قانون خدمت نظام وظيفه عمومي
مصوب 1317,03,29
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل نخست (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
كليات
ماده 1 - كليه اتباع ذكور دولت شاهنشاهي ايران طبق قانون حاضر مكلف بانجام خدمت سربازي وظيفه مي باشند.
ماده 2 - ابتداي خدمت وظيفه اول فروردين ماه سالي است كه در طي آن 21 سالگي شروع ميشود.
ماده 3 - مدت خدمت سربازي 25 سال است و خاتمه آن اول فروردين ماه سالي است كه در طي آن 46 سالگي شروع ميگردد.
ماده 4 - مدت خدمت سربازي مقرره در ماده 3 داراي تقسيمات ذيل است:
الف - دوره زير پرچم جز در مواردي كه بموجب همين قانون مستثني گرديده 2 سال
ب - دوره احتياط 4 سال
ج - دوره ذخيره اول 14 سال
د - دوره ذخيره دوم 5 سال
تبصره - دوره خدمت زير پرچم افراد نيروي دريائي 24 ماه ميباشد.(منسوخه 06ˏ09ˏ1336)
ماده 5 - مواليد ذكور از 1284 ببعد كه مطابق قانون خدمت نظام وظيفه مصوب خرداد ماه 1304 و 30 شهريور ماه 1310 خدمت زير پرچم خود راتمام نكردهاند مشمول مقررات اين قانون خواهند بود.
و آنهائيكه مطابق قوانين نامبرده تا تاريخ اجراي اين قانون خدمت زير پرچم خود را تمام كردهاند نسبت به بقيه مدت خدمت سربازي تابع اين قانون ميباشند.
تبصره 1 - كسانيكه تا تاريخ اجراء اينقانون مطابق مقررات قانون خدمت نظام وظيفه عمومي مصوب خرداد 1304 و 30 شهريور ماه 1310 باخذ برگ معافيت دائم نائل شده اند معافيت آنان معتبر شناخته ميشود.
تبصره 2 - مدتي را كه خدمتگزاران رسمي و خدمتگزاران جزء قبل از تاريخ اجراي اين قانون انجام خدمت زير پرچم نمودهاند و يا بعدا بنمايند جزو مدت خدمت آنها محسوب شده و وزارتخانها (وزارتخانه ها) و ادارات مربوطه مكلفند آنها را پس از دوره خدمت زير پرچم بخدمت خود بپذيرند و همينطور خدمتگزاران ديگر ادارات كه بر اثر اينقانون بخدمت نظام وظيفه دعوت ميشوند پس از خاتمه خدمت زير پرچم براي اشتغال بخدمت سابق خودبا خدمات ديگر دولتي بر سايرين مقدم خواهند بود.
ماده 6 - در مقابل مدت خدمتي كه متجاوز از مدت مقرره در ماده 4 بنا بر مقتضيات و اوامر مخصوص انجام شود دو برابر از ادوار مدت خدمت كسر ميگردد بدين ترتيب كه مطابق همان مدتيكه اضافه خدمت نموده دوره احتياط و بهمان مدت نيز انتهاي مدت خدمت (ذخيره دوم) تقليل مييابد.
تبصره - چهار ماه تفاوت دوره خدمت زير پرچم افراد نيروي دريائي نيز مشمول مقررات اين ماده خواهد بود.
ماده 7 - افرادي كه در زمان جنگ و بسيج عمومي خدمت آنها منقضي ميگردد و تا پايان جنگ خدمت آنها تمديد ميشود مشمول مقررات مادهفوق خواهند بود.
ماده 8 - موقع گرفتن و مرخص كردن نفر بنا بر تصميمات ستاد ارتش در مواقع مختلف (روي مقررات پايه خدمتي) انجام ميگردد.
ماده 9 - سربازاني كه پس از رفع احتياجات قسمتها باقي ميمانند آماده بخدمت ناميده ميشوند.
ماده 10 - سربازان آماده بخدمت در نخستين وهله احتياج بايستي بقسمت هاي مناطق مربوطه تحويل و مادامي كه نفر آماده بخدمت سنوات ما قبل وجود دارد نبايستي از مشمولين آن استفاده شود.
ماده 11 - مشمولين و نفرات آماده بخدمت در هر موقع كه خدمت خود را انجام دهند پس از خاتمه دوره زير پرچم داخل طبقه نفرات هم سنخود ميگردند.
ماده 12 - افراد قبل از رسيدن به سنين مشموليت ميتوانند دو سال خدمت زير پرچم خود را با حقوق وظيفه انجام دهند مشروط بر آنكه حداقل هيجده سال تمام دارا بوده وضعيت جسماني آنها متناسب با انجام خدمت باشد.
تبصره 1 - اشخاصي كه تا اين تاريخ داوطلبانه دو سال در صف خدمت نمودهاند خدمت آنها زير پرچم محسوب و جزو هم طبقه هاي خود منظورميشوند.
تبصره 2 - هيجده سال تمام از اول فروردين ماه سالي محسوب ميشود كه نوزده سالگي در طي آن شروع ميشود.
ماده 13 - مدت تحصيلي در اموزشگاه ها و دانشكده هاي افسري (اعم از داخله يا خارجه) جزو خدمت زير پرچم محسوب ميشود.
ماده 14 - داوطلبان واجد شرايط اموزشگاه گروهباني امنيه با تعهد شش سال خدمت در امنيه از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 15 - داوطلبان هنرستان رانندكي (گي) ارتش چنانچه در سنين مشموليت باشند يكسال از تحصيل در هنرستان و سال نخست خدمت رانندگي آنها جزو دوره زير پرچم محسوب خواهد شد.
ماده 16 - دانشآموزاني كه از طرف ارتش جهت تحصيل بخارجه اعزام و پس از مراجعت بايران بدرجات گروهباني و استواري نايل ميگردند چنانچه در سنين مشموليت باشند و براي خدمت دائمي در ارتش متعهد گردند از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 17 - دوره تحصيلي اموزشگاه گروهباني نيروي دريائي جزو دوره زير پرچم محسوب و داوطلبان واجد شرايط دخولي اموزشگاه از خدمتزير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 18 - اشخاص فني اموزشگاه ديده كه براي خدمت دائمي در ارتش تعهد بسپارند از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 19 - بطور كلي اشخاصي كه با درجات افسري (باستثناء اداري) در ارتش مشغول خدمت هستند در صورت مشموليت با سپردن تعهد دائم از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.
ماده 20 - كليه كاركناني كه در ارتش بدون پايه نظامي (همرديف كنتراتي روز مزد) خدمت مينمايند (بغير از متعهدين موارد فوق) از لحاظ مقررات مربوطه بخدمت وظيفه تابع مقررات عمومي كشور خواهند بود.
ماده 21 - مشموليني كه در اثر تعهد خدمت دائم و يا طي اموزشگاه نظامي و فني از انجام خدمت زير پرچم معاف مي گردند مادام كه در خدمت ارتش هستند از احضار تعليماتي و بسيج معاف بوده ولي چنانچه قبل از انقضاء 25 سال ادوار قانوني از خدمت خارج شوند اگر بنا بر علل خدمتي بوده باشد با رعايت مقام هر يك در رديف افسران يا افراد هم طبقه خود منظور و اگر بعلل محاكماتي خلع درجه يا اخراج شده باشند در صورتيكه مدت خدمت آنها كمتر از دو سال دوره زير پرچم باشد كسر مدت را بايد با درجه تابيني خدمت نموده و جزو افراد همطبقه خود منظور شوند و در هر صورت در بقيه ادوار قانوني تابع مقررات مربوطه بهم طبقه هاي خود خواهند بود.
ماده 22 - درباره مشموليني كه قبل از احضار بخدمت سربازي مورد محكوميت واقع شده اند به طريق ذيل عمل خواهد شد:
الف - محكومين به جنايت و محكوميني كه بواسطه تكرار جرم بمجازات بيشتر از حداكثر مجازات تاديبي محكوم شده باشند بعد از اتماممجازات مقرره خدمت زير پرچم را در واحدهاي مخصوص مطابق دستور ستاد ارتش در كارهاي مورد احتياج ارتش انجام خواهند داد.
ب - ساير محكومين به جنحه هر چند در حال اجراء مجازات باشند در موقع مشموليت بدوا بايد خدمت زير پرچم خود را انجام داده سپس درباره آنها اجراي مجازات بشود.
تبصره - محكومين بجنحه چنانچه در حين انجام خدمت سربازي حسن اخلاق و رفتار آنها مورد گواهي فرمانده مربوطه واقع شود بايستي مراتب در كتابچه نظامي آنها ذكر و گواهي شده تا بعد از انجام خدمت نظامي به پيشنهاد وزير عدليه و تصويب رئيس الوزراء مطابق ماده 55 قانون مجازات عمومي از پيشگاه اعليحضرت همايون شاهنشاهي استدعاي تخفيف يا عفو بشود.
فصل دوم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
مناطق سربازگيري
ماده 23 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در هر يك از مراكز لشگري كشور بنا بر پيشنهاد اداره نظام وظيفه و تصويب وزارت جنگ يك منطقه سربازگيري تشكيل ميشود.
ماده 24 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هر يك از مناطق سربازگيري بنا بمقتضيات مركب از چند حوزه اصلي و فرعي سربازگيري خواهد بود.
ماده 25 - در محلهائيكه مراكز حوزههاي سربازگيري تشكيل گرديده يك دفتر ثبت احوال و آمار نيز تاسيس ميگردد.
فصل سوم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
احضار مشمولين
ماده 26 (منسوخه 15ˏ12ˏ1327) - ترتيب احضار افراد در ادوار مختلفه خدمتي و همچنين معافيت موقت و دائم يك يا چند طبقه و يا قسمت از طبقات بنابر پيشنهاد وزارت جنگ و صدور فرمان همايوني انجام ميگيرد.
ماده 27 - از تاريخ مشموليت كه اسامي مشمولين بوسيله آگهي منتشر و وضعيت آنها تحت رسيدگي واقع ميگردد تا موقع تحويل بسربازخانه مرحله احضار ناميده ميشود.
ماده 28 - بنا بر ضرورت و مصالح نظامي موقع احضار و سربازگيري كه در اين قانون تصريح شده بر حسب فرمان همايوني تغييرپذير خواهد بود.
ماده 29 - بر حسب فرمان همايوني ممكن است در موقع احتياج طبقات مختلفه كه هنوز بسن سربازي نرسيدهاند بخدمت احضار گردند كه دراينصورت مشمول مقررات اين قانون خواهند بود.
ماده 30 - افرادي كه بر طبق ماده فوق بخدمت احضار ميگردند بمحض رفع احيتياج (احتياج) از خدمت مرخص و مدتي را كه خدمت نموده اند جزء دوره زير پرچم قانوني آنان محسوب و با افراد هم طبقه خود داخل ادوار مختلفه خدمتي ميگردند.
تبصره - چنانچه خدمت آنها از مدت دو سال كمتر باشد بهمان نسبت از مدت خدمت زير پرچم قانوني آنها كاسته ميشود و بهر صورت ادوارخدمتي اين قبيل احضارشده گان از تاريخ احضار بخدمت از 25 سال تجاوز نميكند.
ماده 31 – هر ساله مشموليني كه مراسم سربازگيري آنها خاتمه مييابد بر حسب احتياج جهت انجام خدمت احضار ميگردند.
ماده 32 - اسامي احضارشدگان بايستي سه ماه قبل از موعد حضور بوسيله آگهي در محل منتشر گردد.
ماده 33 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اشخاصيكه بسن سربازي ميرسند بايستي بمحض انتشار آگهي براي روشن شدن وضعيت و اعزام بخدمت بحوزههاي سربازگيريمربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزديكترين حوزه سربازگيري محل اقامت مراجعه و خودشانرا معرفي نمايند.
ماده 34 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين آماده بخدمت در روز تعيين شده بايستي حضور يابند و در صورت تأخير و يا غيبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود.
ماده 35 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - حوزههاي فرعي بر حسب اقتضا ممكن است بطور سيار انجام وظيفه نمايند.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كدخدايان بايستي در تجسس و جمعآوري مشمولين غايب ساكن دهات ابواب جمعي خود مطابق صورتيكه از حوزه داده ميشود كمالمساعدت را با مامورين بنمايند.
در شهرها و نقاطي كه شهرباني وجود دارد مامورين شهرباني و در صورت نبودن شهرباني مامورين ژاندارمري موظف بانجام اين عمل هستند.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در صورت اقتضاء ممكن است سه نفر افسر از طرف فرمانده نظامي منطقه در اجراي مراسم سربازگيري شركت داده شود.
ماده 36 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - حوزههاي اصلي مكلفند محل گردآوري مشمولين را در حوزههاي فرعي طوري تعيين نمايند كه مشمولين براي حضور در مراكز معينه بيش از36 كيلومتر مجبور بطي مسافت نباشند.
فصل چهارم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
تامين احتياجات
ماده 37 - مشمولين حوزه هاي تابعه هر يك از مناطق بواحدهاي لشگر يا تيپ متبوعه همان منطقه اختصاص خواهند داشت.
ماده 38 - حوزه هاي سربازگيري همه ساله در مدت يك ماهه آبان صورت نفراتي كه بموجب ماده يك اين قانون در فروردين سال بعد داخل سن 21سالگي خواهند شد از دفتر ثبت احوال و آمار همان محل دريافت خواهند نمود.
ماده 39 - دفاتر آمار و ثبت احوال هر محل مكلفند با مراجعه بسوابق و مدارك قانوني مربوط صورت هاي منظور را دقيقا استخراج نموده و بحوزه هاي سربازگيري همان محل تسليم نمايند.
ماده 40 - حوزه هاي سربازگيري هر محل بايستي صورتهاي مزبور را در آذر ماه با مدارك موجوده در دفاتر ثبت احوال همان محل كه اسامي مشمولين از آن دفاتر استخراج شده دقيقا تطبيق نموده و پس از رفع كليه اختلافات تعداد آنها را تا اول ديماه هر سال (در دو نسخه) بمناطق مربوطه صورت دهند كه يك نسخه آن در منطقه بايگاني و نسخه ديگر قبل از بهمن ماه هر سال بمركز فرستاده شود.
تبصره - صورتهاي نامبرده بايستي اسامي از قلم افتادگان سال گذشته و همچنين اسامي مشموليني را كه جديدا شناسنامه اخذ نموده و يا از طريقاعتراض بسن مشمول شناخته شدهاند در بر داشته باشند.
ماده 41 - اداره نظام وظيفه عمومي مكلف است آمار جامعي از كليه مشمولين فروردين ماه هر سال تنظيم نموده و قبل از اسفند ماه سال قبل بهستاد ارتش تسليم نمايد.
ماده 42 - آمار منظور بايستي صورت احتياجات سال بعد كليه قسمتهاي ارتش را نيز (بافراد عادي – باسواد - فني) پس از وضع افراد داوطلب بامنظور داشتن صدي ده كسور احتمالي در بر داشته باشد.
ماده 43 - قسمتها همواره موظف ميباشند از احتياجات سال بعد خود با در نظر گرفتن تغييرات سازماني مناطق را مطلع ساخته و مناطق نيزبايستي از تغييرات حاصله بلافاصله اداره نظام وظيفه عمومي را مطلع سازند.
ماده 44 - تامين احتياجات و تحويل نفر بقسمت ها از روي شماره ترتيب دفتر اسامي (كه از شماره رديف صورتهاي مواليد واصله از دفتر آمار تشكيل داده ميشود) بعمل ميايد چنانچه احتياجات كمتر از افراد احضار شده باشد مازاد از روي شماره مواليد جزو افراد آماده بخدمت منظورميشوند.
ماده 45 - در صورت اقتضاء ممكن است از مشمولين هر منطقه به مناطق مجاور آن اختصاص داده شود.
فصل پنجم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
رسيدگي و اسم نويسي
ماده 46 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه در خارج از منطقه مربوطه مسكن گزيدهاند در صورت تمايل ميتوانند در پادگان مسكن خود نامنويسي را انجام دهند و حوزهمربوطه موظف است نسبت باين مشمولين مطابق مقررات تبصره ماده 148 عمل نمايد.
