آثار و پیامدهای مزایده — در مورد مال منقول فاقد سند رسمی

مزایده و فروش مال منقول و غیر منقول آثار و پیامدهای بیش و کم مشترکی برای اشخاص درگیر بدنبال دارد. از جمله منجر به خروج مال به فروش رفته از قلمرو دارایی صاحب مال و تصاحب آن از سوی برنده می شود. تصمیم دادورز در صورت تشخیص صحت جریان مزایده از سوی دادگاه یا رد شکایت معترض، ناگسستنی و مثبت حقوق داد برده و برنده مزایده است. چون ماهیت حقوقی مزایده در هر دو مال منقول و غیر منقول یکسان است، مرحله نهایی این جریان یعنی واگذاری مال در مجلس فروش حکم عقد بیع را یافته و با دریافت بهای کامل، واجد آثار و احکام این عقد است. پرداخت بها در مهلت یک ماه و نیز تصمیم دادگاه متعاقب شکایت نسبت به اقدام دادورز از حیث زمان ترتب آثار قانونی بر عقد بیع بی تاثیر است. به واقع در همان زمان واگذاری با دریافت ده درصد بهای مال، ایجاب و قبول واقع شده و مال در تعلق خریدار قرار گرفته و تنها تسلیم و واگذاری مال موکول به پرداخت باقی مانده بها شده است. در مورد مال منقول فاقد سند رسمی مالکیت صورت مجلس فروش به منزله سند انتقال مال است و در مورد اموال غیر منقول و مال منقول دارای سند رسمی، دستور تملیک دادگاه و سند تنظیمی در دفترخانه با حضور و نمایندگی دادگاه، سند انتقال محسوب می شود چون جریان مزایده برپایه قانون و در روندی تشریفاتی انجام می پذیرد و در نهایت منجر به تایید مراتب واگذاری از سوی دادگاه می شود ضریب نفوذ و اعتبار آن فراتر از اسناد عادی و اسناد رسمی است و از اینرو و هم از جهت حفظ اعتبار تصمیمات قضایی و اجرایی و نیز ترغیب اشخاص بیشتر در اعتماد به فراخوان مزایده نباید این سند و جریان مبنای آن با هر خدشه ای بی اعتبار شود. در صورت واگذاری مال به خریدار و به ویژه در حالت ترتب ایادی بر مال شکایت ذی نفع از جمله داد باخته نباید به حقوق خریدار با حسنیت آسیب وارد سازد و اعتبار سند اجرایی را بگسلد. در این خصوص در ادامه بیشتر خواهیم گفت. آیین و تشریفات متمایز در مزایده مال غیر منقول با اینکه جریان واگذاری مال غیر منقول بازداشت شده بمنظور دستیابی به محکوم به و هزینه های اجرایی در بیشتر موارد مانند وضع مشابه در واگذاری مال منقول است، اما برپایه همان دلایلی که شیوه متفاوت واگذاری مال غیر منقول را توجیه می سازد و پیشتر گفته شد، برای برپایی مزایده و فروش مال غیر منقول به ناچار باید در مواردی آیین و تشریفات دیگری را برگزید. ماده ۱۳۷ ق... ضمن پذیرش اصل جریان مشترک احکام در مزایده اموال منقول و غیر منقول مواردی را از این اصل جدا ساخته و به موجب مواد ۱۳۸ تا ۱۴۵ ق.ا.ا.م تبیین نموده است. گفتنی است؛ در آگهی فروش مال غیر منقول نیز تصویر آگهی در سامانه آگهی الکترونیک قضایی بارگزاری می شود.