ماهیت حقوقی ضمانت نامه ی بانکی — و سایر خسارات متعلقه نایل شود

در ضمانت نامه ای که به شرح ماده ۳۴ شرایط عمومی پیمان باید صادر شود می توان چنین تصور کرد که بانک، ضامن است و کارفرما مضمون له کسی که به نفع او ضمانت شده و پیمانکار مضمون عنه کسی که از او ضمانت شده). بانکها برای صدور ضمانت نامه و تعهدی را که برای پرداخت به پیمانکار بر عهده می گیرند پیشاپیش معادل وجه ضمانت نامه را به مقدار کمی وجه نقد از وی اخذ می کنند و مقدار زیادی ملک در وثیقه ی خود می گیرند و گاهی اعتبار و گردش مالی پیمانکار را در صدور ضمانت نامه ی بانکی مدخلیت میدهند. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. بانکها برای صدور ضمانت نامه و تعهدی را که برای پرداخت به پیمانکار بر عهده می گیرند پیشاپیش معادل وجه ضمانت نامه را به مقدار کمی وجه نقد از وی اخذ می کنند و مقدار زیادی ملک در وثیقه ی خود می گیرند و گاهی اعتبار و گردش مالی پیمانکار را در صدور ضمانت نامه ی بانکی مدخلیت میدهند. ضمانت نامه ی بانکی در بسیاری از قراردادها، کارآیی خوب و مؤثری دارند زیرا به عنوان وسیله ی مناسبی در مناسبات اقتصادی و مبادلات تجاری در عین حال که بالفعل پول نیست اما بالقوه می تواند نقش پول را به طور سهل الوصول بازی کند. یعنی به واسطه ی ضمانت نامه ی بانکی، داین (طلبکار) به سهولت و بی آنکه برای دریافت طلب خود به مراجع قانونی مراجعه کند که معمولاً مستلزم طی تشریفات خاص و مدت طولانی است، می تواند به طلب خود برسد. آنگاه ضامن بانک) از محل وثیقه هایی که از پیمانکار مضمون عنه نزد خود دارد، پس از طی تشریفات قانونی اعم از مراجعه به داره ی اجرای اسناد رسمی سازمان ثبت اسناد و املاک یا دادگاه، می تواند به طلب خود و سایر خسارات متعلقه نایل شود. پس، ضمانت نامه ی بانکی وسیله ی مناسبی است برای طلبکار کارفرما) جهت رسیدن به طلب خود یا وجه التزام پیمان از پیمانکار. در تعریف ضمانت نامه ی بانکی گفته اند: ضمانت نامه بانکی عبارت است از سندی که توسط بانک صادر میشود و به موجب آن، بانک تعهد می نماید تا در صورتی که ضمانت خواه مضمون عنه از ایفای تعهدات قراردادی خود ناشی از قرارداد پایه و اصلی در مقابل ذی نفع مضمون له قصور و تخلف نماید با اعلام مراتب توسط ذی نفع و مطالبه وجه ضمانت نامه توسط وی، مبلغ مندرج در ضمانت نامه را به وی بپردازد. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. و سایر خسارات متعلقه نایل شود. پس، ضمانت نامه ی بانکی وسیله ی مناسبی است برای طلبکار کارفرما) جهت رسیدن به طلب خود یا وجه التزام پیمان از پیمانکار. در تعریف ضمانت نامه ی بانکی گفته اند: ضمانت نامه بانکی عبارت است از سندی که توسط بانک صادر میشود و به موجب آن، بانک تعهد می نماید تا در صورتی که ضمانت خواه مضمون عنه از ایفای تعهدات قراردادی خود ناشی از قرارداد پایه و اصلی در مقابل ذی نفع مضمون له قصور و تخلف نماید با اعلام مراتب توسط ذی نفع و مطالبه وجه ضمانت نامه توسط وی، مبلغ مندرج در ضمانت نامه را به وی بپردازد. بر آن اساس، اگر ضمانت نامه ی بانکی را بین کارفرما و پیمانکار تعریف کنیم می توان گفت: ضمانت نامه ی بانکی عبارت از سندی است که توسط بانک مورد قبول کارفرما صادر میشود و به موجب آن بانک تعهد میکند تا در صورتی که پیمانکار از ایفای تعهدات قراردادی خود ناشی از پیمان در مقابل کارفرما طبق شروط مندرج در پیمان قصور و تخلف ورزد با اعلام مراتب توسط کارفرما و مطالبهی وجه ضمانت نامه توسط وی، مبلغ درج شده در ضمانت نامه را به کارفرما بپردازد». ب. ت. ب. تعریف بالا، اصل ضمانت نامه ی بانکی برخلاف تضمین حسن انجام کار، بالفعل پول نیست ولی بالقوه می تواند به پول تبدیل شود. در این صورت ضمانت نامه ی بانکی از «عقد ضمان» فاصله می گیرد و به نهاد تازه و نوینی تبدیل می شود زیرا بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی ب. ت. ب. مقتضیات تجارت و نیاز کارفرما، به صورت سند تجاری ایجاد می گردد. این سند بین طرفین پیمان و بانک ضامن معتبر است، هر چند که مبنای ضمانت نامه ی بانکی از عقد ضمان نشأت گرفته باشد. ۱. ضمانت نامه بانکی در حقوق ایران و تجارت بین الملل، علی رضا مسعودی، شهر دانش، چاپ از ویژگیهای ضمانت نامه ی بانکی این است که هم، از نظر ماهوی یک سند تجاری است مانند چک و سفته و هم، ضمانت از دین موجود نیست و چه بسا حتا دینی هم وجود نداشته باشد و هیچ گاه نیز به منصه ی ظهور نرسد. بدین ترتیب می توان گفت: ضمانت نامه ی بانکی را نمی توان با عقد ضمان در حقوق مدنی قیاس کرد و آثار عقد و آثار عقد ضمان را بر آن بار کرد. هر چند مشابهتهای بارزی در این دو، وجود دارد. رابطه ی اصلی که در واقع ضمانت نامه ی بانکی را ایجاد کرده و پدید می آورد، رابطه ی حقوقی و قراردادی بین بانک ضامن و پیمانکار است.