ماده 47 - اسامي مشمولين شهرها و بخش ها و دهستانها در محل خود انتشار داده ميشود.
ماده 48 - مردم مجاز هستند چنانچه اشتباه و يا اغلاط و يا سهوي در آگهي مشاهده نمايند (چه راجع بخود و چه راجع بديگران) بمامورين مربوطه كتبا يا شفاها يادآوري نمايند
ماده 49 - كدخدايان مكلفند چنانچه اشتباه يا اغلاط يا سهوي در آگهي مشاهده نمايند بمامورين مربوطه كتبا يا شفاها يادآوري نمايند.
ماده 50 - اشخاصيكه بسن مشموليت رسيدهاند و اسم آنها در آگهي ثبت نشده بايستي شخصا و يا بوسيله ديگري شفاها يا كتبا مامورين را ازوضعيت خود مطلع دارند.
ماده 51 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه براي اجراي مراسم سربازگيري حاضر ميشوند بايستي وضعيت خود را شخصاً يا بوسيله نماينده با نشان دادن برگ شناسنامه بشرح زير بمجلس سربازگيري اطلاع دهند:
1 - ميزان سواد و معلومات.
2 - اطلاعات فني و تخصصي كه در هر يك از پيشهها دارند.
3 - وضعيت مزاجي.
4 - وضعيت خانوادگي.
5 - شغل.
6 - محل سكني.
ماده 52 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اطلاعات ماده 51 در صفحه مخصوص برگهاي شناسنامه ذكر و همچنين مراتب در دفاتر اسامي قيد و تاريخي كه مشمولين براي انجام خدمت بايد حاضر شوند از طرف مجلس سربازگيري در برك(برگ) شناسنامه يا برگ وضعيت آنان ذكر ميشود.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - باشخاصيكه شناسنامه آنان داراي برگ وضعيت نيست از طرف مجلس سربازگيري برگ وضعيت داده خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هر گاه فهرست اسامي كه از ادارات آمار تسليم شده با مندرجات برگ شناسنامه اختلاف داشته باشد علل آن در مجلس سربازگيري رسيدگي و از طرف اداره آمار طبق قانون و آئيننامه مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد.
ماده 53 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه اطلاعات فني و تخصصي خود را در موقع رسيدگي مكتوم نمايند پس از اثبات كتمان پيشه مدت سه ماه خدمت آنان تمديد يافته و در پيشه خودشان مورد استفاده ارتش خواهند شد.
ماده 54 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در صورتيكه تاريخ تولد اشخاص در اظهارنامهها و دفاتر يادداشتي مخدوش و حاكي از مشموليت باشد رسيدگي بآن در دادگاه شهرستان ودر صورت نبودن در دادگاه بخش محل صدور شناسنامه بعمل ميآيد حكمي كه در اين مورد صادر ميشود قطعي خواهد بود.
فصل ششم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
تشكيل مجالس سربازگيري
ماده 55 - در 15 اسفند ماه هر سال از طرف وزارت جنك (جنگ) پيشنهاد لازم بمنظور صدور فرمان همايوني راجع باحضار مشمولين سال بعد بهيئت وزراء تقديم ميشود.
عين فرمان همايوني در اول فروردين ماه هر سال به وسيله مامورين وزارت داخله در كليه نقاط كشور منتشر ميگردد.
ماده 56 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مجلس سربازگيري در حوزههاي اصلي در مركز شهرستانها برياست فرماندار و در مركز بخشها برياست بخشدار و معاونت و نظارت رئيس حوزه سربازگيري و عضويت نمايندگان ادارات آمار و ثبت احوال - دادگستري - ژاندارمري - شهرباني - شهرداري و دو نفر پزشك نظامي و دو نفرنمايندگان انجمن شهرداري تشكيل ميگردد.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - حضور تمام نمايندگان بالا در مجلس سربازگيري حوزه اصلي منوط باين است كه ادارات مربوط بآنها و وكلاء انجمن شهرداري در محل موجود باشد.
ماده 57 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اعتراض بنظريه و آراء مجالس سربازگيري و دادگاه اداري حوزهها توسط اداره نظام وظيفه بدادگاه منطقهايكه در مراكز مناطق مركب ازاستاندار و در صورت نبودن فرماندار و رئيس منطقه نظام وظيفه و رئيس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان شهرستان دادگستري محل (يا معاونين آنها)و يك پزشك نظامي تشكيل ميشود مراجعه و رأي صادره از اين دادگاه قطعي و غير قابل اعتراض خواهد بود.
ماده 58 - مجالس سربازگيري رسما افتتاح ميشود و جلسات آن علني خواهد بود و مردم ميتوانند بعنوان تماشاچي (بدون حق شركت در مذاكرات) حضور بهمرسانند.
فصل هفتم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
معافيت مزاجي
ماده 59 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين معلول يا مشكوك كه در حوزههاي فرعي بواسطه نبودن پزشك معاينه ايشان مقدور نباشد بايستي بهزينه ارتش بنزديكترين نقطة كه پزشكان وجود دارند اعزام و در صورت تصديق بمعلول بودن بايد بهزينه ارتش بمحل خود عودت داده شوند.
ماده 60 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين زير در اثر علل مزاجي يا نقص اعضاء بنابر معاينه و تشخيص دو پزشك نظامي براي هميشه از انجام خدمت وظيفه معاف ميباشند:
1 - نابينايان از يك يا دو چشم.
2 - قوزي.
3 - كر.
4 - لال.
5 - شل و چلاق.
6 - يكدست.
7 - فاقدين شصت يا سبابه دست راست.
8 - اشخاص كوتاه قد كه قد آنها از 150 سانتيمتر كمتر باشد.
9 - اشخاص مسلول يا مبتلايان به بيماريهاي علاجناپذير.
10 - معيوبين از دو چشم كه از عهده خدمات نظامي بر نيايند.
ماده 61 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين بيمار و ضعيفالبنيه بوسيله بنگاههاي بهداري كشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودي بخدمت احضار ميگردند مدتتعويق خدمت آنان از يكسال تجاوز نخواهد كرد مگر آنكه ادامه معالجه آنان مورد تأئيد و گواهي دو پزشك واقع شود.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - بنگاههاي بهداري كشور موظف بمعالجه و مداواي مجاني مشمولين اين ماده خواهند بود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين بيمار و ضعيف البنيه بوسيله بنگاههاي بهداري كشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودي بخدمت اعزام ميگردند و مدت تعويق خدمت آنها از يكسال تجاوز نخواهد كرد مگر آنكه ادامه معالجات آنها مورد تائيد و گواهي شوراي پزشگي (پزشكي) نظامي واقع گردد.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - بنگاههاي بهداري كشوري موظف بمعالجه و مداواي مجاني مشمولين تبصره بالا خواهند بود.
فصل هشتم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - معافيت محدود
ماده 62 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اشخاص زير بواسطه موقعيت خود از انجام خدمت وظيفه معاف ميباشند:
1 - حكام شرع مجاز باجتهاد و يا فتوي از مراجع تقليد و يا فتوي.
2 - علماء درجه اول مذاهب زرتشتي و كليمي و مسيحي.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اعتبار مدارك مربوط باين قبيل اشخاص منوط بگواهي شوراي عالي فرهنك است.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - دانشجويان (طلاب) علوم دينيه كه مطابق برنامه وزارت فرهنك مشغول تحصيل هستند مشمول ماده 72 و 73 اين قانون خواهند بود.
فصل نهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
متكفلين
ماده 63 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - جز در مواردي كه در قانون پيشبيني شده باشد مشمولين زير كه متكفل شناخته شدهاند هر سال بوضعيت آنان رسيدگي و چنانچه موضوع تكفل بر طرف شده باشد بخدمت زير پرچم احضار والا براي مدت يكسال ديگر بآنان ورقة معافيت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگي مشمول در وضعيت تكفل او تغييري حاصل نشده باشد از خدمت زير پرچم معاف و جزو ذخيره منظور خواهد شد:
1 - يكانه پسر هر مرد يا زني كه سن او از شصت سال متجاوز و يا در اثر علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و كفالت بر عهدة آن پسر باشد.
2 - هر جواني كه عهدهدار معاش عيال ويا اولاد خود باشد.
3 - هر جواني كه كفيل منحصر بفرد معاش پدر و يا مادر يا جد و يا جده عليل و يا پير از كار افتاده و بياستطاعت باشد.
4 - هر جواني كه بتنهائي عهدهدار معيشت برادر يا خواهر صغير و يا عليل از كار افتاده باشد و بواسطة عدم بضاعت در غيبت خود وسائل نكاهداري آنان را نداشته باشد.
ماده 64 (منسوخه 15ˏ12ˏ1327) - هيچكس تا قبل از دخول به سن 23 سالگي حق معافيت از خدمت زير پرچم را بعنوان داشتن عيال و يا اولاد ندارد ولي پس از دخول بهسن مزبور اشخاصي كه داراي عيال يا اولاد باشند موقتاً از خدمت زير پرچم معاف خواهند بود (باستثناء كساني كه در اين تاريخ مشغول انجام خدمت زير پرچم ميباشند كه بايستي در صورت احتياج وزارت جنگ خدمت مقرره را باتمام رسانند)
مشمولين محصل از مقررات اين ماده مستثني بوده و پس از فراغت از تحصيل و يا ترك تحصيل فقط در صورت استفاده از معافيت نخستين قرعه مقرره در ماده واحده آبان ماه 1324 قانون اصلاحي قانون نظام وظيفه كه هر گاه داراي عيال و اولاد باشند از مزاياي فوقالذكر استفاده خواهند نمود.
تبصره - بطور كلي در مورد كليه مشمولين نامبرده در اين ماده هر گاه تحتالكفاله هاي آنها مطابق گواهينامه مجلس سربازگيري متمكن و قادر بكار نبوده و بسته نزديكي كه از آنها نگاهداري نمايد نداشته باشند بنگاههاي شهرداري بايد در مدت هشت ماه اول خدمت زير پرچم براي قبول آنان حقتقدم منظور دارند.
ماده 65 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - از مشمولين طبقات 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 - 1289 - 1290 - 1291 - 1292 - 1293 - 1294 آنهائيكه در تاريخ تصويب اين قانون در خدمت زير پرچم هستند پس از پايان خدمت زير پرچم مرخص خواهند شد و آنهائيكه بخدمت وارد نشدهاند ديگر براي خدمت زيرپرچم احضار نخواهند شد.
ماده 66 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - بطور كلي از دو و يا سه برادر سالم كه در يكسال بخدمت احضار شده باشند بانتخاب پدر و در صورت نبودن پدر بانتخاب مادر يكي ازآنان و همچنين از 4 و 5 برادر دو نفر آنان موقتا از خدمت سربازي معاف و پس از خاتمه خدمت برادران ديگر بنوبه احضار خواهند شد و در صورت نبودن پدر و مادر اين معافيت موقت بحكم قرعه در بين برادران تعيين خواهد شد.
ماده 67 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - متكفلين بايستي رو نوشت برگ شناسنامه افراد مورد كفالت را با استشهاد تهيه و تا يكماه قبل از سال احضار بحوزههاي سربازگيري تسليم نمايند.
ماده 68 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - تصديق رو نوشت برگهاي شناسنامه افراد مورد كفالت و همچنين صحت مندرجات استشهاد و شناسائي امضاء كنندگان در شهرها بعهده ادارات شهرباني و در دهات بعهده كدخدايان محول ميگردد و اين مامورين مكلفند بازجوئيهاي لازمه را نسبت بمندرجات برگ استشهاد معمول داشته و صحت آنرا تصديق نمايند.
ماده 69 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - پسر يا دختري كه تحت كفالت است از لحاظ اجراي اين قانون تا آخر سن 18 سالكي تحت كفالت شناخته ميشود.
تبصره 1 - بمنظور اجراي اينقانون سن بلوغ براي دختر و پسر هيجده سال تمام محسوب ميشود.
تبصره 2 - مشمولين متكفل بايستي عين يا رونوشت مصدق از برگهاي شناس نامه عائله تحتالكفاله خود را پيوست باستشهاد مصدق محلي بحوزههاي سربازگيري تسليم نمايند.
تبصره 3 - صحت هويت امضاكنندكان (گان) استشهاد در شهرها از طرف شهرباني و در دهستانها به وسيله امنيه يا كدخدايان بايد مورد گواهي واقع شود.
تبصره 4 - وضعيت مشمولين اين ماده بايستي از طرف حوزههاي سربازگيري بوسيله مامورين مربوطه يا مامورين شهرباني و امنيه محل تحتتحقيق واقع و نتيجه بازرسي با برگهاي شناسنامه و استشهاد دقيقا تطبيق شود.
تبصره 5 - متكفليني كه مطابق قانون مصوب 30 شهريور ماه 1310 از خدمت سربازي معاف بوده اند چنانچه در تاريخ اجراي اينقانون پنج سال دوره تكفل آنها منقضي شده باشد مشمول تبصره ماده 16 قانون نامبرده بوده و بايستي چهار ماه خدمت نمايند.
تبصره 6 - هيچيك از مقررات اين فصل شامل حال مشموليني كه داراي گواهينامه تحصيلي دوره متوسطه و بالاتر ميباشند نخواهد بود.
فصل دهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
دانش آموزان
ماده 70 - اشخاصي دانش آموز ناميده ميشوند كه در يكي از آموزشگاه هاي ملي يا دولتي (داخله يا خارجه) رسما اشتغال به تحصيل داشته باشند.
ماده 71 - رسميت جريان تحصيل منوط بتصديق و گواهينامه است كه از طرف وزارت معارف به دانشآموزان داده خواهد شد.
ماده 72 – دانش آموزان دوره دوم دبيرستانها و دانشجويان اموزشگاههاي عالي چنانچه در حين تحصيل به سن مشموليت برسند تا موقعيكه تحصيلات خود را در دبيرستان و دانشكدهها ادامه ميدهند از احضار بخدمت معاف هستند.
ماده 73 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - تمام دانشآموزان و دانشجويان مشمول بمحض ترك تحصيل يا فراغت از تحصيل بخدمت زير پرچم احضار ميشوند.
ماده 74 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كسانيكه دوره تحصيلات آنان كمتر از دوره كامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط بساير افراد وظيفه خواهند بود.
فصل يازدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
كادر افسري احتياط و ذخيره
ماده 75 - گادر (گارد) افسري احتياط از روي صورت هاي اسامي ارسالي وزارت معارف تشكيل ميگردد.
ماده 76 - دارندكان (دارندگان) گواهينامه تحصيلات متوسطه و عاليه كه جهت كادر افسري احتياط و ذخيره اختصاص يافته در اول مهر ماه هر سال بهدانشكده افسري احتياط اعزام و معرفي ميگردند.
تبصره - پزشكان و دامپزشكان و دواسازان و دندانسازان مشمول مقررات اين ماده نبوده و تابع مقررات فصل دوازدهم اين قانون خواهند بود.
ماده 77 - اعزام و معرفي مشمولين ماده فوق بدانشكده افسري احتياط از روي تقدم تاريخ ولادت بعمل آمده و آنهائي كه از خارجه و يا سايرنقاط كشور بمركز آمدهاند بر سايرين نيز حق تقدم خواهند داشت.
ماده 78 - دانشكده افسري احتياط هرساله در اول مهر ماه در تهران تشكيل ميشود و دوره آن يك سال است.
ماده 79 - افراد نامبرده دو ماده 76 از تاريخ معرفي بدانشكده افسري تا خاتمه دوره دانشكده تابع مقررات عمومي دانشكده افسري احتياط بوده وطبق برنامه مخصوص تعليمات لازمه را طي خواهند نمود.
ماده 80 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كسانيكه دوره تحصيلات آنان معادل ليسانس يا دكترا باشد بطور كلي 12 ماه در خدمت زير پرچم خواهند بود كه پس از طي دوره دانشكده افسري احتياط در صورتيكه از عهده امتحانات نهائي بر آيند مطابق فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه افسري نائل و ششماه با درجه افسريدر صف خدمت خواهند نمود.
