Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

51 ماده و تبصره

موادِ قانون 1 ماده
کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت هجری شمسی برابر با 13 دسامبر 2006 میلادی مشتمل بر پنجاه ماده به شرح پیوست تصویب می‌گردد و به دولت جمهوری اسلامی ایران اجازه تودیع اسناد تصویب آن با رعایت تبصره های زیر داده می‌شود:
مواد ۱ تا ۵۰ 50 ماده

ماده 1

هدف هدف این کنوانسیون، ارتقاء، حمایت و تضمین بهره مندی برابر و کامل افراد دارای معلولیت از کلیه حقوق بشر و آزادیهای بنیادین و ارتقاء احترام نسبت به منزلت ذاتی آنها می باشد. افراد دارای معلولیت شامل کسانی می شوند که دارای نواقص طویل المدت فیزیکی، ذهنی، فکری یا حسی می باشند که در تعامل با موانع گوناگون امکان دارد مشارکت کامل و موثر آنان در شرایط برابر با دیگران در جامعه متوقف گردد.

ماده 2

تعاریف از نظر این کنوانسیون: «ارتباطات» شامل زبان، نمایش متن، خط بریل، ارتباطات حسی، چاپ درشت، روش های چند رسانه ای قابل دسترس و همچنین روش ها و اشکال ارتباطاتی کتبی، شفاهی، زبان ساده، انسان خوان و روش های تقویت کننده و جایگزین، از جمله فناوری اطلاعات و ارتباطات قابل دسترس می گردد. «زبان» شامل زبان های گفتاری و ایماء و اشاره و سایر اشکال زبان های غیرکلامی می گردد. «تبعیض بر مبنای معلولیت» به معنای هرگونه تمایز، استثناء یا محدودیت بر مبنای معلولیت است که هدف یا تاثیر آن ناتوانی و یا نفی شناسایی، بهره مندی یا اعمال کلیه حقوق بشر و آزادی های بنیادین بر مبنای برابر با دیگران در زمینه های مدنی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی یا هر زمینه دیگری می باشد. این اصطلاح در برگیرنده تمامی اشکال تبعیض ازجمله نفی همسان سازی متعارف نیز می گردد. «همسان سازی متعارف» به معنای اصلاحات و تغییرات مقتضی و ضروری است که فشار بی مورد و نا متناسبی را در جایی که در مورد خاصی نیاز می باشد، تحمیل ننماید تا بهره مندی یا اعمال کلیه حقوق بشر و آزادی های بنیادین توسط افراد دارای معلولیت در شرایط برابر با سایرین را تضمین نماید. «طراحی جهانی» به معنای طراحی تولیدات، محیط ها، برنامه ها و خدماتی است که تا سرحد امکان، جهت تمامی افراد، بدون نیاز به تطبیق یا طراحی ویژه قابل استفاده باشد. «طراحی جهانی» نباید مانعی را برای وسایل امدادی برای گروه های خاصی از افراد دارای معلولیت، در صورت نیاز به آنها، ایجاد نماید.

ماده 3

اصول کلی اصول این کنوانسیون عبارت است از: الف) احترام به منزلت ذاتی، خود مختاری فردی از جمله آزادی انتخاب و استقلال افراد؛ ب) عدم تبعیض؛ پ) مشارکت کامل و موثر و ورود در جامعه؛ ت) احترام به تفاوت ها و پذیرش افراد دارای معلولیت به عنوان بخشی از تنوع انسانی و بشریت؛ ث) برابری فرصت ها؛ ج) دسترسی؛ چ) برابری بین زن و مرد؛ ح) احترام به ظرفیت های قابل تحول کودکان دارای معلولیت و احترام به حقوق کودکان دارای معلولیت در جهت حفظ هویت خویش.

ماده 4

تعهدات کلی

ماده 5

برابری و عدم تبعیض 1- دولت های عضو تصدیق می نمایند که تمامی افراد در برابر قانون مساوی هستند و بدون هیچ گونه تبعیضی از حمایت برابر و منافع برابر قانونی برخوردار می­باشند. 2- دولت های عضو تمامی تبعیض ها بر مبنای معلولیت را ممنوع نموده و جهت افراد دارای معلولیت برابری و حمایت حقوقی موثر نسبت به تبعیض در تمامی زمینه­ها را تضمین می­نمایند. 3- دولت های عضو به منظور ارتقاء برابری و رفع تبعیض، تمامی اقدامات مناسب را جهت تضمین تامین همسان سازی متعارف اتخاذ خواهند نمود. 4- تدابیر ویژه­ای که برای تسریع یا دستیابی به برابری عملی افراد دارای معلولیت ضروری است، بر اساس این کنوانسیون تبعیض تلقی نمی­گردد.

ماده 6

زنان دارای معلولیت 1- دولت های عضو اذعان می­دارند که زنان و دختران دارای معلولیت دچار تبعیضات چندگانه می­باشند و در این ارتباط تدابیری را جهت تضمین بهره مندی برابر و کامل آنهـا در مورد تمامی حقوق بشر و آزادی های بنیادین اتخاذ خواهند نمود. 2- دولت های عضو تمامی تدابیر مناسب را جهت تضمین توسعه کامل، پیشرفت و توانمند سازی زنان به منظور تضمین بهره­مندی و اعمال حقوق بشر و آزادی های بنیادین مندرج در این کنوانسیون از سوی آنها، خواهند نمود.

ماده 7

کودکان دارای معلولیت 1- دولت های عضو تمامی تدابیر لازم جهت تضمین این که کودکان دارای معلولیت از تمامی حقوق بشر و آزادی های بنیادین بر مبنای برابر با سایر کودکـان بهره مند می­باشند را اتخاذ خواهند نمود. 2- در تمامی اقدامات مربوط به کودکان دارای معلولیت، عالی ترین منافع کودک دراولویت نخست خواهد بود. 3- دولت های عضو تضمین خواهند نمود که کودکان دارای معلولیت از حق بیان آزادانه نظرات خود در تمامی امور تاثیرگذار بر آنها برخوردار می باشند، نظرات آنها بر اساس سن و بلوغ و بر مبنای برابر با سایر کودکان از سنجش مناسب برخوردار می گردد و در تحقق حقوق آنها کمک های متناسب با سن و ناتوانی ارائه می­گردد.

ماده 8

آگاه سازی

ماده 9

دسترسی 1- دولت های عضو برای توانا سازی افراد دارای معلولیت جهت مستقل زندگی نمودن و مشارکت کامل در تمامی جنبه­های زندگی، تدابیر مناسبی را جهت تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر با سایرین به محیط فیزیکی، ترابری، اطلاعات و ارتباطات از جمله نظام و فناوری اطلاعات و ارتباطات و سایر تسهیلات و خدمات ارائـه یا فراهـم گردیده جهت عمـوم در مناطق شهـری و روستـایی اتخاذ خواهند نمود. تدابیر مذکور که در برگیرنده تشخیص وحذف موانع و محذورات در دسترسی می­باشد از جمله در موارد زیر اعمال خواهد شد: (الف) ساختمان ها، جاده­ها، ترابری و سایر تاسیسات بیرونی و درونی از جمله مدارس، خانه­ها، تاسیسات پزشکی و محیط های کار؛ (ب) اطلاعات، ارتباطات و سایر خدمات از جمله خدمات الکترونیکی و خدمات اورژانس. 2- دولت های عضو همچنین در موارد زیر تدابیر مناسبی را اتخاذ خواهند نمود: (الف) توسعه، اعلام و نظارت بر اجرای حداقل معیارها و خط مشی­های مربوط به دسترسی به تسهیلات و خدمات آزاد یا ارائه شده جهت عموم؛ (ب) تضمین این که موسسات خصوصی ارائه کننده تسهیلات و خدمات آزاد جهت عموم، تمامی جنبه­های دسترسی افراد دارای معلولیت را مد نظر قرار می­دهند؛ (پ) تامین آموزش جهت مرتبطین با موضوع دسترسی افراد دارای معلولیت؛ (ت) تهیه علائمی به خط بریل و سایر اشکال به سهولت قابل فهم و خواندن در ساختمان ها و سایر تاسیسات آزاد برای عموم؛ (ث) تامین انواع کمک ها و میانجی­گری های حضوری از جمله راهنما، قرائت گر و مترجمین حرفه­ای زبانهای ایماء و اشاره جهت تسهیل در دسترسی به ساختمان ها و سایر تاسیسات آزاد جهت عموم؛ (ج) ترغیب سایر اشکال مناسب یاری و حمایت از افراد دارای معلولیت، جهت تضمین دسترسی آنها به اطلاعات؛ (چ) ترغیب دسترسی افراد دارای معلولیت به نظام و فناوری جدید اطلاعات و ارتباطات از جمله اینترنت؛ (ح) ترغیب طراحی، توسعه، تولید و توزیع نظام ها و فناوری های اطلاعات و ارتباطات قابل دسترس در مراحل اولیه به گونه ای که این نظام ها و فناوری ها با کمترین هزینه قابل دسترس گردد.

