استماع ناپذیری دعوای فسخ معامله به جهت عدم انجام تعهد قبل از

۱۵ استماع ناپذیری دعوای فسخ معامله به جهت عدم انجام تعهد قبل از اثبات عدم امکان الزام به انجام تعهد در حقوق ایران و فقه امامیه طبق نظر مشهور ضمانت اجرای اولیه انجام تعهد، الزام متعهد به انجام عین تعهد است. به بیان دیگر در صورت عدم انجام تعهد یا شرط از طرف متعهد، متعهدله میتواند اجبار و الزام او به اجرای تعهد را از طریق طرح دعوا یخواهد و مطابق ماده ۲۳۷ قانون مدنی، فسخ معامله در صورتی امکان دارد که امکان اجبار متعهد به اجرای تعهد وجود نداشته باشد. هر چند این ماده ذیل بحث شرط فعل در قانون مدنی مطرح شده است ولی نمی توان آن را محدود به همین مورد کرد، بلکه باید گفت که ملاک این ماده تعهد به انجام عملی است که در صورت نقض تبعات مذکور را در پی خواهد داشت. البته دیدگاه مخالفی نیز وجود دارد مبنی بر اینکه تسری حکم مربوط به تعهدات فرعی به تعهدات اصلی منطق موجهی ندارد. پرسشی که در اینجا مطرح میشود این است که آیا متعهد له قبل از طرح دعوای الزام به انجام تعهد و کشف تعذر عدم امکان اجرای تعهد می تواند دعوای فسخ معامله را مطرح نماید و در این فرض دعوای وی قابل استماع است یا خیر؟ برای پاسخ به این پرسش باید فروض و تعهدات مختلف را در نظر گرفت فرض اول اولین فرض این است که تعهد مقید به زمان به نحو وحدت مطلوب بوده و مدت استفاده از اجرای تعهد منتفی شده باشد یا اجرای تعهد قائم به شخص باشد. در این فرض از ظاهر امر مشخص است که امکان الزام به انجام تعهد وجود ندارد.