ماده 81 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - افراد نامبرده در ماده 76 و 80 از تاريخ معرفي بدانشكده افسري تا خاتمه دوره دانشكده تابع مقررات عمومي دانشكده افسري احتياط بوده و طبق برنامه مخصوص تعليمات لازمه را فرا خواهند گرفت
ماده 82 - چنانچه افسران وظيفه در خدمت بيعلاقگي نشان داده و يا بي انضباطي و سستي از آنان مشهود گردد براي هر دفعه ارتكاب با نظر ستاد ارتش از سه ماه تا يكسال خدمت آنها تمديد ميگردد.
ماده 83 - افسران وظيفه پس از خروج از دانشكده با نظر ستاد ارتش به نسبت احتياجات بقسمت هاي ارتش تقسيم ميگردند.
ماده 84 - افراد وظيفه كه خدمت زير پرچم خود را مانند افراد عادي خاتمه داده و بعدا بخاتمه تحصيلات و اخذ گواهي نامه متوسطه و عاليه نايل آيند و بخواهند جزء كادر افسري احتياط محسوب گردند مشمول مقررات اين فصل خواهند بود.
ماده 85 - افسران وظيفه و احتياط در صورت تمايل بادامه خدمت داوطلب در ارتش پس از طي سال دوم دوره دانشكده افسري افسر داوطلب شناخته شده و تابع مقررات عمومي ارتشي خواهند بود.
تبصره - مدت تحصيل در سال دوم دانشكده با استفاده از حقوق درجه بوده ولي هزينه آنها در دانشكده از حقوق آنها محسوب خواهد شد.
ماده 86 - دارندگان گواهينامه كه بخاتمه ادوار تحصيلي متوسطه و عاليه موفق شدهاند در موقع انجام خدمت زير پرچم براي دخول بدانشكده افسري احتياط بايستي شرايط زير را دارا باشند.
الف - در موقع معرفي از طرف وزارت معارف راجع باستعداد و قابليت ذوق نظامي و همچنين وضعيت اخلاقي داراي گواهي نامه مخصوص باشند.
ب - از نظر جسماني و تناسب اندام (كه با معاينه متخصصين پزشگي (پزشكي) منتخب از طرف ستاد ارتش تشخيص داده ميشود) نقيصه بدني نداشته وكاملا سالم باشند.
ج - پس از معرفي جهة (جهت) انجام خدمت وظيفه بوسيله يك هيئت نظامي تحت آزمايش واقع و مطابق برنامه تعليمات نظامي وزارت معارف ازعهده امتحانات لازمه برآيند.
تبصره - مشموليني كه در هر يك از مراحل سهگانه بالا مردود شوند جهت دو سال خدمت عادي معرفي و آنهائيكه داراي شرايط مقرره باشند روزاول مهر ماه هر سال بدانشكده افسري احتياط اعزام و معرفي ميگردند.
ماده 87 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - دانشجويان دانشكده افسري احتياط در صورتيكه از عهده امتحانات بر نيايند مدت تحصيل آنها جزو دوره خدمت زير پرچم محسوب و براي طي بقيه خدمت بدون درجه بصف اعزام خواهند شد.
تبصره - تجديد ادوار تحصيلي دانشكده افسري احتياط از دو دوره تجاوز نخواهد كرد.
ماده 88 - افسر وظيفه و احتياط و ذخيره چنانچه در هر يك از مراحل خدمتي شئون و خصائص افسري را از دست داده و فاقد صلاحيت گردند بقيه مدت خدمت را در كليه مراحل با درجه سربازي ادامه داده و از كادر افسري خارج خواهند بود.
فصل دوازدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
پزشگان (پزشكان) – دامپزشگان (دامپزشكان) - دواسازان - دندانسازان
ماده 89 - مشمولين نامبرده در اين فصل در امور تخصصي خود مورد استفاده واقع و جزو كادر مربوطه منظور خواهند شد.
ماده 90 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كسانيكه داراي دانش نامه دانشكده پزشگي - دامپزشكي – دندانسازي- داروسازي باشند بطور كلي دوازده ماه در خدمت زير پرچم خواهند بود كه پس از طي دوره ششماهه تعليمات تكميلي نظامي تحت نظر ادارات مربوطه و گذرانيدن امتحان مطابق فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه افسري نائل و ششماه در قسمتهاي مربوطه با درجه افسري خدمت خواهند نمود.
ماده 91 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - فارغالتحصيلان آموزشگاههاي دام پزشكي - دندانسازي - داروسازي كه تحصيلات آنان معادل دوره كامل متوسطه باشد پس از ششماه خدمت مقدماتي در صف كسانيكه از بين آنان مشمول مقررات ماده 76 بشوند پس از طي دوره چهارماهه تعليمات تكميلي تحت نظر اداره مربوطه وگذرانيدن امتحان نهائي طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفيعات بدرجه افسري نائل و هشتماه با درجه افسري در صف خدمت خواهند نمود وسايرين بقيه خدمت زيرپرچم خود را مانند افراد وظيفه در صف انجام خواهند داد.
ماده 92 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - پزشكان وظيفه طبقات 1284 تا 1302 كه در تاريخ تصويب اينقانون در خدمت زير پرچم هستند در صورتي ميتوانند از مزاياي ماده 90اينقانون استفاده نمايند كه اقلا پس از پايان سال اول خدمت خود يكسال نيز خدمت در ارتش را با پايه پزشك ياري طبق قانون خدمتگذاري پزشكان مصوب هفتم مرداد 1318 تعهد نمايند.
تبصره - براي تعيين منطقه مربوطه محل اقامتگاه قانوني مشمولين معتبر خواهد بود.
ماده 93 - افراد نامبرده در اين فصل مشمول مقررات مواد 82 و 86 و 87 و 88 اين قانون خواهند بود.
فصل سيزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
مراسم انجام سربازكيري (گيري)
ماده 94 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مجالس سربازگيري در پانزدهم فروردين ماه هر سال در مراكز حوزهها تشكيل ميگردد.
تبصره 1 - در صورتيكه تشكيل مجلس سربازگيري در مدت مقرره ضمن ماده 56 در كليه كشور مقدور نباشد مناطق و حوزههاي سربازگيري مكلف ميباشند بمحض تهيه مقدمات در طول سال تشكيل داده و وضعيت مشمولين را طوري رسيدگي نمايند كه به سال بعد موكول نشود.
تبصره 2 - در سال 1317 استثناءاً مجالس سربازگيري در 15 مهر ماه تشكيل و افتتاح ميگردد.
ماده 95 - در اولين ساعت افتتاح مجلس سربازگيري فرمان همايوني از طرف رئيس مجلس قرائت و با ايراد نطق مختصري دائر بمنويات خاطر خطير شاهانه و فوائد خدمت سربازي مجلس را افتتاح مينمايد.
ماده 96 - رئيس مجلس مقررات مربوط به كساني را كه مطابق اين قانون ممكن است از خدمت نظامي دائما يا موقتا معاف گردند شرح ميدهد.
ماده 97 - اسامي اشخاصي كه در آنسال بخدمت سربازي دعوت شده اند مطابق دفاتري كه حوزه هاي سربازگيري از روي مدارك و دفاتر آماراستخراج نموده اند بايد يك يك بصداي بلند خوانده شود و مطابق مقررات اينقانون د. ح. حاضرين و غائبين عمل شود.
ماده 98 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هيچيك از وزارت خانهها و ادارات و و بنگاههاي دولتي و ملي نبايد مشموليني را كه وضعيتشان روشن نشده و برك معافيت موقت كه مدتآن منقضي نشده باشد و يا برگ معافيت دائم و يا كتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و يا در خدمت نگاهدارند.
تبصره 1 - كسانيكه مطابق ماده 2 اينقانون در سنين مشموليت بوده و در صفحه مخصوص برگهاي شناسنامه آنها از طرف مامورين رسيدگي ومجالس سربازگيري نتيجه بررسي و راي مجلس سربازگيري ذكر نشده باشد هيچيك از ادارات و بنگاههاي دولتي و شهرداريها و ملي (اعم از رسمي وغير رسمي مجاز باستخدام و قبول عضويت آنها در هيچ كاري نخواهند بود و گماردن اين قبيل اشخاص به هر گونه خدمتي بكلي ممنوع است و بانان نبايستي اجازه مسافرت داده شود.
تبصره 2 - كساني كه برگهاي شناسنامه آنها حاكي از احراز عنوان سربازي ميباشد بايستي داراي دفترچه خدمت نظامي و يا برگ آماده بخدمتباشند و الا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.
ماده 99 - مشموليني كه در موقع رسيدگي و اسمنويسي اساسا خود را سرباز بلامانع معرفي نمودهاند محتاج رسيدگي نبوده بايستي فورا راي سربازي آنها از طرف مجلس صادر و جهة (جهت) انجام خدمت معرفي شوند.
ماده 100 - مجالس سربازگيري بايستي با مراجعه بسوابق و بررسي در وضعيت هر يك از مشمولين كه قبلا رسيدگي شده بدون تاخير راي خ. ر. ب. پروندههاي مربوطه ضميمه نمايند.
ماده 101 - مشموليني كه بواسطه مسافرت و با كسالت و علل ديگر حاضر نشده و نماينده فرستاده باشند از نماينده آنها تحقيقات لازمه بعمل آمده علل عدم حضور و وضعيت آنها در مقابل اسامي مربوطه ذكر و مطابق اينقانون درباره آنها رفتار ميشود.
ماده 102 - در صورت بروز اختلاف آراء بين اعضاء مجلس سربازگيري راي اكثريت قاطع خواهد بود و در صورت تساوي تعداد راي دهندگان راي قسمتي كه رئيس با آن موافقت نموده قابل اجرا ميباشد.
ماده 103 - پس از خاتمه رسيدگي بوضعيت كليه مشمولين حاضر و موضوع كردن معافها سربازشدگان به نسبت احتياج از روي شماره ترتيباسامي بسربازخانه اعزام و بمازاد برگ آماده بخدمت داده ميشود تا در اولين موقع احتياج بسربازخانه فرستاده شوند.
ماده 104 - پس از ختم عمليات مجالس سربازگيري صورتمجلس در چهار نسخه نوشته شده و كليه اعضاء امضاء مينمايند يك نسخه ازصورتمجلس بوزارت داخله و يك نسخه باداره نظام وظيفه عمومي ارسال و يك نسخه در دفتر حوزه سربازگيري و يك نسخه در دفتر رئيسمجلس سربازگيري بايگاني ميشود.
ماده 105 - بلافاصله بعد از خاتمه مجلس سربازگيري حوزههاي سربازگيري موظفند توضيحات لازمه راجع بمشمولين متوفي را در دفاتر مربوطه ذكر نموده و راجع بجلب غائبين و فراريان مطابق مقررات اين قانون اقدام و عمل نمايند.
فصل چهاردهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
مشمولين مقيم خارجه
ماده 106 - نمايندگان سياسي و قنسولي دولت شاهنشاهي ايران مقيم خارجه بايستي دفتري جهة (جهت) ثبت اسامي كليه اتباع مقيم حوزه ماموريت خود تهيه نموده و از روي مدارك صحيحه تنظيم نمايند.
تبصره - در دفتر مزبور بايستي بطور خلاصه تاريخچه انفرادي هر يك از اتباع ذكور دولت شاهنشاهي از حيث ( هويت كامل - تاريخ تولد -مشاغل - مدت توقف - تاريخ عزيمت از ايران - تعداد عائله و ميزان درآمد و سرمايه در خارجه و در ايران) درج شود.
ماده 107 - بمشموليني كه فاقد برك (برگ) شناسنامه بوده و يا آنهائيكه جديدا متولد ميشوند بايستي از طرف مامورين مذكور در ماده 106 مطابق مقررات قانون آمار و ثبت احوال برك (برگ) شناسنامه داده شود.
ماده 108 - نمايندگان دولت شاهنشاهي مقيم خارجه انجام وظايف مجلس سربازگيري را در حوزه ماموريت خود نسبت باتباع ايران عهدهدارخواهند بود.
ماده 109 - در اول فروردين ماه هر سال بمحض اينكه فرمان همايوني دائر باحضار مشمولين شرف صدور يافت بوسيله وزارت امور خارجه تلگرافا بنمايندگان مقيم خارجه ابلاغ ميگردد.
ماده 110 - نمايندگان دولت شاهنشاهي بمحض استحضار از فرمان همايوني با مراجعه بدفاتر خود كه ميبايستي اسامي مشمولين هر سال دقيقا طبقه بندي شده باشد مشموليني را كه در آن سال فرمان همايوني دائر به احضار آنان شرف صدور يافته بسفارتخانه يا قنسولگري دعوت مينمايند.
ماده 111 - رسيدگي بوضعيت هر يك از مشمولين بايستي مطابق مقررات اين قانون در مجلسي كه تحت رياست نماينده دولت با حضور نماينده نظامي و پزشك و يك يا دو نفر ديگر از اعضاء سفارتخانه يا قونسولگري و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماينده دولت تشكيل ميگردد بعمل آيد.
تبصره - عضويت هر يك از اشخاص نامبرده در اين ماده منوط به بودن آنها در محل است.
ماده 112 - مشموليني كه سرباز بلامانع تشخيص داده شوند بايستي بطرف ايران حركت داده شوند و اسامي و سوابق و مدارج تحصيلي آنها نيزمشروحا بمركز گزارش شود.
ماده 113 - مشموليني كه از خارجه بايران عازم ميشوند چنانچه از ايران برگ شناسنامه گرفته باشند (باستثناء آنهائي كه داراي گواهينامه متوسطه و عاليه هستند) بايستي در محل اخذ برگ شناسنامه بخدمت معرفي شوند و چنانچه از نمايندگان ايران در خارجه برك (برگ) شناس نامه اخذ كرده باشند بايد خدمت خود را در قسمت هاي مركزي انجام دهند.
تبصره 1 - انجام خدمت مشموليني كه داراي گواهينامه ميباشند تابع مقررات فصل 11 و 12 اين قانون خواهند بود.
تبصره 2 - چنانچه مشمولين نامبرده در اين ماده بواسطه محظورات و موانعي مايل بانجام خدمت در منطقه مربوطه نباشند ميتوانند انجام خدمت زير پرچم خود را در يكي از قسمتهاي پادگان مركز استدعا نمايند.
ماده 114 - اسامي مشمولين بي بضاعتي كه به تصديق نمايندگان دولت شاهنشاهي قادر به تهيه هزينه مسافرت خود بايران نباشند بايستي مشروحا بمركز گزارش شود.
ماده 115 - مشموليني كه بايران عزيمت مينمايند بايستي از نمايندگان دولت شاهنشاهي مطابق مندرجات ماده 106 معرفي نامه رسمي در دستداشته باشند.
ماده 116 - مشموليني كه در حين عبور از مرز داراي معرفي نامه رسمي نباشند بايستي خود را بنزديكترين حوزه سربازگيري معرفي نموده ووضعيت آنها مطابق مقررات قانون در همان حوزه تحت رسيدگي قرار داده شود.
ماده 117 - مشمولين مقيم خارجه چنانچه در موقع مقرره جهة (جهت) انجام خدمت خود را معرفي ننموده باشند تا اول فروردين 46 سالگي درهر موقع و در هر سني كه بايران مراجعت نمايند بايستي خدمت مقرره را انجام داده و مطابق مقررات فصل 19 اين قانون د. ح. آنها رفتار شود.
فصل پانزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
طرز اجراي مراسم سوگند
ماده 118 - كليه مشموليني كه بافتخار انجام خدمت سربازي نايل ميشوند بايستي نسبت به شاهنشاه و ميهن سوگند وفاداري ياد نمايند.
ماده 119 - انجام مراسم سوگند بايستي پس از دوره تعليمات اوليه در مقابل پرچم هنگي بعمل آيد.
ماده 120 - طرز اجراي مراسم سوگند بدين ترتيب خواهد بود كه بايستي سربازان هر واحد جملات زير را كلمه بكلمه با فرمانده خود تكرار كنند.