ماده 10

حق حیات دولتهای عضو مجدداً تاکید می­نمایند که هر انسانی از حق ذاتی حیات برخوردار است و تمامی تدابیر لازم را برای تضمین بهره­مندی موثر توسط افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر با سایرین، اتخاذ خواهند نمود.

ماده 11

وضعیت های مخاطره آمیز و فوریت های انسانی دولت های عضو طبق تعهدات خود به موجب حقوق بین­الملل از جمله حقوق بشر دوستانه بین­المللی و حقوق بشر بین­المللی، تمامی تدابیر لازم را جهت تضمین حمایت و ایمنی افـراد دارای معلولیت در شرایط مخاطره­آمیز از جمله وضعیت مناقشه مسلحانه، فوریتهای انسانی و وقوع بلایای طبیعی اتخاذ خواهند نمود.

ماده 12

شناسایی برابر در پیشگاه قانون 1- دولت های عضو مجددا تاکید می­نمایند که افراد دارای معلولیت از حق شناسایی در هر کجا، به عنوان افراد در پیشگاه قانون، برخوردار می­باشند. 2- دولت های عضو تصدیق خواهند نمود که افراد دارای معلولیت از صلاحیت اقامه دعوی بر مبنای برابر با سایرین در تمامی جنبه­های زندگی برخوردار می­باشند. 3- دولت های عضو تدابیر مناسب را جهت دسترسی افراد دارای معلولیت به حمایت هایی که ممکن است آنها در اعمال صلاحیت خود در اقامه دعوی بدان نیاز داشته باشند، اتخاذ خواهند نمود. 4- دولت های عضو تضمین خواهند نمود تمامی تدابیری که مرتبط با اعمال صلاحیت اقامه دعوی می­باشد، برای پادمان های مناسب و موثر طبق حقوق بشر بین المللی جهت جلوگیری از سوء استفاده پیش بینی می گردد. چنین پادمان هایی تضمین خواهند نمود که تدابیر مرتبط با اعمال صلاحیت اقامه دعوی، حقوق، اراده و رجحان فرد را محترم شمرده، عاری از تضاد منافع و تاثیرات بی مورد بوده، منطبق و متناسب با شرایط فرد، در کوتاهترین زمان ممکن به اجراء در آورده می­شود و منوط به بازنگری منظم توسط رکـن قضائی یا مــرجع بی طرف، مستقـل وذی صـلاح می­باشد. این پادمان ها با مراتبی که این گونه تدابیر، منافع و حقوق افراد را تحت تاثیر قرار می­دهد، متناسب خواهد بود. 5- با رعایت مفاد این ماده، دولت های عضو، تمامی تدابیر موثر و مناسب را جهت تضمین حقوق برابر افراد دارای معلولیت برای تملک یا میراث بردن دارایی، کنترل امورمالی خود و دسترسی برابر به وام های بانکی، رهنها و سایر اشکال اعتبارات مالی اتخاذ و تضمین خواهند نمود که افراد دارای معلولیت به طور خودسرانه از دارایی خویش محروم نمی­گردند.

ماده 13

حق دادخواهی 1- دولت های عضو حق دادخواهی موثر افراد دارای معلولیت را بر مبنای برابر با سایرین از جمله از طریق پیش بینی انطباق شکلی و مناسب با سن، به منظور تسهیل نقش موثر آنان به­عنوان مشارکت کنندگان مستقیم و غیر مستقیم از جمله به عنوان شهود در کلیه جریانهای دادرسی حقوقی از جمله در بازجویی و سایر مراحل اولیه رسیدگی تضمین خواهند نمود. 2- دولت های عضو به منظور یاری در تضمین دسترسی موثر به عدالت برای افراد دارای معلولیت، آموزش مناسب برای افرادی که در حوزه اجرای عدالت کار می کنند از جمله پلیس و کارکنان زندان ها را ارتقاء خواهند بخشید.

ماده 14

آزادی و امنیت فردی 1- دولت های عضو تضمین خواهند نمود که افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر با سایرین: (الف) از حق آزادی و امنیت فردی برخوردار هستند؛ (ب) به طور خود سرانه یا غیرقانونی از آزادی خود محروم نمی گردند و این که هر گونه محرومیت از آزادی طبق قانون می­باشد و این که وجود معلولیت به هیچ وجه محرومیت از آزادی را توجیه نمی­نماید. 2- دولت های عضو تضمین خواهند نمود در صورتی که افراد دارای معلولیت از آزادی در طی هر روندی محروم گردیده باشند، آنها بر مبنای برابر با سایرین از ضمانت های منطبق بر حقوق بشر بین­المللی برخوردار می­باشند و با آنها در راستای اهداف و اصول این کنوانسیون از جمله در مورد تامین همسان سازی متعارف رفتار می­گردد.

ماده 15

آزادی از شکنجه یا مجازات یا رفتار ظالمانه، غیر انسانی یا تحقیرآمیز 1- احدی مستوجب شکنجه یا مجازات یا رفتار ظالمانه، غیر انسانی و تحقیر آمیز نمی­باشد. به ویژه احدی بدون رضایت آزادانه تحت آزمایشات علمی یا پزشکی قرار نمی گیرد. 2- دولت های عضو تمامی تدابیر قانونی، اداری و قضائی و دیگر تدابیر موثر را در مورد افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر با سایرین اتخاذ خواهند نمود تا از قرار گرفتن آنان در معرض شکنجه یا رفتار تحقیر آمیز یا غیر انسانی یا ظالمانه یا مجازات جلوگیری به­عمل آید.

ماده 16

آزادی از استثمار، خشونت و سوء استفاده 1- دولت های عضو، تمامی تدابیر قانونی، اداری، اجتماعی و آموزشی یا سایر تدابیر مناسب را جهت حمایت از افراد دارای معلولیت در درون و بیرون از خانه در برابر تمامی اشکال استثمار، خشــونت و سوء استفاده از جمله در مورد جنبه­های مبتنی بر جنسیت اتخاذ خواهند نمود. 2- دولت های عضو تمامی تدابیر مناسب را جهت جلوگیری از تمامی اشکال استثمار، خشونت و سوء استفاده از طریق تضمین مواردی از جمله اشکال مناسب کمکهای حساس جنسیتی و سنی و حمایت از افراد دارای معلولیت و خانواده­ها و مراقبین آنها از جمله از طریق ارائه اطلاعات و آموزش در مورد چگونگی پرهیز، شناسایی و گزارش در مورد نمـونه­هایی از استثمار، خشـونت و سوء استفاده نیز اتخاذ خواهند نمود. دولت های عضو تضمین خواهند نمود که خدمات حمایتی نسبت به سن، جنسیت و معلولیت از حساسیت برخوردارند. 3- دولت های عضو به منظور جلوگیری از وقوع تمامی اشکال استثمار، خشونت و سوء استفاده تضمین خواهند نمود که تمامی تسهیلات و برنامه­های طراحی شده برای خدمت به افراد دارای معلولیت به طور موثر توسط مقامات مستقل نظارت می­گردد. 4- دولت های عضو تمامی تدابیر مناسب از جمله ارائه خدمات حمایتی را جهت ارتقاء فیزیکی، شناختی، بهبود روانی، توانبخشی و پیوستن مجدد اجتماعی در مورد افراد دارای معلولیت که به نوعی قربانی استثمار، خشونت یا سوء استفاده گردیده­اند، اتخاذ خواهند نمود. بهبود و توانبخشی مزبور در محیطی به وقوع خواهد پیوست که بهداشت، رفاه، عزت نفس، شان و استقلال فرد را پرورش می دهد و نیازهای خاص جنسیتی و سنی را در نظر می گیرد. 5- دولت های عضو، قوانین و سیاست های موثر شامل قوانین و سیاست های متمرکز بر زنان و کودکان را به منظور تضمین این که مواردی از استثمار، خشونت سوء استفاده نسبت به افراد دارای معلولیت شناسایی، رسیدگی شده و در موقع مقتضی مورد پیگرد قرار گیرد، اتخاذ خواهند نمود.

