اعراض از حق مالکیت از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: امید توکلی کیا حمید بهرامی احمدی
منبع: فقه و مبانی حقوق اسلامی سال پنجاهم بهار و تابستان 1396 شماره 1
چکیده
متعلق حق، گاهی «دین» و گاهی «عین» است. اسقاط حق دینی را «ابراء» و اسقاط حق عینی را «اعراض» گویند. اعراض از حق مالکیت در فقه امامیه به طور مستقل بحث نشده است و فقیهان به مناسبت در ذیل برخی فروع فقهی از جمله؛ رها کردن مال یا شتر به دلیل خستگی در بیابان، خاکه زرگری، کشتی غرق شده در دریا و برخی دیگر از مسائل به آن اشاره کرده اند. در ماده 178 قانون مدنی، اعراض مالک به صورت شرط امکان تملک مال به وسیله دیگری که آن را از دریا بیرون می آورد، بیان شده است. به نظر مشهور فقیهان اعراض، مسقط حق مالکیت است، اما اینکه مبنای حجیت آن چیست اختلاف نظر وجود دارد. در این نوشتار تبیین شده است که علاوه بر سیره عقلاء، روایات نیز بر حجیت مسقط بودن اعراض دلالت دارند؛ هرچند که بیشتر فقیهان در سند و دلالت این روایات خدشه وارد کرده و آنها را دربردارنده این معنا ندانسته اند. علاوه براین با استقراء در متون فقهی و حقوقی به بیان ویژگی ها و مصادیق اعراض خواهیم پرداخت.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 22
آرای مرتبط 1
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/897 مورخ 1401/12/06
ماده 178 قانون مدنی و ذیل باب پنجم از قسمت اول کتاب دوم جلد اول قانون مدنی
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
وضعیت حقوقی خرید مال مسروقه در قانون مدنی
ماده 178 قانون مدنی اقدام کند که اعراض مال در قانون مدنی تقریبا مربوط است
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم جواز تقاضای صدور اجرائیه سال های بعد بر مبنای گزارش اصلاحی
قانون مدنی و مواد 178
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 178 — قانون مدنی
ماده 178 قانون مدنی
دکترین 17
-
مقاله
هماستناد
دادگاه ایرانی مجری حکم خارجی
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دادگاه ایرانی مجری حکم خارجی — برابر ماده ۱۷۰ ق
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعتراض و واکنش ثالث به آیین های اجرا و بازداشت — ادعای ثالث طرف مناقشه با داد باخته
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعتراض و واکنش ثالث به آیین های اجرا و بازداشت — شکایت بستانکار نسبت به تقسیم نامه و
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اعتراض و واکنش ثالث به آیین های اجرا و بازداشت — شکایت بستانکار نسبت به تقسیم نامه و
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ترتیب اجرای حکم دادگاه خارجی
ماده 169 و 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ترتیب اجرای حکم دادگاه خارجی — قانون اجرای احکام مدنی و مقررات مرتبط
ماده 169 و 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
جریان مرور زمان نسبت به حکم دادگاه خارجی
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
محرومیتهای مدنی و اجتماعی
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
محرومیتهای مدنی و اجتماعی — برابر ماده ۲۳ ق
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱ — سؤال - مقایسه تأسیس حقوقی مال خری
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری جیرفت آبان ۸۱
ماده 178 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: مالکیت کالاهای کشتی غرق شده در صورت اعراض مالک (اعراض (فقه))
ماده 178 قانون مدنی ایران
-
مقاله
هماستناد
دادگاه ایرانی مجری حکم یا سند خارجی
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
دادگاه ایرانی مجری حکم یا سند خارجی — مرجع دیگری که دارای صلاحیت در رسیدگی
مواد 178 و 179 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قاعده اعراض (قواعد فقه): اعراض در قانون مدنی ایران
قانون مدنی ایران در ماده 178
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