سوگندنامه
«من در پيشگاه خداوند قسم ياد ميكنم كه در انجام وظايف مقدس سربازي و فداكاري نسبت باعليحضرت همايون شاهنشاهي و ميهن خود قصور و كوتاهي نكرده و آماده ام در هر موقع با نثار جان خود وفاداري باين سوگند و پيمان را عملا نشان دهم»
ماده 121 - پس از خاتمه مراتب سوگند سرود ملي خوانده شده و سلام شاهنشاهي نواخته ميشود.
فصل شانزدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
احضار تعليماتي و بسيج
ماده 122 - احضار طبقات صنوف و قسمتهاي مختلفه مشمول مقررات ماده 126 اين قانون خواهد بود.
ماده 123 - كليه سربازاني كه دوره خدمت زير پرچم خ. ر. ب. پايان رسانيده اند در چهار سال دوره احتياط پس از سه سال اول در سال چهارم احتياط يك مرتبه و در شش سال اول ذخيره هر دو سال يكمرتبه در سالهاي دوم و چهارم و ششم و در بقيه سالها هر سه سال يكمرتبه در سالهاي نهم و دوازدهم و پانزدهم بايستي براي (مدت يك ماه) تجديد تعليماتي نظامي حاضر گردند.
ماده 124 - احضار هر يك از طبقات شامل افسران و گروهبانان آن طبقه نيز خواهد بود.
ماده 125 - جز در مواقع بسيج عمومي حكم احضار سه ماه قبل از تاريخ حضور به وسيله آگهي منتشر ميگردد.
ماده 126 - حكم و آگهي احضارشدگان از طريق حوزههاي نظام وظيفه بوسيله فرمانداران و كدخدايان و مامورين امنيه و شهرباني ابلاغ و منتشرمي گردد
و باحضارشدگان مقيم خارجه توسط نمايندگان شاهنشاهي ابلاغ ميگردد.
ماده 127 - كدخدايان موظف ميباشند آنهائي را كه اسمشان در فهرستهاي واصله درج شده احضار نموده وادار نمايند تا روز مقرر وسائل حركت و ورود خود را بمحل تجمع آماده نمايند و راجع بساير احضارشدگاني كه در محل نباشند ملزم ميباشند از كسان و آشنايان آنها تحقيقات وافيه بعمل آورده تاريخ فوت و يا تاريخ غيبت و محل توقف و اشتغالات فعلي آنان را در مقابل اسامي مربوطه بطور صريح ذكر نموده بنزديك ترين رئيسشهرباني و يا فرمانده امنيه تسليم نمايند كه بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود.
تبصره - در خارجه اجراي مقررات بالا بعهده نمايندگان دولت شاهنشاهي خواهد بود.
ماده 128 - طبقاتي كه در موقع بسيج عمومي احضار ميگردند موظفند پس از اينكه اعلاميه احضار به محل آنها رسيد در ظرف بيست و چهار ساعت حركت نموده بمركز حوزه سربازگيري و يا سفارتخانه و قونسولخانه خود حاضر شوند.
ماده 129 - طبقاتي كه موقع احضار در خارجه متوقف هستند بايد بوسايل مقتضي از قبيل آگهي در روزنامه يا ابلاغ انفرادي از طرف سفارت يا قنسولخانها از جريان احضار خود آگاهي يافته جهت دريافت گذرنامه در سفارتخانه يا قنسولخانه مربوطه حاضر شوند.
ماده 130 - اشخاصي كه در موقع بسيج عمومي احضار ميگردند چنانچه براي انجام امورات شخصي در غياب خود محتاج نماينده - وكيل وشخص ثالث باشند هر گونه وكالتنامه كه در حضور رئيس دفتر سربازگيري و يا افسر امنيه و شهرباني نوشته باشند و از طرف مامورين نامبرده نيز گواهي شده باشد از هر گونه هزينه معاف بوده و در نزد مراجع و مقامات مادامي كه نويسنده آن تحت تجهيز است اعتبار وكالتنامه رسمي را خواهد داشت.
ماده 131 - براي بيماراني كه قادر بحركت نباشند بايستي گواهينامه و استشهاد معتبر با گواهي شهرباني يا امنيه بمركز حوزه مربوطه با تعيين نوع مرض فرستاده شود كه بلافاصله از طرف حوزه پزشك بازرس جهة رسيدگي بوضعيت فرد فرد بيماران اعزام گردد.
ماده 132 - بنفراتي كه موقع احضار در خارج از حوزه مربوطه سكني دارند (اعم از خارجه يا داخله) بايستي بمحض انتشار آگهي از طرف كسان و خويشان آنها جريان احضار به سرع وسائل اطلاع داده شود كه در راس موعد مقرره بمحل معينه حاضر شوند.
ماده 133 - كليه افراد احتياط و ذخيره بايستي بدفعاتي كه در اينقانون تصريح شده در تجديد تعليمات شركت نمايند و چنانچه در هر يك ازدفعات احضار بعلل موجهي در حضور و شركت آنها تعويق حاصل شود بايستي در سنوات آتي با طبقات بعدي بمنظور طي تعليمات مقرره احضارو شركت نمايند.
ماده 134 - بطور كلي در مواقع احضار و بسيج محل تجمع افراد هر حوزه مراكز حوزههاي مربوطه بوده و بايستي احضارشدگان خود را بدفتر سربازگيري همان محل معرفي نمايند.
ماده 135 - افراد احتياط و ذخيره زير از احضار براي تجديد تعليمات و وهله اول بسيج معاف ميباشند:
الف - بيماراني كه قادر بحركت و انجام تعليمات نباشند.
ب - زندانيان.
ج - رؤساي دادگاهها - مامورين سياسي و قنسولي و ساير نمايندگان دولت شاهنشاهي در خارجه.
د - شهردارها و كدخدايان رسمي.
ه - مديران و آموزگاران دبستانها و آموزشگاههاي فلاحتي كه بگواهي وزارت معارف تعيين جانشين جهت آنها مقدور نباشد و لااقل داراي يكسال سابقه خدمت در معارف باشند.
و - كارگران فني راهاهن بشرط آنكه لااقل سه ماه قبل از صدور حكم داخل در خدمت نامبرده شده باشند.
ز - نفراتي كه در خدمات ارتش هستند.
تبصره 1 - مواقعيكه حضور هر يك از معافشدگان مندرجه در بالا ضرورت حاصل كند تصريحا در احكام صادره قيد ميشود.
تبصره 2 - كساني كه در موقع احضار تعليماتي در خارجه بوده و بنا بگواهي سفارت يا قنسولخانه حضور آنها در موعد مقرر غير ميسر و قابل تعويق باشند در سال بعد بدون هيچگونه عذري بايد در تعليمات طبقه بعدي شركت نمايند.
ماده 136 - بجاي نفرات احتياط و ذخيره مستخدمي كه در احضار تعليماتي و وهله اول بسيج مطابق مقررات ماده بالا معاف ميگردند بايستي فورا از طرف وزارتخانههاي مربوطه جانشين تعيين و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدي مانعي براي حضور و شركت آنها در بين نباشد مگر درمواردي كه فرمان مخصوص صادر شده باشد.
ماده 137 - اشخاصي كه بخدمت احضار نميگردند موظفند كه نسبت باسلاف و اولاد و زنان و برادران و خواهران سربازاني كه متكفل عائله بوده از ده يا محل آنها براي مدت بيش از يكماه و نيم احضار شدهاند از تاريخ دخول احضارشدگان بخدمت الي روز خاتمه خدمت مساعدت و همراهي نمايند و اولياي امور شهرداري هاي محلي و كدخدايان بايستي اجراي منصفانه اين مقررات را عهده دار شده و در انجام آن مراقبت كامل معمول دارند.
تبصره 1 - بخانواده فراريان و متخلفين هيچگونه كمك و همراهي نبايد معمول شود.
تبصره 2 - در موقع بسيج بنگاه هاي ملي و شهرداريها نيز بايستي در همراهي و كمك مادي بعائله احضارشدگان لازمه مساعدت و معاضدت را بعمل آورند.
ماده 138 - نفراتي كه در خدمت ادارات دولتي يا عمومي و غيره بوده و مشمول موارد معافيت نيستند بايستي سه روز قبل از تاريخ احضار وحركت از خدمت مربوطه موقتا معاف گردند.
ماده 139 - طبقات احضار شده با ارائه كتابچه نظامي و دفتر خدمت وظيفه براي حضور در محل تجمع از پرداخت هزينه راه آهن و كشتي در داخله كشور معاف خواهند بود.
ماده 140 - طبقات احضار شده جهت تجديد تعليمات آنانكه جزو ادارات و بنگاهها هستند در مدت احضار موقت حقوق خود را از ادارات و بنگاههاي مربوطه دريافت خواهند نمود و آنهائيكه داراي مشاغل ازاد هستند بر طبق مقررات مالي ارتش از قسمتهاي مربوطه ماخوذ خواهند داشت.
ماده 141 - در مواقع بسيج بطور كلي حقوق و هزينه احضارشدگان بعهده ارتش خواهد بود.
فصل هفدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
تغيير سن
ماده 142 - بطور كلي سن اشخاص تابع مصرحات برگهاي شناس نامه آنها خواهد بود.
ماده 143 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هر گاه در موقع رسيدگي بوضعيت مشمولين معلوم شود كه سن واقعي مشمول با تاريخ تولد مندرج در برك شناسنامه از حيث كمي يا زيادي سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در اينمورد صورت جلسه بامضاي هيئت رسيدگي حاكي از تعيين مشخصات كامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عكس گواهي شده تنظيم و به پيوست رو نوشت برك شناسنامه بدادگاه مركز مناطق مذكور در ماده 57 فرستادهميشود و اين دادگاه پس از رسيدگي بترتيب زير عمل مينمايد:
1 - نسبت باشخاصيكه كوچكتر از سن مشموليت تشخيص داده شوند برك معافيت موقت تا رسيدن بسن سربازي ميدهد.
2 - نسبت باشخاصي كه بزرگتر از سن مشموليت تشخيص داده شوند برك معافيت دائم بعنوان خارج از مشموليت بآنان تسليم ميدارد.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - راجع باشخاصي كه تولد آنان طبق مقررات قانون در دفاتر مواليد بثبت رسيده باشد اين تاريخ تولد معتبر شناخته شده و قابل هيچگونه اعتراض نخواهد بود و اگر اشتباهاتي بين برك شناسنامه و دفاتر مواليد مشاهده شود برابر قانون ثبت احوال رسيدگي و رفع خواهد شد.
ماده 144 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در تاريخ اجراي اين قانون پروندههائي كه بر اثر اجراي مقررات ماده 143 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 در هيئت تجديد نظر مقرر در ماده 144 قانون مذكور رسيدگي نشده باشد بايستي در هيئت نامبرده طبق ماده 143 اين قانون رسيدگي و پروندهها براي صدوربرگهاي معافيت موقت و يا دائم بمناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف بصدور برك معافيت هستند.
ماده 145 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - پروندههائي كه بر اثر اجراي مقررات ماده 145 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 317 تشكيل و تا اين تاريخ منجر بصدور راي هيئت تجديد نظر نشده باشد بايكاني(بايگاني) ميشود و پس از انتشار آگهي در مناطق مربوطه عين مدارك بتقاضاي صاحبان مدارك بخود آنان يا نمايندگانشان مسترد خواهد شد.
تبصره 1 - محل اعتراض نسبت ببرگهاي شناس نامه سكنه دهات و قصبات مراكز حوزههاي اصلي ميباشد.
تبصره 2 - حضور هر يك از نمايندگان معينه منوط بوجود ادارات مربوطه در محل خواهد بود.
تبصره 3 - معترضعليه چنانچه مدارك و اسنادي براي تائيد مندرجات برگ شناس نامه خود داشته و در دسترس نباشد ميتواند بمدت متناسبي كتبا از هيئت محلي و تجديد نظر استمهال نمايد.
تبصره 4 - پروندههاي موجوده كه روي جريان بالا عمل شده و هنوز جريان آن ناتمام است مشمول مقررات اين ماده خواهد بود.
ماده 146 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - رؤسا و كارمندان و پزشكان مجالس سربازگيري و يا دادگاه اداري حوزهها كه در جريان اوليه امور مربوطه بمشمولين راي داده باشند حقشركت در دادكاه مركز منطقه براي اظهار نظر نسبت بهمان موضوع نخواهند داشت.
فصل هيجدهم (منسوخه 13ˏ02ˏ1350)
وظايف حوزههاي سربازگيري
ماده 147 - بطور كلي تهيه وسايل اجراي مقررات اينقانون در هر حوزه سربازگيري بعهده رئيس آن حوزه خواهد بود.
ماده 148 - رؤساي حوزههاي نظام وظيفه وظيفهدار هستند كه با اقدامات قانوني تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتما از نظر سربازگيري عمل نمايند.
تبصره - رسيدگي بوضعيت مشمولين و نفرات حوزههاي ديگر نيز چنانچه محل اقامت خود را تغيير داده باشند بعهده حوزه محل اقامتخواهد بود منتها بايستي فورا مراتب بحوزه مربوطه نيز سابقه داده شود.
ماده 149 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در مركز هر يك از حوزههاي اصلي سربازگيري دادگاه اداري بكارمندي نمايندگان وزارت كشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظاموظيفه و دو پزشك صلاحيتدار تحت رياست ماموريكه از حيث پايه برتري داشته باشد تشكيل و بوضعيت مشمولين غائب و باقيماندگان مجلسسربازگيري رسيدگي و رأي خواهد داد.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در نقاطي كه اداره ژاندارمري و شهرباني وجود داشته باشد نمايندكان آنان نيز شركت خواهند نمود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اراء دادگاه اداري بايد كتبي و روي مدارك پرونده بوده و اعتبار آن به منزله اراء مجلس سربازگيري خواهد بود.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - آراء مجالس سربازگيري و دادگاههاي اداري قطعي بوده مگر اينكه در نتيجه شكايات معترضين و يا وصول گزارشات مامورين صلاحيتدار و يا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجديد نظر آن ضرورت حاصل كند كه در اينصورت پروندههاي مربوطه بهر منطقه در دادگاه اداري متشكله در مركز آن منطقه با حضور رئيس منطقه و فرمانده پادگان يا نماينده او فقط براي يك مرتبه تجديد نظر خواهد شد و چنانچه قضيه قابل تعقيب جزائي تشخيص داده شود بدادگاه صلاحيت دار احاله ميگردد.
ماده 150 - كليه تنبيهات و مجازات هاي مقرره در فصل نوزدهم اين قانون پس از بررسي پروندههاي مربوطه از طرف دادگاههاي اداري مركز مناطق وحوزهها رسيدگي و آنچه كه بموجب مصرحات فصل مذكور مربوطه بدادگاههاي نظامي و يا عمومي باشد پروندههاي مربوطه عينا احاله و تصميماتي كه دادگاه اداري بايد راسا اتخاذ نمايد بمنظور صدور تصويبنامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامي منطقه ارسال ميگردد.
ماده 151 - حوزههاي سربازگيري موظفند جريان عمل را طوري تنظيم نمايند كه نفرات معينه در راس مواعد مقرره بخدمت احضار و وسائل ترخيص و برگها و مدارك آنها طوري پيشبيني و تنظيم شود كه موجبات تاخير جريان امور فراهم نگردد.
ماده 152 - در حوزههاي سربازگيري دفاتر مربوطه بايد بنحوي ترتيب داده شود كه تاريخچه ادوار خدمتي كليه نفرات حوزه مربوطه را بطور روشن نشان داده و كليه تغييرات بطور واضح و دقيق در آن مصرح باشد و بايد هميشه مندرجات دفاتر با واقعيت و وضعيت نفرات آن حوزه در هرموقع مطابق و بدون اختلاف باشد.