ماده 17

حمایت از شان فرد هر فرد دارای معلولیت از حق احترام به شان جسمانی و روحی خود بر مبنای برابر با سایرین برخوردار می­باشد.

ماده 18

آزادی تردد و تابعیت 1- دولت های عضو حقوق افراد دارای معلولیت در مورد آزادی تردد، آزادی انتخاب محل اقامت و تابعیت بر مبنای برابر با سایرین را به رسمیت خواهند شناخت از جمله تضمین این که افراد دارای معلولیت: (الف) دارای حق اخذ و تغییر تابعیت می باشند و این که از تابعیت خود بطور خود سرانه یا به دلیل معلولیت محروم نمی­گردند؛ (ب) به دلیل معلولیت از توانایی اخذ، تملک و استفاده از اسناد تابعیت خویش یا سایر اسناد هویت یا به­کارگیری روندهای مرتبط نظیر روند مهاجرت که ممکن است نیازمند تسهیل در اعمال حق آزادی تردد باشد محروم نمی گردند؛ (پ) آزاد می­باشند تا هر کشوری از جمله کشور خود را ترک نمایند؛ (ت) به طور خودسرانه یا به دلیل معلولیت از حق ورود به کشور خود محروم نمی­گردند. 2- کودکان دارای معلولیت بلافاصله پس از ولادت ثبت خواهند گردید و از زمان ولادت دارای حق برخورداری از نام، حق اخذ تابعیت و تا آنجایی که ممکن است از حق شناخت و مراقبت توسط والدین برخوردار خواهند گردید.

ماده 19

زندگی مستقل و حضور در جامعه دولت های عضو این کنوانسیون حقوق برابر را جهت تمامی افراد دارای معلولیت در مورد زندگی در جامعه با شرایط برابر نسبت به سایرین به رسمیت خواهند شناخت و تدابیر مناسب و موثر را جهت تسهیل در بهره­مندی کامل افراد دارای معلولیت از این حق و حضور و مشارکت کامل آنها در جامعه از جمله تضمین موارد زیر اتخاذ خواهند کرد: (الف) افراد دارای معلولیت دارای این فرصت می­باشند که مکان اقامت خود و محل و افرادی که می­خواهند با آنها زندگی نمایند را بر مبنای برابر با سایرین برگزینند و مجبور به زندگی در شرایط زیستی ویژه­ای نیستند؛ (ب) افراد دارای معلولیت دارای دسترسی به خدمات حمایتی خانگی، مسکونی، و سایر خدمات حمایتی اجتماعی از جمله مساعدت های شخصی ضروری برای حمایت از زندگی و حضور در جامعه و پرهیز از انزوا یا جدایی از اجتماع می­باشند؛ (پ) خدمات و تسهیلات اجتماعی برای عموم، جهت افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر مهیا و پاسخگوی نیازهای آنها می باشد.

ماده 20

تحرک شخصی دولت های عضو، جهت تضمین تحرک شخصی افراد دارای معلولیت با بالاترین استقلال ممکن، تدابیر موثری را از جمله در موارد زیر اتخاذ خواهند نمود: (الف) تسهیل تحرک شخصی افراد دارای معلولیت به شیوه و در زمان مورد نظر آنها و با هزینه متناسب؛ (ب) تسهیل دسترسی افراد دارای معلولیت به کمک ها، وسایل، فناوری های کمکی و انواع مساعدت های حضــوری و واسطه­ای حرکتی کیفی از جمله فراهم بودن آنان با هزینه متناسب؛ (پ) ارائه آموزش در مورد مهارت های حرکتی به افراد دارای معلولیت و به کارکنان متخصصی که با افراد دارای معلولیت کار می­نمایند؛ (ت) ترغیب نهادهایی که کمک ها، وسایل و فناوری های حرکتی کیفی را تولید می نمایند در جهت مد نظر قرار دادن تمامی جنبه­های حرکتی افراد دارای معلولیت.

ماده 21

آزادی بیان و عقیده و دسترسی به اطلاعات دولت های عضو تمامی تدابیر مناسب را اتخاذ خواهند نمود تا تضمین نمایند افراد دارای معلولیت می­توانند حق آزادی بیان و عقیده، از جمله آزادی جست وجو، دریافت و سهیم شدن در اطلاعات و عقاید را بر مبنای برابر با سایرین و از طریق تمامی اشکال ارتباطاتی به انتخاب خود و به گونه ای که در ماده (2) این کنوانسیون تعریف شده است، از جمله از راه های زیر اعمال نمایند: (الف) ارائه اطلاعات در نظر گرفته شده برای عموم مردم به افراد دارای معلولیت در اشکال و فناوری های قابل دسترس و متناسب با انواع معلولیت، به موقع و بدون هزینه اضافی; (ب) پذیرش و تسهیل استفاده از زبان اشاره، بریل، روش های ارتباطاتی تقویت شده و جایگزین و سایر شیوه­ها، روش ها و اشکال ارتباطی قابل دسترس افراد دارای معلولیت به انتخاب خودشان در تعاملات رسمی؛ (پ) ملزم ساختن نهادهای خصوصی که ارائه کننده خدمات به عموم مردم از جمله از طریق اینترنت می­باشند جهت ارائه اطلاعات و خدمات در اشکال مفید و قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت؛ (ت) ترغیب رسانه­های همگانی از جمله ارائه کنندگان اطلاعات از طریق اینترنت جهت قابل دسترس نمودن خدمات خود برای افراد دارای معلولیت؛ (ث) شناسایی و ترویج استفاده از زبان های اشاره.

ماده 22

احترام به حریم خصوصی 1- هیچ فرد دارای معلولیتی صرف نظر از مکان اقامت یا زندگی، مشمول دخالت های خودسرانه یا غیر قانونی در امور شخصی خود، خانواده، خانه، مکاتبات یا سایر اشکال ارتباطاتی یا حمله غیرقانونی به شخصیت و اعتبارش نمی­گردد. افراد دارای معلولیت از حق حمایت قانونی در مقابل چنین مداخلات یا حملاتی برخوردار می­باشند. 2- دولت های عضو، حریم اطلاعات شخصی، بهداشتی و توانبخشی افراد دارای معلولیت را بر مبنای برابر با سایرین مورد حمایت قرار خواهند داد.

ماده 23

احترام به خانه و خانواده 1- دولت های عضو، برای رفع تبعیض نسبت به افراد دارای معلولیت در تمامی موارد مرتبط با ازدواج، خانواده، وظایف والدین و روابط مربوط بر مبنای برابر با سایرین تدابیر موثر و مناسبی را اتخاذ خواهند کرد تا تضمین نمایند که: (الف) حقوق تمامی افراد دارای معلولیت که به سن ازدواج رسیده­اند، جهت ازدواج و تشکیل خانواده بر مبنای رضایت کامل و آزادانه همسران مورد نظر به رسمیت شاخته می شود؛ (ب) حقوق افراد دارای معلولیت جهت اتخاذ تصمیم به طور آزادانه و مسوولانه در مورد تعداد و فاصله بین کودکان آنها و برخورداری از دسترسی به اطلاعات متناسب با سن، آموزش تشکیل خانواده و باروری به رسمیت شناخته می شود و روش های ضروری به منظور قادر ساختن آنهاجهت اعمال حقوق مذکور تامین می­گردد؛ (پ) افراد دارای معلولیت، از جمله کودکان، باروری خود را بر مبنای برابر با سایرین حفظ می­نمایند. 2- دولت­های عضو حقوق و مسوولیت های افراد دارای معلولیت را با در نظر گرفتن قیمومت، سرپرستی، مسوولیت، فرزند خواندگی یا سایر نهادهای مشابه چنانچه این گونه مفاهیم در قوانین ملی وجود داشته باشد تضمین خواهند نمود. در تمامی موارد، عالی­ترین منافع کودک حائز اولویت می­باشد. دولتهای عضو کمک های مناسبی را جهت افراد دارای معلولیت در اجراء مسوولیت های مرتبط با تربیت کودکان آنها ارائه می نمایند. 3- دولت­های عضو تضمین خواهند نمود که کودکان دارای معلولیت در ارتباط با زندگی خانوادگی از حقوق برابر برخوردارند. دولت های عضو با هدف تحقق حقوق مذکور و جلوگیری از اختفاء، ترک، غفلت و تفکیک کودکان دارای معلولیت، تعهد خواهند نمود تا اطلاعات، خدمات و حمایت های اولیه و جامع را به کودکان دارای معلولیت و خانواده آنها ارائه نمایند. 4- دولت­های عضو تضمین خواهند نمود که کودک از والدین خود بر خلاف اراده آنها جدا نگردد مگر زمانی که مقامات صالح به شرط بررسی تصمیمات دستگاه های اجرائی دولتی توسط دادگاه، تصمیم بگیرند که بر اساس تشریفات و قوانین حاکم چنین جدایی جهت عالی ترین منافع کودک ضروری می­باشد. در هیچ موردی کودک از والدین خود بر مبنای معلولیت کودک یا یکی یا هر دوی والدین جدا نمی گردد. 5- دولت­های عضو چنانچه والدین بلافصل قادر نباشند از کودک دارای معلولیت مراقبت نمایند، تعهد خواهند نمود هر گونه تلاشی را جهت ارائه مراقبت های جایگزین در درون خانواده بزرگتر و در صورت ناکامی، در درون جامعه در شرایط خانوادگی به عمل آورند.

