اعتراض به تقاضای ثبت — این که مستدعی ثبت به فوت یا

بر اساس ماده ۴۴ قانون ثبت هر گاه کسی که نسبت به ملک مورد ثبت اقامه دعوی کرده قبل از انقضاء موعدهای مقرر در مواد ۱۷ - ۱۸ - ۱۹ فوت کرده یا مجنون یا محجور شود، مستدعی ثبت مکلف است مراتب را به اداره ثبت و پارکه بدایت صلاحیت دار کتباً اطلاع داده و پس از معین شدن قائم مقام قانونی به او از طریق محکمه مربوطه اخطار نماید که مشارالیه در ظرف ۶۰ روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه دعوی را تعقیب کند. هر گاه قائم مقام قانونی در مدت مقرر دعوی را تعقیب نکرد، محکمه قرار اسقاط دعوی را صادر می کند. این قرار فقط قابل استیناف است. در همین راستا، ماده ۴۵ قانون ثبت داشته است اگر به واسطه عدم اقدام در مورد مواد ۱۷ - ۱۸ - ۱۹ ملکی به ثبت رسیده و بعد معلوم شود عدم تعقیب یا عدم ابراز تصدیق به علت فوت یا جنون یا حجر طرف دعوی با مستدعی ثبت بوده و اخطار مذکور در ماده فوق هم با ۱ شهری غلامرضا و خرازی محمد و افتاده غلامحسین و اسداللهی حسن - مجموعه نظرهای مشورتی ... . همان منبع، صفحة ۴۱۶. ۲ شهری غلامرضا و خرازی محمد و افتاده غلامحسین و اسداللهی، حسن - مجموعه نظرهای مشورتی ... . همان منبع صفحة ۱۵، نظریه شماره ۷/۲۲۰۱ مورخ ۱۳۸۵/۲۵ ب. ت. ب. تبصره ذیل ماده ۱۹ قانون ثبت اسناد و املاک در مواردی که دادخواست اعتراض بر ثبت طبق مواد ۸۴۸۳ و ۸۵ قانون آیین دادرسی مدنی رد می گردد معترض بر ثبت فقط برای یک بار میتواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قرار رد دادخواست مستقیماً به دادگاه صلاحیت دار دادخواست اعتراض خود را تقدیم نماید. لازم به ذکر است که راجع به دستورهای مقرر در ماده ۱۹ قانون ثبت و تبصره ذیل آن مواد ۸۳ و ۸۴ و ۸۵ قانون سابق آیین دادرسی مدنی ملاک عمل بوده و با تصویب قانون جدید آیین دادرسی مدنی در سال ۱۳۷۹ آنچه اینک مبنای عمل قرار دارد، مواد ۵۶ و ۵۳ و ۵۴ قانون اخیر الذکر است. این که مستدعی ثبت به فوت یا جنون یا حجر عالم بوده به عمل نیامده است، قائم مقام قانونی متوفی و یا مجنون و یا محجور میتواند در ظرف ۵ سال از بابت قیمت ملک و اجور و خسارات در محکمه حقوق به وسیله عرض حال جدید بر علیه مستدعی ثبت اقامة دعوی نماید. مبدأ ۵ سال مذکور فوق در مورد وراث کبیر و وراثی که ولی خاص پدر یا جد پدری یا وصی منصوب مسلم الوصایه دارند از تاریخ فوت و در غیر این موارد از تاریخ تعیین قیم یا مدیر تصفیه محسوب می شود. در مورد این ماده چنانچه مستدعی ثبت محکوم گردد و ملک را قبلاً به دیگری انتقال داده و در موقع اجرای حکم مفلس باشد و ثابت شود برای فرار از ادای حق طرف خود را مفلس کرده به حبس تأدیبی از یک سال تا دو سال محکوم خواهد شد. تعقیب جزایی در این مورد منوط به شکایت مدعی خصوصی است و با استرداد شکایت تعقیب موقوف می شود. مقررات ماده ۱۸ مکرر قانون ثبت - الحاقی ۱۳۵۱ - الزامات مقرر در مواد ۴۴ و ۴۶ قانون مزبور را کامل می کند. طبق این ماده در صورت فوت معترض به ثبت اعم از این که تاریخ فوت قبل یا بعد از اجرای این قانون باشد هر گاه معترض علیه نتواند تمام یا بعض از وراث را معرفی نماید به تقاضای او به شرح زیر اقدام می شود در مورد اول دادگاه مراتب را به دادستان محل ابلاغ می کند که در صورت وجود وراث محجور نسبت به نصب قیم و تعقیب دعوی اقدام شود و به علاوه موضوع و جریان دعوی را سه دفعه متوالی در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار مرکز و یکی از روزنامه های محل یا نزدیک مقر دادگاه آگهی می نماید. چنانچه ظرف ۹۰ روز از تاریخ انتشار آخرین آگهی دعوی تعقیب نشود، قرار سقوط دعوی صادر می گردد. ابلاغ قرار مزبور یک نوبت در خواهد شد و اگر ظرف مدت مقرر