ماده 153 - مامورين آمار و كدخدايان هر حوزه مكلفند هر يك در موارد مربوطه هر موقع تغييراتي راجع بافراد حوزه مربوطه از لحاظ شهادت و فوت و فرار و مسافرت بخارجه و تغيير محل حاصل ميگردد بلافاصله حوزههاي سربازگيري را مطلع سازند كه در دفاتر و پروندههاي مربوطه عمل نموده و اقدامات لازمه معمول دارند.
ماده 154 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - وضعيت و طرز عمل مناطق و حوزههاي سربازگيري لااقل در هر سال يكمرتبه با اعزام بازرس از مركز بايد تحت بازرسي قرار گيرد. درصورت اقتضا نيز در هر موقعيكه ضروري باشد بازرس اعزام خواهد شد.
فصل نوزدهم
تنبيهات
ماده 155 - سربازاني كه در موقع صلح مدت غيبت آنها در خدمت از پانزده روز متوالي تجاوز نمايد فراري محسوب و پس از دستگيري جهت تعيين مجازات هاي زير بدادگاههاي نظامي تسليم ميگردند
الف - براي دفعه اول فرار از تاريخ دستگيري تجديد خدمت زير پرچم با ششماه خدمت اضافي.
ب - براي دفعه دوم فرار تجديد خدمت زير پرچم با يكسال خدمت اضافي.
ج - براي دفعه سوم فرار بچهار سال خدمت زير پرچم محكوم خواهند شد.
د - در صورتيكه ارتكاب به فرار از سه مرتبه تجاوز نمود مرتكبين آن مشمول مقررات تبصره 2 ماده 156 خواهند بود.
تبصره - در موقع جنگ پنج روز غيبت فرار محسوب و چنانچه فرار از سربازخانه باشد مرتكبين به شش الي پانزده سال زنداني با اعمال شاقه و چنانچه در جبهه و خط اتش باشد باعدام محكوم و محاكمه مرتكبين در دادگاه نظامي زمان جنگ بعمل خواهد آمد.
ماده 156 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - غائبين زير هر كاه داراي عذر موجه نباشند معادل ايام غيبت بمدت خدمت زير پرچم آنان افزوده خواهد شد:
اول - مشموليني كه براي اجراي مراسم سربازگيري احضار شده و در موعد مقرر حضور نيافته باشند.
دوم - مشمولين آماده بخدمت كه در موقع احضار حاضر نشده باشند.
سوم - كساني كه بنا بر علت مزاج احضار آنها بتعويق افتاده و در خاتمه مدت مقرره خود را معرفي نكرده باشند.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشمولين بيماري كه معالجة آنان براي مدت معين به بنكاه بهداري كشور محول و در اجراي دستور پزشك معالج تعلل ورزيده و يا اساسا ًبراي معالجه به بنگاه بهداري مراجعه نكرده باشند در اينصورت معادل نصف مدتيكه براي معالجه معين شده بمدت خدمت زير پرچم آنان افزودهخواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در صورتيكه بتصديق دو پزشك كه مشمول بند سوم و تبصره بالا در معالجه اهمال ورزيده و محتاج بادامه معالجه است پس از خاتمهمعالجه و بهبود يافتن تنبيهات مقرره درباره آنان اعمال خواهد شد.
ماده 157 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - مشمولين نظام وظيفه باستثناء معاف شدكان ماده 65 كه تا كنون غايب بوده و بخدمت حاضر نشدهاند و همچنين سربازاني كه از خدمتزير پرچم فرار كردهاند هر گاه تا اول خرداد ماه 1322 شخصاً حاضر و خود را معرفي نمايند و يا جلب گرديده باشند و همچنين افرادي كه بعلت فرارتاكنون محكوم شدهاند از مجازات معاف ميباشند و در غير اينصورت باحضار آنان اقدام شده و مشمول مقررات مواد 155 و 156 اين قانون خواهندبود.
ماده 158 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - در مورد اشخاص زير طبق مقررات مربوط بمحاكمات اداري وزارتخانها(وزارتخانه ها) مجازات انتظامي اعمال ميگردد
1 - اعضاء مجلس سربازگيري و مامورين رسيدگي كه در انجام وظايف محوله قصور ورزيده و يا در جلسات متشكله بدون عذر موجه حاضر نشوند.
2 - مامورين آمار و كدخدايانيكه در انجام وظايف مقرره در ماده 13 اينقانون تاخير و يا قصور كرده باشند.
ماده 159 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - پرونده مشمولين مقررات ماده 156 و 157 در دادگاههاي اداري حوزهها و مشمولين مقررات ماده 158 در دادگاههاي اداري مربوطه رسيدگي و راي داده خواهد شد.
ماده 160 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - اشخاص زير به ده الي سي روز زنداني قابل ابتياع محكوم خواهند شد:
الف - اشخاصي كه مشمولين احضار شده جهت رسيدگي و اسم نويسي را عالما عامدا استخدام نمايند قبل از آنكه برگهاي شناسنامه آنها از طرف مامورين مربوطه نوشته شده باشد.
ب - اشخاصي كه مشمولين دعوت شده جهت اجراي مراسم سربازگيري را عالما عامدا استخدام نمايند قبل از آنكه نظريه مجالس سربازگيري در برگهاي شناسنامه آن ها ذكر شده باشد و چنانچه از طرف مجلس سربازگيري نيزراي مربوطه قيد شده باشد فقط در حال آماده بخدمت ارجاع شغل به آنان بلامانع خواهد بود و الا چنانچه برگهاي شناسنامه حاكي از راي سربازي و يا انقضاي مدت آماده بخدمت باشد مرتكبين مشمول مقررات همين ماده خواهند بود.
ماده 161 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - اشخاص زير به 1 الي 2 ماه زنداني قابل ابتياع محكوم خواهند شد.
الف - اشخاصيكه در موقع جنك (جنگ) و بسيج نفرات آماده بخدمت و يا نفرات احتياط و ذخيره احضار شده را عالما عامدا بخدمت بپذيرند.
ب - پزشكان موظف بهداري كشور كه در معالجه و مداواي مشمولين معلول قصور نمايند.
ج - كسانيكه مطابق قانون موظف بنگاهداري و تامين اعاشه عائله متكفلين بوده و بدون عذر موجه خودداري نمايند.
د - كساني كه براي تثبيت تكفل اشخاص شهادت كذب داده باشند.
ه - اشخاصيكه نفرات فراري از خدمت را عالما عامدا استخدام كرده باشند.
و - اشخاصيكه در موقع جنك (جنگ) و بسيج مطابق اينقانون موظف بكمك و همراهي با عائله سربازان بوده و به دون عذر موجه خودداري نموده باشند.
ماده 162 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - چنانچه استخدام اشخاص نامبرده در دو ماده بالا از طرف مقامات رسمي بعمل آمده باشد مجازات مقرره د. ح. رؤساي كارگزيني و آمر استخدام آنها معمول خواهد شد و انواع استخدام اعم از روز مزد و كنتراتي خدمات خصوصي يا عمومي يا اداري يا بطور كلي مشمول مقررات نامبرده خواهد بود.
ماده 163 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - فراريان و يا كساني كه بخارجه مسافرت نموده اند چنانچه مدت فرار و عدم حضور آنها بمحل خدمت بيش از يكسال بطول انجاميد بضبط كليه اموال محكوم خواهند بود.
تبصره - اشخاص مشمول مقررات اين ماده هر موقع حاضر شوند اموال آنها توسط دادگاههاي عمومي مسترد شده و در زمان صلح بوسيله دادگاه هاي اداري حوزهها بمجازات مقرره در ماده 156 محكوم خواهند شد.
ماده 164 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - رسيدگي و اجراي مواد 160 - 161 - و 162 و 163 مربوط بدادگاه هاي عمومي بوده و پروندههاي مربوط بموارد منظور از دادگاه هاي اداري مناطق و حوزههاي سربازگيري نيز بايد بدادگاههاي عمومي احاله گردد.
ماده 165 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - در موقع جنگ و بسيج احضارشده گاني (احضارشدگاني) كه بدون عذر موجه تاخير حضور آنها در داخله بمراكز حوزههاي سربازگيري و در خارجه بمراكز سفارتخانها (سفارتخانه ها)و قونسولگريها از ده روز تجاوز كند مشمول مقررات ماده 163 گرديده و پس از حضور و دستگيري بدادگاه نظامي زمان جنگ تسليم ميگردند.
ماده 166 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - اين قانون كه مشتمل بر 19 فصل و متضمن 166 ماده و 56 تبصره ميباشد جانشين قانون خدمت نظام وظيفه عمومي مصوب 16خرداد ماه 1304 و 30 شهريور ماه 1310 شمسي خواهد بود.
اين قانون كه مشتمل بر 166 ماده است در جلسه 29 خرداد ماه 1317 بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.
رئيس مجلس شوراي ملي - حسن اسفندياري
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - از سربازان پيشهور منحصراً در قسمتهاي ارتش ميتوان استفاده كرد و افسران بهيچ عنوان نميتوانند براي خدمات خصوصي خود از پيشه آنان استفاده نمايند. متخلفين بيكماه تا يكسال بحبس تأديبي محكوم خواهند شد.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هر گاه يكي از اسناد سجلي (يكي يا دو برگ اظهارنامه يا دفاتر يادداشتي) مخدوش باشد اداره ثبت احوال محل با اجازه اداره كل آمار و ثبتاحوال طبق اسنادي كه سالم است اقدام باصلاح برگ يا برگها يا دفاتر يادداشتي خواهد نمود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اداره كل آمار و ثبت احوال مكلف است بوسيله ادارات خود از تاريخ تصويب اين قانون تا يكسال مشخصات اشخاصي كه تاريخ تولد آنان در اظهارنامهها و دفاتر يادداشتي مخدوش و حاكي از مشموليت است استخراج نموده منتهي در ظرف يكماه در محل صدور اسناد سه نوبت آگهيهر يك بفاصله ده روز منتشر نمايد و از تاريخ نشر آخرين آگهي اشخاصيكه مشخصات آنان در آگهيها درج گرديده ميتوانند بدادگاه مربوط مراجعه و درخواست تصحيح اسناد خود را بنمايند.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - چنانچه اشخاص مزبور در مدت چهار ماه پس از انتشار آخرين آگهي بدادگاه مراجعه ننمودند مشخصات آنان از طرف اداره آمار و ثبتاحوال بمراكز نظام وظيفه هر محل تسليم خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مجالس سربازگيري در حوزههاي فرعي بطور سيار مركب از نمايندگان فرمانداري و حوزه سربازگيري و يكنفر معتمد محل و افسر مامورقسمت و لااقل يكنفر پزشك نظامي در موقع گرفتن سرباز تشكيل ميشوند.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در صورت نبودن پزشك نظامي رئيس بهداري يا پزشك محل عهدهدار اين وظيفه خواهد بود
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - براي معاينه مشمولين در صورتيكه پزشكان نظامي در محل نباشند از وجود پزشكان غير نظامي كه صلاحيت ايشان مورد گواهي ادارات بهداري محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - معاينه مشموليني كه جزء طبقات بالا نيستند در صورتيكه در محل دو پزشك نباشد ممكن است توسط يك پزشك صلاحيت دار انجام پذيرد.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اشخاصيكه مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخيص و رأي سربازي در باره ايشان صادر گرديده بطور كلي (چه آنهائيكه بخدمت نرفته و چه آنهائيكه در خدمت هستند) از انجام خدمت وظيفه براي هميشه معاف ميباشند.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - متولدين 1295 ببعد كه متكلفل شناخته شده و ميشوند مشمول مقررات ماده 63 خواهند بود.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه تا اين تاريخ مورد مقررات مواد 64 و 68 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 بوده و فعلا در خدمت ارتش يا ژاندارمري هستند در صورتيكه هشت ماه خدمت مقدماتي را طي كرده باشند از خدمت مرخص و جزو طبقات مربوطه ميكردند
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كسانيكه تا تاريخ اجراي اينقانون مطابق يكي از قوانين 1304 -1310 - 1317 برگ معافيت دائم گرفتهاند معافيت آنان معتبر شناختهميشود.
تبصره 4 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه متولد از 1284 تا پايان 1294 هستند و خدمت زير پرچم خود را انجام دادهاند و در حين اجراي اين قانون مشغول خدمت دولت ميباشند مدت خدمت زير پرچم آنها خواه قبل از قبول خدمت دولت بوده و يا بعد از آن باشد در صورت پرداخت كسور تقاعد بمأخذ پاية كه فعلا دارا ميباشند جزء مدت خدمت رسمي آنان و مدت اقامت در پاية كه حقوق پاز نشستگي آنرا ميپردازند محسوب بوده ترفيع آنها از تاريخاستحقاق اعطاء خواهد شد و بعلاوه تمام مشمولين از 1284 تا پايان 1294 كه خدمت زير پرچم خود را انجام دادهاند ديگر براي خدمت يكماههاحضار نخواهند شد.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - برگهاي استشهاد مطابق نمونة خواهد بود كه در ادارات شهرباني و ژاندارمري و نزد كدخدايان از طرف حوزههاي سربازگيري در دسترس مشمولين گذارده خواهد شد.
تبصره 1 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هر مامور يا كدخدائيكه بر خلاف حقيقت تصديق نمايد طبق قانون تعقيب خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - در نقاطيكه اداره شهرباني و كدخدا نباشد در صورت بودن ژاندارم اجراي مقررات اين ماده بعهده آنان محول ميگردد.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - ماموريني كه در بالا گفته شد مكلفند بمراجعه كنندگان رسيد كتبي داده و در ظرف مدتي كه از 15 روز تجاوز ننمايد بازجوئيهاي لازمه رامعمول و استشهاد و رو نوشت شناسنامه را گواهي نموده و بتقاضاكننده تسليم دارند.
تبصره (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - هيئت تجديد نظر مقرر در ماده 144 قانون نظام وظيفه مصوب 29 خرداد 1317 برياست يك افسر ارشد و دو افسر جزء كه از طرف اداره نظام وظيفه معين ميشوند و نماينده اداره كل آمار و ثبت احوال و نماينده دادسراي تهران و يك پزشك بانتخاب بهداري ارتش تشكيل خواهد شد.
تبصره 3 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - اصولا حداكثر تنبيهات مشمولين مصرحه در اين ماده از لحاظ خدمت از مدت 4 سال تجاوز نخواهد كرد.
تبصره 4 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - افسران و افراد احتياط و ذخيره كه پس از احضار طبقات مربوطه براي انجام تعليمات مدت يك ماهه طبق مقررات ماده 123 در موعد معينحاضر نشده باشند بايد دو برابر اين مدت خدمت نمايند.
تبصره 5 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - مشموليني كه تا آخر سن 45 سالگي از خدمت غيبت نمايند بحداكثر مجازات مندرجه در بند الف ماده 356 قانون دادرسي و كيفر ارتشمحكوم خواهند شد.
تبصره 6 (منسوخه 29ˏ12ˏ1321) - كسي كه پس از مدتي غيبت يا فرار شخصاً حاضر شده و يا جلب گرديده باشد و در معاينه مطابق ماده 60 معاف دائم تشخيص داده شود ازانجام خدمت معاف ولي براي مجازات بدادكاه نظامي تسليم خواهد شد و در صورتيكه دادكاه مقتضي بداند و غايب مذكور بيمار نباشد از 15 روز تا ششماه محكوم بحبس خواهد شد.
ماده 167 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - از تاريخ اجراي اين قانون مواد 23 و 24 و 33 و 34 و 35 و 36 و 46 و 51 و 52 و 53 و 54 و 56 و 57 و 59 و 60 و 61 و 62 و 63 و 64و 65 و 66 و 67 و 68 و 69 و 73 و 74 و 76 و 77 و 78 و 79 و 80 و 81 و 86 و 87 و 90 و 91 و 92 و 94 و 98 و 143 و 144 و 145 و 146 و149 و 154 و بند (د) ماده 155 و مواد 156 و 157 قانون خدمت نظام وظيفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 ملغي و همچنين هر قسمت از قوانيني كهمخالف با اين قانون باشد نسبت باين قانون بلا اثر خواهد بود.