ماده 24

آموزش 1- دولت­های عضو، حق آموزش را برای افراد دارای معلولیت به رسمیت می شناسند. دولت های عضو از نظر تحقق این حق، بدون تبعیض و بر مبنای فرصت برابر، نظام آموزشی فراگیری را در تمامی سطوح و به­صورت آموزش مادام العمر در موارد زیر تضمین خواهند نمود: (الف) توسعه کامل توانایی های انسانی و حس منزلت و خود ارزشی و تحکیم احترام به حقوق بشر، آزادی های بنیادین و تنوع انسانی؛ (ب) توسعه شخصیت، استعداد و خلاقیت توام با توانایی های جسمی و ذهنی افراد دارای معلولیت تا نهایت توانمندی های آنها؛ (پ) توانمند ساختن افراد دارای معلولیت جهت مشارکت موثر آنان در جامعه آزاد. 2- در تحقق این حق، دولت های عضو تضمین خواهند نمود که: (الف) افراد دارای معلولیت از نظام آموزش همگانی بر مبنای معلولیت مستثنی نمی­گردند، و این که کودکان دارای معلولیت نیز از آموزش اجباری و رایگان ابتدایی یا متوسطه بر مبنای معلولیت مستثنی نمی­گردند؛ (ب) افراد دارای معلولیت می­توانند به آموزش ابتدایی و متوسطه رایگان با کیفیت و فراگیر بر مبنای برابر با سایرین درجوامعی که در آن زندگی می نمایند، دسترسی داشته باشند؛ (پ) همسان سازی متعارف در مورد نیاز­های فردی ارائه می­گردد؛ (ت) افراد دارای معلولیت حمایت لازم در حوزه نظام آموزش همگانی را به منظور تسهیل در آموزش موثر آنها دریافت می­نمایند؛ (ث) تدابیر حمایتی فردی موثر در محیط­هایی ارائه می­گردد که حداکثر توسعه اجتماعی و دانشگاهی متناسب با اهداف حضور کامل را سبب گردد. 3- دولت­های عضو، افراد دارای معلولیت را قادر خواهند ساخت که مهارت های توسعه اجتماعی و زندگی جهت تسهیل در مشارکت کامل و برابر آنها در امر آموزش را به عنوان اعضای جامعه فرا گیرند. بدین منظور دولت های عضو تدابیر مناسبی را از جمله در موارد زیر اتخاذ خواهند نمود: (الف) تسهیل آموزش خط بریل و خط های جایگزین، شیوه­های تقویتی و جایگزین، روش ها و قالب های ارتباطاتی و مهارت های ترددی و جهت یابی، و تسهیل حمایت و راهنمایی همسان؛ (ب) تسهیل در یادگیری زبان ایما و اشاره و ارتقاء هویت زبانی جامعه ناشنوایان؛ (پ) تضمین ارائه آموزش به افراد و بویژه کودکانی که نابینا، ناشنوانا یا نابینا- ناشنوا هستند به مناسبترین زبان ها، شیوه­ها و روش های ارتباطاتی برای افراد و در محیط هایی که توسعه اجتماعی و دانشگاهی را به بالاترین میزان افزایش می­دهد. 4- دولت های عضو به منظور کمک به تضمین تحقق این حق، تدابیر مناسبی را به منظور استخدام معلمین، از جمله معلمین دارای معلولیت که از شایستگی در زبان ایما و اشاره و یا خط بریل برخوردارند و آموزش افراد حرفه­ای و کارکنانی که در تمامی سطوح آموزشی کار می­کنند اتخاذ خواهند نمود. چنین آموزش هایی مشتمل بر آگاهی از معلولیت و استفاده از شیوه­های جایگزین و تقویتی و روش ها و قالب های ارتباطاتی، فنون آموزشی و مواد مورد نیاز جهت حمایت از افراد دارای معلولیت خواهد بود. 5- دولت­های عضو تضمین خواهند نمود که افراد دارای معلولیت قادر هستند به آموزش های عالی عمومی، آموزش های فنی و حرفه­ای، آموزش ویژه بزرگسالان و آموزش های مادام العمر بدون تبعیض و بر مبنای برابر با سایرین دسترسی پیدا نمایند. بدین منظور، دولت های عضو، تامین همسان سازی متعارف برای افراد دارای معلولیت را تضمین خواهند نمود.

ماده 25

بهداشت دولت­های عضو، برای افراد دارای معلولیت، حق برخورداری از بالاترین معیارهای نایل شدنی بهداشتی را بدون تبعیض بر مبنای معلولیت، به رسمیت می شناسند. دولت­های عضو تمامی تدابیر مناسب را برای تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت به خدمات بهداشتی که دارای حساسیت های جنسیتی می­باشند، از جمله توانبخشی مرتبط با بهداشت را اتخاذ خواهند نمود. به­ویژه دولت های عضو موارد زیر را انجام خواهند داد: (الف) برای افراد دارای معلولیت همان حد، کیفیت و معیارهای رایگان یا قابل پرداخت در مورد مراقبت ها و برنامه­های بهداشتی را همان گونه که برای سایرین ارائه می­گردد از جمله در زمینه بهداشت جنسی و باروری و برنامه­های بهداشت عمومی مبتنی بر جمعیت، فراهم خواهند نمود؛ (ب) خدمات بهداشتی مورد نیاز برای افراد دارای معلولیت به ویژه بواسطه معلولیت آنها از جمله شناسایی و مداخله زودهنگام در صورت اقتضاء و خدمات طراحی گردیده برای به حداقل رساندن وجلوگیری از ناتوانایی های بیشتر از جمله در میان کودکان و افراد سالخورده را فراهم خواهند نمود؛ (پ) این گونه خدمات بهداشتی را در صورت امکان در نزدیکترین محل به جوامع آنها از جمله در مناطق روستایی فراهم خواهند نمود؛ (ت) متخصصان بهداشت حرفه­ای را ملزم به ارائه مراقبت با همان کیفیت برای سایرین به افراد دارای معلولیت از طریق آموزش و ترویج معیارهای اخلاقی برای مراقبت های بهداشتی فردی و عمومی از جمله بر مبنای رضایت آگاهانه وآزادانه نظیر ارتقاءآگاهی حقوق بشری، منزلت، استقلال و احتیاجات افراد دارای معلولیت خواهند کرد؛ (ث) تبعیض علیه افراد دارای معلولیت در تامین بیمه درمانی و بیمه عمر را در صورتی که این گونه بیمه­ها در قانون ملی مجاز شناخته شده باشد ممنوع خواهند نمود تا آنکه به روشی عادلانه و منطقی ارائه گردند؛ (ج) از اعمال تبعیض آمیز مراقبت های بهداشتی یا خدمات بهداشتی یا غذا و مایعات بر مبنای معلولیت جلوگیری خواهند نمود.

