسسات اعتباری»
…مندرج در ماده (60) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران»؛ 7 – 5 - ارایه گواهی…
-
استناد
به این صفحه
هیات وزیران در جلسات 1404/03/18، 1404/06/12 و 1404/08/28 به پیشنهاد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و تأیید هیات عالی بانک مرکزی جمهوری اسلا
…بند (ب) ماده (23) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402 به استثنای…
-
در اجرای
به این صفحه
حداقل الزامات مدیریت ریسک اعتباری در مؤسسات اعتباری احتراماً، پیرو بخشنامه شماره 02/172745 مورخ 1402/7/20 موضوع ابلاغ اصلاحیه «حداقل الزامات مدیریت ریسک اعتباری در مؤسسات اعتباری»
…بند (ب) ماده (20) «قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» و همچنین در راستای…
-
در اجرای
به این صفحه
ابلاغ شیوه نامه ارزیابی فرآیند پیاده سازی و گزارشگری نظام مدیریت ریسک در موسسات اعتباری احتراماً، همان گونه که استحضار دارند؛ یکی از مؤلفه های اصلی ارتقاء ثبات و سلامت نظام بانکی ک
…بند (ب) ماده (3) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای ارتقای سلامت…
-
هماستناد
مصوبات چهارمین جلسه شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت
ماده 29 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