از قرار صادره پژوهش خواهی نشود، قرار مزبور قطعی و لازم الاجراء است. در مورد دوم به وراث شناخته شده اخطار میشود در صورتی که در مقام تعقیب دعوی باشند، ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه به تقدیم درخواست تعقیب مبادرت کنند. در مورد وراث شناخته نشده و همچنین وراث شناخته شده که با صدور و ابلاغ اخطاریه، دعوی را مسکوت گذاشته باشند به طریق مذکور در بند یک عمل خواهد شد و در خصوص پیگیری احدی از ورثة معترض متوفی، تبصره ذیل همان ماده اعلام می دارد هر گناه دعوی از طرف یکی از وراث تعقیب شود درخواست دهنده باید دلیل مثبت وراثت خود را پیوست و میزان سهم الارث خود را صریحاً در برگ درخواست قید نماید. در مواردی که درخواست تعقیب فاقد شرایط فوق باشد به متقاضی اخطار میشود که ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ درخواست خود را تکمیل کند. در صورت عدم تکمیل اگر مدت مقرر در بند یک ماده ۱۸ مکرر منقضی شده باشد قرار سقوط دعوی صادر خواهد شد. قابل ذکر است که ب. ت. ب. مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی - مصوب ۱۳۷۹ - چنین می نماید که ماده ۱۸ مکرر قانون ثبت نیز نسخ شده است و در این باره مقررات قانون جدید آیین دادرسی مدنی ملاک عمل باشد. ماده ۱۹ مکرر الحاقی ۱۳۵۱ - ناظر به تعدد متقاضیان ثبت و با معترضین به ثبت در دعوایی است است که منشأ واحد دارد. در ماده مزبور آمده است هر گاه مالکیت متقاضیان ثبت یا دعوی اعتراض دارای منشأ واحد بوده و تعداد متقاضیان ثبت و یا معترضین و یا وراث آنان بیش از ۱۵ نفر باشد، به درخواست معترض یا پژوهشخواه دادخواست و ضمائم آن به دو نفر از شرکاء یا وراث که سهام زیادتری دارند ابلاغ میشود و به علاوه مفاد دادخواست و پیوستهای آن در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار مرکز و یکی از روزنامه های محل یا نزدیک مقر دادگاه سه دفعه متوالی آگهی خواهد شد. هر گاه دعوی در جریان رسیدگی باشد، به درخواست هر یک از طرفین دعوی دو نفر از طرف دیگر که سهام زیادتری دارند برای ابلاغ اخطاریه انتخاب و مراتب برای اطلاع سایرین یک نوبت در آگهی می شود و در این آگهی و همچنین آگهی مربوط به درج دادخواست باید صریحاً قید شود که برای شرکت در جلسات، وقت رسیدگی فقط به دو نفر اشخاص انتخاب شده مزبور با ذکر اسامی ابلاغ خواهد شد و سایرین حق دارند برای اطلاع از جریان دادرسی و یا شرکت در جلسات دادرسی با مراجعه به دفتر دادگاه از جریان دعوی و پاسخ لوایح و وقت رسیدگی مطلع شوند و یا به وسیله وکیل دادگستری در دادرسی شرکت نمایند. اگر بعضی از شرکاء ملک یا وراثٹ ولو آن که سهم کمتری داشته باشند و به وسیله وکیل دادگستری در دادرسی مداخله نمایند به جای شریک شریک ملک یا ۱ متین احمد - مجموعة رویه قضایی قسمت حقوقی همان منبع صفحه ۶۴ رأی شماره ۱۵۶۷ مورخ ۱۳۲۷/۱۰/۸ شعبه چهارم دیوان عالی کشور اگر کسی در زمان حیاتش ملک دیگری را به نام خود ثبت دهد و سند مالکیت بگیرد، چون صاحب ملک بایستی در دادگاه جنحه طرح دعوی به طرفیت متقاضی ثبت نماید بنابراین با فوت متقاضی و عدم امکان تعقیب کیفری امر مطالبه بهای ملک از ورثه مورد نخواهد داشت. قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ماده ۱۰۵ هر گاه یکی از اصحاب دعوی فوت نماید یا محجور شود یا سمت یکی از آنان که به موجب آن سمت داخل دادرسی شده زائل گردد، دادگاه رسیدگی را به طور موقت متوقف و مراتب را به طرف دیگر اعلام میدارد. پس از تعیین جانشین و درخواست ذینفع جریان دادرسی ادامه می یابد، مگر این که فوت یا زوال سمت یکی از اصحاب دعوی، تاثیری در دادرسی نسبت به دیگران نداشته باشد که در این صورت دادرسی نسبت به دیگران ادامه خواهد یافت.