ماده 26

توانبخشی و بازپروری 1- دولت­های عضو جهت توانمند ساختن افراد دارای معلولیت، تدابیر مناسب و موثری را از جمله از طریق حمایت از همتایان خود به منظور کسب و حفظ حداکثر استقلال، تمامی توانایی حرفه­ای، جسمی، ذهنی و اجتماعی و حضور و مشارکت کامل در تمامی جنبه­های زندگی اتخاذ خواهند کرد. بدین منظور، دولت های عضو برنامه­ها و خدمات جامع توانبخشی و توانایی را به ویژه درحوزه بهداشت، استخدام، آموزش وخدمات اجتماعی سامان داده، تحکیم نموده و تدوام می­بخشند، به­گونه­ای که این گونه برنامه­ها و خدمات: (الف) تا سرحد امکان از مراحل اولیه و برمبنای ارزیابی چند زمینه­ای نیازها و توانایی های فردی آغاز گردد؛ (ب) مشارکت و حضور در اجتماع را حمایت نموده و تمامی جنبه­های جامعه داوطلبانه بوده و در دسترس افراد دارای معلولیت قرار گیرد و تا سرحد امکان به اجتماعات آنان از جمله در مناطق روستایی نزدیک باشند. 2- دولت­های عضو، توسعه آموزش اولیه و مستمر افراد حرفه­ای و کارکنانی که با خدمات توانایی و توانبخشی کار می­کنند را ارتقاء خواهند بخشید. 3- دولت­های عضو، دسترسی، دانش و استفاده از وسایل و فناوری های امدادی طراحی گردیده برای افراد دارای معلولیت را همانگونه که به توانبخشی و بازپروری مرتبط می­گردند، ارتقاء خواهند بخشید.

ماده 27

کار و استخدام 1- دولت­های عضو، حق افراد دارای معلولیت را جهت کار کردن بر مبنای برابر با سایرین به رسمیت خواهند شناخت و این امر شامل حق برخورداری از فرصت امرار معاش از طریق کار آزادانه انتخاب شده و پذیرفته شده در بازار کار و محیط کاری می گردد که برای افراد دارای معلولیت باز، فراگیر و قابل دسترس باشد. دولت های عضو از تحقق حق کار از جمله برای آن دسته از افرادی که طی دوران اشتغال دچار معلولیت می­گردند از طریق اتخاذ اقدامات مناسب از جمله قانونگذاری برای موارد زیر صیانت نموده و آن را ارتقاء خواهند بخشید: (الف) ممنوعیت تبعیض بر مبنای معلولیت با توجه به تمامی موارد مرتبط با تمامی اشکال استخدام، از جمله شرایط جذب، استخدام و اشتغال، تداوم اشتغال، پیشبرد حرفه­ای و شرایط کاری بهداشتی و ایمنی؛ (ب) حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت بر مبنای برابر با سایرین برای برخورداری از شرایط کاری مناسب و عادلانه از جمله فرصت های برابر و دستمزد برابر برای کارهای دارای ارزش، شرایط کاری بهداشتی و ایمنی برابر از جمله محافظت از آزار و اذیت و فریادرسی از آلام؛ (پ) تضمین توانایی افراد دارای معلولیت برای اعمال حقوق اتحادیه تجاری و کارگری خود بر مبنای برابر با سایرین؛ (ت) توانمند ساختن افراد دارای معلولیت برای دسترسی موثر به برنامه های عمومی آشنایی فنی و حرفه­ای، خدمات کاریابی و آموزش های حرفه ای و مستمر؛ (ث) ترغیب فرصت های شغلی و پیشرفت های حرفه­ای افراد دارای معلولیت در بازار کار و همچنین یاری در یافتن، کسب، حفظ و بازگشت به اشتغال؛ (ج) ترغیب فرصت های مربوط به خود اشتغالی، کارآفرینی، توسعه تعاونی ها و شروع خود پیشه­گی؛ (چ) استخدام افراد دارای معلولیت در بخش دولتی؛ (ح) ترغیب استخدام افراد دارای معلولیت در بخش خصوصی از طریق تدابیر و سیاست های مناسب که می­تواند در برگیرنده برنامه­های اقدام ترجیحی، تشویقی و سایر تدابیر گردد؛ (خ) تضمین ارائه جا ومکان متعارف به افراد دارای معلولیت درمحیط کاری؛ (د) ترغیب کسب تجربه در بازار کار آزاد توسط افراد دارای معلولیت؛ (ذ) ترغیب توانبخشی حرفه­ای و تخصصی، ابقاء شغلی و برنامه­های بازگشت به کار برای افراد دارای معلولیت. 2- دولت­های عضو تضمین خواهند نمود که افراد دارای معلولیت به بردگی یا بندگی کشیده نمی شوند و بر مبنای برابر با سایرین در مقابل کار با اجبار و اکراه مورد حمایت واقع می­گردند.

ماده 28

معیار کافی برای زندگی و حمایت اجتماعی 1- دولت­های عضو، حق افراد دارای معلولیت در مورد معیار کافی برای زندگی آنها و خانوادهایشان از جمله، غذا، پوشاک و مسکن مکفی، و تداوم بهبود شرایط زندگی را به رسمیت می­شناسند و اقدامات مناسبی را جهت پاسداری و ارتقاء تحقق این حق، بدون تبعیض بر مبنای معلولیت، اتخاذ خواهند نمود. 2- دولت­های عضو، حق افراد دارای معلولیت را در مورد حمایت اجتماعی و بهره­مندی از این حق بدون تبعیض بر مبنای معلولیت به رسمیت می­شناسند، و اقدامات مناسبی را برای پاسداری و ارتقاء تحقق این حق از جمله اقداماتی در موارد زیر را اتخاذ خواهند نمود: (الف) تضمین دسترسی برابر افراد دارای معلولیت به خدمات آبهای بهداشتی و دسترسی به خدمات و وسایل مناسب و قابل پرداخت و سایر کمک های مربوط به نیازهای مرتبط با معلولیت؛ (ب) تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت بویژه زنان و دختران دارای معلولیت و افراد سالخورده دارای معلولیت به برنامه­های اجتماعی حمایتی و برنامه­های فقر زدایی؛ (پ) تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت و خانوادهای آنها که در شرایط تنگدستی به­سر می­برند به کمک های دولتی مربوط به هزینه­های مرتبط با معلولیت، از جمله استراحت­های مراقبتی، کمک های مالی، مشاوره و آموزش های کافی؛ (ت) تضمین دسترسی افراد دارای معلولیت به برنامه­های عمومی اسکان؛ (ث) تضمین دسترسی برابر افراد دارای معلولیت به برنامه­ها و مزایای بازنشستگی؛

ماده 29

مشارکت در زندگی سیاسی و عمومی دولت­های عضو برای افراد دارای معلولیت، حقوق سیـاسـی و فرصت بهره­مندی از آنها بر مبنای برابر با سایرین را تضمین خواهند نمود و متعهد خواهند شد که: (الف) تضمین نمایند افراد دارای معلولیت می­توانند بطور موثر و کامل در زندگی سیاسی و عمومی بر مبنای برابر با سایرین، مستقیما یا از طریق نمایندگانی که آزادانه برگزیده­اند از جمله حق و فرصت افراد دارای معلولیت جهت رای دادن و برگزیده شدن، مشارکت نمایند، از جمله از طریق: 1- تضمین این که روند، تسهیلات و ابزار رای گیری، مناسب، قابل دسترس و به سهولت قابل فهم و بهره گیری می­باشند؛ 2- حمایت از حق افراد دارای معلولیت جهت رای دادن به طور مخفی و بدون هراس در انتخابات و همه پرسی­ های عمومی، نامزد انتخابات شدن، تصدی موثر و ایفاء تمامی وظایف عمومی در تمامی سطوح دولتی و تسهیل استفاده از فناوری­های جدید و کمکی در صورت اقتضاء؛ 3- تضمین بیان آزادانه اراده افراد دارای معلولیت به عنوان رای دهنده و در این جهت و در جایی که ضروری باشد با درخواست آنان اجازه یاری در رای گیری به فرد مورد انتخاب آنها؛ (ب) به طور فعال محیطی را که افراد دارای معلولیت می­توانند بطور موثر و کامل، بدون تبعیض و بر مبنای برابر با سایرین، در چهارچوب امور عمومی مشارکت نمایند را ارتقاء بخشند و مشارکت آنان را در امور عمومی از جمله موارد زیر ترغیب نمایند: 1- مشارکت در مجامع و سازمان های غیردولتی مرتبط با زندگی سیاسی و عمومی کشور و در فعالیت ها و اداره احزاب سیاسی؛ 2- شکل دهی و عضویت سازمان های ویژه افراد دارای معلولیت جهت معرفی افراد دارای معلولیت در سطوح محلی، منطقه­ای، ملی و بین­المللی.

