اثر قهقرایی فسخ قرارداد: مبانی

یکی از مهم ترین مبانی پذیرش اثر قهقرایی فسخ قرارداد ، اعتباری بودن روابط حقوقی است. برخلاف امور طبیعی که تقدم معلول بر علت در آنها امکان پذیر نیست، در امور اعتباری می توان با انشای حقوقی، اثری را نسبت به زمانی در گذشته اعتبار کرد؛ مشروط بر آنکه چنین اعتباری دارای غرض عقلایی باشد. اصل حاکمیت اراده و <a class="artref" href="/ماده/ماده-10-a_0815110235654">ماده ۱۰ قانون مدنی</a> نیز مبنای قراردادی این امر هستند. بر این اساس، طرفین می توانند در روابط میان خود توافق کنند که در صورت تحقق فسخ، قرارداد از زمان معینی در گذشته منحل تلقی شود، مگر آنکه توافق آنان با قواعد آمره یا حقوق اشخاص ثالث تعارض داشته باشد. منبع: «تبیین فقهی و حقوقی امکان توافق بر تأثیر فسخ قرارداد نسبت به گذشته»، آموزه های فقه مدنی، 1405