ماده 168 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - برگهاي شناسنامه كه دست اشخاص ميباشد اگر مخدوش است طبق تبصره 1 ماده 54 اصلاح خواهد شد.
ماده 169 (منسوخه 13ˏ02ˏ1350) - اين قانون پس از تصويب بموقع اجرا گذاشته خواهد شد.
تبصره 1 (منسوخه 03ˏ03ˏ1344) - مقررات اين ماده در مورد درجهداران - سرجوخهها و سرباز يكمهاي وظيفه و احتياط و ذخيره كه شئون و خصائص خدمتي درجه مربوط را از دست داده و فاقد صلاحيت گردند نيز قابل اجرا خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخه 03ˏ03ˏ1344) - منظور از افسران - درجهداران و سرجوخهها و سرباز يكمهاي مذكور در اين ماده اعم است از كسانيكه خدمت نظام وظيفه خود را درنيروهاي مسلح شاهنشاهي و يا بر طبق قوانين مخصوص در ساير سازمانهاي كشور انجام ميدهند.
فهرست
فصل نخست - كليات
فصل دوم - مناطق سرباز گيري
فصل سوم - احضار مشمولين
فصل چهارم - تامين احتياجات
فصل پنجم - رسيدگي و اسم نويسي
فصل ششم - تشكيل مجالس سربازگيري
فصل هفتم - معافيت مزاجي
فصل هشتم - معافيت محدود
فصل نهم - متكفلين
فصل دهم - دانشآموزان
فصل يازدهم - كادر افسري احتياط و ذخيره
فصل دوازدهم - پزشكان – دامپزشكان -دواسازان - دندانسازان
فصل سيزدهم - اجراي مراسم سرباز گيري
فصل چهاردهم - مشمولين مقيم خارجه
فصل پانزدهم - طرز مراسم اجراء سوگند
فصل شانزدهم - احضار تعليماتي و بسيج
فصل هفدهم - تغيير سن
فصل هيجدهم - وظايف حوزههاي سربازگيري
فصل نوزدهم - تنبيهات
مصوب 1317/03/29 مجلس شورای ملی
فصل نخست (منسوخ 1350/02/13)
الف - دوره زیر پرچم جز در مواردی که به موجب همین قانون مستثنی گردیده 2 سال
تبصره - دوره خدمت زیر پرچم افراد نیروی دریائی 24 ماه م. ب..(منسوخ 1336/09/06)
ماده 6 - در مقابل مدت خدمتی که متجاوز از مدت مقرره در ماده 4 بنا بر مقتضیات و اوامر مخصوص انجام شود دو برابر از ادوار مدت خدمت کسر میگردد بدین ترتیب که مطابق همان مدتیکه اضافه خدمت نموده دوره احتیاط و به همان مدت نیز انتهای مدت خدمت (ذخیره دوم) تقلیل مییابد.
ماده 19 - به طور کلی اشخاصی که با درجات افسری (باستثناء اداری) در ارتش مشغول خدمت هستند در صورت مشمولیت با سپردن تعهد دائم از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.
فصل دوم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 23 (منسوخ 1321/12/29) - در هر یک از مراکز لشگری کشور بنا بر پیشنهاد اداره نظام وظیفه و تصویب وزارت جنگ یک منطقه سربازگیری تشکیل میشود.
ماده 24 (منسوخ 1321/12/29) - هر یک از مناطق سربازگیری بنا بمقتضیات مرکب از چند حوزه اصلی و فرعی سربازگیری خواهد بود.
فصل سوم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 26 (منسوخ 1327/12/15) - ترتیب احضار افراد در ادوار مختلفه خدمتی و همچنین معافیت موقت و دائم یک یا چند طبقه و یا قسمت از طبقات بنابر پیشنهاد وزارت جنگ و صدور فرمان همایونی انجام میگیرد.
ماده 27 - از تاریخ مشمولیت که اسامی مشمولین به وسیله آگهی منتشر و وضعیت آنها تحت رسیدگی واقع میگردد تا موقع تحویل بسربازخانه مرحله احضار نامیده میشود.
ماده 29 - بر حسب فرمان همایونی ممکن است در موقع احتیاج طبقات مختلفه که هنوز به سن سربازی نرسیدهاند بخدمت احضار گردند که دراین صورت مشمول مقررات این قانون خواهند بود.
تبصره - چنانچه خدمت آنها از مدت دو سال کمتر باشد به همان نسبت از مدت خدمت زیر پرچم قانونی آنها کاسته میشود و بهر صورت ادوارخدمتی این قبیل احضارشده گان از تاریخ احضار بخدمت از 25 سال تجاوز نمیکند.
ماده 32 - اسامی احضارشدگان بایستی سه ماه قبل از موعد حضور به وسیله آگهی در محل منتشر گردد.
ماده 33 (منسوخ 1321/12/29) - اشخاصیکه به سن سربازی میرسند بایستی بمحض انتشار آگهی برای روشن شدن وضعیت و اعزام بخدمت بحوزههای سربازگیریمربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیکترین حوزه سربازگیری محل اقامت مراجعه و خودشانرا معرفی نمایند.
ماده 34 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین آماده بخدمت در روز تعیین شده بایستی حضور یابند و در صورت تاخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود.
ماده 35 (منسوخ 1321/12/29) - حوزههای فرعی بر حسب اقتضا ممکن است به طور سیار انجام وظیفه نمایند.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - کدخدایان بایستی در تجسس و جمعآوری مشمولین غایب ساکن دهات ابواب جمعی خود مطابق صورتی که از حوزه داده میشود کمالمساعدت را با مامورین بنمایند.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - در صورت اقتضاء ممکن است سه نفر افسر از طرف فرمانده نظامی منطقه در اجرای مراسم سربازگیری شرکت داده شود.
ماده 36 (منسوخ 1321/12/29) - حوزههای اصلی مکلفند محل گردآوری مشمولین را در حوزههای فرعی طوری تعیین نمایند که مشمولین برای حضور در مراکز معینه بیش از36 کیلومتر مجبور بطی مسافت نباشند.
فصل چهارم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 38 - حوزه های سربازگیری همه ساله در مدت یک ماهه آبان صورت نفراتی که به موجب ماده یک این قانون در فروردین سال بعد داخل سن 21سالگی خواهند شد از دفتر ثبت احوال و آمار همان محل دریافت خواهند نمود.
ماده 40 - حوزه های سربازگیری هر محل بایستی صورتهای مزبور را در آذر ماه با مدارک موجوده در دفاتر ثبت احوال همان محل که اسامی مشمولین از آن دفاتر استخراج شده دقیقا تطبیق نموده و پس از رفع کلیه اختلافات تعداد آنها را تا اول دیماه هر سال (در دو نسخه) به مناطق مربوطه صورت دهند که یک نسخه آن در منطقه بایگانی و نسخه دیگر قبل از بهمن ماه هر سال بمرکز فرستاده شود.
تبصره - صورتهای نامبرده بایستی اسامی از قلم افتادگان سال گذشته و همچنین اسامی مشمولینی را که جدیدا شناسنامه اخذ نموده و یا از طریقاعتراض به سن مشمول شناخته شدهاند در بر داشته باشند.
ماده 44 - تامین احتیاجات و تحویل نفر بقسمت ها از روی شماره ترتیب دفتر اسامی (که از شماره ردیف صورتهای موالید واصله از دفتر آمار تشکیل داده میشود) به عمل میاید چنانچه احتیاجات کمتر از افراد احضار شده باشد مازاد از روی شماره موالید جزو افراد آماده بخدمت منظورمیشوند.
فصل پنجم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 46 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که در خارج از منطقه مربوطه مسکن گزیدهاند در صورت تمایل میتوانند در پادگان مسکن خود نامنویسی را انجام دهند و حوزهمربوطه موظف است نسبت باین مشمولین مطابق مقررات تبصره ماده 148 عمل نماید.
ماده 50 - اشخاصیکه به سن مشمولیت رسیدهاند و اسم آنها در آگهی ثبت نشده بایستی شخصا و یا به وسیله دیگری شفاها یا کتبا مامورین را ازوضعیت خود مطلع دارند.
ماده 51 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که برای اجرای مراسم سربازگیری حاضر میشوند بایستی وضعیت خود را شخصاً یا به وسیله نماینده با نشان دادن برگ شناسنامه به شرح زیر بمجلس سربازگیری اطلاع دهند:
ماده 52 (منسوخ 1321/12/29) - اطلاعات ماده 51 در صفحه مخصوص برگهای شناسنامه ذکر و همچنین مراتب در دفاتر اسامی قید و تاریخی که مشمولین برای انجام خدمت باید حاضر شوند از طرف مجلس سربازگیری در برک(برگ) شناسنامه یا برگ وضعیت آنان ذکر میشود.
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - باشخاصیکه شناسنامه آنان دارای برگ وضعیت نیست از طرف مجلس سربازگیری برگ وضعیت داده خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - هر گاه فهرست اسامی که از ادارات آمار تسلیم شده با مندرجات برگ شناسنامه اختلاف داشته باشد علل آن در مجلس سربازگیری رسیدگی و از طرف اداره آمار طبق قانون و آییننامه مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد.
ماده 53 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که اطلاعات فنی و تخصصی خود را در موقع رسیدگی مکتوم نمایند پس از اثبات کتمان پیشه مدت سه ماه خدمت آنان تمدید یافته و در پیشه خودشان مورد استفاده ارتش خواهند شد.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - از سربازان پیشهور منحصراً در قسمتهای ارتش میتوان استفاده کرد و افسران بهیچ عنوان نمیتوانند برای خدمات خصوصی خود از پیشه آنان استفاده نمایند. متخلفین بیکماه تا یک سال به حبس تادیبی محکوم خواهند شد.
ماده 54 (منسوخ 1321/12/29) - در صورتی که تاریخ تولد اشخاص در اظهارنامهها و دفاتر یادداشتی مخدوش و حاکی از مشمولیت باشد رسیدگی بآن در دادگاه شهرستان ودر صورت نبودن در دادگاه بخش محل صدور شناسنامه به عمل میآید حکمی که در این مورد صادر میشود قطعی خواهد بود.
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - هر گاه یکی از اسناد سجلی (یکی یا دو برگ اظهارنامه یا دفاتر یادداشتی) مخدوش باشد اداره ثبت احوال محل با اجازه اداره کل آمار و ثبتاحوال طبق اسنادی که سالم است اقدام باصلاح برگ یا برگها یا دفاتر یادداشتی خواهد نمود.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - اداره کل آمار و ثبت احوال مکلف است به وسیله ادارات خود از تاریخ تصویب این قانون تا یک سال مشخصات اشخاصی که تاریخ تولد آنان در اظهارنامهها و دفاتر یادداشتی مخدوش و حاکی از مشمولیت است استخراج نموده منتهی در ظرف یکماه در محل صدور اسناد سه نوبت آگهیهر یک بفاصله ده روز منتشر نماید و از تاریخ نشر آخرین آگهی اشخاصیکه مشخصات آنان در آگهیها درج گردیده میتوانند به دادگاه مربوط مراجعه و درخواست تصحیح اسناد خود را بنمایند.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - چنانچه اشخاص مزبور در مدت چهار ماه پس از انتشار آخرین آگهی به دادگاه مراجعه ننمودند مشخصات آنان از طرف اداره آمار و ثبتاحوال بمراکز نظام وظیفه هر محل تسلیم خواهد شد.
فصل ششم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 55 - در 15 اسفند ماه هر سال از طرف وزارت جنک (جنگ) پیشنهاد لازم به منظور صدور فرمان همایونی راجع باحضار مشمولین سال بعد بهیات وزراء تقدیم میشود.
ماده 56 (منسوخ 1321/12/29) - مجلس سربازگیری در حوزههای اصلی در مرکز شهرستانها بریاست فرماندار و در مرکز بخشها بریاست بخشدار و معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیری و عضویت نمایندگان ادارات آمار و ثبت احوال - دادگستری - ژاندارمری - شهربانی - شهرداری و دو نفر پزشک نظامی و دو نفرنمایندگان انجمن شهرداری تشکیل میگردد.
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - حضور تمام نمایندگان بالا در مجلس سربازگیری حوزه اصلی منوط باین است که ادارات مربوط بآنها و وکلاء انجمن شهرداری در محل موجود باشد.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - مجالس سربازگیری در حوزههای فرعی به طور سیار مرکب از نمایندگان فرمانداری و حوزه سربازگیری و یکنفر معتمد محل و افسر مامورقسمت و لااقل یکنفر پزشک نظامی در موقع گرفتن سرباز تشکیل میشوند.
ماده 57 (منسوخ 1321/12/29) - اعتراض به نظریه و آراء مجالس سربازگیری و دادگاه اداری حوزهها توسط اداره نظام وظیفه به دادگاه منطقهایکه در مراکز مناطق مرکب ازاستاندار و در صورت نبودن فرماندار و رئیس منطقه نظام وظیفه و رئیس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان شهرستان دادگستری محل (یا معاونین آنها)و یک پزشک نظامی تشکیل میشود مراجعه و رای صادره از این دادگاه قطعی و غیر قابل اعتراض خواهد بود.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - در صورت نبودن پزشک نظامی رئیس بهداری یا پزشک محل عهدهدار این وظیفه خواهد بود
ماده 58 - مجالس سربازگیری رسما افتتاح میشود و جلسات آن علنی خواهد بود و مردم میتوانند به عنوان تماشاچی (بدون حق شرکت در مذاکرات) حضور بهمرسانند.
فصل هفتم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 59 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین معلول یا مشکوک که در حوزههای فرعی بواسطه نبودن پزشک معاینه ایشان مقدور نباشد بایستی بهزینه ارتش بنزدیکترین نقطه که پزشکان وجود دارند اعزام و در صورت تصدیق بمعلول بودن باید بهزینه ارتش بمحل خود عودت داده شوند.
ماده 60 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین زیر در اثر علل مزاجی یا نقص اعضاء بنابر معاینه و تشخیص دو پزشک نظامی برای همیشه از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند:
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - برای معاینه مشمولین در صورتی که پزشکان نظامی در محل نباشند از وجود پزشکان غیر نظامی که صلاحیت ایشان مورد گواهی ادارات بهداری محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - معاینه مشمولینی که جزء طبقات بالا نیستند در صورتی که در محل دو پزشک نباشد ممکن است توسط یک پزشک صلاحیت دار انجام پذیرد.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - اشخاصیکه مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخیص و رای سربازی در باره ایشان صادر گردیده به طور کلی (چه آنهائیکه بخدمت نرفته و چه آنهائیکه در خدمت هستند) از انجام خدمت وظیفه برای همیشه معاف میباشند.
ماده 61 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین بیمار و ضعیفالبنیه به وسیله بنگاههای بهداری کشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودی بخدمت احضار میگردند مدتتعویق خدمت آنان از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آنکه ادامه معالجه آنان مورد تائید و گواهی دو پزشک واقع شود.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - بنگاههای بهداری کشور موظف بمعالجه و مداوای مجانی مشمولین این ماده خواهند بود.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین بیمار و ضعیف البنیه به وسیله بنگاههای بهداری کشور قبلا تحت معالجه واقع و پس از بهبودی بخدمت اعزام میگردند و مدت تعویق خدمت آنها از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آنکه ادامه معالجات آنها مورد تائید و گواهی شورای پزشگی (پزشکی) نظامی واقع گردد.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - بنگاههای بهداری کشوری موظف بمعالجه و مداوای مجانی مشمولین تبصره بالا خواهند بود.
فصل هشتم (منسوخ 1350/02/13) - معافیت محدود
ماده 62 (منسوخ 1321/12/29) - اشخاص زیر بواسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف میباشند:
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - اعتبار مدارک مربوط باین قبیل اشخاص منوط بگواهی شورای عالی فرهنک است.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - دانشجویان (طلاب) علوم دینیه که مطابق برنامه وزارت فرهنک مشغول تحصیل هستند مشمول ماده 72 و 73 این قانون خواهند بود.