ماده 30

مشارکت در زندگی فرهنگی، تفریح، فراغت و ورزش 1- دولت­های عضو، حق افراد دارای معلولیت در جهت مشارکت در زندگی فرهنگی بر مبنای برابر با سایرین را به رسمیت می­شناسند و تمامی تدابیر مناسب را اتخاذ خواهند نمود تا تضمین نمایند که افراد دارای معلولیت: (الف) از دسترسی به اقلام فرهنگی به­صورت قابل دسترس برخوردار می گردند؛ (ب) از دسترسی به برنامه­های تلویزیونی، فیلم، تئاتر و سایر فعالیت های فرهنگی به صورت قابل دسترس برخوردار می گردند؛ (پ) از دسترسی به اماکن اجراء برنامه­ها یا خدمات فرهنگی نظیر تئاتر، موزه، سینما، کتابخانه و خدمات گردشگری برخوردار می گردند و تا سرحد امکان از دسترسی به یادمان ها و اماکنی که از نظر ملی- فرهنگی حائز اهمیت می­باشند، برخوردار می گردند. 2- دولت­های عضو، تدابیر مناسبی را برای توانمند ساختن افراد دارای معلولیت جهت برخورداری از فرصت توسعه و بهره­گیری از توانایی­های بالقوه خلاقه، فکری و هنری آنها نه تنها به­واسطه انتفاع شخصی آنها بلکه جهت اغنای جامعه، اتخاذ خواهندنمود. 3- دولت های عضو، تدابیر مناسبی را طبق حقوق بین­الملل اتخاذ خواهند نمود تا تضمین نمایند که حقوق مالکیت معنوی، مانعی تبعیض­آمیز یا غیرمنطقی را در دستیابی افراد دارای معلولیت به اقلام فرهنگی ایجاد نمی­نماید. 4- افراد دارای معلولیت، بر مبنای برابر با سایرین از حق شناسایی و حمایت از هویت زبانی و فرهنگی مختص به خود از جمله زبان ایما و اشاره و فرهنگ ناشنوایان برخوردار خواهند بود. 5- دولت­های عضو، با نیت توانمند ساختن افراد دارای معلولیت در جهت مشارکت بر مبنای برابر با سایرین در فعالیت های تفریحی، فراغتی و ورزشی، تدابیر مناسبی را در موارد زیر اتخاذ خواهند کرد: (الف) ترغیب و تشویق مشارکت افراد دارای معلولیت تا سرحد امکان در تمامی سطوح فعالیت های عمده­سازی ورزشی؛ (ب) تضمین این که افراد دارای معلولیت، از فرصت سامان دهی، توسعه و مشارکت در ورزش ها و فعالیت های تفریحی ویژه معلولین برخوردارند، و بدین منظور، بر مبنای برابر با سایرین، ترغیب تدارک تعلیم، آموزش و منابع مناسب؛ (پ) تضمین این که افراد دارای معلولیت از دسترسی به اماکن ورزشی، تفریحی و گردشگری برخوردار می­باشند؛ (ت) تضمین این که کودکان دارای معلولیت از دسترسی برابر با سایر کودکان به مشارکت در بازی، تفریح و فعالیت های ورزشی و فراغتی از جمله فعالیت های درون نظام مدارس برخوردار می‌باشند؛ (ث) تضمین این که، افراد دارای معلولیت از دسترسی به خدمات آنهایی که به سازمان دهی فعالیت های ورزشی، فراغتی، گردشگری و تفریحی اشتغال دارند، برخوردار می­باشند.

ماده 31

جمع آوری آمار و داده­ها 1- دولت­های عضو متعهد می­گردند تا اطلاعات مناسب از جمله داده های پژوهشی و آماری را در جهت قادر ساختن آنها برای تنظیم و اجراء سیاست ها برای اثر بخشی به این کنوانسیون، جمع­آوری نمایند. فرآیند جمع­آوری و حفظ این اطلاعات باید: (الف) پادمان های پذیرفته شده حقوقی از جمله قوانین مربوط به حفظ داده ها را در جهت تضمین محرمانه بودن آنها و احترام به حریم شخصی افراد دارای معلولیت رعایت نماید؛ (ب) در جهت حمایت از حقوق بشر و آزادی های بنیادین و اصول اخلاقی، در جمع آوری و استفاده از آمار، هنجارهای پذیرفته شده بین­المللی را رعایت نماید؛ 2- اطلاعات جمع­آوری شده طبق این ماده، در صورت اقتضاء به تفکیک ارائه خواهد شد و در جهت کمک به ارزیابی اجرای تعهدات دولت های عضو به موجب این کنوانسیون استفاده می گردد و موانعی که افراد دارای معلولیت در اعمال حقوقشان با آنها مواجه می­گردند را شناسایی و بررسی می نماید. 3- دولت­های عضو، مسوولیت نشر این گونه آمار را به­عهده خواهند گرفت و دسترسی افراد دارای معلولیت و دیگران به آنها را تضمین خواهند نمود.

ماده 32

همکاری های بین­المللی 1- دولت­های عضو، اهمیت همکاری های بین­المللی و ارتقاء آن در حمایت از تلاش های ملی برای تحقق اهداف و مقاصد این کنوانسیون را به رسمیت می­شناسند و تدابیر مناسب و موثری را میان دولت ها و در صورت اقتضاء در مشارکت با جامعه مدنی، سازمان های مرتبط منطقه­ای و بین­المللی به ویژه سازمان های مربوط به افراد دارای معلولیت، اتخاذ خواهندکرد. تدابیر مذکور می­تواند، از جمله در برگیرنده موارد زیر باشد: (الف) تضمین این که همکاری های بین­المللی از جمله برنامه­های توسعه بین­المللی در برگیرنده و قابل دسترس افراد دارای معلولیت، می­باشد؛ (ب) تسهیل و تقویت ظرفیت سازی از جمله از طریق تبادل و تقسیم اطلاعات، تجربیات، برنامه­های آموزشی و رویه­های مناسب؛ (پ) تسهیل همکاری پژوهشی و دسترسی به دانش فنی و علمی؛ (ت) در صورت اقتضاء تامین کمک های اقتصادی و فنی از جمله از طریق تسهیل دسترسی و تسهیم فناوری های مددی و قابل دسترس و نیز از طریق انتقال فناوری. 2- مفاد این ماده خدشه ای به تعهدات هر دولت عضو در ایفاء تعهدات خود به موجب این کنوانسیون وارد نمی نماید.

ماده 33

نظارت و اجراء ملی 1- دولت­های عضو، بر مبنای نظام سازمانی خود، یک یا چند مرجع ملی درون دولتی را برای موضوعات مرتبط با اجراء این کنوانسیون تعیین خواهند نمود و توجه کافی را به ایجاد یا تعیین سازوکارهای هماهنگی در درون دولت به منظور تسهیل در اقدامات مرتبط در بخش های گوناگون و سطوح مختلف مبذول خواهند کرد. 2- دولت­های عضو، طبق نظام اداری و حقوقی خود، در درون دولت عضو، چهارچوبی از جمله یک یا چند ساز و کار مستقل را در صورت اقتضاء به­منظور ارتقاء، حمایت و نظارت بر اجرای این کنوانسیون ایجاد، تعیین، تحکیم یا حفظ می­نمایند. دولت های عضو در صورت تعیین یا ایجاد چنین ساز و کاری، اصول مرتبط با وضعیت و کارکرد نهادهای ملی در مورد حمایت و ارتقاء حقوق بشر را مد نظر قرار خواهند داد. 3- جامعه مدنی و به ویژه افراد دارای معلولیت و سازمان هایی که نماینده آنها می‌باشند در فرآیند نظارتی، به­طور کامل مشارکت و مداخله خواهند نمود.

