1 - خسارت آینده — در باب خسارات آینده استاد برجسته و

خسارت آتی یا آینده همچنانکه از نام آن پیداست ناظر بر زبان و خسارتی است که در زمان طرح دعوی تحقق نیافته بلکه در جریان دادرسی و یا پس از آن واقع و وارد خواهد شد. ماده ۷۱۲ آدم سابق مصوب سال ۱۳۱۸ مطالبه این خسارت آتی را از ناحیه مدعی پذیرفته بود و ماده ۵۱۵ ق.آ.د.م نیز با تغییر عبارت بر قابلیت مطالبه و استماع خسارت آتی تأکید ورزید. بنابراین خواهان می تواند جبران خسارت ناشی از دادرسی یا تخلف از انجام تعهد را که به علت تقصیر خوانده به وی وارد شده یا خواهد شد از او مطالبه کند. این بخش از مستند ماده ۵۱۵ ق.آ.د.م که از فعل خواهد شد استفاده نموده متضمن قبول و قابلیت استماع خواسته های آتی و آینده است که در زمان تقدیم دادخواست بوجود نیامده و محقق نیست و صرفاً حسب ادعای خواهان در آینده به او تحمیل خواهد شد. در باب خسارات آینده استاد برجسته و شهیر حقوق مدنی اینگونه اظهار عقیده نمودند که پذیرفتن مسئولیت متعهد متخلف نسبت به خسارات آینده از جهت تحلیلی مشکل است؛ زیرا هر چند ورود خسارت در زمان آینده در فرض مسئله قطعی است، لیکن چون ظرف تحقق خسارت زمان آینده است پس بدیهی است که در حال حاضر خسارتی به ۱ ماده ۵۱۵ ق.آ.د. م : خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا بطور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تأخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد ... از باب اتلاف و تسبیت از خوانده مطالبه نماید.». فریدون نهرینی مقاله تفع آتی در دعوا و حکم دادگاه، صص ۸۹۰ و ۸۹۱ وجود نیامده است تا موجب مسئولیت فعلی متعهد باشد. زیرا ظرف زمان تحقق، یکی از ارکان تحقق خسارت است و بدون آن وجود خسارت قابل تصور نیست.». با این وجود، نظر به صراحت قانون در ماده ۵۱۵ ق.آ.د.م در مورد امکان مطالبه خسارت آینده، در امکان و جواز قانونی مطالبه این نوع از دعاوی نباید به خود تردید راه داد.