فصل نهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 63 (منسوخ 1321/12/29) - جز در مواردی که در قانون پیشبینی شده باشد مشمولین زیر که متکفل شناخته شدهاند هر سال بوضعیت آنان رسیدگی و چنانچه موضوع تکفل بر طرف شده باشد بخدمت زیر پرچم احضار والا برای مدت یک سال دیگر بآنان ورقه معافیت داده خواهد شد. اگر تا سن 29 سالگی مشمول در وضعیت تکفل او تغییری حاصل نشده باشد از خدمت زیر پرچم معاف و جزو ذخیره منظور خواهد شد:
4 - هر جوانی که بتنهایی عهدهدار معیشت برادر یا خواهر صغیر و یا علیل از کار افتاده باشد و بواسطه عدم بضاعت در غیبت خود وسائل نکاهداری آنان را نداشته باشد.
ماده 64 (منسوخ 1327/12/15) - هیچکس تا قبل از دخول به سن 23 سالگی حق معافیت از خدمت زیر پرچم را به عنوان داشتن عیال و یا اولاد ندارد ولی پس از دخول بهسن مزبور اشخاصی که دارای عیال یا اولاد باشند موقتاً از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود (باستثناء کسانی که در این تاریخ مشغول انجام خدمت زیر پرچم میباشند که بایستی در صورت احتیاج وزارت جنگ خدمت مقرره را باتمام رسانند)
تبصره - به طور کلی در مورد کلیه مشمولین نامبرده در این ماده هر گاه تحتالکفاله های آنها مطابق گواهینامه مجلس سربازگیری متمکن و قادر به کار نبوده و بسته نزدیکی که از آنها نگاهداری نماید نداشته باشند بنگاههای شهرداری باید در مدت هشت ماه اول خدمت زیر پرچم برای قبول آنان حقتقدم منظور دارند.
ماده 65 (منسوخ 1321/12/29) - از مشمولین طبقات 1284 - 1285 - 1286 - 1287 - 1288 - 1289 - 1290 - 1291 - 1292 - 1293 - 1294 آنهائیکه در تاریخ تصویب این قانون در خدمت زیر پرچم هستند پس از پایان خدمت زیر پرچم مرخص خواهند شد و آنهائیکه بخدمت وارد نشدهاند دیگر برای خدمت زیرپرچم احضار نخواهند شد.
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - متولدین 1295 ببعد که متکلفل شناخته شده و میشوند مشمول مقررات ماده 63 خواهند بود.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که تا این تاریخ مورد مقررات مواد 64 و 68 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 بوده و فعلا در خدمت ارتش یا ژاندارمری هستند در صورتی که هشت ماه خدمت مقدماتی را طی کرده باشند از خدمت مرخص و جزو طبقات مربوطه میکردند
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - کسانی که تا تاریخ اجرایاین قانون مطابق یکی از قوانین 1304 -1310 - 1317 برگ معافیت دائم گرفتهاند معافیت آنان معتبر شناختهمیشود.
تبصره 4 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که متولد از 1284 تا پایان 1294 هستند و خدمت زیر پرچم خود را انجام دادهاند و در حین اجرای این قانون مشغول خدمت دولت میباشند مدت خدمت زیر پرچم آنها خواه قبل از قبول خدمت دولت بوده و یا بعد از آن باشد در صورت پرداخت کسور تقاعد بماخذ پایه که فعلا دارا میباشند جزء مدت خدمت رسمی آنان و مدت اقامت در پایه که حقوق پاز نشستگی آن را میپردازند محسوب بوده ترفیع آنها از تاریخاستحقاق اعطاء خواهد شد و به علاوه تمام مشمولین از 1284 تا پایان 1294 که خدمت زیر پرچم خود را انجام دادهاند دیگر برای خدمت یکماههاحضار نخواهند شد.
ماده 66 (منسوخ 1321/12/29) - به طور کلی از دو و یا سه برادر سالم که در یک سال بخدمت احضار شده باشند به انتخاب پدر و در صورت نبودن پدر به انتخاب مادر یکی ازآنان و همچنین از 4 و 5 برادر دو نفر آنان موقتا از خدمت سربازی معاف و پس از خاتمه خدمت برادران دیگر بنوبه احضار خواهند شد و در صورت نبودن پدر و مادر این معافیت موقت به حکم قرعه در بین برادران تعیین خواهد شد.
ماده 67 (منسوخ 1321/12/29) - متکفلین بایستی رو نوشت برگ شناسنامه افراد مورد کفالت را با استشهاد تهیه و تا یکماه قبل از سال احضار بحوزههای سربازگیری تسلیم نمایند.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - برگهای استشهاد مطابق نمونه خواهد بود که در ادارات شهربانی و ژاندارمری و نزد کدخدایان از طرف حوزههای سربازگیری در دسترس مشمولین گذارده خواهد شد.
ماده 68 (منسوخ 1321/12/29) - تصدیق رو نوشت برگهای شناسنامه افراد مورد کفالت و همچنین صحت مندرجات استشهاد و شناسائی امضا کنندگان در شهرها به عهده ادارات شهربانی و در دهات به عهده کدخدایان محول میگردد و این مامورین مکلفند بازجوئیهای لازمه را نسبت به مندرجات برگ استشهاد معمول داشته و صحت آن را تصدیق نمایند.
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - هر مامور یا کدخدائیکه بر خلاف حقیقت تصدیق نماید طبق قانون تعقیب خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - در نقاطیکه اداره شهربانی و کدخدا نباشد در صورت بودن ژاندارم اجرای مقررات این ماده به عهده آنان محول میگردد.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - مامورینی که در بالا گفته شد مکلفند به مراجعه کنندگان رسید کتبی داده و در ظرف مدتی که از 15 روز تجاوز ننماید بازجوئیهای لازمه رامعمول و استشهاد و رو نوشت شناسنامه را گواهی نموده و بتقاضاکننده تسلیم دارند.
ماده 69 (منسوخ 1321/12/29) - پسر یا دختری که تحت کفالت است از لحاظ اجرای این قانون تا آخر سن 18 سالکی تحت کفالت شناخته میشود.
تبصره 1 - به منظور اجرایاین قانون سن بلوغ برای دختر و پسر هیجده سال تمام محسوب میشود.
تبصره 4 - وضعیت مشمولین این ماده بایستی از طرف حوزههای سربازگیری به وسیله مامورین مربوطه یا مامورین شهربانی و امنیه محل تحتتحقیق واقع و نتیجه بازرسی با برگهای شناسنامه و استشهاد دقیقا تطبیق شود.
فصل دهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 73 (منسوخ 1321/12/29) - تمام دانشآموزان و دانشجویان مشمول بمحض ترک تحصیل یا فراغت از تحصیل بخدمت زیر پرچم احضار میشوند.
ماده 74 (منسوخ 1321/12/29) - کسانی که دوره تحصیلات آنان کمتر از دوره کامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط به سایر افراد وظیفه خواهند بود.
فصل یازدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 77 - اعزام و معرفی مشمولین ماده فوق بدانشکده افسری احتیاط از روی تقدم تاریخ ولادت به عمل آمده و آنهایی که از خارجه و یا سایرنقاط کشور بمرکز آمدهاند بر سایرین نیز حق تقدم خواهند داشت.
ماده 80 (منسوخ 1321/12/29) - کسانی که دوره تحصیلات آنان معادل لیسانس یا دکترا باشد به طور کلی 12 ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات نهایی بر آیند مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسریدر صف خدمت خواهند نمود.
ماده 81 (منسوخ 1321/12/29) - افراد نامبرده در ماده 76 و 80 از تاریخ معرفی بدانشکده افسری تا خاتمه دوره دانشکده تابع مقررات عمومی دانشکده افسری احتیاط بوده و طبق برنامه مخصوص تعلیمات لازمه را فرا خواهند گرفت
ج - پس از معرفی جهه (جهت) انجام خدمت وظیفه به وسیله یک هیات نظامی تحت آزمایش واقع و مطابق برنامه تعلیمات نظامی وزارت معارف ازعهده امتحانات لازمه برآیند.
ماده 87 (منسوخ 1321/12/29) - دانشجویان دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات بر نیایند مدت تحصیل آنها جزو دوره خدمت زیر پرچم محسوب و برای طی بقیه خدمت بدون درجه بصف اعزام خواهند شد.
تبصره 1 (منسوخ 1344/03/03) - مقررات این ماده در مورد درجهداران - سرجوخهها و سرباز یکمهای وظیفه و احتیاط و ذخیره که شئون و خصائص خدمتی درجه مربوط را از دست داده و فاقد صلاحیت گردند نیز قابل اجرا خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخ 1344/03/03) - منظور از افسران - درجهداران و سرجوخهها و سرباز یکمهای مذکور در این ماده اعم است از کسانی که خدمت نظام وظیفه خود را درنیروهای مسلح شاهنشاهی و یا بر طبق قوانین مخصوص در سایر سازمانهای کشور انجام میدهند.
فصل دوازدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 90 (منسوخ 1321/12/29) - کسانی که دارای دانش نامه دانشکده پزشگی - دامپزشکی - دندانسازی- داروسازی باشند به طور کلی دوازده ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره شش ماهه تعلیمات تکمیلی نظامی تحت نظر ادارات مربوطه و گذرانیدن امتحان مطابق فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و شش ماه در قسمتهای مربوطه با درجه افسری خدمت خواهند نمود.
ماده 91 (منسوخ 1321/12/29) - فارغالتحصیلان آموزشگاههای دام پزشکی - دندانسازی - داروسازی که تحصیلات آنان معادل دوره کامل متوسطه باشد پس از شش ماه خدمت مقدماتی در صف کسانی که از بین آنان مشمول مقررات ماده 76 بشوند پس از طی دوره چهارماهه تعلیمات تکمیلی تحت نظر اداره مربوطه وگذرانیدن امتحان نهایی طبق مقررات فصل پنجم قانون ترفیعات بدرجه افسری نائل و هشتماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود وسایرین بقیه خدمت زیرپرچم خود را مانند افراد وظیفه در صف انجام خواهند داد.
ماده 92 (منسوخ 1321/12/29) - پزشکان وظیفه طبقات 1284 تا 1302 که در تاریخ تصویباین قانون در خدمت زیر پرچم هستند در صورتی میتوانند از مزایای ماده 90اینقانون استفاده نمایند که اقلا پس از پایان سال اول خدمت خود یک سال نیز خدمت در ارتش را با پایه پزشک یاری طبق قانون خدمتگذاری پزشکان مصوب هفتم مرداد 1318 تعهد نمایند.
فصل سیزدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 94 (منسوخ 1321/12/29) - مجالس سربازگیری در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزهها تشکیل میگردد.
ماده 95 - در اولین ساعت افتتاح مجلس سربازگیری فرمان همایونی از طرف رئیس مجلس قرائت و با ایراد نطق مختصری دائر به منویات خاطر خطیر شاهانه و فوائد خدمت سربازی مجلس را افتتاح مینماید.
ماده 98 (منسوخ 1321/12/29) - هیچ یک از وزارت خانهها و ادارات و و بنگاههای دولتی و ملی نباید مشمولینی را که وضعیتشان روشن نشده و برک معافیت موقت که مدتآن منقضی نشده باشد و یا برگ معافیت دائم و یا کتابچه خاتمه خدمت در دست ندارند استخدام و یا در خدمت نگاهدارند.
تبصره 2 - کسانی که برگهای شناسنامه آنها حاکی از احراز عنوان سربازی م. ب. بایستی دارای دفترچه خدمت نظامی و یا برگ آماده بخدمتباشند و الا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.
ماده 101 - مشمولینی که بواسطه مسافرت و با کسالت و علل دیگر حاضر نشده و نماینده فرستاده باشند از نماینده آنها تحقیقات لازمه به عمل آمده علل عدم حضور و وضعیت آنها در مقابل اسامی مربوطه ذکر و مطابقاین قانون درباره آنها رفتار میشود.
ماده 102 - در صورت بروز اختلاف آراء بین اعضاء مجلس سربازگیری رای اکثریت قاطع خواهد بود و در صورت تساوی تعداد رای دهندگان رای قسمتی که رئیس با آن موافقت نموده قابل اجرا م. ب..
ماده 104 - پس از ختم عملیات مجالس سربازگیری صورتمجلس در چهار نسخه نوشته شده و کلیه اعضاء امضا مینمایند یک نسخه ازصورتمجلس به وزارت داخله و یک نسخه باداره نظام وظیفه عمومی ارسال و یک نسخه در دفتر حوزه سربازگیری و یک نسخه در دفتر رئیسمجلس سربازگیری بایگانی میشود.
فصل چهاردهم (منسوخ 1350/02/13)
تبصره - در دفتر مزبور بایستی به طور خلاصه تاریخچه انفرادی هر یک از اتباع ذکور دولت شاهنشاهی از حیث (هویت کامل - تاریخ تولد -مشاغل - مدت توقف - تاریخ عزیمت از ایران - تعداد عائله و میزان درآمد و سرمایه در خارجه و در ایران) درج شود.
ماده 109 - در اول فروردین ماه هر سال بمحض اینکه فرمان همایونی دائر باحضار مشمولین شرف صدور یافت به وسیله وزارت امور خارجه تلگرافا بنمایندگان مقیم خارجه ابلاغ میگردد.
ماده 110 - نمایندگان دولت شاهنشاهی بمحض استحضار از فرمان همایونی با مراجعه به دفاتر خود که میبایستی اسامی مشمولین هر سال دقیقا طبقه بندی شده باشد مشمولینی را که در آن سال فرمان همایونی دائر به احضار آنان شرف صدور یافته بسفارتخانه یا قنسولگری دعوت مینمایند.
ماده 111 - رسیدگی بوضعیت هر یک از مشمولین بایستی مطابق مقررات این قانون در مجلسی که تحت ریاست نماینده دولت با حضور نماینده نظامی و پزشک و یک یا دو نفر دیگر از اعضاء سفارتخانه یا قونسولگری و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماینده دولت تشکیل میگردد به عمل آید.
ماده 113 - مشمولینی که از خارجه بایران عازم میشوند چنانچه از ایران برگ شناسنامه گرفته باشند (باستثناء آنهایی که دارای گواهینامه متوسطه و عالیه هستند) بایستی در محل اخذ برگ شناسنامه بخدمت معرفی شوند و چنانچه از نمایندگان ایران در خارجه برک (برگ) شناس نامه اخذ کرده باشند باید خدمت خود را در قسمت های مرکزی انجام دهند.
فصل پانزدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 119 - انجام مراسم سوگند بایستی پس از دوره تعلیمات اولیه در مقابل پرچم هنگی به عمل آید.
فصل شانزدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 126 - حکم و آگهی احضارشدگان از طریق حوزههای نظام وظیفه به وسیله فرمانداران و کدخدایان و مامورین امنیه و شهربانی ابلاغ و منتشرمی گردد
ماده 127 - کدخدایان موظف میباشند آنهایی را که اسمشان در فهرستهای واصله درج شده احضار نموده وادار نمایند تا روز مقرر وسائل حرکت و ورود خود را بمحل تجمع آماده نمایند و راجع به سایر احضارشدگانی که در محل نباشند ملزم میباشند از کسان و آشنایان آنها تحقیقات وافیه به عمل آورده تاریخ فوت و یا تاریخ غیبت و محل توقف و اشتغالات فعلی آنان را در مقابل اسامی مربوطه به طور صریح ذکر نموده بنزدیک ترین رئیسشهربانی و یا فرمانده امنیه تسلیم نمایند که بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود.
تبصره - در خارجه اجرای مقررات بالا به عهده نمایندگان دولت شاهنشاهی خواهد بود.
ماده 133 - کلیه افراد احتیاط و ذخیره بایستی بدفعاتی که دراین قانون تصریح شده در تجدید تعلیمات شرکت نمایند و چنانچه در هر یک ازدفعات احضار بعلل موجهی در حضور و شرکت آنها تعویق حاصل شود بایستی در سنوات آتی با طبقات بعدی به منظور طی تعلیمات مقرره احضارو شرکت نمایند.
ماده 134 - به طور کلی در مواقع احضار و بسیج محل تجمع افراد هر حوزه مراکز حوزههای مربوطه بوده و بایستی احضارشدگان خ. ر. ب. دفتر سربازگیری همان محل معرفی نمایند.
ج - روسای دادگاهها - مامورین سیاسی و قنسولی و سایر نمایندگان دولت شاهنشاهی در خارجه.
و - کارگران فنی راهاهن به شرط آنکه لااقل سه ماه قبل از صدور حکم داخل در خدمت نامبرده شده باشند.
ماده 136 - به جای نفرات احتیاط و ذخیره مستخدمی که در احضار تعلیماتی و وهله اول بسیج مطابق مقررات ماده بالا معاف میگردند بایستی فورا از طرف وزارتخانههای مربوطه جانشین تعیین و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدی مانعی برای حضور و شرکت آنها در بین نباشد مگر درمواردی که فرمان مخصوص صادر شده باشد.
تبصره 2 - در موقع بسیج بنگاه های ملی و شهرداریها نیز بایستی در همراهی و کمک مادی بعائله احضارشدگان لازمه مساعدت و معاضدت را به عمل آورند.
ماده 141 - در مواقع بسیج به طور کلی حقوق و هزینه احضارشدگان به عهده ارتش خواهد بود.
فصل هفدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 142 - به طور کلی سن اشخاص تابع مصرحات برگهای شناس نامه آنها خواهد بود.
ماده 143 (منسوخ 1321/12/29) - هر گاه در موقع رسیدگی بوضعیت مشمولین معلوم شود که سن واقعی مشمول با تاریخ تولد مندرج در برک شناسنامه از حیث کمی یا زیادی سن تفاوت فاحش داشته و مورد اعتراض خود مشمول باشد در اینمورد صورت جلسه بامضای هیات رسیدگی حاکی از تعیین مشخصات کامل شخص مشمول با الصاق دو قطعه عکس گواهی شده تنظیم و به پیوست رو نوشت برک شناسنامه به دادگاه مرکز مناطق مذکور در ماده 57 فرستادهمیشود و این دادگاه پس از رسیدگی به ترتیب زیر عمل مینماید:
1 - نسبت باشخاصیکه کوچکتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک معافیت موقت تا رسیدن به سن سربازی میدهد.
2 - نسبت باشخاصی که بزرگتر از سن مشمولیت تشخیص داده شوند برک معافیت دائم به عنوان خارج از مشمولیت بآنان تسلیم میدارد.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - راجع باشخاصی که تولد آنان طبق مقررات قانون در دفاتر موالید به ثبت رسیده باشد این تاریخ تولد معتبر شناخته شده و قابل هیچگونه اعتراض نخواهد بود و اگر اشتباهاتی بین برک شناسنامه و دفاتر موالید مشاهده شود برابر قانون ثبت احوال رسیدگی و رفع خواهد شد.
ماده 144 (منسوخ 1321/12/29) - در تاریخ اجرای این قانون پروندههائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 143 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 در هیات تجدید نظر مقرر در ماده 144 قانون مذکور رسیدگی نشده باشد بایستی در هیات نامبرده طبق ماده 143 این قانون رسیدگی و پروندهها برای صدوربرگهای معافیت موقت و یا دائم به مناطق مربوطه اعاده گردد و مناطق مربوطه موظف به صدور برک معافیت هستند.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - هیات تجدید نظر مقرر در ماده 144 قانون نظام وظیفه مصوب 29 خرداد 1317 بریاست یک افسر ارشد و دو افسر جزء که از طرف اداره نظام وظیفه معین میشوند و نماینده اداره کل آمار و ثبت احوال و نماینده دادسرای تهران و یک پزشک به انتخاب بهداری ارتش تشکیل خواهد شد.
ماده 145 (منسوخ 1321/12/29) - پروندههائی که بر اثر اجرای مقررات ماده 145 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 317 تشکیل و تا این تاریخ منجر به صدور رای هیات تجدید نظر نشده باشد بایکانی(بایگانی) میشود و پس از انتشار آگهی در مناطق مربوطه عین مدارک بتقاضای صاحبان مدارک بخود آنان یا نمایندگانشان مسترد خواهد شد.
تبصره 1 - محل اعتراض نسبت ببرگهای شناس نامه سکنه دهات و قصبات مراکز حوزههای اصلی م. ب..
تبصره 3 - معترضعلیه چنانچه مدارک و اسنادی برای تائید مندرجات برگ شناس نامه خود داشته و در دسترس نباشد میتواند به مدت متناسبی کتبا از هیات محلی و تجدید نظر استمهال نماید.
ماده 146 (منسوخ 1321/12/29) - روسا و کارمندان و پزشکان مجالس سربازگیری و یا دادگاه اداری حوزهها که در جریان اولیه امور مربوطه بمشمولین رای داده باشند حقشرکت در دادکاه مرکز منطقه برای اظهار نظر نسبت به همان موضوع نخواهند داشت.
فصل هیجدهم (منسوخ 1350/02/13)
ماده 147 - به طور کلی تهیه وسایل اجرای مقرراتاین قانون در هر حوزه سربازگیری به عهده رئیس آن حوزه خواهد بود.
ماده 148 - روسای حوزههای نظام وظیفه وظیفهدار هستند که با اقدامات قانونی تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتما از نظر سربازگیری عمل نمایند.
تبصره - رسیدگی بوضعیت مشمولین و نفرات حوزههای دیگر نیز چنانچه محل اقامت خود را تغییر داده باشند به عهده حوزه محل اقامتخواهد بود منتها بایستی فورا مراتب بحوزه مربوطه نیز سابقه داده شود.
ماده 149 (منسوخ 1321/12/29) - در مرکز هر یک از حوزههای اصلی سربازگیری دادگاه اداری بکارمندی نمایندگان وزارت کشور و اداره آمار و ثبت احوال و اداره نظاموظیفه و دو پزشک صلاحیتدار تحت ریاست ماموریکه از حیث پایه برتری داشته باشد تشکیل و بوضعیت مشمولین غائب و باقیماندگان مجلسسربازگیری رسیدگی و رای خواهد داد.
تبصره (منسوخ 1321/12/29) - در نقاطی که اداره ژاندارمری و شهربانی وجود داشته باشد نمایندکان آنان نیز شرکت خواهند نمود.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - اراء دادگاه اداری باید کتبی و روی مدارک پرونده بوده و اعتبار آن به منزله اراء مجلس سربازگیری خواهد بود.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - آراء مجالس سربازگیری و دادگاههای اداری قطعی بوده مگر اینکه در نتیجه شکایات معترضین و یا وصول گزارشات مامورین صلاحیتدار و یا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجدید نظر آن ضرورت حاصل کند که در این صورت پروندههای مربوطه بهر منطقه در دادگاه اداری متشکله در مرکز آن منطقه با حضور رئیس منطقه و فرمانده پادگان یا نماینده او فقط برای یک مرتبه تجدید نظر خواهد شد و چنانچه قضیه قابل تعقیب جزایی تشخیص داده شود به دادگاه صلاحیت دار احاله میگردد.
ماده 150 - کلیه تنبیهات و مجازات های مقرره در فصل نوزدهم این قانون پس از بررسی پروندههای مربوطه از طرف دادگاههای اداری مرکز مناطق وحوزهها رسیدگی و آنچه که به موجب مصرحات فصل مذکور مربوطه به دادگاههای نظامی و یا عمومی باشد پروندههای مربوطه عینا احاله و تصمیماتی که دادگاه اداری باید راسا اتخاذ نماید به منظور صدور تصویبنامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامی منطقه ارسال میگردد.
ماده 152 - در حوزههای سربازگیری دفاتر مربوطه باید به نحوی ترتیب داده شود که تاریخچه ادوار خدمتی کلیه نفرات حوزه مربوطه را به طور روشن نشان داده و کلیه تغییرات به طور واضح و دقیق در آن مصرح باشد و باید همیشه مندرجات دفاتر با واقعیت و وضعیت نفرات آن حوزه در هرموقع مطابق و بدون اختلاف باشد.
ماده 154 (منسوخ 1321/12/29) - وضعیت و طرز عمل مناطق و حوزههای سربازگیری لااقل در هر سال یکمرتبه با اعزام بازرس از مرکز باید تحت بازرسی قرار گیرد. درصورت اقتضا نیز در هر موقعیکه ضروری باشد بازرس اعزام خواهد شد.
ماده 155 - سربازانی که در موقع صلح مدت غیبت آنها در خدمت از پانزده روز متوالی تجاوز نماید فراری محسوب و پس از دستگیری جهت تعیین مجازات های زیر به دادگاههای نظامی تسلیم میگردند
تبصره - در موقع جنگ پنج روز غیبت فرار محسوب و چنانچه فرار از سربازخانه باشد مرتکبین به شش الی پانزده سال زندانی با اعمال شاقه و چنانچه در جبهه و خط اتش باشد باعدام محکوم و محاکمه مرتکبین در دادگاه نظامی زمان جنگ به عمل خواهد آمد.
ماده 156 (منسوخ 1321/12/29) - غائبین زیر هر کاه دارای عذر موجه نباشند معادل ایام غیبت به مدت خدمت زیر پرچم آنان افزوده خواهد شد:
تبصره 1 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولین بیماری که معالجه آنان برای مدت معین به بنکاه بهداری کشور محول و در اجرای دستور پزشک معالج تعلل ورزیده و یا اساسا ًبرای معالجه به بنگاه بهداری مراجعه نکرده باشند در این صورت معادل نصف مدتیکه برای معالجه معین شده به مدت خدمت زیر پرچم آنان افزودهخواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1321/12/29) - در صورتی که بتصدیق دو پزشک که مشمول بند سوم و تبصره بالا در معالجه اهمال ورزیده و محتاج بادامه معالجه است پس از خاتمهمعالجه و بهبود یافتن تنبیهات مقرره درباره آنان اعمال خواهد شد.
تبصره 3 (منسوخ 1321/12/29) - اصولا حداکثر تنبیهات مشمولین مصرحه در این ماده از لحاظ خدمت از مدت 4 سال تجاوز نخواهد کرد.
تبصره 4 (منسوخ 1321/12/29) - افسران و افراد احتیاط و ذخیره که پس از احضار طبقات مربوطه برای انجام تعلیمات مدت یک ماهه طبق مقررات ماده 123 در موعد معینحاضر نشده باشند باید دو برابر این مدت خدمت نمایند.
تبصره 5 (منسوخ 1321/12/29) - مشمولینی که تا آخر سن 45 سالگی از خدمت غیبت نمایند بحداکثر مجازات مندرجه در بند الف ماده 356 قانون دادرسی و کیفر ارتشمحکوم خواهند شد.
تبصره 6 (منسوخ 1321/12/29) - کسی که پس از مدتی غیبت یا فرار شخصاً حاضر شده و یا جلب گردیده باشد و در معاینه مطابق ماده 60 معاف دائم تشخیص داده شود ازانجام خدمت معاف ولی برای مجازات بدادکاه نظامی تسلیم خواهد شد و در صورتی که دادکاه مقتضی بداند و غایب مذکور بیمار نباشد از 15 روز تا شش ماه محکوم به حبس خواهد شد.
ماده 157 (منسوخ 1350/02/13) - مشمولین نظام وظیفه باستثناء معاف شدکان ماده 65 که تا کنون غایب بوده و بخدمت حاضر نشدهاند و همچنین سربازانی که از خدمتزیر پرچم فرار کردهاند هر گاه تا اول خرداد ماه 1322 شخصاً حاضر و خود را معرفی نمایند و یا جلب گردیده باشند و همچنین افرادی که به علت فرارتاکنون محکوم شدهاند از مجازات معاف میباشند و در غیر این صورت باحضار آنان اقدام شده و مشمول مقررات مواد 155 و 156 این قانون خواهندبود.
ماده 158 (منسوخ 1350/02/13) - در مورد اشخاص زیر طبق مقررات مربوط بمحاکمات اداری وزارتخانها(وزارتخانه ها) مجازات انتظامی اعمال میگردد
ماده 159 (منسوخ 1350/02/13) - پرونده مشمولین مقررات ماده 156 و 157 در دادگاههای اداری حوزهها و مشمولین مقررات ماده 158 در دادگاههای اداری مربوطه رسیدگی و رای داده خواهد شد.
ماده 160 (منسوخ 1350/02/13) - اشخاص زیر به ده الی سی روز زندانی قابل ابتیاع محکوم خواهند شد:
ماده 161 (منسوخ 1350/02/13) - اشخاص زیر به 1 الی 2 ماه زندانی قابل ابتیاع محکوم خواهند شد.
ماده 162 (منسوخ 1350/02/13) - چنانچه استخدام اشخاص نامبرده در دو ماده بالا از طرف مقامات رسمی به عمل آمده باشد مجازات مقرره د. ح. روسای کارگزینی و آمر استخدام آنها معمول خواهد شد و انواع استخدام اعم از روز مزد و کنتراتی خدمات خصوصی یا عمومی یا اداری یا به طور کلی مشمول مقررات نامبرده خواهد بود.
ماده 163 (منسوخ 1350/02/13) - فراریان و یا کسانی که بخارجه مسافرت نمودهاند چنانچه مدت فرار و عدم حضور آنها بمحل خدمت بیش از یک سال بطول انجامید بضبط کلیه اموال محکوم خواهند بود.
تبصره - اشخاص مشمول مقررات این ماده هر موقع حاضر شوند اموال آنها توسط دادگاههای عمومی مسترد شده و در زمان صلح به وسیله دادگاههای اداری حوزهها بمجازات مقرره در ماده 156 محکوم خواهند شد.
ماده 164 (منسوخ 1350/02/13) - رسیدگی و اجرای مواد 160 - 161 - و 162 و 163 مربوط به دادگاههای عمومی بوده و پروندههای مربوط بموارد منظور از دادگاههای اداری مناطق و حوزههای سربازگیری نیز باید به دادگاههای عمومی احاله گردد.
ماده 165 (منسوخ 1350/02/13) - در موقع جنگ و بسیج احضارشده گانی (احضارشدگانی) که بدون عذر موجه تاخیر حضور آنها در داخله بمراکز حوزههای سربازگیری و در خارجه بمراکز سفارتخانها (سفارتخانه ها)و قونسولگریها از ده روز تجاوز کند مشمول مقررات ماده 163 گردیده و پس از حضور و دستگیری به دادگاه نظامی زمان جنگ تسلیم میگردند.
ماده 166 (منسوخ 1350/02/13) - این قانون که مشتمل بر 19 فصل و متضمن 166 ماده و 56 تبصره م. ب. جانشین قانون خدمت نظام وظیفه عمومی مصوب 16خرداد ماه 1304 و 30 شهریور ماه 1310 شمسی خواهد بود.
ماده 167 (منسوخ 1350/02/13) - از تاریخ اجرای این قانون مواد 23 و 24 و 33 و 34 و 35 و 36 و 46 و 51 و 52 و 53 و 54 و 56 و 57 و 59 و 60 و 61 و 62 و 63 و 64و 65 و 66 و 67 و 68 و 69 و 73 و 74 و 76 و 77 و 78 و 79 و 80 و 81 و 86 و 87 و 90 و 91 و 92 و 94 و 98 و 143 و 144 و 145 و 146 و149 و 154 و بند (د) ماده 155 و مواد 156 و 157 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 ملغی و همچنین هر قسمت از قوانینی کهمخالف با این قانون باشد نسبت باین قانون بلا اثر خواهد بود.
ماده 168 (منسوخ 1350/02/13) - برگهای شناسنامه که دست اشخاص م. ب. اگر مخدوش است طبق تبصره 1 ماده 54 اصلاح خواهد شد.
ماده 169 (منسوخ 1350/02/13) - این قانون پس از تصویب به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.
این قانون که مشتمل بر 166 ماده است در جلسه 29 خرداد ماه 1317 به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط 1
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 144 — قانون اصلاح پاره ای از فصول و مواد قانون نظام وظیفه
ماده 144 قانون نظام وظیفه مصوب 29 خرداد 1317 بریاست یک افسر ارشد و دو افسر
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