ماده 34

کارگروه حقوق افراد دارای معلولیت 1- کارگروهی در مورد حقوق افراد دارای معلولیت (که از این پس «کارگروه» نامیده می­شود) ایجادخواهدگردید که وظایف زیر را انجام خواهد داد. 2- کارگروه در زمان لازم­الاجراء شدن این کنوانسیون، مرکب از دوازده کارشناس خواهد بود. پس از تصویب یا الحاق شصت دولت دیگر به این کنوانسیون، عضویت در کارگروه تا شش عضو افزایش می­یابد و حداکثر به هجده عضو بالغ می­گردد. 3- اعضاء کارگروه با صلاحیت شخصی خود به انجام وظیفه خواهند پرداخت و از جایگاه والای اخلاقی، حسن تجربه و توانمندی در زمینه تحت پوشش این کنوانسیون برخوردار خواهند بود. از دولت های عضو به هنگام معرفی نامزدهای خود، دعوت خواهد گردید تا توجه کافی را به مفاد مندرج در بند (3) ماده ( 4) این کنوانسیون مبذول نمایند. 4- دولت­های عضو، با در نظر گرفتن پراکندگی جغرافیایی یکسان، دربرگیرندگی اشکال گوناگون تمدن ها، نظام های حقوقی اساسی، حضور جنسیتی متوازن و مشارکت کارشناسان دارای معلولیت، اعضای کارگروه را بر می­گزینند. 5- اعضاء کارگروه با رای مخفی، طی جلسات گردهمایی دولت­های عضو، از میان فهرست نامزدهای دولت­های عضو که از میان اتباع خود برگزیده­اند، انتخاب خواهند شد. در جلسات مذکور، که با حضور دو سوم دولت های عضو رسمیت خواهد یافت، افرادی که بیشترین تعداد آراء و اکثریت مطلق آرای نمایندگان حاضر و رای دهنده دولت­های عضو را به دست آورند، به عضویت کارگروه انتخاب خواهند شد. 6- اولین انتخابات کارگروه حداکثر ظرف شش ماه پس از لازم الاجراء شدن این کنوانسیون برگزار خواهد شد. حداقل چهار ماه پیش از برگزاری هریک از انتخابات، دبیر کل سازمان ملل متحد طی نامه­ای خطاب به دولت­های عضو، از آنان دعوت خواهد کرد ظرف دو ماه نامزدهای خود را معرفی نمایند. دبیر کل متعاقبا فهرستی از اسامی همه نامزدها، به ترتیب حروف الفبا، و با ذکر نام دولت عضوی که آنها را نامزد نموده است، تهیه و به دولت­های عضو این کنوانسیون تسلیم خواهد کرد. 7- اعضاء کارگروه برای یک دوره چهار ساله انتخاب خواهند شد و تنها برای یک بار دیگر واجد انتخاب می­باشند. در هر حال دوره عضویت شش نفر از اعضاء منتخب در اولین انتخابات، در پایان دو سال خاتمه خواهد یافت. بلافاصله پس از اولین انتخابات، اسامی این شش نفر از طریق قرعه کشی توسط رئیس جلسه موضوع بند (5) این ماده تعیین خواهد شد. 8- انتخاب شش عضو دیگر، طی برپایی انتخابات منظم و طبق مفاد مرتبط این ماده صورت می­گیرد. 9- در صورتی که یکی از اعضاء کارگروه فوت کند یا استعفاء دهد، یا به هر دلیلی اعلام نماید که دیگر قادر به انجام وظیفه نمی­باشد، دولت عضوی که این عضو را نامزد کرده است، کارشناس دیگری که دارای شایستگی و واجد شرایط مندرج در مفاد مرتبط با این ماده باشد را منصوب خواهد کرد تا در باقیمانده دوره، انجام وظیفه نماید. 10- کارگروه، آئین کار خود را تنظیم خواهد کرد. 11- دبیر کل سازمان ملل متحد، کارکنان و تجهیزات لازم را برای ایفای موثر وظایف کارگروه، به موجب این کنوانسیون فراهم خواهد نمود و جلسه مقدماتی آن را برگزار خواهد کرد. 12- با تایید مجمع عمومی، اعضاء کارگروهی که به موجب این کنوانسیون تشکیل می­شود از محل منابع سازمان ملل متحد، بر اساس شرایط و مقتضیاتی که مجمع عمومی ممکن است تعیین نماید و با در نظر گرفتن اهمیت مسوولیت های کارگروه، مقرری دریافت خواهند نمود. 13- اعضاء کارگروه از تسهیلات، مزایا و مصونیتهای کارشناسان در ماموریت سازمان ملل متحد، مندرج در بخش های ذی ربط کنوانسیون مزایا و مصونیت های سازمان ملل متحد، برخوردار خواهند گردید.

ماده 35

گزارش دولت های عضو 1- دولت های عضو، از طریق دبیر کل سازمان ملل متحد، گزارش جامعی از تدابیر اتخاذ گردیده در خصوص به مورد اجراء گذاشتن تعهدات به موجب این کنوانسیون وهمچنین پیشرفت های حاصله در این زمینه را ظرف دوسال پس از لازم الاجراءشدن این کنوانسیون برای دولت عضو مربوط به کارگروه تسلیم خواهند نمود. 2- پس از آن، دولت­های عضو، گزارش های آتی را حداقل هر (4) سال یک بار و پس از آن هر گاه که کارگروه درخواست کند، تسلیم خواهند نمود. 3- کارگروه، در خصوص هرگونه دستورالعمل حاکم بر محتوای گزارش ها تصمیم گیری خواهد نمود. 4- دولت عضوی که گزارش اولیه جامع را به کارگروه تسلیم کرده است، نیاز نیست در گزارش های بعدی خود، اطلاعاتی را که قبلاً ارائه نموده است تکرار نماید. به هنگام تهیه گزارش برای کارگروه، از دولت های عضو درخواست می­گردد که این عمل را در روندی شفاف و باز انجام داده و توجه کافی را به مفاد مندرج در بند (3). ماده (4) این کنوانسیون مبذول نمایند. 5- می­توان در گزارش ها عوامل و مشکلاتی که بر میزان اجراء تعهدات ناشی از این کنوانسیون تاثیر می­گذارند را مشخص ساخت.

ماده 36

بررسی گزارش ها 1- هر یک از گزارش ها توسط کارگروه مورد بررسی قرار خواهد گرفت و در صورتی که مقتضی بداند پیشنهادات و توصیه­های کلی را در مورد گزارش ارائه و به دولت ذی ربط ابلاغ خواهد نمود. دولت عضو می­تواند با هر گونه اطلاعاتی که خود بر می­گزیند، به کارگروه پاسخ دهد. کارگروه می­تواند اطلاعات بیشتری را از دولت های عضو ذی ربط در مورد اجراء این کنوانسیون درخواست نماید. 2- در صورتی که دولت عضو تاخیر عمده­ای در ارائه گزارش خود نماید، کارگروه می­تواند به دولت ذی ربط ضرورت بررسی نحوه اجراء این کنوانسیون در آن دولت برمبنای اطلاعات موجود و موثق در اختیار کارگروه را ابلاغ نماید. اگر گزارش مربوط ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ، تسلیم کارگروه نگردد، کارگروه از دولت عضو ذی ربط دعوت خواهد نمود که در بررسی مزبور مشارکت ورزد. در صورتی که دولت عضو ذی ربط با ارائه گزارش مربوط به پاسخگویی بپردازد، مفاد بند (1) این ماده اعمال خواهد شد. 3- دبیر کل سازمان ملل متحد، گزارش ها را در اختیار تمامی دولت­های عضو قرارخواهد داد. 4- دولت­های عضو، گزارش های خود را به طور گسترده، در کشورهای خویش در اختیار عموم قرار داده و دسترسی به پیشنهادات و توصیه­های کلی مربوط به این گزارشات را تسهیل می­نمایند. 5- کارگروه در صورتی که مقتضی بداند گزارش های دولت های عضو که حاوی درخواست برای مشاوره یا مساعدت فنی یا نمایانگر نیاز باشد را همراه با ملاحظات و توصیه­هایی که ممکن است کارگروه در این زمینه داشته باشد، برای آژانس­های تخصصی، صندوق ها و برنامه­های سازمان ملل متحد و سایر نهادهای صلاحیت دار ارسال خواهد نمود.

ماده 37

همکاری بین دولت های عضو و کارگروه 1- هر یک از دولت­های عضو با کارگروه همکاری و به اعضاء آن در ایفای وظایفشان یاری خواهد نمود. 2- کارگروه در رابطه خود با دولت های عضو، توجه کافی را به راه ها و روش های گسترش ظرفیت ملی برای اجراء این کنوانسیون از جمله از طریق همکاری های بین­المللی مبذول خواهد نمود.

ماده 38

ارتباط کارگروه با سایر نهادها به منظور پیشبرد اجرای موثر این کنوانسیون و ترغیب همکاری های بین المللی در زمینه­های تحت پوشش این کنوانسیون: (الف) آژانس های تخصصی و سایر نهادهای سازمان ملل متحد از حق حضور در بررسی اجراء مفاد این کنوانسیون تا آنجایی که در حوزه وظایف آنها قرار می­گیرد، برخوردار خواهند گردید. کارگروه می­تواند در صورتی که مقتضی بداند از آژانس های تخصصی و سایر نهادهای صلاحیت دار جهت ارائه توصیه­های کارشناسانه در مورد اجراء کنوانسیون در زمینه­هایی که در حوزه وظایف آنها قرار می­گیرد، دعوت نماید. کارگروه می­تواند از آژانس های تخصصی و سایر نهادهای سازمان ملل متحد برای ارائه گزارش در مورد اجرای کنوانسیون در زمینه­هایی که در حوزه فعالیت های آنها قرار می‌گیرد، دعوت نماید. (ب) کارگروه در صورت اقتضاء در اجرای وظایف خود با سایر نهادهای ذی ربط که به موجب معاهدات حقوق بشری بین المللی تاسیس گردیده­اند، از نظر تضمین پیوستگی در دستورالعمل های گزارش­دهی، پیشنهادات و توصیه­های کلی مربوط و پرهیز از دوباره کاری و هم پوشانی در اجرای وظایف آنان، مشورت خواهد نمود.

ماده 39

گزارش کارگروه کارگروه هر دو سال یک بار به مجمع عمومی و شورای اقتصادی و اجتماعی در مورد فعالیت­های خود گزارش خواهد داد و می­تواند بر مبنای بررسی گزارش ها و اطلاعات واصله از دولت های عضو، پیشنهادات و توصیه­های کلی را ارائه نماید. در گزارش کارگروه، چنین پیشنهادات و توصیه­های کلی توام با نظرات دولت های عضو (در صورت وجود)، درج خواهد گردید.

ماده 40

فراهمایی دولت های عضو 1- دولت­های عضو، به منظور بررسی هر موضوع مرتبط با اجراء این کنوانسیون، به طور منظم در فراهمایی دولت های عضو گردهم می­آیند. 2- فراهمایی دولت های عضو حداکثر شش ماه پس از لازم الاجراء شدن این کنوانسیون، توسط دبیر کل سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد. نشست های آتی توسط دبیر کل سازمان ملل متحد به صورت هر دو سال یک بار یا بنا به تصمیم فراهمایی دولت های عضو، برگزار خواهد شد.

ماده 41

امین (اسناد) دبیر کل سازمان ملل متحد، امین (اسناد) این کنوانسیون خواهد بود.

ماده 42

امضاء این کنوانسیون برای امضاء تمامی دولت ها و سازمان های همگرایی منطقه­ای در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک از تاریخ 30 مارس 2007 (10/1/1386) مفتوح می­باشد.

ماده 43

رضایت به ملتزم شدن این کنوانسیون منوط به تصویب دولت های امضاء کننده و تایید رسمی سازمان های همگرایی منطقه­ای امضاء کننده خواهد بود. کنوانسیون برای الحاق هر دولت یا سازمان همگرایی منطقه­ای که کنوانسیون را امضاء ننموده است، مفتوح خواهد بود.

ماده 44

سازمان های همگرایی منطقه­ای 1- «سازمان همگرایی منطقه­ای» به سازمانی اطلاق می شود که توسط دولت های حاکم در یک منطقه مشخص تاسیس گردیده است و دولت های عضو آن، صلاحیت خود را در ارتباط با موضوعات مورد حکم در این کنوانسیون به آن تفویض نموده­اند. چنین سازمان هایی در اسناد الحاق یا تایید رسمی خود، محدوده صلاحیت خویش را در ارتباط با موضوعات مورد حکم در این کنوانسیون اعلام خواهند نمود. متعاقبا آنها امین اسناد را از هر گونه تغییرات اساسی در محدوده صلاحیت خود مطلع خواهند ساخت. 2- در این کنوانسیون، ارجاع به«دولت های عضو» در مورد چنین سازمان هایی در محدوده صلاحیت آنان اعمال خواهد شد. 3- از نظر بند (1) ماده (45) و بندهای (2) و (3) ماده (47) هر گونه سند تودیع شده توسـط سازمان های همگرایی منطقه­ای در شمارش، در نظر گرفته نخواهد شد. 4- سازمان های همگرایی منطقه­ای می­توانند در زمینه موضوعات در حیطه صلاحیت خویش، حق رای خود در فراهمایی دولت­های عضو را با تعداد آراء برابر با تعداد دولت­های عضو آنها که عضو این کنوانسیون نیز می­باشند، اعمال نمایند. در صورتی که هر یک از دولت­های عضو سازمان مذکور، حق رای خود را اعمال نماید، چنین سازمانی حق رای خود را اعمال نخواهد کرد و بالعکس.

ماده 45

لازم­الاجراء شدن 1- این کنوانسیون، سی روز پس از سپرده شدن بیستمین سند تصویب یا الحاق لازم الاجراء خواهد شد. 2- این کنوانسیون در مورد هر دولت یا سازمان همگرایی منطقه­ای که پس از سپرده شدن بیستمین سند تصویب، تایید رسمی یا الحاق، کنوانسیون را تصویب یا رسماً تایید می کند یا به آن ملحق می‌شود، سی روز پس از تاریخ سپردن سند مزبور آن، لازم الاجراء خواهد شد.

ماده 46

قیود تحدید تعهد 1- قیود تحدید تعهدی که با هدف و مقصود این کنوانسیون مغایرت داشته باشد، مجاز نخواهد بود. 2- قیود تحدید تعهد در هر زمان قابل باز پس­گیری است.

ماده 47

اصلاحیه ها 1- هر یک از دولت­های عضو می­تواند اصلاحیه­ای را در مورد این کنوانسیون پیشنهاد نموده و آن را به دبیر کل سازمان ملل متحد تسلیم نماید. دبیر کل، اصلاحیه پیشنهادی را برای دولت­های عضو ارسال خواهد نمود و از آنها درخواست خواهد کرد نظر خود را در باره برگزاری فراهمایی دولت­های عضو به منظور بررسی و تصمیم در مورد پیشنهادات، اعلام نمایند. چنانچه ظرف چهار ماه از تاریخ مکاتبه مذکور، حداقل یک سوم دولت های عضو موافق چنین فراهمایی باشند، دبیر کل فراهمایی را با پشتیبانی سازمان ملل متحد برگزار خواهد کرد. هر اصلاحیه­ای که به تصویب اکثریت دو سوم دولت های عضو حاضر و رای دهنده برسد، توسط دبیر کل به مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای تصویب و متعاقباً جهت تمامی دولت های عضو برای پذیرش، تسلیم خواهد شد. 2- اصلاحیه­ای که مطابق بند (1) این ماده مورد پذیرش و تصویب قرار گرفته باشد، سی روز پس از این که تعداد اسناد سپرده شده پذیرش به دو سوم تعداد دولت های عضو در تاریخ تصویب اصلاحیه بالغ گردد، لازم­الاجراء خواهد شد. پس از آن، اصلاحیه برای هر دولت عضو سی روز پس از سپردن سند پذیرش آن، لازم­الاجراء خواهد شد. هر اصلاحیه­ای تنها برای آن دسته از دولت های عضو که آن را پذیرفته اند الزام­آور است. 3- در صورتی که فراهمایی دولت­های عضو به اتفاق آراء تصمیم بگیرد، اصلاحیه ای که مطابق بند (1) این ماده تصویب شده است و انحصاراً مرتبط با مواد (34)، (38)، (39) و (40) می­باشد، برای تمامی دولت­های عضو، سی روز پس از اینکه تعداد اسناد سپرده شده پذیرش به دو سوم تعداد دولت­های عضو در تاریخ تصویب اصلاحیه بالغ گردد، لازم الاجراء خواهد شد.

ماده 48

خروج از عضویت در کنوانسیون هر یک از دولت­های عضو می­تواند با ارسال اطلاعیه کتبی به دبیر کل سازمان ملل متحد از عضویت در کنوانسیون خارج گردد. خروج از عضویت، یک سال پس از تاریخ دریافت اطلاعیه توسط دبیر کل صورت می­پذیرد.

ماده 49

قالب های قابل دسترس -.متن این کنوانسیون در قالب های قابل دسترس ارائه خواهد شد.

ماده 50

متون اصلی متون عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی این کنوانسیون از اعتبار یکسان برخوردارند. برای گواهی مراتب بالا امضاء کنندگان تام الاختیار امضاء کننده زیر که از طرف دولت های متبوع خود برای این امر به طور مقتضی مجاز می­باشند، این کنوانسیون را امضاء نموده اند.

موارد مرتبط 7

آرای مرتبط 1

مقرراتِ مرتبط 3

دکترین 3

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین